장음표시 사용
201쪽
ea refero, de quibus per experimentum constat ; phy-
sica vero ratio ignoratur. Neque magis hoc in exemplo ς credo a nobis requiri, ut causam mechanicam expona- mus, quam quidem tenemur rationem reddere, cur certi colores placeant, cur certus acrimoniae gradus sapida corpora faciat, cur papillarum culanearum in definita
proportione frictarum fremitus voluptatem essiciat 36. 'XI. NON satis est, diatonicis intervallis distantium so-raorum dari successionem quandam, ut exinde mussica sententia vel melos adoriatur. Etenim, oportet etiam ut in
tali sonorum successione, ex illis quosdam, per regulares temporis periodos, magis emphatice sentiamus ; et haec emphasis periodica Rhthmus dicitur, in musica ita omnino necessarius, ut, illo destructo, illa statim sit nulla. Sed in omni musica successione plurimi rhythmorum typi dantur intermixti, vi et periodi suae longitudine plurimum inter se discrepantes, sed ita ordinati, ut alter alterum homologice similem semper aequali temporis spatio consequatur. Qui typus majori pollet vi, ordinem rhythmi constituit; qui proxime sequitur, genus; sequentesque,
speciem, innumerasque alias Varietates quas ungo tantummodo denotarunt musici. Rhythmus apud antiquos nexum
constituebat poesin inter et musicam ; et, in illorum linguis, ita omnino cujuscunque syllabae emphasis relativa seu prosodia statuebatur, ut nullum in musica, carminibus semper stipata, fuerit opus rhythmo peculiari. Contra autem, cum linguae recentiores, etiamsi aliquali voculatione ditatae, sic tamen variae et irregularis sint prosodiae, ut cum musica vix necti possint, necessario fuerunt excogitandae quaedam rhythmi leges, quibus musica nostra ditaretur, et regulariter ordinaretur. Durationem igitur sonorum ita relative mensurarunt, ut illius divisiones dichotomas et trichotomas tantum in musica admiserint. Has,
suo nomine ornatas, relativis ad communem mensuram
quandam, dictam Semi brevem cujus sint illae per dichotomiam vel trichotomiam aliquotae partes in signis expreserunt. Ex illis Tempora formarunt, et in illis omnes rhythmi minores typi inveniuntur. Typum autem rhythmi praecipuum Mensuram dixere, quae exprimitur fractione, cujus denominator, quae sit aliquotarum, in illa mensura contentarum, species; numerator autem, quot ex illis inmensura contineantur, indicat. In duo praecipue genera
dividitur mensura, prout numerus duplicis vel triplicis multiplus semibrevis aliquotarum, in illa continetur; quae
202쪽
genera itidem pro temporibus suis sive proximis rhythmi typis) in species plurimas dividuntur. Nonne aliud etiam
genus, e triplici et duplici mensura compositum, in musicam nostram eleganter introduci posset 37. 8 Mensurae variae sunt durationes pro diversis cantibus ; sed in eodem cantu semper apud nos eadem est. Nec sic apud Graecos. Quorum poetici pedes, licet in versibus quibusdam, ut in
hexametro, Pentametro, anapaesto, &c. forent aequales ;inaequales tamen in plurimis aliis admittebantur, ut in scazonte, chori ambo, &c. praeterquam quod sua tempora non sic inter se aequalia constituerent, ut nostra sunt, unde summa et mirabilis illorum rhythmum ditaret varietas, qua noster careat.'Tandem observandum venit, quod, etsi semibrevis pro mensura communi assumatur in duratione sonorum aestimanda, et quamvis ejus duratio sit constans, et in eodem cantu fixa; nihilominus tamen in diversis cantibus ita variatur, ut nil certum hic remaneat, praeter practicum musici judicium. Unde quidam de Chronometro cogitarunt, quo gradibus accurate determinaretur, quae debeat in singulo quoque cantu semibrevis esse duratio, ita ut, post auctoris mortem, posteris