Responsio cardinalis Bellarmini ad tractatum septem theologorum Venetorum, super interdicto sanctissimi D.N. papae Pauli 5. nec non aliae einsdem cardinalis responsiones quarum priori F. Pauli ordininis Seruitarum posteriori, Ioannis Marsilii opposit

151쪽

138 RasPON AD OPPO II τοῦ tineatra Ex hac autem ratione manifesthcernitur , intentionem illius fuisse , ut saeculares omnes tam personas publicas quam priuatas ossici sui admoneret. Quare si prohibet Magistratus , ne iud

cent num cxcommunicatio recte an secus, lata sit, multo minus vult, quod id tuis dicent priuati:&si non vult quod agistratus imperet Praelato, ne ferat excomis municationem, aut latam reuocet:pari ratione non vult,ut vel Magistratus vel priuati impediant,praesertim vi ne publice

tur.

Fol. I7. pago .Cum ego dixerim Gersonem, insignis eruditionis ac pietatis virum fuisse, sed nihilominus cum quibusdam alijs,propter inscelicitatem temporum de desiderium tollendi schismatis per Concilium in errores aliquot sacris literis r pugnantes quoad Summi Pontificis pote.1tatem lapsum esse: Exclamat F. Paulus detrahi hic diuinae prouidetisquq permis rit,ut in manifestum errorem sacris literis contrarium saeculum illud, pio zelo Ecclesiae ad unitatem reducedae permotulabereturino enim pati Deum, Ut insignisti pietatis scientiae homines in tales incidant errores.JAt Respondeo,neminem

dicere, Diuinam prouidetiam permississe uniuersos allauius sis culi bomnes in errois

remi

152쪽

. CONT. PAVL. SERVIT 're incidere,sed illius seculi non ullos: qtio circa F. Paulus assumit imponit mihi falsum: imo eodem saeculo multi ali non minoris eruditionis ac pietatis extabant, qui potestatem Mauctoritate sanctae sedis Apostolicae, queadmodum oportebat,c6stanter defendebant. Quod aut nonnuR si docti etiam pi homines in errorem l bantur, testatur lapsu suo Tertullianus, testatur etiam Origines, quos nemo inficiari potest eximiae pietatis ac scientiae viros extitisse,&tamen in plurimos errores lapsos fuisse. Sed hi tandem Heretici sueriit,& eo igitur grauior fuit casusviruina illoru Sed quid dicemus de S. Cypriano, qui insigni doctrina vitae sanctimonia consipicuus extitit, nec Vnquam haereticus fuit,&nihilominus in grauissimum errorem circa bapti simum adcrepermissus est ' Similia multa exempla afferre possem , nisi tam breuitati studere,

quam F. Raulus verbositati. Fol. 18 pag.2. dicit. Fr. Paulus perexiguum umerum hominum, qui nec ad mitilenarium muta eru, si quis diligeter inquirat, ascendunt, quartam partem bonorum Ditionis Venetaru possidere, quae contineat hominum quater decies centena millia . Haec ingens ex na parte Xagge

ratio , nimia vero ex altera diminutio vid

153쪽

grv. CARD BELLA videtur illis , qui rerum Venetarum, quaquam rudes sunt,fidem excedere: quia verum esse no potest, ut Ecclesiastici, qui ex reditibus Ecclesiae ibi viuunt,ad mille

narium numerum non ascendat nisi sorte F. Paulus de primarijs Ecclesiasticorum videlicet Episcopis& Abbatibus tantum modo loquatur sed tum debuerat etiam intacularium numero Primates tantum recenseres, qui hoc pacto non ad quater celena millia excussere, sed multo minor inueniretur. Quin etiam animaduertere debuerat F. Paulus, ex bonis Ecclesiae partem aliquam multis pauperibus saecularibus, aliam cognatis indigentibus, aliam ipsi Principi , cui frequenter Summis

Pontificibus decim concedutur dispensari.Denique secum expendere debebat, quod si iam per mille ducentos annos Ecclesiastici vix quartam partem bonorum Reipublicae acquisiverunt, alios utiq; mille ducentos annos necessario requiri, ut aliam quartam partem adipiscantum si vero mundus tamdiu duraturus non sit, nucenim nouisi:maboras, inanis eorum metus est,qui sermidant ne omnibus bonis suis spolientur, nisi Senatus legibus suis prouideat. Fol. 9.F.Paulus longe pluribus verbis conatur demonstrare Gersonis interpretem

