Beiträge zur Sektengeschichte des Mittelalters

101쪽

V . Ioannis et Apostoli et Evangelistae Interrogatio in sena sancta regni coelorum de ordinatione mundi, et

de Principe et de Adam. C0 de Vind0b membr. 1137. Di. 158. saec. XIV.)

In nomino Patris et Filii et Spiritus sanet amen. Interrogatio Johannis et apostoli et evangelistae in coena secreta regis oelorum de ordinatione mundi istius et de princip00 d Adam. Ego Johannes particeps in tribulatione et regno Dei, ut essem particeps, qui et recumben in coena supra pectus Jhesu Christi Domini nostri, dixi: Domine, quis tradet te, et Dominus dixit mihi qui intinxerit manum in catino, et introibit in eum athanas, ille trudet me. Et dixi: Domine, antequam sathanas cecidisset, in qua gloria assistebat apud Patrem et dixit in virtutibus coolorum et introno Patris invisibilis et ordinator erat omnium, et Sedebam ' ego apud Patrem meum, et ille erat ordinans virtutes coelorum et illos qui secuti sunt Patrem et descendebat de Coelis usque ad infernum et ascendebat usque ad ironum Dei invisibilis Patris et custodiebat illas glorias, quae erant

supra omne coeloS, et cogitavit volens ponere tronum Super

nubes et esse similis altissimo. Et cum descendisset in aerem, invenit angelum sedentem super serem et dixit ei: aperi mihi portas aeris, et aperuit ei, et descendens invenit angelum, qui tenebat aquas, et dixit ei aperi mihi portas aquarum, et aperuit ei, et descendens invenit totam terram eoopertam de aquis' et ambulans per subter invenit duos pisce jacente Super aquas et erant quidem vineti substinente totam terram per praeceptum Patris invisibilis, et descendens desubtus invenit magna nubes tenentes pelagum

Nandbemeriungeti sedebat.' Verum est, quod sunt pisces, et non est aliud, sed significanteVangelium et epistolam, quae sustinent celesiam, sicut illi sustinent terram, quae celesia manet in VII columnis id est VII candelabris.

102쪽

maris, et oscendit subtus et invenit suum infernum quod est uenna ' ignis, postea vero non valuit descendere Subtus propior flammam ignis qui ardebat. Tunc reversus est sathanas retro implens se de mulitiis sit ascendit ad angelum, qui erat Super aerem, et ad illum, qui erat Super aqua S,

dicens eis: omnia sunt mea, si me audieritis, ponam tronum meum super nubes et sero similis altissimo et substolam aqua Supra firmamentum istum et ceteras aquas in lutumaria Congregabo, et postea non erit aqua super hetem omnis terrae, et regnabo nobiscum in Saecula saeculorum, etho dixit angelis. Et asstendebat ad illos coelos usque ad

tertium Coelum subvertens angelos invisibilis Patris et dicens Singuli eorum quantum debes Domino tuo et primum respondit: e chados olei, et dixit ei accipe cautionem et sede et seribe l. Et alii dicit: tu vero quantum debes Domino tuo qui ait: e chados tritici, et ait illi tollo cautionem tuam et sede tit serit, cito utuaginta. Et assuendebat ad alios coelos ita dioens adscenditque usque ad quartum Coelum educens ungelos invisibilis Patris, et exivit vox de trono Patris dicens quid huis, dejecte, subverten angeloS Patris saetor peccati, cito 1 ac, quod cogitasti. Tunc Pater praecepit angelis suis: deponite stolas et tronos et coronas ab omnibus ungelis audi0ntes una, et tulerunt angeli vestimenta et trono et coronas omnibus ungulis audientes eum.

