Responsio cardinalis Bellarmini ad tractatum septem theologorum Venetorum, super interdicto sanctissimi D.N. papae Pauli 5. nec non aliae einsdem cardinalis responsiones quarum priori F. Pauli ordininis Seruitarum posteriori, Ioannis Marsilii opposit

201쪽

randum sit sine praecepti examinatione: quia cura regiminis temporalis tota sit Principis,nec subditus in ea partem ullam obtineat;sed potestati spirituali obediendum ita sit,ut prius praeceptum examinetur,&cum alijs consultetur: quia anim f&salutis cura, non solum spectet ad Praesatum, sed etiam ad subditum,qui magis etiam ad subditum, quam ad Praelatum:&ideo vigilandum Praelato est: sed vigilandum estis mihi.In hac differentia F. Paulus vel ipse manifest,fallitur,aut alios sel

lere ac circumuenire tentat: nam cum I

quitur de Principe temporali, declarati tum modo uniuersalem curam qua Pri ceps habet in subditos: quae vere ad subdiatos non spectatiοῦ sed omisit dicere Principem etiam vitae, honoris,&facultatis pruuatorum hominum curam gereret in hac autem cura bonam etiam partem habet subditus , quia ipsi etiam in hoc vigilandum silaborandum est. Cum vero loquitur de praelato, illam tantummodo curam exprimit, quam Praelatus gerere tenetur de salute particularium subditorum: sic recte dicit , subditum etiam in hac curae partem habere; sed dicere omittit Praelatum etiam habere uniuersite regimen Ecclesiae,& in hoc regimine, nulla sibi parta subdu

202쪽

CoNT. PavL. SERVIT ID si,ditum vendicare. Itaque Praelatus&Princeps paressunt quoad curamin regi- metam Vniuersale, quam particulare disserunt solum in eo, quod cura Praelari circa animam&aeternam salutem versetur: Principis vero, circa vitam , quietem, &hona tenvioralia. Cum ergo haec ita sint: necesse est , ut F. Paulus fateatur, Vel esse obtemperandum simpliciter,& sine ulla praecepti examinatione utrique Potestati,Vel neutri Nec ratio F. Pauli alicuius efficaciae est, cum dicit Praelato aliquid, quod in detrimentum spiritualis boni cedat,praecipienti, non esse obtemperandu.

Sed Principi iubenti aliquid quod in dotrimentum bonorum temporalium c dat,parendum esse, quandoquidem temporalia Communi bono seruire debeant. Hanc rationem dico, inualidam, ineDficacem esse. nam fieri potest ut Princeps iniuste imperet aliquod in honor u lemis

poralium detrimentum, tunc limantis

festa fuerit iniustitia , obtemperandum non est iniemadmodum Naboth parere noluit iniusto regis Achab praecepto, cuiuberet,Vt suam ei vineam traderet. Et ἡcontra , quando Praelatus iuste imperat aliquid in detrimentum boni spiritualis, veluti si iustus ob causas iuberet alicui,ut Misiarum celebratisnem, aut orationis

studium

203쪽

studium aliquandiu intermitteret, ob diendum ei est. Quapropter regula generalis est, semper obtemperandam ecse superiore siue Ecclesiastico, si soli tico,quando nihil praecipit quod exequi peccatum si quemadmoduni osten sum est in refutatione duodecimae Pro positionis septem Theologorum Uen

torum.

Tertia differentia a F.Paulo posita in ter Potestatem Politicam Ecclesiasticam haec est, quod Politica,forumhabeat externum possit poenas temporales. Infligere, cum habeat curam quietis publicae, non sine causi gladium po tet atque idcirco inquit Apostolus ne cessarium esse ut illis subditi simi/rnter iram, id est, propter poenae formidinemrsed potestas Ecclesiastica non habet i dicium forenses, sed tantum intendere debet rebus spiritualibus, .mn foro Dei, nec quicquam ei commerci ei do dirono cum poenis temporalibus: ac pro Apostolus non iubet, subiecti simus Hilatis,prqpte iram,quia ministerium E clesiasticum exercetur per gladium piru tus,quod est Vorbum Dei. In hac differentia Fr paulus, se ma niseste Lutheranum declarat , docet

octrinam Catholicis hactenus inaudi-

204쪽

co NT. PAVL. SERVIT. 8stam . Omnia prisca Concilia, quae ini-perant Ecclesiasticis, ne patiantur se ad forum saeculare trahi , sed ad Ecclesi,sticum confugiant , nonne ita tribuune Praelatis Ecclesiae rum externu Quando Apostolus inquit, Quid pultis ' in virga veniam ad vos, an instiritu mansuetudinus Et

