장음표시 사용
401쪽
ruer 9 tatem incusare poterimus, gum nondum nostris exsaturata misys , besia belus, funera funeribus accumulet. 'Neque Deus Optimus Maximus laboranti, ac pro fibertate pugnanti Reipubgicae, quae praeter ceteras laudes, pietatis, ac refutonis sibi gloriam comparavit, deerit. Verum, si sponte in hanc arenam defremd uiisi ultro Rempublicam in has undas, tempestatesque comjicimus , quid aliud , quam nosmetipsos culpare poterimus quod praesenti occasione minime uti miserimus ue quod incertos manarum rerum casus non inspexerimus ; quod hetareum exitus , qui nutu fortunae reguntur, nexa erimus . Hactenus ReL pubiscae virtus, is a constantia enituit; belia pro Repubiis pro Italia ingentia suscepimus 3 dignitatem, ac Bbertatem nobi-Bssimae istius provinciae super aisas fustia us ; pro iis acriter certavimus faborum fructus tu nostris prope manibus em n que praesentium, neque posterorum erit, ut opinor, aliquis, qui summis ad caelum laudibus vos non extolgat, quod toties pugnaveritis ; toties cum potentissimis hostibus distraviritis; quod a foederatis destituti majorem, atque altiorem in ta findenis Republica, atque Italia animum ostenderitis. Sed videte, nedum hanc laudem aucupari pergitis, trudentiae fructum amittatis, obfirmatique animi, ac mentis sistinatae in reprehensionem, e notam apud mortales incurratis, praeteritamque gloriam, quam adepti estis, hoc nimis duro, atque inflexigili consibo corrumpatis . Oratores igitur a vobis nesignandos, o Mantuam mi tendos arbitror, ut ibi de conitionibus pacis agant ἱ ut tamdem felici exitu concordiam , ad quam nos Caesar invitat , amplectamur. Cum jam hic perorasset , contra in hanc sententiam alterdicere est exorsus.. II. . Nemo es , ut opinor, Patres optimi , qui bonestam pacem zia, ut ιν periculose betas non anteferat , quique nou Italiae calamitati- ia bus, vestris fumptibus , ac lasaribus finem imponi , metum B. ais L statui non summopere optet. At illa in primis caυendum am; z. ' bitror , ne dum in re summi momenti omnia ex υoluntate , ac desiderio metimur , praesentem rerum statum obius Crogia facinora , quibus per tot annos Rempublicam , atque Italiam tutati sumus , non auesque detrimento publicae ν- sumitatis , Elnitati que corrumpamus. Quid enim causae es ,
402쪽
eur, nondum Bononiae conventu coacto, striatores mittere Mam tuam velimus ξ putatisne b c inter uo vobis pacem e m
nibus elapsuram quasi vero eo loco res Caesaris sint , ut
quaecumque sibi in mentem venerint , ea exequi , ac perficere possit ξ μ Abus copias mustis incommota s premi ignorimus P commeatu laborare ; pecuniae inopia urgeri , molem
tantam aegre sustentari , cito in semet casuram Qui , si
in oestros fines exercitum ducere velis , valliae sinas urbes , natus , utque arte munitas inveniet , in qu sius oppugnam dis ingentibus viribus , omnium rerum affluentia , ac tempore praefertim opur es , quod Au Iribus obsidonibus tenendum erit . Ea ut maxime diffragia sunt , ita confici a Caesarebor tempore non pol smit : be gum enim in Italia moventem Pannoniam deserere , tutius Germanis oblitasci necesse es ;at quo rerum flatu Z dum Tute anus Turcarum Imperintor , Pannonia vastatu , ac Hrepta , Genuam oppugnat Imaeuia concutit , in Abus potis in spem adductus , Gemmniae exitium parui ; dum beresum pestis per populos gres tur , intestinarumque ae sensionum non minus , quam extemnorum suorum a sentantibus periculis cousMatur ; dum anxium, ac soncitum de fagute , atque imperio Fertanandum fratrem aspri /t, cui sub ba negare, crudele , atque impium submittere, tae demum est praesenti metu . ac formi Aue Ital