melius innoteia Ceret VerUS ejus cantuum motus. Ab aliis autem objicitur dissicultas boni chronometri inveniendi; et major etiam dissicultas, ad illius motus, musici attentionem conciliandi. XII. PLURIMA physiologistae de rhythmo consideranda veniunt. Cur enim sonorum per diatonica intervalla successio sensu omni careat, nisi periodica emphasi adornetur tCurque, inter innumeras sonorum quoad durationem inter se proportiones, dupla et tripla tantum, illaTumque multiplae admittanturi An hoc, ut CARTES IUS exponit 8.), ex illarum facili perceptione venit explicandum tPorro, emphasis periodicae, quae rhythmum constituit, quodnam est principium t Sed haec omnia nos longius in metaphylices labyrinthos traherent, quam volumus. Satis sit igitur observare,1. mythmicam emphasin signis non dubiis sese manifestare. Motibus enim corporis nostri, vel aliis sonis, vel etiam bombis, typos ejus praecipuos plaudere natura impellimur; et quo vividiori sensu, eo etiam fortiori rhythmo pollet melos ; ita ut exinde, apud populos omnes uotos, Terpsichores ars elegans arte revolutas immiscere chorea Sorta fuerit. Apud Graecos, quorum rhythmus plurimum variabatur, Coryphaeus in musicorum medio stabat, cujus
ossicium fuit, manu pedibusque scabellis armatis, tyPOs, xl, Itbmi
203쪽
rhythmi praecipuos pulsare. Ac etiamnum, apud Gallos, quorum cantus emphasin periodicym non regulariter adia mittant, ideoque rhythmus non bene percipiatur, stat quo-l que Coryphaeus in medio, baculo ad unam quamque meniat iuram percusso, rhythmum quantum possit, ut musicos di- rigat, expressuru S.I. Omnis musicae successionis animam esse rhythmum, ita ut illius quam ullius alius cantus partis imago tenaciust mente reposta maneat: Unde poeta; Numeros memini, si verba tenerem. VIRG.
ii Immo, et sine ulla acuminis disserentia, sed sola rhythmi ac impetus varii gratia, musicam dari posse, probat et hoc mirum instrumentum, tympanum nempe bellicum, cujus stimulantes effectus qui nescit, sese rerum Martis omnino ignarum manifestat; probant et haec musica quaedam in strumenta a Barbaris adhibita, quae rhythmi tantum et im- petiis discrimina admittant 39) ; probatur etiam exinde,
quod apud omnes populos rhythmus reperiatur, etiamsi forsitan non apud omnes in instrumentali musica ipsa occurrat diatonica successio. Nonne inde deduci potest, quod nec canorarum avium cantus, nec Bradypi suspiria, musices nomen mereantur, cum rhythmo careant, licet diatonicis intervallis procedant 83. Non sic necessario simplicem et uniformem rhythmum, ut quidam auctores velint, in musica semper requiri. Etenim, apud antiquos, inaequales versus, immo et inael qualia metra, in eodem cantu saepe admittebantur; et apud Barbaros Canadenses, Iro censes, Hurones, &c. datur rhythmus dona positus, qui, licet hospitibus primum ingratus et perceptu dissicilis appareat, post certum tamen quoddam tempus sensim gratus evadat, et Barbaros ipsos summa cum voluptate assiciat sqO.) Ac licet in musica nostra desint exempla cantuum mensuris inaequalibus, vidimus tamen esse quaedam mensurarum ita compositarum,
ut proximi rhythmi typi sint dupla et tripla inter se ratione. Tympano demum bellico tempora magis composita plaudere, et nova mensurae genera addere, ut major exinde
diversitas magis sensum occuparet, proponebat ipse CARTE SI Us qi.)4. Silentia quoque in rhythmo comprehendi, ac sonorum ad instar mensurari. Sunt enim silentia signis quoque e pressa, quae quoad durationem omnibus sonorum mensuris respondeant; immo et quibus emphasis rhythmicae praecipui ut et minores typi, suppositione, Vel etiam sonorum qui praecedunt et sequuntur specie, ad aptentur.
