장음표시 사용
301쪽
Decis LXL Ad Decemb. Cas prvcl.
dierum, minusve spatium insectos pernecet, sed quatuor, vel tribus, duabus, aut bora una; ut doct8 disserit Zacchias d. lib. 3. Gl. 3. quaest 2. ubi ty contra auctoritate Medicor u m ,&exemplis demonstrat, minus gravem dici posse illam. quae aliquam tantum Urbem, quasi ex familiaritate tangit, ut in Constantinopoli, & in Cairo, vel quae alicujus aetatis , aut conditionis tantam homines, seu certam solummodo bestiarum speciem necat, vel non sentitur in me me, dc Uere, aut tempus insectis
relinquit, ut medicamenta Opportuna valeant adhibere .
Ep demia igitur juxta praedicta , ex V dicorum principi s, non est morbus mali. gnus, seu pestilenitalis, etsi vagetur in plu- ribus, aut etiam in omnibus unius ei vita iatis, quales sunt faucium inflammationes, dolor ca tis , s qui vocatur etiam Male det Costrone, de , lim Neapolitanos assii. xisse ait Z icchias d DF φ rat.' q. I. n. 36. Denteriae, Diarrhaeae, dc Dilenteriae, quales agitabant strenuos defensores Austriae, a Turcis obsessae annor 683. iisdem enim affligebantur, sed non moriebantur. Porro Epidemia aliquando in iure, & juxta Pontificias Constitu Nones accipitur pro ipsa Peste; ut in Bulla R. Pii U. incipien. Deeerι, et Honestat, anno e 3 7 . quae concedit Mo-uialibus exire de Clausura in hasu magni
Ineendi , Leprae , dc Epidemiae, quod iiiii consideratum supra in primo casu Μensis Aprilis hujus anni Decis. 18.ὶ &ydeirco in dicta Bulla nomen Epidem laenon denotat morbum popularem de facili abilem sed insectionem pestilentia lem , malignam qualitatem' praeseserentem, cum manifesto mortis periculo, ut pluribus prosequitur idem Laechias tib g. 3. q. r. a n 7. Θ seqq. dc DD. apud No
Ad Morbos Contagiosos quod attinet, hi vel, sunt Eudemii, ve sunt Di demit. Illi sint morbi Endemii, qui quasi vernaculi, & Patrii habentur in usu apud aliis
v quam. gentem , vel ex locorum, aut civitatum naturali intemperie , & situ ἔaut alia quadam ex caula omnibus habitantibu Scommuni, ut eκ aquarum insalubritate, seu ratione situs, & hujusmodi;. M admodum gallicus morbus dieituriaris Indiarum acolis , ophtalmiae, sive oculorum inflammationes AEgyptiis; stultitia, dc fatuitas populis Vallis Tellinae, Hemitriteus, atque Melanehfilia Hypocondriaca Romanis; ad tradita pereuin-dem Zacchiam d. l b. I. tit. 3. qu. I. u. XI.
u seqq. ubi subdit Diramios esse morbos, qui trahentes originem a causa universaliori, & praecipue ab aere obsidente,& infestante non solum unam, sed plures civitates: vocanturque popularer . &Eριdemit, si ea rent venenosia, & delete-Fia qualitate: quam postea si secum asistrant, dicuntur, & sunt pestilentiales , quod etiam explicant Ripa in tract. de Pe- fle, de Roderic. ερ Regul. tom. a. quaest.
