장음표시 사용
91쪽
est cuia non venit ab ipso lotio, eo ala impetu ignis,qui eum deseri,& est contrarius natur uia ferrumin lapis&ca tera grauia naturaliter deorsum tendunt. Theologia ciscet violentiam omnino e euare a peccato,timorem Vero imminum
re grauitatem illius, sed non omnino eviedare cuius causa est, quia peccatum ne cessarid debet esse volimtarium, dicent. S Augustino: Peccatum estis rarium, τι non sit istantinum, non sepretatum, i.de vera relig/a.et . Violentia ver excludit Prorsus voluntarium,cum propriu/ymnam voluntati sed timor non excludit voluntarium absolutum, sed solum conmesitionatum, nam qui aliquid facit ex tomore,nollet illud facere, si aliqua ratione posset malum effugere, quod illi ammi net:sed absolute vult potius illud facere, quam impendensisalum incurrere. Hine
S.Angustinus primo libraeciuit Disr,
cap. 18 amrmat Virgines quasdam,quae a persecutoribus per vim oppressae verut, non modo non peccasse, sed virginitatis etiam iacturam non fecisse, licet caro vi tiata fuerit,quod non diceret de illis qui
propter timorem assentiuntur peccator quia secundum S. Thomam I. 2.q.77 artis.timor quidem imminuit, sed omnino excusata culpa . Lex ciuilisin anomca
92쪽
non sumit supplicium de malo quod pera petratum est per veram violentiam: & diris inguit inter vim, timorem: ut videreticet, in cap.scris de bu, quam metuo . hi Papa Innocentius dicit.Eum qui per mera
vim compellitur,ut communicet cum ex Communicato,nullam mereri poenam sed eum qui propter metum cum eo c5uerse tur,pinnae obnoxium fieri. Et in cap. nesi
eius in tituli, Gregorius nonus asseriti Et qui testibus probare possit per vim rebus suis sipoli tum esse,sumcere ut cum tur mento probet talesvitales res suas suisse. Vbi manifeste cernitur violentiam esse a. Ii quid extrinsecu, quod oculatis testibus comprobari postit: Quod dici non potest de precepto vel iudicio iniusto.Eum vero
qui se facultatibus suis per iniustamsent&tiam spoliatum esse queratur, dicere non posse per vimse illis spoliatu esse, sed per
iniustitiam nee sufficere illi vicum iura- meto affirmet tales facultates suas esse: sed a sententia appellareo iudkio,no vi princedere debere ad sua reconda. Atq; haee dicta sint de violentia siue vi in proprio significato:quia non ignarisumus, nonun quam dici, vim alicui fieri precibus , vel promissionibus, Vel minis,vel censuris; quae tamen non est illa vis de qua dictum est, rim vi repellare licet de qua nunc agi' mun
93쪽
mus liaque praesupposita hae vera se
na,euideter cernitur,' i summus Pontifex
aliquid iniustum praeciperet, omnes ad illius praecepti obseruantiam censuris vera Iet obligare,dici non posset quod violenistia uteretur, quamuis iniuste ageret,ac potestate sua abuteretur quia semper rem nent liberi,quibus tale praeceptum datur, illud, si velint, obseruare, vel non obseriauare.Etsi observent,liberesistud faciuntr& si non observent spontanea volutate, iυlud non obseruant: loquendo de libertate naturali,non delibertate peccati. Sed si Summus Pontifex milites armatos mire ret,ac per vim Sacerdotes rem diuinam in loco interdicto subiacete facere volentes, ab altari rapi iuberet:aut carceres effringi, atque inde Presbuteros quos sibi restitui iusti violete e suci,tum affirmari posset ipsum uti violetia:quemadmodu contra-ru, dici potest illos violenter agere, qui Presbyteros celebrare noletes carceribus mancipat, qui Ecclesiasticis de facto bona sua auteriit, ausi, per satellites, armato fiaque impediunt, ne Apostolica monitoria solitis in locis assigantur: Elia dictis praeterea sequitur,etias Summus Potis ex potestate sua abuteretur, praeciperetque res iniustas,aut serret cessiras inualidas quod
94쪽
.in posse illi iuste per vim obsisti sed sic
ficeret permittere,Vt qui nolit obteperare non obtemperet,&qui nolit interdictum seruare,non observet, cum sententia illa communis,vim vi repellere licet, vim ex una part suppona quae cum hic nulla si multo minus ab altera esse debebit. Verum enimuero videmus nunc quubus rationibus septem Doctores propositionem suam c6firment. Primo sibime
ipsis obiiciut illud Euangelij,ubi Christus
videtur prohibere,ne resistamus his qui xim nobis adserui, ii dicit Min.Mgo dico . bis nor flere in edsiquis re percuFritis maxillam dexteram praebe in altera M., Respondet,S. August. lib. de mεdacio cap. as.&Enchirid.cap.78., lib. r. deserm. inm6thesi declararet huc locum dicere, intelligendu esse in praeparatione animi, noaut ita ut cotra usurpari no possit visu omnino remediu. Et exemptu adductis. Pamli, cui cum ex iussione Summi pontificis alapa impacta esset, non porrexit alteram maxillam,sed quatum potuit, restitit, dueens. Percutiet te DEV Spartes dealbate.