Iterumque ego Johannes interrogavi Dominum dicens, quum Suthana celidit, in quo habitavit, et respondens dixit mihi: praecepit Pater meus, et transfiguravit se propter elationem Suam et abstulit lumen gloriae suae ei, et facies ejus sicuti errum sui fervens' ab igne et st tota species facie ejus

' Vallis osaphat idem sunt, scilicet seph et alto et infernus et tartarus et generatio ignis, sed seeundum diversa lingua noni inantur, non est spiritus neque aliquid vitale, sed locus est, sicut est Bossina et L0mbardia et Tuscia. ).... in aliquo malo opere a Domino suo et facies ejus uitatur in aliuni colorem.' Mutata est saetos sejus sie ut hominis, qui amisit lumen, quod habebat, et sui tenebrosus propter maluin, quod cogitaVerat.

103쪽

fuit sicut hominis et habuit VII audiis' trahentes tertiam

partem angelorum Dei et jectus fuit ii trono Dei et a villicatione coelorum se descendens de coelo athanas in firmamentum hoc nullam requiem poterat buere, neque hi quicum eo erant, rogavitque Patrem dicens peccavi, pati0ntiam habe in me, omnia reddam tibi Pater misertus est jus et dedit ei requiem facere, quod voluerit, usque ad diem septimum, et tune sedit super firmamentum Praecepitque angelo, qui erat Super aerem, et illi, qui erat super aquas. Et ele-VaVerunt duas artes quarum Sila sum in Hrem et de tertia parte seuerunt Pinaria, et sui divisio aquarum per praeCep tum Patris invisibilis. Et praeeepit herum angelo, qui erat Super aqua S: Sta super duos pisces, et elevavit capito suo tertiam, et apparuit arida et suit, quum accepit coronam ab angelo, qui erat Super aerem, media secti fronum suum et medium lumen solis aecipiensque Coronam ab angelo, qui erat Super aquas, medietatem socii lumen lunae et medietatem lumen diei. Et de lapidibus fecit ignem et de igne socii omnem militiam et stolius et de illis fecit angelos spiritus, ministros suos secundum soruatim ordinatoris ultissimi fecitque tonitrua et pluvias et grundinem et nixum et misit

mini Stro angelo Suos super ea. Praecepitque terrae, Ut edu- Ceret Omne vivens unimalia, arbores et herbas. Et mari

praecepit, ut educeret pisees et aves 7 coelorum. Et cogitavit sacer hominem in servitio sibi et tulit limum de terra et fecit hominem similo in sibi. Et prae Cepit angelo se eundi coeli introire in corpus Iuli et tulit de eo et socii aliud corpus in forma mulieris praecepitque angelo primi coeli introire in illum Angeli ploraverunt multum vidente Super se formam mortales osse in divisis formis, praecipiebatque eis carnalia opera i acer in corporibus uti, set illi nesciebant' Septem audae I pedeata sunt vel vitia, quibus adhuc educit homines, ei licet menda elum, adulterium, rapaestas, sui tum blasphemia, invidia, di 88ensio. y Voluere et pisces non habent spiritum nec bestiae, neque habent spiritum hominis, sed voluere et pisces ab aquis et aere et beStiae a terra et aere recipiunt, quod habent.

104쪽

facere peccatum. Initiator autem peccati cum sua seductione

ita fecit plantavit paradisum' et misit homines intra et praecepit eis, ne comederent ex eo. Diabolus introivit in paradisum et plantavit arundinem in medio paradisi et desputo suo secit serpentem et praecepit ei in arundine manere et id diabolus asscondebat sapientiam suae fraudis, ut non viderent deceptionem suam, et introibat ad eos dicens de omni ructu comedite, qui est in paradiso de fructu iniquitatis ne comedatis. Postea inalignus diabolus intrans in serpentem malum et decepit angelum qui erat in forma mulieris et effundit super caput ejus concupiscentiam peccati, et

fuit concupiscentia vae Sicut Orna ardenS. Statimque diabolus exiens do arundine in forma' serpentis secit concupiscentiam suam eum Eva cum Cauda erpentis, ideo non vocantur filii Dei, sed filii diaboli t filii