204쪽
s. Non prorsus ab executione, vel a soni impetu peti dice adaucto, pendere rhythmum, ut summus voluerit CARTEsI Us 42.) Nam,a, Saepe tale non datur incrementum, rhythmo tamen bene percepto. b, Si ab ad aucto impetu semper penderet rhythmUS, Omnino arbitrarius foret. Sed, e contra, unicuique canthii est suum quid, quo rhythmus ejus proprius facile ab alio omni musicis distinguatur, et percipiatur.-Saepe id mzn fatendum est, quod rhythmus multum ab executione pendeat, ita ut, genere mensurae servato, species ejus aliqua tenus, et sensus omnino, parvo, sed semper aliquali, cum Cantus damno, mutari possit. Sunt etiam in instrumentis musicis motus alii quidam temporibus primis, alii vero temporibus secundis, melius adaptati. Sic chelys plectrum, bene ut exprimatur mensura, descendat necesse est. XIII. HAcΥEN Us de singulis egimus sonis. Nunc autem pauca quoque veniunt dicenda de illorum compositione. Quotiescunque duo vel plures soni una producti, cum voluptatis sensu, quasi sonus unus, percipiuntur, haec amica conjunctio Consonantia dicitur. Si vero injucunde et necessario disjundii percipiantur, Dissenantia vocatur. Ea autem scientia generalis quae consonantias et disii, nantias docet, Harmonia dicitur, in qua consonantiarum, quinque species praecipuas distinguimus ; videlicet,
I. Consonantias artis. Si nempe chordae sonorae partes aequales una percutiantur, ita ut sonu S multiplex exinde adoriatur, pro uno assumitur ille, ex eo quod consonantia fiat. Hujus, ut plurimum, compositionem, sed jucundam, percipit mens ; et haec omnium simplicissima consonantia, Homophonia dicitur, Gallice Unisson . Si autem ultra septem sonos primitivos insedietur series diatonica, primus abhinc sonus, ut supra dicebamus IX. , alium septenarium incipit juxta easdem proportiones, ita
ut in tota serie non ultra decem septenarii includantur, quorum psimi soni una si producantur, consonantiam efficiunt quae Diapason, vel Antiphonia simplex, replicata, duplicata, &c. dicitur, prout ejus extrem δ unum vel plures septena rios includant. Demum primus septenarii diatonici sonus cum quarto consonantiam dat Diatessaron dictam, cum quinto Diapente, quibus utrisque consonantiis Paraphoniae nomen dederant Graeci. Illis recentiores addiderunt consonantias quattuor, nempe Tertiam major
τοῦ na, quae primo cum tertio sono septenarii assicitur; Ter-
205쪽
tiam minorem, quae secundo cum quarto ; Sextam majo- rem, quae primo cum sexto ; et Sextam minorem, quae
sexto primi cum quarto proximi superioris septenarii datur
) Porro, hae omnes consonantiae per suorum extrei morum antiphonias in alias itidem consonantias magis distantibus extremi S componunt Ur.
2. Consonantias sympatheticas, vel resonantias. Si nempe, corpora sono producendo apta, sint ad certam quandam a corpore sonoro distantiam sita, et tensione sqq.)illi ad homo phoniam, vel antiphoniam, vel pasaphoniam, vel etiam tertiam majorem, et illarum consonantiarum, per antiphoniam replicatas, duplicatas, &c. in superius proportionata, sunt illa, ut plurimum, nisi semper, nora, et illorum percipiuntur vibrationes. 3. Consonantias naturales. Si nempe sonus producatur,
invenerunt practici alios sonos acutiores una percipi, qui
exprimuntur proportione harmonica et monadica chordae
onorae quae primitivum sonum dat) sic sed tae, I, I,r, V, 9 c. Cum autem antiphoniae pro eodem sono e putentur, sequitur omnem sonum stipari duobus aliis ;ertia nempe majori duplicata et diapente seu recentiorum uinta majori replicata ; qui tamen, in acutis soriis, magna 'una dissicultate, et etiam in gravioribus non facile, nisi aequisitis et bene exercitatis auribus, percipiuntur s. q. Consonantias melodas. Cum de sono quodam in al- erum transeatur, non ideo desinit primus, sed aliquamdiu rontinuatur, et sic cum succedente unitur. Immo, si corporis cujusdam mollis ope, incipiente secundo sono, et imi externis causis subito finis imponatur, sonus tamen pse ita in mente remanet, ut illum per quoddam tempus e vera percipiat mens, et ille idcirco cum succedente in onsonantiam vel dissonam iam uniatur. Hujusmodi con