Sed antequam ponamus mor hos contagiosos, scire oportet, quid sit Contagium , dc quot modis contrahatur λ Est autem Contagium infectιo ab uno in alι ad tran-Hυ. Ita Fra castor. tib. I. de Coutu. 6
cap. I. Contrahitur autem tripliciter rPrimo per immediatum contactum duorum corporum . quorum unum si infectum sit morbo contagioso, eumdem transsundit in alterum corpus sanum. Secundo percontactum rerum porosarum, seu vestium , & indumentorum, quae permanentes im Orruptae, aptae sunt conser vare morbi
contagiosi seminaria; & ideo saepe evenit ut tempore pestis homines aviditate ducti, colligentes supellectilia, & tegumen ta , quibus insecti utebantur, contrahunt
pestem, & mortem appetunt. Tertio petae rem inspiratum, quando scilic8t aer cor ruptus est, & tanquam venenum ab hominibus per respirationem attrahitur, vel quando a ssistentes laborantibus morbo contaginis, eorum expirationem excipiunt , per quam inficiantur. Mereat. de Febr. lib. 7. cv. . Septa l. lib. a. de Peste east. ro. Zacchias d. hb. I. rit. 3. qu. 2. n. II. er quas. N. R. Θ3. Hinc omnium animalium Pi- et
sices minimὰ pestem sentire, Auctor est
bium illud: Piste nil fanius ς vel quia Pisces nullum. aerem inspirent, vel si & ipsi respirent , ut ex Hippoerat di ostendie Rond.
302쪽
Decis LXI. Ad Decembr. Cas. Prud. 27 I
R delet. de Piscib. tib. 3. cap. H. aer, hanc virtutem habere . 7. Lepra, quae est quem respiratione attrahunt, eorrigitur ab cutis asperitas cum pruritu , ex eorporis aqua, per cujus medium transit; dc cum colli quatione depascens prosundas torpo- aeris pestilentialis qualitas sit calida, ab ris partes orbiculatim, atque piscium imaquae frigiditate emendatur, ut philosopha- star squam mula Sex sese emittens. g. Elevitur idem Zacchias a. quaest. a. n. 9. ubi pbantiarer , quae est alia species leprae , examinat, an vera sit lententia Plinii, & faciens pellem similem elephantorum e Aristotelis, quam defendit Cardan. m. s. ti, de qua Mercuria l. lib. E. de morbis tuis de variet. east. 37. sed impugnat meinrich. ran. cap. I. qui de omnibus leprae speete. de Dei. Monstr. cap. 26. & contra Λristote- bus agit. 9. Tabes, seu Phlisis, quae est lem sensisse videtur Virgilius 3 Georg. ubi ulcus pulmonis, ex quo consumptiva se. pellem quandam describens, cum cuncta bris, hectica dicta, generatur, dc est valis animantia ea insecta fuisse enarrasset, sub- de contagiosa. ici. Lues Venerea, Galliis didit haee carmina. cus morbus dictus , dg est insectio , seu Iam maris immensi prolem , O genus contaminatio massae sanguineae, & coitus
omπe natantum praecipue inquinamentis , vel alio modo Littore in extremo em naufraga eorρθ- per contagium communicata. Quo locora fluctua memini , pium , ae Religiosum virum Proluit . insolitae fugiunt ιn flumina luem hanc contraxisse, ex eo quod, dum
Phoeae. ipse iter ageret, in latrina ad exoneranis Morbi vero contagiosi, qui per conta- dum ventrem sederit, In qua tali morbo
ctum , vel ex respiratione contrahuntur correptus steterat. II. Pin s tandem esti et si omnes non sint malignae naturae : omnium contagiosorum morborum regina,