rum avim g DIDere, N am Caesaris copiis imminutis , quo amplius aggr H facinus Caesareani queant λ quas Ures nobis pertim scenaeus censetis ξ qui Ebu cum Antonio Lma pugnastis , vanorique Anus conatus re D. Pacem hanc , quam motao ostentant , qua adicere vestras mentes nituntur , putinny ne norum causa, an vestra peti inane, quos sibi infensos putant, quod toties cum Galis juncti iis obstitistis ρ, irritos natur redditastis ue augenae , ac propagandi imperii consilia fregistis Θ au potius jua ξ qui cum abo a centur , neque L cum exercitu Eu bis regionibus morari possint, Italicas res phcatus , ac tranqui Eas rebuquere cupiunt ; id , nisi pace cum Republica constauta , obtinere posse desperunt; propterea vis umgent , ac solicitant; cI cum sepe Gallorum in se animum ex
403쪽
i529 racensis, quam siti initae pacis memores sim. Omnis itique ex animis vestris, si forte quis issedit , timor pelgendus est, omniafue cum dignitate agenda ; cim praesertim adbur in mestra potestate Flaminiae, Apuliae udes existant, quas, Caesare Italia pro ecto, imminutoque exercitu, non ita facile emanibus vestris eripi patiemini. Modo se bis pacis conditi
nes exbdituros credunt, ins petentibus iis, quae maxis ere vestra erunt, adsentiemini . At aeren aliquis , Pontificem
recipiendarum urbium desiderio flagrantem Caesari faces ad
heuum aditurum. Quasi vero omnia iterum misceri , prioribusque calamitatibus in Ai exoptandum Egi fit, qui capti tatem , omniaque humana mala perpessus, primum respirare inceperit . Alio Clementis mens, atque consilia spectant ;- Florentinos jam spicula furoris contorquet; jam Mediceam familiam pulsam patria , ejectum domo , in priori aegritatis , ac potentiae gradu collicat ; jam Reipublicae formam immutat.
Quanam re Ebus animum is mentius impelgi putamus an flaminiae urbium obtinendarum spe, quas pace potiu3, quam hesio recipere potest an domandae cimum pervicaciae , O r stituendae familiae, ad quam rem conficiendam copiae in promptu sunt, ad arma conclamatum, in Hetruriae faucibus Arausionensis Princeps cum Caesaris exercitu haeret 7 eque vero cr
aedile est, Pontificem Rempubycam Venetam dejessam istae , quae semper Pontificiae auctoritati faverit, Apostolisae Teae L-borant, opem tulerit ; mutuo coigatis viribus libertatem aedecus Italia niti non igno t. Quocirca sperandum es , ni praepropere acerbos adbuc fructus carpere velimus , haud Musto post majori cum dignitate , atque utiluate praeclara , atque undequaque absoluta laborum nostrorum praemia nos lin
ia .ri Inter discrepantes sententias mediam quandam rationem inire placuit . Itaque Andreas Rubcus a secretis Senatus ad -- - . Marchionem Mantuanum missus est ; mandatumque, ut gratias publico nomine ageret s benevolum in illum , ac gratum Senatus animum testaretur I cadem mente, qua semper fuerit , de pace cum Caesare ineunda Rempublicam esse; in Convem
tum Bononiensem negotium differre statuisse, quo propediem Pontifex , & Caesar , ut Reipublicae Christianae rebus consu-
404쪽
Ierent, prosecturi erant et Verum si aliter Caesari videretur, ali hique de pace agendum censeret, quae illius voluntas sit , ii benter audituram. Haec fundamenta pacis jaciebantur, inquam etsi Caesaris animus maxime propenssere Videretur, tamen e dem tempore suspectos adhuc principes tenebat , Antonio prce- sertim Leva suadente, quod indignum diceret, a Ssortia , ut Ticinum, atque Alexandriam Clementi depositi loco traderet, Caesarem impetrare non potuisse . Itaque illo permittente, Ticinum magnis viribus oppugnare parat s bellicas machinas , militaria tormenta adducit e cuncta ad oppugnationem neces
