장음표시 사용
201쪽
DE EPULAEOTICIS ET ESCHAROTICIS I93
orum, inuentem copiosum humiditatem eoque fundanientum ad crustam & cicatricem constituunt: hinc vel ulterior amuXus reprimitur, vel semel inducta sicca & crustacea superiacies ultor orem affluxum impedit, ut denique ultima concretio superveniat: quo loco minime placet diffuse demonstrare, quomodo in hoc negotio etiam naturae concursus requiratur, cum sola ex recatio & incrustatio superficiei nondum perfectam quandam conteX-tionem & eo Disctionem absolvat: monendum vero praeterea est, quod osequando epulotica & escharotica remedia operentur, quando in loco asseclo ob defectum necessarii& sufficientis o uxus, qui coracretio m& confolidationi respondere debet, excitatur conveniens talis affusio materiarum θmphatico mdici in aram bey quo denique erusta & cicatrix formari queat, ubi aliquando in loco asse sto & vigor ad itatis & materiarum necessariarum deficit: quapropter ad crustam generandam interdum acria subjecta ut aristolochia, caryophyllata, gentiana commendantur, interdum plane cau-sica vel corro va ordinantur , quae partim necessarium a xum humorum e quibus eschara deinceps formanda est, provocant, vel praesentes humores quidos coagulant ,
quo eo facilius in densam & spissam talem consistentiam
crustaceam convertantur: similis modus operandi animadversioni nostrae sese subjicit inparatim, sive caltam generantibus remediis, qualia catagmatica auxilia perinde per modum adprictionis & incrassationis operantur, quando inuentes humores gelatinosi lymphatico- mucidi in-eragantur , deinde vero affectis locis anne fiuntur, qui motus appositionis Sc secretionis iterum non ita promiscuὸ remediorum efficacite, sed naturae adsignandus est, siquidem oecollescentia ad reparationem laesae partiS maxime vero distrata inis pertinet; quae regeneratio
202쪽
ratio cum ad oscium nutritionis spectet, ita minime a corporis & materiarum directione, sed potius a natura pendet,
cui interes , quo corpus sit integrum && quae subinde illa notitia quondo I quomodo corpus iasium
est iterum repori iri debeat; proinde hanc oc-eollescentiam ita osse fracto adjuvant adstringentia extra apposta cujus indolis sunt emplastra catagmatica , quae, dum ad supersciolem partis confrictionem Contribuunt, tantum effCiunt, quo humores propius ad affectum locum
appelli & Congeri queant, quam copiosiorem & propiorem humorum posthac caut genesis & plenaria ob matio atque reparatio laesae partis excipit: ast iterum monendum est, quod illa ad Iringentia remedia non hanc virtutem habeant, quo humores proxime ad locum
affectum dirigant & Comprimant, quemadmodum illorum emcacia indisferens est, ut aequefacile harmores confuse dispergi & dis pari ac convenienter ad locum affectum transferri & applicari possint, quare illa humorum ad eundem locum & generatio, praeparatio atque fracturae reparatio, quae usum catagmatis orum remediorum Consequitur, naturae & minime corpori aut remedio adscribi debet: praeterea visum regenerationi , consolidationi, obfirmationi & reparationi convenit tinterna terrea st
sorbentia, muci lagi nosse, ubi iterum haec remedia non perse ad laesam partem Convolant, neque ita fortuitos a communi &generatisrogressu hum iam eidem adhaerent, sed quia haec remedia u entiae & constitutioni ostium admodum conformia sunt isum osse nil nisi exsiccata & condensata mucilago sunt, siquidem in negotio rationis per initia quoad sua rudimenta isdem mucilaginem constituunt , quae successive inspissatur , occallescit & denique in osseam duritiem convertitur . unde iterum sub concentrata coctione denuo OS
203쪽
I9ssa eadem adeo eliquari possunt, quo in eandem mucilaginem revertantur: quando itaque fructura usum adest, tunc omnino lati s materiae requiruntur, quando M o talis reparari consipemiae Convelarunt, CU-jus indolis sunt praedicta terrea & nauci laginosa: haec a natura successive locum olfe m appelluntUr & apponi n-tur , ut ita ossa a denuo consolidentur& confirmentur.