Fateor equide preceptu Domini in tetiligedu esse in praeparatio e animi, Ut nimia. ru homo parat sit, ei qui unqua sibi alapa inflixit,etia ad altera accipiεda se offerre, quadocharitas Dei lximi se postulati
95쪽
8 Ras p. CARD BELLAR Et quod possit resistere illi, qui sibi ini
riam vult sacere,modis debitis , quando D Ei honor non exigit ut iniuriam illam patienter sustineat. Sed nihilominus dico quod S. Augustinus in locis citatis non struit nos ad resistedum, nec dicit S. Paulum verba illa protulisse ut resisteret,que. admodum nec Christus in Evangelio resistentiam nos docet,non enim necessarii, erat eam docere,cum homines per se satis prompti sint ad resistendum violentiae, sed nos tantum admonet de his quae ch ritasvi mansuetudo Christiana postulanti Imo S. Augustinus dicit S. Paulum verba illa non protulisse cum indignatione, nec ut se vindicaret,sed tantum Vt proximum cum charitate moneret, potiusque Verba illa fuisse futura praedicentis, quam iniuriam facere volentis.
Secundo probant iniquam sentetiam esse violentia, quia scriptu sit in Ecclefi,stico cap. zo. Qui facit per vim iud iam insequum: Et in Esaia cap. Io Ua qui condantis
gerimquώ. ribentes iniustitiis stri serum. vi opprimerent in iudicio paveres O vim fac rent causa humilium vult mri Resipondeo haec sacrae scripturet loca devitavi loqui, qua nonnunquam Principes Vtuntur in executiobe legum siue iudiciorum suorum iniustorim,quemadmo dum
96쪽
Qum secit Achab, atit ut verius dici, T Teius Iezabel. Coneupierat Achab vineam Nabaoth , quam eum is vendere nollet,
Regina fecit illu aceusiri de blasphemia,
eum sententiis morti adiudicatus est , aevi ne illius c6fistata regi in possessionem cessit. Hoeest iudieium iniustum per vim A. eere, hoc est Meere ut per vim effectum suum habeat. Quod patet ex similitudine quam adducit Ecclesiasticus dicens: Coa,
cupissentusadonis deuiuinabaiauencula fiequifaca per vim indicium iniquum Hoc nimiis rum indicare volens, quod quemadm
dum eunuchus, qui puellam nobilem in custodia accepit, grauissime peccat, si i se qui honorem puellae conseruare debuerat,primus illum ei auferat. Ita Principes, quos D E a mundo dedit ut custodirent iustitiam,enorme peccatum admittunt,si primi sint qui innocentes sub specie iudicii opprimat. Et clarius adhuc Esaias loco citator quia dicit tales Principes condere
leges iniquas,ut occasionem habeant ex quendi eas in viduas Morphanos patroclinnio Mope carentes, sicut quando vectig na aliasve pensiones imponunt, sub prae textu reficiendorum pontium, murorum
97쪽
REs, C ARI .RELLAR aut aliarum rerum ad publicum bonun gessariarum rac postea minui comissarios, . qui pecunias exigant pauperum qui seu uendo non sunt, mobilia bona pignorum Joco violenter auferant.