154쪽

CONT RAVL. LER VIM Axtem recte allegasse contra lidos, qui exco- municationes iniustas nullas metuunt, illum Psalmi versiculum, Illic trepidauerunt

timore νθι non erat timor ex consequenti

me illum immerito increpasse, quod sacris scripturis abusus fuerit. Sed Fr.Paulus non intellexit, aut intelligere noluit vim obiectionis meae: Non enim in praedictorum verborum explanatione vim argumentationis meae constitui,cum no ignorare esse alias praeterea expositiones aequEbonas,sed in oppositione Verboru horti, ad illa quae proxime antecedui in eodem Psalmo: Non est timor DEI ante oculoί eortir& dixi, Eo in psalmo, illosa spiritu Sacto reprehendi, qui Dis vino timent, qui cust omnipotens & iustissimus,dignissimus est qui timeatu : cum nihilominus illi contra leuiora quaedam, indigna quae

metuantur,potius formident.Iuxta quod Saluator ait Ne terreamini abbu,qui ocitdutcorpiu is posthac non habent amplis quiuac ant ostendam autem robu quem timeatuimete eum, qui postquam occiderit, potestatem habet mittere ingehennam, ita dico vobu hunc timete. Luc. a.Et Apostolus id confirmauit dicti. Horrendum enimi re in mamini EI viventu.

Heb. Io .Hoc supposito quod verissimum est iure optimo authorem illum incognitum reprehendi, quod aliqua auetoritate

155쪽

sacrarum scripturarum, quae Desi timeniadum esse docet, in cotrarium sensum abis utatur, Vt nimiru doceat ex comunicationes VicariiDei, no esse formidadas, quod

aliud non est, quam Deum non esse time dum .Quia quamliis possit non m meri e communicatio, quando manifeste nulla est, hic tamen casus rarus est. Atque idcirco excommunicatio Vt plurimum me

tui debet, quia vel iusta , vel iniusta est sed validari vel nulla est , sed nullitas illius manifesta non est , in omnibus au tem casibus his timeri debet. Ιmo certo mihi persuasum habeo , si quis multorum Venetorum4 ipsius etiam .F. Pauli corda intueri posset, cerneret Utique securos illos non esse quoad practhntem excommunicationis sententiam, iusta sitan iniusta, valida an inualidari quamuis forinsecus ostendant se illam iniustam nullamistimare Atque ideo tenentur illa timere,& sic timedo non trepidarent,ubi non est timorsed Ula rimor DPl ante oculos eorum. Fol ro. Reprehendit Fr. Paulus quod verba illa, Qui vos audit me audit Luc. Io. citauerim alienissimo,imo cotrario sese, quia non sit eo in oco sermo de obediε-tiaquς debetur Christi Vicariis, quemadmodum ego eaqntellexi , sed de ea quae pra landast concionatoribus, quando

156쪽

praedicant verbum Dei. Attamen F. Patiis ius det nobis hic veniam Ut potius quam ipsi credamus S.Cypriano, S. Basilio,& S. Bernardo, D. Cyprianus in epistol. iΟ. lib. 4 inquit, Christus dici ad postolos, ac per hoc ad omnes Prapositos, qui Apostoluiscaria

ordinatione succedunt . Qui vos audit me a

cu capit. aa. Et S. Bernardus in Ilib. de praece

pio ct di1'evatione in hac Christi sentcntia constituunt perfectione obedientis, quae proprijs Praelatis tanqua Christi ministris exhibenda est. Illud etiam quod Christus statim sub ij cit: Qui vos hsternit messernit co firmat ipsum hic loqui de obedientia in obedientia, quia in obedientia propriὸ consistit in contemptu illorum quae praecipiuntur, aut illius qui praecipit.

FOl. M .conatur F. Paulus excusare e

sonis interprete, pusius fuerit illis Apostoli verbisse Vortati in Domino in potetiavmutu eius assumen scutum fidei, ut illud inc fultu vel indisi retu fulminibus ob syciamus c. Vbi verba Apostoli cotra Diabolu plataco torquet temerarius ille in Dei Vicariti. Et solio sequEti resipodes huiusmodi me pinterrogationi. Qua tandem obstiro Ustis illa qua aduἡrsius infici carium resistere docemur ' inquit utique sies Domini Cardia natu Bellarmini. Arguta quidem responsio

157쪽

rogaueram de praeceptis diuinae fidei, ipse

aute respondet de humana & aperte positi haec mentitur, dum locum quendam adfert, nihil ad rem propositam pertinente, quemadmodum a me demonstratu est in responsione ad septem Doctores Theologos: cum in illo loco non sit sermo de resistentia aduersus sententiam iudicia riam, sed de resistentia contra Vim,qua quis de facto uteretur extraiudicialiter. Fol. 22.Resipondet F. Paulus duobus locis, nimirum Obediteprapositu vestris Heb. ao. Et si Ecclesiam non audurit, tribimul Ethnicino Publica- Matth. I 8. quae me ob ter adducta fuerant,ut ostenderem Sum mo Pontifici obtemperandum, Meius ex communicationem metuendam esse Adprimum resipondet, illum non loqui pecialiter de Summo Pontifice, sed de omnibus generaliter Episcopis QPastoribus quasi non sit optima illatio Apostolus praecipit ut omnibus praepositis ob diatur , ergo iubet Ut Summo Pontifici, qui est Prspositus omnium prspositorum

Ecclesiae, obtemperetur. Adiungit totum illum locum legi oportere, in eo enim s buitur, psi eriim peruigilant tanquam rationem pro animabus vestru reddituti . vel ut Graecus

textus habet . quia igilant super animabin vestris.