g. VIII Convertimus nos jam ad alias Alterationum species& quidem ad famigerata illa CALEFACIENTIA
remedia,horumque modum operandi: haec remedia ordinantur, quando suffciens Calor naturalis quare etiam connexae aliae qualitates vitalitati & sanitati inservientes, cessantes, Calefacientium remediorum circumspectum & usum requirunt; ad has qualitates praecipue pertinet sussciens humorum iditas & justa illorum , quae prae aliis commodis oeconomiae vitali subveniunt: nunc vero ex indole caloris naturalis recte perspecta, subsumere licet, quomodo Calefacientia remedia operentur: θritur itaque calor naturalis, quando sanguis, cum usticienti quantitate sulphurei principii mixtus, per partes rotas& quantitate sufficienti &motu Convenienti transprimitur : haud enim nuda intestina sanguinis commotio aut fulphurei principii praesentia calorem Dis, sed requiruntur ad hanc genesin Caloris tria palmaria primo praesentia instammabilis principii in aliquo subjecto: deinde praesentiasti lim cujusdam objecti, ad priora subjecta allidere,& per quod transprimi & conteri debent: quo denique pertinet si sciens accessius hujus subjecti ad illud objectum sive organon &supciens motus illud subjectum per hoc orga-hum vegete & efficaciter transvehens: & secundum has circumstantias & haec requisita diversimode Calefacientia
204쪽
retraedia operantur: etenim aliquando eator naturalis de
cit , quia tanguis nimis pilaitosui di mucilaginosus est, aut quia de principiis terre siribus plus participat, hinc remedia sanguinem cram scientifulphureo principio
instruentia, case facientern vim habent: etenim si sanguis per partes p ro sis & mrosas convenienter tranSvehatUr, di ipsa haec vulgo sc didia spirituas centia desceret, tunc callor haud humore suade provenit: exinde liquet Curmatica, sulphureo, resinosa, piritu a calefacientem vim habeant, quia sanguinem cum illo prines, ali subjecto materiali instruunt, quod ad conciliandum absolute per tinet: haud vero hoc loco illam pha eam disquisitionem decidendam in nos suscipiemus, ctir ad castr. m producendum principia in se obilia requirantur: cur Iussillorum quantitas h Uc requiratur 3 cur ex commotione ho- Ium principiorum calor oriatur ξ &c. utpote in quibus animadversionibus phas eis multae spretolis mae talos circumstantiae &sunt& manebunt occuhaeo obse rue: int Tim hoc loco tantum tales circumstantias produxi mus, quae ratio percipit & experientia confirmat, adeoq; indubia sunt: alio proinde modo calefaciunt remedia, quae motum sanguinis augent, quod ex parte valet de impulsu sanguinis, quippe qui multum cohaeret Cum intestiana sanguinis commotione , ita ut secundum motuS ru- resini augmentum, etiam motuSprcgresvus augeatur, prout hoc alibi fusius demonstrariam fuit; suus motus intestinus non obsolvit calorem & licet ex intestissJδrmentativosutroactoria commotione fimeti, aut acervi foeni madidi color , imo flamma generetur, tamen haeCincalescentia adjuvatur, per allisonem repentinam& comparative fortem mobilium Mammabilium pingiuium substantiarum, ad terrestres interspersas : eapropter
piriinoa , sulphurea, subtilia, volatilia , valdebilis
205쪽
bilia subjecta calefaciunt, hinc vinum calefacit, hinc aroma mea, spiritus Vini, subtilia & concentrata obosa in t ures, vaporosa Calefaciunt,quia impat hvsanguinis augent, quia per intestini motus aramentum , etiam 8m mem sanguinis ad interpostas fi lias spartes augent : exinde=viυε rincalescentia provenit: calefaciunt porro remedia, qUae ad
partes Iidas-vegetum sanguinis a uxum& anuisum provocant. sicut vicissim r preyb sanguinis ab hisce partibus in tantum calorem se: evidenti te limonio paroxysmi in intermittentibus febribus tamfrigoras, quam caloris:q rado enim denuo sanguis circumfluens ad & intra partes solidas admittitur , tunc non modolor redit, sed & secundum diversitatem circumstantiarurn interdum plane augescit; quare rictiones superfictaeS ca-I facientem vi in habent, dum ad eandem c piosiorem sanguinis ostixum provocant . uti fatis cognitum documentum occurrit in congesionibus sanguineis, majorem incalescentiam loci assecti involventibus: ex eodem fundamento particularia calefacientem effectum post se trahere solent, quando luctara & occlusso certarum regionum solvitur & sanguini inuenti denuo accesssus S ingressus concillatur: sed si que hic copiosus aut legitimus a uxus solus atque nudus calorem absolVet, nisi eundem se iens onsi s comitetur.