Tertio allegant multos Doctores,qui dicunt per vim unicuique resisti posse, e iam Summo Pontifici. Respondeo id nbbis non negari quando adest vera viri& proceditur sine iudicio, quia Summus Pontifex a nemine iudicari potest, qua Us et tunc resisti possit Et ut manifestum fiat octores ab illis citam nobis non
esse contrarios, aut eorum authoritatem
non magni stimandam esse, de singuli
speciatim loquemur. Primus est Baldus cap. olim de refri cnumer 3 a. Hic non agit de sententia aut censuris Papalibus, de quibus nos tractamus , sed agit de schismate , atque hac occasione approbat sententiam Doctoris cuiusdam , qui dicit Summum Pontificem remoueri posse propter notortu crimen enorme,&adiungit , posse etiam
tropicrea contra eum arma capi. Qua sententia manifesto erronea est , contr/Cm. Si PapAdst. o. Quare prima haec a
thoritas nihil ad rem pertinet, ac falsa est. Fecundus est Ioanes Gerson, qui diuersis
98쪽
mo Pontifici disserit . Huius sententiam non magnipendimus, cum in materia de Summi Pontificis auctoritate semper suo pectus Mnimis liber fuerit, praeter quam
quod ipse etia ut plurimum magis loquitur de violentia factorum, quam sentenis tiarum Miudiciorum Tertius est Sylu ster in Summa verb. Papa, num . qui citat
etiam Petrum de palude Quartus est Cardin.Caietanus in opust depotestate Papa Concili, cap. r. Quintus est Dominicus
Soto diuinctione decimaqumta quassionesecunda, artuulosecundo Sextus est Franciscus Victorii in repet.de potestare Papa pro-
p mone vigesimasecanda . Septimus est Antonius Cordubensis in uastionibus Theologicu libro quarto, quassume decima Octauus est Cardinat. Turrecremata ina libri summa de Ecclesia , capit ros Nonus est
Cardinalis Bellarminus bis a. de Pontiμce capit. q. Hi omnes idem docentω gunt de vi sive violentia quadam iniusta. qua Summus Pontifex vellet uti de facto, si esset forsitan malae vitae, quales antiquis temporibus nonnulli fuerunt, si verssunt illorum historiae. inquirunt remedia quibus tum utendum sit, cum Summus Pontifex nullum habeat Superiorem interris , nec a quoquam iudicari possiti
99쪽
Remedia vero haecit radu, tr et issu Eere ad Di, orationibus radmonere cum uerentia ipsum Pontificem non obtemisperare praeceptis illius manifeste iniustis.&demum resistere ei ne malum quod cois natur,efficiat. Vt si exempli causa, Eccle-sam S. Petri cupiat diruere, quo consen-guinibus suis palatium construat si omnes
Episcopos dignitatibus suis spoliare, si que Ecclesiae statum perturbare cogitet, aut si bellum sine causa moliatur, quod minia iustis possessoribus ablata suis dustribuat:aut alia similia,quae tamen verisimile non est,aliquando euentura esse. Et ne multis, consujantur loca citata,& m
niseste liquebit illa nihil facere ad prinsentem controuersiam,cum ibi no loquatur de resistentia contra simplex praeceptum aut sententiam alicuius censurae, in qua proprie vis non intercedit. Decimus Iuctor est Felinus in cap. Si quando de, scriptis. Vndecimus est,Decius in eodem cap)iquando de refript Duodecimus est,
Socinus senior, rn cap. nulli, de sentent. tammumicationis Decimus tertius est,Curistius Senior Consiliscio. Decimusquartus est, Nauarrus in cap. Cum contingat de re scriptuo medis .Respondeo neminem horum loqui de resistetia,quae summo Potiis sci per vim aut violentia facienda sit. Sed inquis
100쪽
Nauarrus loco citato, loquens de censura per quendam subdelegatum non habentε auctoritatem lata,dicit, potuisse certas as. fixas,auelli lacerari, sed adiungit, id seMerete ac sine violentia fieri debuisse. Vnde conijci potest, quantam reuerentiam Nauarrus haberi velit Summi Pontifici eum doceat, ne certareuiusdam subdel
gati laceretur per vim aut in publico. Sed neque silentio pretiereundum est, quod Antonius Cordubensis loco supra citato, in fine sui tractatus adiugit simul cum viactoris,quem ipse citat,duo magni pondorisvi mometi monita. Primum est ut seminper procedantur erga Summum Pontificem maxima cum reuerentia, nec deneissetur illi obedientia in aliis rebus,nec a thoritas illius tangaturased solum responis deatur tale praeceptum illius esse intuitur quia si semel potestas Summi Pontificis
in contemptum venire caeperit, totaicoelesia schismatibusvi factionibus replebitur.Secundum est,ut semperdi super omnia deuitetur scandalum, te oriantur in Ecclesia schismata factiones , quia hoc multo peius futurum esset,quam permittere abusus aliquos summi Potisicis. Q re matura consideratione id e