lonantias Melo das dicimus. s. Consonantias Tartinianas. Quippe, Ill. Do m. TARINI accuratis invenit experimentis, quod, si duo soni una roducantur, proprio cum gradu impetu S et c, e Drum conjunctione tertius quidam sonus producitur, eX-luisitis auribus eo distinctius perceptus, quo simplicior in-er generatores sonos sit relatio; homo phonia tamen etntiphonia exceptis. Scilicet diapente seu quinta, Pso dum itur tonua humophonicus gravioris generatoris ; quarta, nus giavior ad antiphoniam acutioris ; tertia majori, solus gravior ad antiphoniam gravioris, et sexta minori ejus Omplemento, sonus gravior ad replicatam antiphoniam cuti; tertia minori, sonus gravior ad replicatam tertia rari Β b et majorem
206쪽
majorem gravioris; sed sexta majori ejus complemento,
datur tantum sonus gravior ad replicatam tertiam majorem acuti; tono majori, sonus gravior ad antiphoniam replicatam gravioris; tono minori, sonus gravior ad tertiam majorem au plicatam acuti ; hemitono majori seu diatonico, sonus gravior ad duplicatam antiphoniam acuti; hemitono minori sive chromatico, sonus gravior ad triplicatam diapente gravioris, &c. &c. Sed, ut experimentum distincte sequantur haec phaenomena, tentandum est duarum tibiarum altisonarum s Gallice mutb is) ope, acumine accurate convenientium, tibicinibus quorundam passuum intervallo distantibus, et auditore in amborum medio stante. Chelys eadem quoque dabit, minus distincte tamen perC ta. XIV. De illis autem singulis consonantiarum speciebus alia quidem bene multa veniunt observanda, quorum Praecipua recensebo : Ac, 1. Igitur, de consonantiis artis dicendum est,
a, Quod, quotiescunque non perfectae sunt, sed producuntur proprio cum gradu impetus et durationis, pulsibus quibusdam periodicis stipantur in serie harmonica injucundis, de quibus plurimum dissentiunt auctores. Alii enim 46.) eos pulsus dicunt esse tantum quasi soni inflationes Ren semens de Son , aurem assicientes eodem modo quo arteriarum pulsus digitum medici. Alii autem s47. in hos
fatuos tantum bombos pronunciant, quorum acuminis gradus nusquam determinari possit. Illi rursus eo frequentiores pulsus illos dicunt, quo magis ad consonantiae perfectionem approximetur intervallum. Hi autem, eo irequentiores, quo magis a consonantiae persectione recedat.
Ei vero fas sit cum tantis viris judicium quoque in trutinam injicere, et paucis experimentis, tecum, Vir Clarisit me, captis sidere, nonne ad primam sententiam potius accedendum sit, quoniam nobis visi fuerint illi pulsus ad harmonicos naturales antiphonicos alterutrius pro consonantiae ordine generat Oris extremi, pertinentes, et eo quidem frequentiores, quo consonantia perfectioni fuerit pio-
b, Quod, etiam si quaedam artis consonantiae quandam, ut vidimus IX.), patiantur alterationem; sunt tamen quaedam, ut homophonia et antiphoniae, quae nullam omnino admittant. Caeterae autem eo respectu quoquo differunt; quoniam tertiae, v. gr. minorem patiantur quam quintae, et inde regulae temperamenti deducuntur.
207쪽
Musicos hac in re dirigere possunt pulsus jamjam memorati. Etenim hoc potius temperamentum est eligendum, iraec potius intervalla sunt alteranda, quae hac alteratione minores numero et impetu producant pulsus.c, Quod ex Consonantiis artis, illarumque disserentiis, componitur genus diatonicum. Etenim tonus major diapentes cum diatessaro disserentia obtinetur; tonus minor autem, diatessari cum tertia minori, hemiton usque, ejus dem diatessari cum tertia majori. Chromati Cum autem genus componitur hemitono diatonico, alioque hemitono qui disserentia tertiae majoris cum minori obtinetur. Aliae autem illarum differentiarum differentiae alia genera, ut en harmonicum et dia Commaticum, dant. Sed, in praxi, ut plurimum nunc temperamenti ope rejiciuntur. Inanao, et per idem temperamentum, hemitonus, diatoni Cus, et chromaticus pro uno et eodem hemitono sumun
2. De consonantiis sympatheticis obsurvo, a, Quod graviores praecipue soni sympatheticas conso- nautias producant, cum robore majori ut plurimum pol