saria instruit . Annibal Picenardus urbis praefectus primum , quod dum de pace ageretur, nihil sibi hujusmodi verebatur,
Contemnere I re acrius urgente, cum commeatus vix in duos
menses suppeteret, praesidio imminuto, quod ad sancti Angeli oppidum , quo Leva exercitum ducere simulaverat , magnam militum manum praemissset, paucique admodum ais umbis p esidium reliqui euent, priusquam il)am hostes adorirentur , pacta sui, ac militum incolumitate , non sine avaritiae , vitaeque anteactae nota, Caesareanis tradidit . Pontifex Roma iter per Picenum , ac Flaminiam Bononiam versus arripuit, umbem viij. kal. novembris ingressus . Caesar vij. kal. Placentia prosectus, per Regium, ac Mutinam eodem se contulit ; a Pontifice solemni ritu, ac more honorifice excipitur ; Gasp, remque Contarcnum, Reipublicae apud Pontificem oratorem , qui Clementem comitabatur, Imperator alloquitur . Statimque de pace agi coeptum ἱ quo in negotio maximis de rebus agitandum erat ; de Flaminiae, atque Apuliae urbibus ; de firmando rerum Italicarum statu ; de Francisco Ssortia in avito imperio retinendo ; de veteribus inter Ferdinandum, ac Rempublicam dissidiis componendis . Verum praeter Cetera Francisci Ssortiae negotium summis dissicultatibus implicitum videbatur ;neque enim Caesar adduci poterat , ut Mediolanum Duci , a quo summis se affectum injuriis praedicabat, libere restitueret. Ssortia, ut, quoquo pacto Insubribus potiretur , nihil sibi omittendum ducebat : quae nuper Antonius Leva in Ticino occupando adversus illum gesserat , remorabantur et addebat animos propensa Imperatoris in pacem mens : at se penitus Criaris fidei committere verebatur . Itaque ancipiti diG
405쪽
a Caesarem ortam dopaca rem f. sum a
tentus consilio, quidnam sibi agendum esset, Venetos consulit. Summo vero conatu Senatus nitebatur , ut unde bellorum antea origo fuerat, inde pacis initium, Ssortia Mediolano restituto , existeret . In eam rem oratori Bononiam mandata a Senatu data sunt, ut Imperatoris animum ad id suaderet, atque impelleret, & Pontificis, qui benevolo in Ssortiam animo erat, plurimumque apud Caesarem poterat , auctoritate uteretur. Magnum Cancellarium Granuellanum, ac Pratum Conco diae conditionibus tractandis Caesar praefecerat. Primo Congres
sui Pontifex adesse voluit ; ibi post multa hinc inde agitata ,
Contarenus Reipublicae orator , ut S fortiae Mediolanum restitueretur , gravi oratione petiit et hoc uno Italiae pacem, ac tra quillitatem niti, diutiusque conservari posse. Eodem ossicii genere cum Imperatore usus, ad Ssortiam complectendum, avitasque illi ditiones reddendas, Senatus nomine est hortatus . Geraris animum duriorem, quam arbitratus fuerat, expertus, nihil obtinere potuit ue cum Ssertiae in illum facinora commem raret ; arma adversum se sumpta 3 oppugnatas urbes 3 cum limstibus juncta foedera s neque imperatoriam decere dignitatem, ita cum subjecto, ac beneficiario agere. Quid enim ξ an ex Jure agi Ffortia postulat Id si velit, nihiI est , cur vereatur , aliquid contra fas, ac jus ab eo factum ir/. Sin benignitatem implorat, clementiae se permittit : cur non λ e Bononiam petere audeat e Id si faciat, benevolum, ac propensum in Pontimcem , ac Rempublicam Venetam animum ostensurum. His intellectis, Senatus Marco Antonio Venerio, ut Ssortiam contendere Bononiam hortetur, mandat, honorisque illi gratia comes itineri adsit. Ssortia, accepto ab Imperatore publicae fidei diplomate , Bononiam proficiscitur. Ut primum ad Caesarem a cessit, pro re pauca loquutus, benigneque exceptus est. Tandem , ut quid juri consentaneum esset, in Ssortiae negotio decemneretur , decretum : id magis e re sua esse Dux censuit; tumne Candori, atque innocentiae suae dissidere, tum ne ImperatOris justitiae parum confidere videretur. Deinde ae pacis conditionibus cum Venetis agi coeptum , cum prius mandata ad negotium peragendum a Senatu Contarenus accepisset. Multae hinc inde subortae dissicultates longiorem rei exitum pramuntiabant et propterea ambiguo eventu aniani