Serpentis, voluntates patris facientes diabolicas usque ad saeculi finem. Postea diabolus effudit suam concupiscentiam super caput angeli, qui erat in Adam, et ambo inventi sunt in concupiscentia luxuriae simul generando filios diaboli et serpentis usque ad consummationem aestuli. Et postea ego Johannes inaerrogavi Dominum dicens, quare dicunt homines Adam et Eva a Deo sunt formati et in paradiso positi fuerunt custodire mandata ejus, et ipsi propter tranS- gressionem praecepti Patris morti traditi sunt, et Dominus dixit mihi audi, Johannes carissime insipientes homines sic

' Plantavit paradisum id est ortum ueliserum XX arboribus, scilicet nucibus et malis perlinteis et eoianis et aliis politis et inte et circumdedit omnia paradisino igne et misit intus Adam et Evam et adhuc

manet ad deceptionem hominum, qui credunt ea esse bonum locum, sed malus est intis vetita non fuit mors, sed diabolus latenter misit saporem Suum in ut posset de ipere eos, non tamen esset liberatus a morte, si non Omedisset, sed diabolus fecit hoc totum, ut decipiat

' Serpens non fuit ut serpens, sed sicut homo fecit enim se sicut pulcrum adolescentem et per praeceptum iub0li introivit in paradisum per AEanam et decepit inierem et fornicatus est cum ea eum auda, quod diabolus, cum dormirot cecidit de ava ejus, ex illa creatus est

ille serpenS.

105쪽

dicunt, sed quum in praevaricatione Pater meus lutea corpora secit, sed de Spiritu sancto omnes virtutes coelorum secit, ipsi autem propter transgressionem et propter cau Sameorum inventi sunt habentes lutea corpora et morti traditi sunt. Et adhuc ego Johannes interrogavi Dominum dicens:

Domine, quomodo incipitur homo de Spiritu in corpore carnali, dixitque mihi Dominus de lapsis spiritibus coelorum

ingrediuntur in corpora seminea lutosa et carnem accipiunt de concupiscentia carnis, et nascitur spiritus de spiritu et caro de carne, et ita finitur regnum Sathana in hoc mundo. Et interrogavi Dominum dicens usque quo regnabit sathana Sin hoc mundo super essentia hominum dixitque mihi Dominus: Pater meus permisit illi regnare VII dies, qui sunt septem secula. Et iterum ego Johannes interrogavi Dominum dicens quale erit hoc saeculum, dicon et dixit mihi: ex quo cecidit diabolus de gloria Patris et proprium gloriam voluit seditque supra nubes et posuit nubes ministros suos ignem urentem et interea homines ab Adam usque ad Enoch

et misit ministrum suum et assumpsit eum supra firmamentum et ostendit illi deitatem suam et praecepit illi dari calamum et atramentum et sedens scripsit septuaginta Ilibros et praecepit ei, eos deferri in terram, detulit autem Enoch libros et tradidit filiis et docuit, eos faeere ibi mam

saerificiorum et locum sacrificiorum, et secerunt ita et clau-Serunt , regnum Coelorum ante homines, et dicebat eis videte quia ego sum Deus, et non est alter Deus praeter me. Ideo misit me Pater meus in mundum istum, ut manifestem nomen meum hominibus, et ut cognoscant eum et malitiosum diabolum. Cum autem cognovisset Sathanas, quod deSCenderem in hunc mundum, misit angelum suum et accepit de tribus arboribus et dedit Moysi prophetae ad crucifigendum me, quae ligna' ' mihi custodiuntur usque nunc, et ipSe an-

' etiam suerunt ligna illa, eum quibus divisit mare Ob 808, cum autem venerunt filii Jsrael ad aquas amaras quas qui gustabant moriebantur. Erat tunc angelus Moysi dicens: tolle ligna et junge insimul et planta ea juxta aquam dicens, ista ligna erunt salus mundi et defensio mundi, reinissi peccat6rum mundi erit confessus in