158쪽

vestri . tanquam ratione pro illis reddituri.

Vnde coii cludit p. paulus, quatenus 'epositi vigilat super animabus, eatenus ipsis obtemperadum esse: quod idem est, aesi diceret, obtempe alidum illis esse in rebus spiritualibus dutaxat quae ad animarusalute pertinet. Quo sub praetextu F. Pa lus ita Prstatbrum obedieliti restringili ut illap brsus ad nihil hi redigat. Contractus enim ad corporalia pestillet, ergo nopoterit Ρ artatus praeci peie , he fiat nis cutalibus congitionibus ut nos si vi urarius. Esus carnium, aut piscium res elic6rporalis, ergo iube erion poterit he seriis sextii&Sabbathis non cismedaxui cathes Leges ciuile cdfidere non ea aliquid spiritualerergo silex aliqua sit animalibus pernitio se,no bterit Praelatiis pretisipere ut non observetur: idem dici pote it de malori

parte diuinorum praeceptoru, iani omnia

fere posita sunt in aetionibus,quae hosuist spirituales sed coiporales Ad alteruterdS. Sc ipturae locu respondet F. paulus, per Ecclesia labesthtelligi Summu potificem; ham in lectione illa Euangelii, qui multis annis usa est Ecclesia in Missa seriae tertiae post tertiam Dominicam Quadragesimi,

haec verba habebantur. Respiciens IESUS in

discipulossuos, dixit Simoni Petro fi peccauerit ιηιι, ct sau9circa illud dic Ecclesia praece K tum

159쪽

tur; si hcclesiam non audierit . Adde queris sensus admodum extortus sit, per nomen Ecclesiae unam sola personam inreuigore. Et quavis etia per nomen Ecclesiae intellia geretur Prflatus, nullus tame auctor affirmat intelligendum ibi esse de summo P tifice in specie;ac propterea sophisma est,

ex vocabulo variarum significationum argumentum sumere ad unicam ignificationem restri etiam .RespondeO,per, men Ecclesiae intelligi debere PraeIatum Ecclesiae, quemadmodum docet S. Ioannes Chrysostomus in loci hui' expositi

dic Mide demo strat experientia, quia comuniter omnes denuntiationes ad Prael tos deferuntur.Et quamuis nomen Ecclesiae denotet tam Praelatum qua congregationem plurium personarum, non est hie ullum sophisma,sed argumentum ab uniuersali ad particularerlicet enim secunduliteram per nomen Ecclesiae no intelliga tur Sumus Potifex in specie, sufficit quod intelligatur in genere ac semper veru est, eum qui Summo Pontifici non obtemperat nobis habendu esse velut Ethnicu Publicanum. Nec est in conueniens, quod Petrus aut successor Pctri, posteaquam admonuerit proximum intc sectipsum solumi

160쪽

co NΥ. PAVL. SERVIT, Iq Ium, deinde coram aliquot testibus, di nius bijpsi tanquam Ecclesiae capiti delictum Illius denuntiet,iatque illud publice dijudicet ac puniat. Sed de hoc aliisque simitubus argumetis, a Ioanne Gersone multi tis, satis super cripsimus lib. a. de auctoritate Conciliorum.

i RIMA CONSIDERATIO. Ol. 23 pag. a. Cum admisissem prima

secundam Gersonis considerationem tanquam eram, reprehendissemdutaxat interpretem, quod vel bum illud Latinum interpretatiue , in illud Italicum verbum apparentemerae hoc est, apparenurconuertisset. F. Paulus qui in minimis e iam se opponere vult, fui acumen ing ni exercere, inquit, posse verbum illudime elative, aliquando redia verti, avarenter: exemplum ponit, ut si quis du

ceret,non mutare aliquem interpretarive con

temptis est hoc est, videtur contemptus e se. Sed fallitur, quia non salutare in seipso

contemptus est, cum inter homines ciui tes amicos, moris sit se mutuo salutare med non est contemptus expressus, cum nullum ibi verbum contumeliosum proferatur , nec actus aliquis in ciuilis poliutius exerceatu Catque idcirco dicitur contemptus tacitus vel interpretativus: quemadmodun, etiam silentium appellatur