quando Praelati sub poenaeXcommunicationis quid iubent, nonne declarant sibi esse iudicium forense', nonne poterit dici de hac poena quod necessarium sit subditis subiectos esse Praelato propter , ram, hoc est, propter poenae formidinem' Quando Sacrum Concilium Tridentinum Sess. 23. cap. 3 praecipit Episcopis y mulctas pecuniarias Laicis imponant, curent capi pignora, in quibusdam casibus per districtionem personarum procedant, nonne ostendit sorum Epuscopi externum etiam esse, atque ipsum temporales poenas imponere posse 'Quando etiam tribunal offici sanctae

inquisitionis , quosdam ad carceres, a lios ad fustigationem, alios ad triremes,

nonnullos in exilium condemnat, non

ne imponit de directo poena tempora les ' Itaque opus est , ut Frater Paulus vel omnia Concilia Muniuersam Ecclesiam erroris arguat,& haereticum se esse

declaret, vel fateatur . Praelati Eccl si.

205쪽

w Rasu CARD BELLAR si non modo competere forum Dei, sed

etiam rum eXternum. Omitto hic notare ultima F. Pauli verba in praesenti discursu, ubi dicit, Principes potestatem suam immediate habere a

Deo,quia de hac controuersia in responsione ad octo Propositioe egimus:& tam clara haec res est, ut nisi aequivocationishus obscuretur, nullo ad eam refutadam egeat labore. Non est dubium instinctum naturalem, quo hominos naturaliter ag

tur ad eligendum sibi unum aliquod c put, quo regantur, immediate sit a Deor

sed quod populus aliquis eligat sibi Regε

aliquem,&in eum omnem suam potest tem transserat alius vero eligat tibi Magistratus,cum limitata potestate ambigi non potest,id ab hominu voluntate pendere,qui cum natura liberi sint , potestatem habent multis modis speciem regiminis variandi ex consequenti, Potestas qua Principes teporales praediti sunt, est a Deo, mediante tamen consensu h Inano. At potestas Summi Pontificis ethproprie a Deo, nec dependet ab ullo h mano consensu, atque idcirco immedi

te a Deo. Hinc autem fit, quod potestas Principua hominibus vel minui vel augeri, dari vel auferri possit: cum interim Summi Pontificis potestas quoad hoc ni-

206쪽

hil omni tib ad homines periineat de quo

nulla inter D6ctores est controuersia. Fol. 16 pag. 2. Reprehendit F. Paulus haec verba mea: Magummu stanti DEO l 'cet illorum iis firmitaέ,qui Papam ut Deum ven

rantar: quam ilhrumfortitudo, qui se pra cat rissapere existimantes , Christi Vicari, auctoriatatem deprimere conamur: dicit autem ita me dicere μγrtuisse, minus displicet Deo illorum infirmitas quam horum sortitudo. Ad quod primum respondeo, infim tale, hoc est simplicitatem idiotarum Catholicorum,non displicere,immo i cere Deo; nam satis ipsi norunt, Papam

non esse Deum, sed ut Deum Venerantur,

dum maximam de admirabili potestate illius opilionem habent, nec inquirant, quomodo illa vel limitari possit, vel munui. Deinde respondeo, S.Augustinum intractatu super Psal. 73. Me docuisse hos

loquendi modos, quamuis non placeant F.Paulo Alesior,inquit, virgo humilis quam maritata humilis Sed melior maritata humilis quam virgosuperba: Et in tractatu sup PLI.iόν. Meliis ε' humile coniugiaem,quamsi erba virginitas Certum autem est, virginem superbam, superbam Virginitatem, non hona,&comparativum, melius, propriὸ dicitur tantum de rebus botiis. Sed Sanctus Augustinus bene nouerat, hos essem sit

207쪽

as Ras v. CARD BELLAR. usitatos loquendi modo , nimiums sidiosos esse,qui eos carperent. Idem diaci potest de illa quae sequitur propositi

ne:Non absurdum est tribui Summo P5tifici omnem potestatem in cito Min ter rara quum Christus dixerit quodcunque gauer super terram, erit ligatum ct in caesuis dummodo ita illa intelligatur, quemas modua veris doctisq; Catholicis intellμ itur MexpIicatur. Sed F. Paulus ea subtu

iter in proprio sensu cos derans, dicit ecn falsissima quasi ego illa in proprio ei,