b, Quod sympatheticae vibrationes eodem tempore ob servantur, immo in chordis ad inferius acumen tensis Sed multum mihi in dubio est, utrum illae sympatheticae vibrationes semper sono stipentur. Etenim, in confesso stat, quod saltem non graviorem sonum edant quam generatorem ; sed sonare dicuntur ad illius homophoniam, vel antiphonias superiores, proportionali suarum partium divisione. Verum, nonne exinde augeri deberet quantitate et impetu summa sonorum in unum concurrentium 8 Ad sonos organi, ecclesiae fulcrum, immensam quippe columnam vibrantem vidit Ill. UALLE R. Quantus exinde sonus debuisset oririt Talem tamen dari saepius divisionem non negamus; et per illam explicandas censemus historias quae de voce fractis scyphis ad antiphoniam inferiorem tensis narrantur. Verum illam divisionem non ignorabat Ill. RAMA AU ; sed exinde sonum oriri negabat. c. Sympatheticis consonantiis plurimum nituntur instrumenta musica, et ab illis tenorem suum et robur magna in parte accipiunt; ut patet in clavi cymbalo, chely, tibiis,&c. Ex illis quoque nonne multum pendeant Pleraque Phaenomena vis sonatricis longius atque itidem fortius. qu m Vulgo propagatae, atque echus, atque tubarum VO-Ce t augentium, atque tandem omnium quae ad sonitus repercussionem et auctum robor pertiueant c
208쪽
3. De Consonantiis naturalibus notandum est, Quod, etiamsi ut plurimum harmonici naturales sono generatore sint longe debiliores, tamen summa observatur mobilitas praevalentiae inter generatorem et ejus harmonicos; quod sequent ibus probo experimentis. Si percutiantur concentuum surcae Crura, statim sonus acutus Ct parvus praecipue percipitur. Verum, sit propius ad aurem admoveatur furca, sonus praecipuus sit ad diapente gravior, debilissimus; qui idem quoque sonus longe aliis praevalebit, si, post percussionem, furcae, manubrium in Corpus quoddam durum, vel in galerum callo reum, Angi. ami), &c. figatur; sed tunc tenore suo plenissimus, aequabilis, vel undulatorius, prout pressio eadem continuetur vel varietur. Si suspendatur furca filo quod digitis auriculas externas simul claudentibus teneatur, et percutiantur sic suspensae surcae crura, idem gravior quoque sonus producetur; sed tenore suo non ita pleno, nec non robore majori ac magis undulatorio diversus. Verum, si aperiantur auriculae, idem subito sonus praecipuus fit ad diapente aCutior, ut antea. Demum, si calefiat furca ad vividam inflammationem usque, suspendetur ejus sonabilitas, donec refrigeretur; ac ejus crurum percussione bombus tantum nullius durationis creabitur. Si vero calefiat tantum ad ruborem nigrum, percussione sonus gravior idem producitur, sive manubrium ad corpus quoddam durum si gatur, nec ne; quoniam solum robur sic paululum varietur. Omnia tandem fere corpora sonabilia, quantum mihi videtur, acutos suos harmonicos ante sonum graviorem proprium aliquatenus edunt; ac exinde saepe ita combinari possunt harmonici naturales cum generatoribus sonis in chordis homo phonice tensis, ut veras artis consonantias
mentiantur; ut in PEolico instrumento Angi. AEOli No πὶ patet.
b. Phenomenon datur in musica quod forsitan hic referendum est. Scilicet, si chorda sonabilis in partes duas
secum et ideo cum tota chorda commensurabiles dividatur, sed levi tantum obstaculo, ita ut ab altera ad alteram non omnino interrumpatur motus; quoties haec sonora fiet, fomis dabitur nec toti chordae proprius, nec majori ejus parti, sed minori, si modo majorem accurate mensuret;
quod nisi, sonus ille producitur qui majori aliquotarum utrique parti communium sit proprius. Ac ejusmodi soni tenore sunt multo suaviores, quam si pleno obstaculo dividatur chorda ; illisque construuntur instrumenta quaedam, ut Tuba marina, &c. q. De
209쪽
4. De consonantiis melodis venit observandum,
Quod saepe, ut in homo phonia, distinctius percipiantur, quam ipsae artis consonantiae ; si scilicet soni con sonantiae extremi, unus post alterum, potius quam si una
b, Quod exinde quaedam Meli regulae deducuntur, ac imprimis in illis simplicioribus cantibus observantur, qui