106쪽

nuntiabat ei deitatem praecepitque o legi garo filiis Israol, et ita duxit eos per siccum per medium maris Quum cogitavit Pater meus mittere ni in mundum istum, misit ante me angelum suum per Spiritum sanctum, ut reciperet qui vocabatur Maria, mater mea, et ego descendens per auditum introivi et exivi et civit sathanas, princeps hujus mundi, quod

ego veni quaerere et salvare quae perierant, misit angelum

suum Elyum prophetam baptinantem in aqua, qui OCatur Johannes Baptista Elyas autem interrogavit l,rincipem hujus mundi, quomodo poterit eum cognoscere, et ips dixit ei: supra quem videritis Spiritum sanctum descendentem in specie Columbae et munentem Supra eum, ipse est, qui baptigat in Spiritu saneto et igni. Ideo hoc dicebat Johannes, quia non cognos obat eum , sed ille qui misit me baptigare in aqua, illo dieit i tostificatur Johannes, ego baptino in aqua in poenitentia, ille autem baptigat nos in Spiritu sancto in r0- mi SSionem peceatorum, ille est, qui potest perdere et salvare. Et herum ego Johannes interrogavi Dominum potest homo habere salvationem per baptismum Johannis Sine meo baptismate, quo baptigo in remissionem peccatorum, inquam solum, nullus potest habere salvationem Dei, ex quo ego Suia panis vita descendens de septimo coelo, quod qui munducat carnem meam et bibit sanguinem, hi filii Dei vocabuntur. Et interrogavi Dominum, quid est caro tua et quid est sanguis tuus, Et dixit mihi Dominus, antequam cecidisset diabolus cum tota militia ang0lica Patris, angeli Patri Orantes glorificabant Patrem meum uno orationem diuentes: ἡ Pater noster, qui es in coelis, ' ita hic cantus ascendobat ante tronum Patris, sed angeli, e quo ceciderunt, jam non

illo, qui . . . enim de Maria virgine, quod significat fidem sanetae trinitatis quieuitque enim crediderit in fidem sanctae trinitatis, salvus erit, sicut homines bibentes postea illam aquam per plantationem illam salvi suerint. ' Cantabant angeli iane rationem dicentes, sed Pater noster non ideo dixerunt, quod ipsi peccata haberent, sed Pater providens nostra deli et sutura, qui nos dicturi eramus lianc rationem, sic laevit ei

esse dicendam.

107쪽

potuerunt glorificari Dominum in hac oratione. Et iterum interrogavi Dominum quomodo totus mundus aecepit haptismum Johannis, timui autem non omnes accipiunt. Respondit mihi Dominus ideo, quia opera eorum mala Sunt, et non veniunt ad lucem discipuli Johannis nubunt et nubuntur, discipuli autem mei non nubunt, nec nubuntur, sed sunt sicut angeli Dei in coelo in regno coelorum. Et ego dixi: si ita est peccatum cum mulieribus, non X pedit nubere. Et Dominus ait: non omnes capiunt verbum istud, sed quibus datum est; sunt enim eunuchi, qui de ventre matris Sic nati sunt, et sunt eunuchi, qui faeti sunt ab hominibus, i sunt eunuchi, qui se ipsos castraverunt propterregnum Coelorum. Et postea e o interrogavi Dominum de die judicii, quod signum erit adventus tui, set respondens Dominus

ait, et erit, Cum Consummabitur numerus justorum se Cundum nil merum Oronarum Cadentium, tunc solvetur Sathanas deSu carcere habens iram magnam et saliet bellum cum justis, et clamabunt justi ad Dominum Deum suum, et statim praecipiet Dominus Deus archangelo, ut tuba antet, et exiet vox archangeli de coelis et usque ad inferiora audietur, et tunc obseurabitur sol ' , et luna non dabit lumen suum, et stellae cadent de coelis et solventur . . . in J Venti magnia constitutione eorum, et tremet terra et mare monteSque et