quare motus tonisi conservatio vel augmentatio calefacientem qualitatem habet: ob id per relaxationem &toni enervationem calor-& sit,sic tonas penitus cessat si angulus scienter floridus sit & copiose a at; nullus tamen calor major consequitur, sed potius praeternaturale frigus excipit, luculento parat 'ticorum
sectuum testimonio: conveniens vero augmentum motus Ionici, quo mediante fanguis ad certas corporis regiones
Vegete oppellitur di congeritur, nec non per illas Partes
206쪽
efficacitor transprimitur, satis manifeste ea rem auget :simili congestionum, rheumatum & insummationum testimonio: neque denique in hac meditatione oblivioni tradere volumus, quomodo interne & externe simulantia, vellicantia , rodentia , rubefacientia calefactoriam confe-
initionem involvant, quia ad loca affecta sanguis & copio- flus & intensius assivit, unde ob secessionem acrium seros-rum apospasmatum ad sensibi Os nervosias , membranaceas, tendinosas partes & conjunctam satis saepe
ardor malor combinatur: quae singula potiora sunt momenta, quae circa indagationem modi, quo calefacientia operantur , notanda sunt : de modo calefacientium, jam calidorum, hoc loco latius disserere non placet, quoniam hic modus ex hactenus dictis facile inclarescit, dum talia calida non modo simplici effectu calofaciunt, sed augendo sanguinis & promovendo a uxum sanguinis ad superficiem calefacientem effectum exserunx.
I. IX. Calefacientibus opposita sunt REFRIGERANTIA, quorum diversum operandi modum in ordine nunc perspiciemus: brevibus vero indicamus, quod haec remedia in illis casibiis generice quidem ordinentur, ubi quidam & ardor amigit: haud tamen hoc loco illam pecialem disquisitionem suscipiemus, an seque
refrigerant mutasus curus, necessarius δc consultus sit, sed tantum perspiciemus, quomodo & quotvisci modo talia re-r dia operentur: non quidem in hac animadversione Ialius dispiciemus, quomodo actuale frigus operetur in corpus vivuU, Uaodphl co suo fluidas praecipue partes eoagulat, condensat, incrassat, proinde etLaon exiles partes, quae cum humiditatibus impraegnatae sunt, eodem condensa--io effeelu impedit, quo minus convenienter cum vitali
207쪽
motu instrui queant, quare adpraeoccupandam hunc perniciosum effectum, partes fibrosae conprivmitur, humores reprimuntur & msalvum ducuntur; inde contingit, Ut propter illam constrictionem sive totalem partialem & connexum denegatum ingressum sanguinis in illa loca, loco caloris naturalis, tale Consequatur : aliaS etiam notare Convenit, quomodo calor oriatur, si sanguis, praecipue ridior & fluidior fortiori motu per partes
transpellitur, ad quam commotionem aliquando ipsa -- sanguinis quantitas disponit, interdum vero major seri subtilitoris orgolici commixtio cum reliqua massa sanguinea eo contribuit, quo non modo intestina sanguinis agitatio augeatur,sed & subinde intensior impulsus & progres sus conjungatur,qui illius acrioris Scorg albici seri separationem& evaeuationem concernit: quaeCunque itaque remedia in penu materiae medicae occurrunt, illa ad has commemoratas circumstantias comparari debent :alias enim actualiafrigida subjecta ad extinguendos internos, imo utplurimum etiam externos ardores nonsecure adhiberi possitiit, testimonio tolium Refrigerantium subjectorum, in ebribus & i ammationibus assumptorum, quae Cum ita Operentur, per extremam hanc oppositam qualitatem,on ob effectus causantur: hinc paulo securiores modi refrigerante effectu operandi in Therapia medica constant: neque subinde inter remedia tuos species constant, quae positive aut adlu refrigerare possent, licet possim muli Refrigerantia remedia allegentur, quorum tamen modus operandi uiplurimum longe otius est, ac vulgo 'quidem traditur : etenim interdumsuperfluus calor, qui cum urgente sanguinis abundetntia conjunctus est, minuitur per convenientem molesti &super i sanguirus imminutionem: quando enim praecedentes frequentiores commotiones quarum confectarium fluit molestior incalescen-
208쪽
siqntia ad depletionem & exonerationem abundantis sa 13-guinis communiter contendunt, tunc actualis artis cialis
sanguinis stubtractro motuum praecedentium scopum & Unem adimplet, quo fine acquisito, complacantur illi motus&connevi molesti ardores atque usus; hinc in Comparatione ad praecedentes orga os & ardores vel insolitos aestus, tepor quidam, sive moderata Refrigeratio excipit: ita Praeterea contingit, ut, si aestus mMor nititurfortiori& vehementiori motu sanguinis, posthaC remedia hos motus, lenientia, temst raηtia & frdantia refrigerantem effectum post se relinquant; quando enim motus remissior evadit, tunc etiam mitescit, hinc sedativa selecta interdum pro refrigerante scopo usurpari postulat, modo illa non nimium de sulphure vaporoso participent, quae ad mole-Bas & suspectas orgasticas commotiones contribuum: quominus vero sanguis tam lacile turgefactoriis commotion bus obtemperet, eo cerxius in quibuSdam casibus retroderiati.