consonantias artis compositiores non facile admittant, quales sunt: plerique Scotici queruli cantus. In illis scilicet, sonorum successio, ut plurimum, per consonantia intervalla procedit, dissonantibus, nexus tantum gratia, insertis 49.)S. Tandem de consonantiis Tartinianis ex dictis sequitur observandum :a, Quantum differentiae in sono generato oriatur ex levissima intervalli generatoris mutatione, quod praecipue in parvis intervallis patet. b, Quod si sic regulariter disponantur consonantia intervalla, ut diapentes extremum acutum sit gravius diate sari superius dispositi, et tertia majori ac tandem tertia minori superati; illae omnes consonantiae singulae producant sonum eundem, et eundem quasi pro basi sua agnoverint. , XU. Varias consonantias, illarumque phaenomena, miratur physiologista, ac, ut par est, explicare tentat. Verum, in naturae contemplatione, saepius ignorantiam fateri cogimur, quam doctrinam jactitare datur. Quaenam sit in genere consonantiae causa et origo i An concursus et ibrationum Z Sed cur paululum alterari quaedam conso-aantiae patiantur, aliae vero omnino recusent 8 Cur et paulo disterentes respectu concursus vibrationum sonorum zonjunctiones diversissimos tamen producant effectus, ita ut, V, gr. ex ratione 3 : 6, suavissima oriatur consonantia, dum e Contra ex ratione 6 : 7, dissonantia injucundissima tAn regularitas quaedam in successione vibrationum, ita ut
ad symmetriae oculariae leges pertineret so.) 8 An, ut CARTEs II suit opinio, simplicitas adeoque facilis perceptio relationum acuminis 8 Sed iisdem objectionibus subjiciuntur illae opiniones. An harmonicorum naturalium concursus, ut putat Eset Evius 8 Sed cur inter tertiam minorem et septimam, quae hoc respectu conveniunt, respectu tamen enectus et consonantiae tantopere discrepet 8 Nonne igitur ad conclusionem HALLERI supra memoratam X. in redituri sumus 8 Rursus, quomodo duos vel plure5 vibrationum ordines eodem tempore distinctos suscipere et propagare possit vis sonatricis conductor, non bene
210쪽
patet; nisi cum Illustrissimo De ΜΑ1RAN supponantur innumeri illius particularum ordines respectu elasticitatis et magnitudinis quorum singulus singulo cuique tono vel ejus harmonicis suscipiendis aptus sit 8 Sed demonstrat EULRRUs ssi.): Medium elasticum quodcunque, ad omnis
generis vibrationes recipiendas aeque ecte accommoda- ς tum.' Si vero ad consonantias sympatheticas et naturales nosmet convertamus, non facile quidem concipiemus, quomodo illarum phaenomena cum legibus motus notis Congruunt. Cur enim ad certos sonos certae tantum sonabiles chordae fiant sonorae 8 Si sonitus causae primae in
motu vibratorio sonabilium corporum jaceant, quid variorum vibratilium mobilitatem ita determinet, ut sono cuidam omnino resistant, dum sono acumine proximo moveantur Θ Porro, quid ita chordam sonabilem modificet, ut proportionaliter in partes plurimas dividatur P-Nonne dubitandum est, an et haec divisio consonantias naturales bene explicet, Cum non possit Concipi quomodo eadem chordae sonorae pars simul vibretur quatenus actu distincta, et quatenus totius chordae sonorae pars formalis, ut dicunt
metaphysici Z Quid pulsus Savveurianos imperfectarum
Consonantiarum producat, quoniam nec bombi sint, nec numero pauciores cum ad perfectionem approXimetur consonantia, nec ideo pendentes a Concursu vibrationum, ut contendebat Illustrissimus SAU VEUR, nec ab interruptione periodica successionis illarum brevium cyclorum, ut asserit
D. SMi TH sset. 8 Quid soni praecipui, per harmonicos
suos mobilitatem P Quid tandem consonantias Tartinianas ρ Si concederemus enim, quod negamus, vibrationes ipsius chordae sonorae primam soni causam esse, et omnia alia phaenomena per eas explicari posse; nusquam tamen, ut ego puto, hanc gravioris soni per acutos generationem explicare valebit haec doctrina s3. : Atque tandem nostram hic summam ignorantiam fateri cogemur; hoc tantum ex phaenomenis collecto, quod nempe chordae sonorae vibrationes illis explicandis sint impares. XVI. In omni successione musica, est sonus quidam ad quem alii modulantur, ita ut ille vel ejus harmonici praecipue recurrant, ac tandem cantum ipse dirimat. Hic vocatur Tonica, cujus proprietas praecipua est, quod ad illam solam pertineat perfecta consonantia, diapentes, nempe, et tertiae majoris Vel minoris cum diapaso; cum, e contra, aliis in eadem successione sonis consonantiae minus
Dersectae compositionis, vel cum dissonantiis junctae, sint Ρ ι melius