406쪽
mi solicitabantur, veriti, ne midiose moras nectendo, per speciem tractandae pacis inopinatos invaderent. Suspicio augebatur , quod cum tapius a Senatu , ut Germani milites ex Bri-xiensi agro submoverentur, postulatum esset, obtineri nequiverat s at quotidie regionem vastari ; praedas agi ; incolas detrimentis assici a Germanis perferebatur, qui ad decem millia in Brixiensum finibus consederant. Praeterea cum vigintiquinque triremium classis e Centumcellis Neapolim navigasset , inde quatuor auctam triremibus in Apuliae oras profecturam nuntii attulerant. Quocirca dum de pace ageretur , neque terrestres copiae , neque classis imminui poterat ; assiduis impensis cuvium Vires absumi, publicam pecuniam exhauriri , cuncta inter pacis spem, bellique timorem in incerto esse . Itaque auistumno exeunte, cum de triremibus subducendis, classeque minuenda ageretur, vicit Ioannis Mariae Mari petri ordinum Sapientis sententia, qui in aliud tempus rem disserti suadebat; plerisque, denuo instauratis viribus, majori conatu bellum renovandum dictitantibus . Nam in Pannonia resedisse bellum videbatur, quod Suleimanus cum Viennae exercitum admovisset, frustraque in ea oppugnanda laborasset , tandem Byrantium reverti coactus fuerat et qua ex re haud parum Caesaris dignitati, ac nomini accesserat , ac multos ex iis , qui nunquam ab ejus latere discedebant , fama erat victoriae stimulis
mentem accendere, ac nimiS avidum gloriae, ac potentiae animum incitare, ne quam tot copiis praeciare gerendi opportunitatem fortuna tribuerat, inaniter disceptando Contereret ; inter quoS Antonius Leva majores, atque acriores fices admove
bat ; cum, Insubribus in potestatem redactis. magnum sibi apud
cunctas nationes nomen ingentes Opes adepturum speraret.
Neque quod agitatum diu cum Pontifice de Flaminiae urbibus negotium fuerat, ob varia impedimenta adhuc ad exitum perduci potuerat I cum cadem omnibus non probaretur sententia ς nonnullis placeret, Cesari totam rem committere, illiuLque sibi animum hoc secto conciliare. Satius aliis esse videbatur, cum eodem Pontifice agere; sperare futurum esse, ut annua aliqua Pecuniae pensione, tanquam beneficiarias urbes Clemens, qui torus in Florentinos intentus esset, Reipublicae relinqueretis Haec Senatui cum probaretur sententia, Contarenus ora-
407쪽
is 29 tor, quo res, uti Senatui placebat, Conficeretur, omnes inge. nii , atque eloquentiae nervos adhibuit ἱ irrito tamen conatu, cum flectere , aut permollire Pontificis mentem haud quaquam potuisset. Qua de re certior factus Senatus, nihilque de pace ad exitum perduci posse animadverteret, Collegii Patres ad Senatum tulere, ut conditionibus pacis inter Imperatorem , ac Rempublicam restitui Pontifici Flaminiae urbes caveretur, illo adjecto, ut Venetorum jura in iis urbibus reservarentur. Adversus hoc Senatusconsultum Hieronymus Pesareus continentis Sapiens multa loquutus, Senatum ab urbibus tradendis abdu- re Conatus est, neque quidquam ea in re decernendum ecse, ni prius de reliquis pacis conditionibus actum esset; quibus absolutis, tum de Ravenna , ac Cervia restituendis statuendum esse. Haec Pontifici, & Caesari significari, insuperque testari placebat nullo pacto Venetos passuros, ut Christianae η- δε- Reipublicae atque Italiae incolumitas, ac dignitas, Flaminiae umV M. bium potiundarum studio impediretur, ac retardaretur . Ve- sis. rum re hinc , atque inde expensa, & discussa, rejecta Pesarei sententia est. Haec ut Contarcnus Pontifici, & Caesari signita caret, mandatum ζ gratias ambo Senatui egere, illiusque prudentiam, ac pietatem commendarunt. Inde firmioribus pacis jactis fundamentis, ut controversiae Cuma lia in Caesare componerentur, major spes orta est; ac primum de Ap - liae urbibus agitatum, quae , nisi Caesari redderentur, nulla con