ta incrassatio sanguinis, sive peraclida, sive per mucruginosa conting ait, refrigerautem usum inducit: & id tantotius evenit, quando sanguis nimis fesbtilis & fluidus hisce ardoribus patrocinatur: ita perinde evenit, ut, si sanguis admodum 'fori s&sulphureus ejusmodi molestis & sui e-His exaestuationisius ansam praebet, tunc & m tali casu, adminiculula sanguinis friditatem minuentia, absorbentia , mucilaginosa hoe modo refrigerantem effectum involvant; aut si nimia feri subtilioris, acrioris& orgastici copia in massa iangulinea ad turgefacto'rios & aestuosas illas commotiones causam suppeditat, tunc modesie diaphoreses & iureses tantum efficiunt, quo aestus temperetur & moderatum Refrigerium subsequatur: quodsi etiam insolitus calor nitatur nimio
ponici motus augmento, aut nimia tunc mode.
209쪽
gerantem effectum post se trahit: Seorsim vero Miro per communa ferme sustragium refrigerans efficacia attribuitur, quae tamen varis modo procedit, dum partim motus nimios temperat, partim alium fen naeutiorem &subtiliorem iami stet atque lenit, partim etiam per promotionem diureseos sera orgastici evacuationem adjuvat, minime tamen refrigerantem sensum in intimiores corporis partes transfert, uti quidem frustra vulgo traditur : nam
hapor Nitri matheciali mussalinus est, a sapore glaciei dc si plicis atque o His refrigerii adhuc multum discrepat: quod denique famosa illa femina rorigerantia attinet,
tunc decantata haec qualitas magis sippo ta, quam vera est: quicquid tamen refrigerantis emedius involvunt id Cum mutilagines , a massam sanguineam aut ferum acreelubricant per ciunt: alia denique Refrigerantia sic dicta remedia, modo operantur, uti Nitrum; quia de
nitrosa indole participant. Progredimur iam ad TEMPERANTIUM modum operandi explicandum ; qualia remedia in triviali materia medica & Therapia vel non satis cognita sunt, vel cum aliis remediorum speciebus paulo molestius rius motus coercentibus, confvuduntur, sed quae ipsa tamen in medietna practica eximiam & probatam utilitatem habent: sunt itaque nobis illa Temperantia remedita dicta,
quae motum tonicum vitalem Vel excedentem vel inordinatum cum securitate dc moderamine i litiginae &tranquit ut, adeo ut illa eoactio & viosenta aut immoderata repressio& eohibilato succedat, sed ubi cum lenii no effectu declinantes & degenerantes tales motuum gradus ComplaCantur: notandum vero est, quod haec Temperantia remedia cum ro
210쪽
rentur, statui deni pulsus, tonus & trogressus 1anguli ais in
ea libuo quodam consistunt: neque inconvenie ater etiam hoc loco lenientia adminicula Temperantium classi annumeramus: consistunt Vero motuS augmenta atque excelsus, in intensiori partium fibrosarum , maxime carnosarum constrictionei ut propterea Temperantia remedia ad illum esseclum contribuant, quo immo frata & contumaX talis con ictio successive remittat, ininime tamen in alteram extremitatem si itaneae relaxationis delabatur: maod remedia Temperantia attinet. tunc illa non emciunt, quo contrario quodam actu fortius confrictae fibrillae retrahantur , sed cum motus tonicus sub potestate & directorio naturae consistat, ita concludimus , innu- ,endi ratione mogum tonisum Guget dudeEndem etiam remit- iadeoque temperationi S esseEctus in gis, quam competit, medicamentum Vero naturam disponit & o cis,quo motuire auctiorem paululum remittatν mini me tamen eo usqVe praedilicta operantUr,.quo contra iasturae ConCursum partes fibrosas ab intra relaxent atq; flaccidas reddant, qui modus operandi magis possis successibus nititur, neque ordini vitati adeo exacto respondet, ac alia ratione motuUm remissiones contingunt: quare in modum operandi, remedia
q iidem a quid inciunt, sed ipsam Temperationem non p issiciunt, quod complementum hujus actus Therapeuistinaturae itaqile adscribendum est: temperant itaque lementia remedia, quando a ectas partes cum lenitate & moiθ- ite afficiunt aut demulcent & priuinum sensum tenacioris confisomnis imminuunt qualis similis effectus occurrit, si partes superficiales constrictae & cum Da is afflictae cum alio adminiculo leniente foventur, ua pristinussen-bus complacetur dx alius sensus excitetur, quo vel simpli-