colles insimul et tunc revelabitur signum filii, et plangent

omne tribus terrae, statimque coelum tremet et Obseurabitur, et Sol lucet usque ad horam nonam, et tunc manifestabitur filius hominis in gloria sua omnesque sancti et angelicum eo, et Sede ponentur supra nubes, Sedebitque Supra Sedem gloriae suae cum XII apostolis super XII sedes suu egloriae, et libri aperientur, et judicabit omnes gentes orbis terrae, tunc praedicabitur fides, tune mittet filius hominis

angelos uos et colligunt electos suos a Summi coelorum

N Qii: ituor venti roges sunt, qui persequentur estclesiam, quae tunc erit, et alios bello Oeeident, sine misericordia. Sol, id est, princeps et tronum suum luna, id est lex Moy8i, stellae pii itus sui ministri, quod apostoli non habebunt i istum ut . . regnare, sed Christus filius Dei, qui est sol septuplum, regnabit.

108쪽

usque ad fines eorum et adducent eos cum sua in omnia mihi super nubem in aerem tunc mittet filius Dei daemones malos et ejiciet eos cum ira et omnes lingua quae cre

diderunt in eum, eo ve et qui

manducemus et bibamus et recipiamus et his, qui hic sunt, et videamus, quale adjutorium habebit de his, et confestim omne gentes ante audicium timidum, et aperientur duo libri et manii estabunt omnes gentes eum praedicatione eorum et glorificabunt justos in sufferentia eorum cum operibus bonis, gloria et honor inaccessibilis custodientibus angelicum vitam, et obedientes iniquitati iram et furorem et angustiam et indignationem accipient, et separabit filius hominis justos suos de medio peccatorum dicens eis venite, benedicti Patris mei, percipite paratum vobis regnum a constitutione mundi, et tunc dicet peccatoribus discedite a me, maledicti, in ignem aeternum paratum diabolo et angelis ejus, et ceteri videbunt noviSSimam separationem et convertentur peccatores in in- sernum. Et per licentiam Patris exibunt de carcere spiritus increduli aliquando et vocem meam audient, et erit unum ovile et unus pastor. Et tunc per licentiam Patris exiet de inseriori terrae obscuritas tenebrosa et geenna ignis et ardebit omnia interiora terrae usque ad uerem firmamenti, erit ignis astic

VII. De Pauperibus de Lugduno. Cod. Vatic lat. 2648.)

s. l. eqssi fur de vita et actibus, de iste et err0rjbus haereti 0rum, qui se didunt pauperes Christi ei Pauperes de Lugdun0.

Primo est sciendum, quod de secta praedictorum haereticorum alii dicuntur haeretici persecti et consolati, alii amici eorundem. Item haereticorum perfectorum alii dicuntur sandaliati, alii Novellani Sandaliati sunt illi, qui sacerdotes, magistri et rectores dicuntur totius haereticae pravitati et possunt, ut asSerunt, conficere opus Christi sicut catholiet sacerdotes. Item sandali uti non tenent pecuniam, et

109쪽

sotulares decollatos seu persoratos super pedes in dictis sandaliis. Et quodquod per ipsos sandaliato ordinatur, constituitur vel etiam rapei pitur, ab omnibus inferioribus irre- si agibilitor obsorvatur, et eisdem tanquam capitibus obediunt. In ipsa foeta homines et millieres recipiuntur et fratres set Sorore nuncupantur. Non possident aliqui immobilia, sed

propriis renuntiant et sequuntur paupertatem. Non laborant, nihil acquirunt vel luerantur, unde valeant sustentari. Sed de bonis et leemosynis suorum amicorum et Credentium sustinentur et vivunt studiis cum magna sollicitudin inhaerentes. Item amici eorundem et credentes possident immobilia i utuntur conjugio, mereantur, negotiantur, aequirunt etiam et lucrantur et per ipsos haereticos persectos visitantur, praedicantur et reducuntur ad redulitatem eorum, prout

inserius apparebit. Secundo dicendum est, quod praedicti haeretici tenent, credunt et docent suis credentibus amicis septem articulos fidei, et septem etiam sacramenta, et alia pro majori parte, quae Catholici credunt, exceptis erroribus, qui Sequuntur. Non credunt, quod D. Papa tantam potestatem habeat in terris, quantam habuit . Petrus, nisi ita bonus esset et