suprotulerim,&no in sensu hyperboli co,quo loquedi modo persaepe utitur spseritus S in diuinis literis: quare secundum F.PauIum oes illae propositioes falsissimae erunt, Mita opus erit spiritu Veritatis,m dacii arguere. Idem dico de illis etia ver bis: cum inquio, Summu Pontifice omnia efficere posse,niliae necessaria sunt, ut ad

coeli beatitud/ne animas ducat, omnia que impedimenta remouere, quaeis udus ac Diabolus queant interponere. F.Pa Ius intentus,Vt me capiat in sermone, diacit, hoc rerum non esse, cum summus tifex illis qui in utero Matris moriuntur, opem ferre no possit, nec illos iuuare, leat, qui existentes in statu mortalis peccati, ametes efficiuntur ecpotestate ii beat in motus interiores animae, qui nocesi

208쪽

eessarii sint ad salutem. Et tamen pote rat animaduertere hunc loquendi modu' nihil aliud significare, qu ni Summum pontificem non habere potestatem limutatam,perinde tali Praclati, sed absolutam,ut postit declarare, ordinare,&pra cipere, quaecunq; ad regimen Ecclesis ne cessaria sunt: ut possit etia prohibere, ah- soluere,dispesare in omnio quae necessitas animaru requirit: qc aut omnia in teuligenda esse s in materia apta & disposita, sine miraculoru editione Christum deonique Vicario suo plenissima potestatem 16municasse, no absolute, sed quantu po terat homini mortali comunicari.Aliosi, qui omnia caluntarivi cauillari velit,posset etia dicere, verum no esse quod Di v x onmia facere possit quia efficere nequeat ut praeteritum non sit praeteriti t ut homo non sit rationalis: aut bestiae ratione prsditae sint:&it bis tria, non sint se aut bis tria sint septem. Quod si F.Paulus responderit, quando asseritur Deum omnia posse, illud intelligi debere de rebus possibilibus, no autem de impossibilibus

quales sunt illae quae continent contradiactionem,ego rursum dicam, si eum asium matur Deu omnia posse oportet propositionem illam accipere in sensu conueni enti mirari non debet, una loquimur

209쪽

iss Ras P. GARD B ELLAR. de potestate Vicarii Dei, calumniandum non esse, sed numquodq; intelligendum potius in sensu conuenienti, quemadmodum grauesin recti iudicii homineci telligant.

Ol. 8. In vltimscosiderationis disi Γ uisu,F. Paulus reprehedit, qubdduxerim fias considerationes tempore schiLmatis scriptas fuisse, & probare nititur hoc vero minime cosentaneum esse, quia scriptae fuerint post Concilium Constantiense,quando praesidebat Ecclesiae, unus tantum&indubitatus Pontifex. Respondeo. veritate non abhorrere quod scriptifuerint post Cocilium Corio stantiese falsum autem id esse, quod tum Ecclesiae prs fuerit unus duntaxatvi indubitatus Potifex, & ex consequenti' nullum eo tempore schisma fuerit: Quia notum est ex historijs post Concilium, si perstitem adhuc fuisse Antipapam Ben dictum XIII qui in Hispaniis pro Sumo Pontifice habebaturipost quem etia schiΩma perseuerauit in Antipapa Clemetes. cuius tempore Gerson e vivis excessit. Itaque quando Gerson Cosiderationes illas scripsit, nosnus sed duo erat summi

210쪽

decretum illud,cuius Geri metionem facit in Consideratione octaua,sancitum fuit usq; ad creationem Papae Martini V. intercesserunt saltem anni duo semifrquia decretum illud statutum fuit Ses . anni 1 is. sub finem Martii Papa a tinus vero creatus fuit Anno I I7. men si Nouemb. durante adhuc Concilio. Vnde fieri potest, imo admodum probabile est, Gersonem scripsse cosiderati ones suas post illud decretum,1 ante creationem Martini,quo tempore tres erant summi Pontifices: nam propterea erinin illa duodecima cosiderationedoquitur de concordia ineunda,ut clauiu abusion1 resistereturi nec sibi mutuo impedimento essent, quemadmodum multi tum faciebant.

Fol. 8. pag. a. ita dixissem duodecimam Consideratione qua agit de coco dia ineunda, ut resisteretur abusioni es uium, magnopere temporibus Gersonis congruisse,quo schisma de medio tolle retur sed hoc tepore similia proponere potius causam praebere posse nouo schismati. F. Paulus respondet hoc dici non posse, nisi ab eo, qui velit doctrinam S. Gregorij an admonend a quaesto schis malis causam esse sed profecto fallitur, quia Sanctus Gregor in illo capitulo ni