ct mortalesὶ sunt sequentes. r. Alopaecia, ex communi hominum opinione, qui sa- idest capillorum casus. a. Achores , seu lubrius remedium putant esse fugam a Io. favi, nemre ulcera foetida, manantia e cis, & personis insectis, ex animadver- cutis capitis tenuissimis foraminibus. 3. sione Arist. a. Probi. 7. & Galeni de difffl Oph almia, seu Lin turi, Ac infirmitas febr. eap. a. m. . a debui praxis doceat, oculorum . q. mea puerorum , nem re peste insectos ex civitatibus expellendos. vermium generatio. 3. Rabie3, quae est Alex. int. Casus num 3 de Testam. Beria. pruritus in universo corpore, vel in plu- chin de Gabril. ει Vectu. pari. a. u. 49. &ribus ejus partibus, proveniens ex asperi- Medici omnes scribant , praecipuum Petate, vel pustulis , vel ulcusculis ; quae stis signum esse eontagium . Heurn de aliquando est humida, aliquando est sic. Peste cap. s. Septa lius eodem tractat. libro ea 6. Strumae, sive seraphae, vel Scro. primo caρ. 28. tib. 1 cv. 8. 6c Fore-pbuiae, & sunt tum res evenientes in eo l- stus lib. 6. observat. 26. qui narrat, quem io, &inax illis, ac se propagantes; ideo- dam peste insectum retinuisse in manuque se dictae, quia plures gignunt tonte. ovum recens natum, illudque per breve Plus , nempe minores tumores , quorum spatium lividum, ac putridum evasisse ;sunt foecundissimae veluti Seronhae, Lac. eodemque ovo in mensa posito aliud prochiRS a. lib. 3. rat. 3. quaest. I. n. 6. ω 7. pd appositum similiter insectionem contra. Hae sanantur contactu Regis Franciae ex xisse . Non desunt tamen Mediei opinan- privilegio coelesti , ut testatur quotidia. tes dari posse Pellem sine contagio, quos tina , certaque experientia , & scribunt allegat Zacchias a. lib. I. tit. 3. quest. 2.9 Guido 1n Chirura. magna tractat. a. dict. num. I. ubi rationes eorum expendit .a o I Ioann Taput. tib i. Instit. Chi- dc illam praeeipuὰ , quod plurimi prae
rurgie. dc Martinus Detrius Diisti su Ma- henduntur Pelle ex abrupto , absque eo gtc. ob ν. quas. q. col. a pag. aa. ubi di, quod tetigerint quidquam contaminatum,gnum scutica ait, Cardanum lib. contra. dc quamvis omni cautela se eustodire
dict Medie. scribentem, Chrit ianissimas rint; signum quod Pestis non ex conta illas Majestates ex longo esu aromatum gio semper, sed aliquando ex sola attra ctione
303쪽
1 1 Decis LXI. Ad Decembr. Cas. Prud.
ctione aeris eorrupti, vel habitus insecti. aut eorporum insectorum sola inspectione contrahatur , iuxta fixum Medicorum principium. Pestem habere originem ex
aere intemperato, & corrupto, quem in nos ipsos , tamquam praesentaneum aliquod venenum respirantes, attrahimus , & ingerimus. Galenus in tib. de Theriaea ad Pison. ev. 6. clas. s. Hereul. de F
quaestionem discutit , an vera Pestis de necessitate febrem adjunctam habere deis at , & pro utra opinione argumenta adducit, a curioso lectore ibi videnda. Tandem quod ad causas , dc ad remedia attinet morborum contagiosiorum; si de peste loquimur, constat ex iam dictis,
eam esse aeris corruptionem, vel ex aliqua causa universali, vel particulari, ut ex cloacarum immunditia , exhalationi. bus specuum, vel cadaverum putrefactorum ; si ve ex pravitate cibi, dc potus , ex qua resultant humores mali , quibus putrefactis generantur in corporibus exanis themata , peticulae , & morbi pestilentiales , qui de sita natura fiunt incurabiles, ut pluribus prosequitur Zacchias conis M. 3I. num. 2 3. er in quaest. Μedicori. dict.