Sanctus, ut . Petrus erat. Item non credunt, SSe purgatorium nisi untaxat in hoc mundo. Item non credunt, quod eleemosynae vel orationes proficiunt animabus defunctorum.

Item non credunt, quod alicui liceat sinu mortali peccato in aliquo casu de mundo hominem occidere vel jurare. Item credunt, quod alter alteri sua peccata valeat confiteri juxta autoritatem . Jacobi. Item credunt, quod illi, qui inter eos in sandaliatos ordinantur, possunt ita bene opus Christi conficere sicut catholici saeerdotes. Tertio sciendum est, quod praedicti haerotici in divorsis locis, provinetis et regiminibus hujusmodi, tam in Alamannia, quam in aliis partibus commorantur per domos et familias , duo vel tres in uno hospitio cum duabus vel tribus mulieribus, qua suas uxores esse fingunt vel OroreS.

Aliquot antiqua missi eres sine hominibus in hospitiis commorantur, sed per alios haereticos saepe et saepius visitan-

110쪽

tur set eis alimenta praeparantur. Talem in hospitiis vitam ducunt. Surgunt multorum dicunt quod orent prologibus o duo ibus et gubernatoribus, Cilicet ut Deus con- odat is ita mundum gubornare, quod sit ad suam gloriam et eorum salutem vel verba consimilia. Item orant pro inimicis ut persecutoribus eorundem, ut ad poenit sentiam porDo adjutorium convertantur vel verba similia, set pro omnibus didatur septies o decies Pater noster Faeta ratione

ille, qui regit hospitium, primo surgit et dicit Don sit nobis iam, si sibi placet. Post hoc illi tam homines quam mulieres, qui uripturam volunt ad discere, recipiunt a suis

do toribus lectionem, et lectionibus receptis et pluries repetitis adiunt posto id quod volunt, et mulieres cibaria praeparant. Si aliquod fi endant pesteatum in aliquo, coram omnibus hospitii projieiunt se in terram postulantes veniam, et tunc riguntur a Circumstantibus, et poenitentia eis datur. Ante prandium ponunt Se ad orationem , ut superius conti-nsetur, et pluries in die in prandio ille, qui regit hospitium,

bon0dietionem prandii facit in hunc modum, dicendo benedicite, et alii respondent Deus, et praeterea dicitur Pater noster, qua completa dicit rector hospitii materna lingua: Deus, qui benedicere voluit quinque panes ordoaeeos et duos pisces in deserto, benedicat cibum et Potum et personas qui recipient, in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti.

Quandoque per illum, qui regit hospitium, praedicatur in

prandio vel in coena, et facta praedicatione regratiatur eidem per aliquem circumstantem, et sua praedicatio confirmatur. Post prandium agunt gratias se rector hospitii dicit materna lingua Benedictio et claritas te et retribue tu. Et iterum ponunt se ad orationem, ut supra Familiares hospitii peccata sua rectori suo confitentur, quando volunt, non tamen ad hoc compolluntur, nisi velint. Si aliqui credentes vel amici eorum ad hospitium veniunt, sit eisdem magnum i estum, et cum magno gaudio recipiuntur et praedicantur et exhortantur in forma superi u memorata, et

quando confiteri volunt, a rectore seu majore hospitii confitentur, et eis injungitur poenitentia per eundem vel ab ullo