ajad ιών. Cordiae ratio miri poterat et ad eas vero tenendas iterum acerri
mum cum Carolo Ordiri bellum necesse erat. Itaque ut urbes Caesari traderentur, decretum est: hac tamen conditione , ut illis , qui ad suas partes accessissent, parceretur, praeteritaque Ο-mnia oblivioni mandarentur ; vetera Venetorum in Neapolitano regno privilegia servarentur. Inter cetera vero, ut foedus percuteretur , Caesar pro Mediolani propugnatione a Senatu petebat,
ac bello Neapolitanis illato, Respublica subsdia mittere deberet. Senatus quoά ad Insubres defendendos spectaret, se a pactis,
quae in tabulis pacis anni M. D. XXIII. continebantur, non recessurum amrmabat: quod vero ad Neapolitanum regnum tuendum , si illud Principes Christiani invaderent, quindecim triremibus adfuturum , eo adjecto, ut primum Franciscus Ssortia in avito imperio collocaretur . Hoc Senatusconsultum a Marco
408쪽
Dandulo Doctore, & Equite, consilii Sapiente, ac Hieronymo Pesareo , & Francisco Superantio Continentis Praeconsul toribus improbabatur, quibus nulla ratione Insubribus desen dendis Rempublicam obstrictam esse placebat , ni prius in illorum possessione Sfortia esset ; neque ullam de Neapolitani regni subsidiis mentionem fieri. Adhuc enim suspecta apud multos consilia Cassiaris erant , pacisque obtentu moras trahi , opes Reipublicae assiduis impensis labefactari, nil sincerum, ac simplex, omnia tecta , & simulationis plena; cum a Nanio Legato Senatus certior fieret , hostes de Soncini, atque Urceorum novorum oppidis aggrediendis consilia habere , ac Paulum LuZZascum timere, ne in Bergomensem agrum ad praedas agendas se conserrent. Quocirca Nanio injunctum est, ut cum Urbinate de agris custodiendis, ac de hostibus
repellendis ageret, Cum Germanos Padum transituros , secumque duo millia Hispanorum peditum ducturos, vulgatum CLset; attamen, auditis ea de re sententiis, in superiorem Senatusconsultum factum est. Eodem tempore de Francisci Ssortiae rebus agebatur , totumque negotium Clementi Cassiar permist. Patres Contareno legato, ut Pontifici enixe Ssortiae res commendaret, jussere ; quamprimumque Mediolanum illi restitueretur , sedulam operam navaret. Quingenta aureorum millia, ut diplomate Insubrum titulos ab Imperatore reciperet ; ad haec trecenta aureorum millia pro belli impensis postulabant : tres praecipuas Insubrum arces cautionis nomine petebant . S Ntia hac de re Senatum consuluit : ex illius decreto Marcus Antonius Venerius ita respondit e minime probare , ut ar SCHari pro pignore traderentur : hoc enim illius auctoritatem valde imminutum iri ; populos bellis , atque Calamitatibus attritos aegre passuros, sperato se post tot aerumnas fructu fraudari ; nec sine magna dissicultate Caesari pecuniam persoluturos . Sed cum Ssortia id impetrare non posset , ut apud Pontificem deponerentur , flagitabat. Negabat Cassiar, ne si quid humanitus Pontifici accidisset , alterius fidem eraperiri conaretur. Eo tandem post multa ventum est, ut SADtia Mediolanensem , ac Novocomensem arces in manus O saris tradere decreverit : intra anni spatium trecentis aure.
409쪽
rum millibus solutis , sibi restituerentur et e quingentis milli, bus quinquaginta in singuloS annos erogarentur. Rebus cum Ssortia Compostis , quae praecipuae belli causae fuerant , nihil fere , quod summi esset momenti. ad pacem cum Venetis firmandam reliquum esse videbatur et quapropter cunctorum Ora , atque animi in Florentinos convers, quos maximis undique angustiis premi aegre Senatus serebat sineque facile videbatur , obfirmatum Pontificis animum a suscepta provincia revocare . Nam ex reliquorum Principum conco dia , bello in ceteris Italiae partibus cessante , majora imminere Florentinae Reipublicae pericula videbantur , cunctis eo versis Pontificis, & Caesaris copiis; cum Amusionensis Princeps , ac Vastius Marchio fines Florentinorum cum exercitu ingressi magnum civium animis terrorem incussissent, Perusia- rue ab eodem Vastio per deditionem recepta esset et ac si e em, quo CC erant, impetu bellum prosequuti fuissent, Flo tentia brevi potiturus Pontifex videbatur. Attamen quod immutare Reipublicae formam , Mediceam familiam restituere , in primis optaret, quam minimo poterat subditorum, ac re rum Florentinarum damno fieri cupiebat . Inde cum Pontifi
cis mandato duces inceptum morarentur , augeri Florentino rum animi, ac vires coepere; refici urbis moenia, strui aggeres, & quidquid ad firmandam urbem necesse esset, summo studio curari. Ita majoris, quam rebatur, belli semina jacta, civium incitatis in Pontificem animis, quorum ardore, atque impetu paucorum consilia, qui tempori, ac necessitati parendum existimabant, abjecta, & restincta sunt; cum plerisque plus apud Caesarem pontificiat auctoritatis , quae semper Imperatoribus infensa suerat, augendae metus, quam sibi a Florentinis illatas injurias ulciscendi cupiditas , locum habitura videretur . Verum Pontifex acerbiore in dies animo in Florentinos erat , quod illius potestati se Respublica permittere nollet ς ac belli motu in Cisalpina Gallia sedato , in spem feliciorix exitus majorem erectus , nihil de constantia in suscepto consilio remittebat. Oratores Florentini qui ad Cailarem, ut de Pace agerent, prosccti fuerant, dimissi; inrchio Vastius Cortona, atque Aretio occupatis, ad Florentinae umbis moenia admovere exercitum a Caesare jussiis. Nam quod
410쪽
antea in Pontificis gratiam effecerat , id demum sua interes.se censebat, ut Respublica quae Gallorum nomini semper ad dicta fuerat , ex illius auctoritate pendere in posterum coge retur e quapropter Alexandro Mediceo Pontificis nepoti Mar garetam notham filiam conjugio se se juncturum pollicitus fuerat. Veneti, qui ingruentem in Florentinos fortunae impetum persenserant , vehementerque illorum periculis commovebantur, quod in dignitate , ac libertate Italiae retinenda socii fulcsent; ut integra libertate, si qua in re possent, Pontifici gratificarentur , adhortati fuerant . At rebus nondum firmatis; novis sumptibus in exercitu , ac classe retinenda erogandis, Republica implicata , subsidia periculis eorum paria submitatere non poterat. Id tantum ad Pontificis animum inter du
bias pacis, bellique spes, flectendum praestiterat, ut Urbinatem , qui duodecim peditum millia 1ub signis habebat , se
in Parmensem agrum Copias ducturum Vulgaret , quo Cl mens in suspicionem novi belli adductus, benignius cum Florentinis ageret.
- Ceterum iis postea , de quibus superius diximus , cons Putis, omni cum Florentinis spe pacis accisa, universa beLIi procella in Hetruriam effusa , pro moenibus Florentiae pugnari coeptum est e cum interea pax Bononiae inita fuisset, qua Pontifex, Imperator, Ferdinandus Rex, Senatusque Venetus convenere : illius haec summa fuit Cum superioribus annis inter Carolum V. Romanorum Imperatorem electum,
Regemque Ferdinandum ejus fratrem , 9 Venetorum Rempuboeam, Hadriano VI. Pomifice Maismo suadente, perpo
tu . pacis , mutuaeque rerum Italicarum defensionis foederari'. kal augusti , almo M. D. XXIII. sancita essent , temporum viriante vici tudine , urgentibus fatis , pubisca quies variis bestis conuulsa, atque exagitata , novis faederibus, qui bus superiora obliterata, ac deleta fuerant, initis, cuiata fur- de turbata fuerint ; majora , atque acriora besta in singulis fere Babae partibus orta , rgimina immutata , quamplures quoque urbes tam Sanctae Romanae Ecclesiae, quam regni dilem politani Hreptae, atque occupatae fumino tutus Reipubticae CMAmanae detrimento et ut tandem tot calamitatibus, ac malis Hnis imponeretur, Clememtem VII. Pontificem Maximum eun