lib. 3. tit. 3. quaest. 3. num. 9. er i . ubi praeter causas naturales, illam notat supernaturalem , videlicet ipsu Deum , qui mortalium facinora vindici dextra , hae ratione, in hae vita ulciscitur, quod a 3 etiam advertit inter Iureconsultos Ripam tract. de peste pol. I. uum. 3. Prevideli. pari. 7. num. 7. & Tholosan. Dutag. Iur. dict. lib. 3I. east. at . num. 3. id pluribus Sacrae Scripturae testimoniis comprobans; advertens aliquando ab ipso Deo morta-Ies moneri , ut fugiant flagellum per emendationem vitae, dando signa in coe .lis sursum, desectus quosdam Solis, aut Lunae, vel Stellarum , Cometas, Lampades , aliasve in aere igneas impressio. nes , vel in terris terre motus, ipsiusque telluris halitus, vaporesve erassos, & gyaviter olentes , nec non insectorum multitudinem, morbillos, variolasve in pueris, quae omnia sunt indicia suturae Pestis, di eontagii. Zacchias L lit. 3. stas. I. ὰ mr.e seqq. Remedia vero adversus Pestem alia sunt mectantia ad Publicos Magistratus ἔ alia sunt propria cujusque hominis uno excepto , quod spectat ad utrumque ; de est . placare Deum Supplicationibus, Sa. 1 elisietis, & Poenitentiis; haec enim agen tes: suis seir, ut habetur Ionae 3. s. si
vertatis a furore irae suae , er non peribimus e
Igitur Magistratus PublIel , & Rect
res Civitatum tempore Pestis debent. r. Curare , ne immunditiae sint per vias. E . Ignes fieri in locis frequentibus , eRbonis lignis , ad aeris purgationem . I. Machinas tormentarias , pulvere hombardico repletas, absque globis , explodi mandare lub diel , noctisque erepusculis, quarum ictus aerem agitando immutant,& purgant. 4. Custodes in portis Civitatis diligentes ponere , qui neminem abG que eerta fide sanitatis ingredi permittant. s. Expellere advenas , si qui ex locis suspectis advenissent. 6. Peste insectos quantum fieri potest 1 sanis segregare, illos vel ad Lazaretios mittendo , vel in propriis domibus sequestrando. 7. Cadavera mortuorum alid , de cito des di curare. 8. Canes, & seles occidi manda. re , & praecipue porcos , quorum excreumenta aerem venenosum faciunt. 9. Do
ctos Medicos , & Chirurgos deputate , qui insectis medeantur. Io. Vestes , &indumenta insectorum omni diligentia
igni esse tradenda , praecipere. 1 I. lnvigilare, ne carnes putridae, piscesque eo rupti vaeneant ἱ & ne pravi homines li-nimenta venenata, vel pestilentialia domorum ianuis , pessulisve inurant. 12.
Eos, qui infirmis deserviunt , Medicos , Chirurgos, Pharmacopolas , dc consimiles, signo evidenti vestiri, ut sani longὰ ab illis valeant consistere , in praecepto
Homines vero privati haec sibi proe urare satagant pro salute tuenda. r. Absti- rsneant a contactu rerum, quae contagium
suscipere possunt; dc sunt omnia ex lino, canam, serico, cotone, lana, bombaee,
304쪽
Decis LXI. Ad Decembr. Cas. Prud. 273
pilis, atque chartae, & litterae, nisi igne
quam bene exustae. Λt non contrahere contagium dicuntur panis, vinum, Oleum, acetum, aromata, fructus, carnes sanae, frumentum, farina, ac omnia metalla. Σ. Fugiant aerem corruptum . Habitatio alta
eligatur, in qua venti spirent vel ab oriente, vel 1 Septentrione : secus autem ab Au.stro, vel 1 locis suspectis, qualia sunt cae. meteria, sterquilinia, cloacae, aquae stagnantes, vel horti, in quibus ficus sint,&nuces. I. Λrdeat continuus ignis in secula. riis domus, & in eo odoramenta projician tur, flores, aquae odorosae adhibeantur. 4. Canes, dc seles in alienas domos transire non permittantur, facillim/ namque contrahitur pestis a canibus, ovibus,& mulis, ut demonstrat Cael. Rhodigi n. θω. avt
quar. lib. II. cap. 28. &Zacchias d. lib. 3.tit. 3. q. a. n. I . ubi dat exempla . v Non exeundum domo ante Solis ortum. Calor nimius, vel frigus evitandum, a conventu hominum di colloquio abstinendum. 6. u. tendum ei bis solidis; edendum potius abundanter, sed non ut cruditates generentur . t Vinum non potens sit, dc ejus usus moderatus . A qua cruda, si bibatur, sit levis, &sana. Pessima est Λ qua vita, ideoque odio
habenda. 7. Somnus moderatus. Uigiliae superfluae nocent, ac somnus diurnus 8. Excrementis corpus exoneretur quotidie,& qui eget, utatur emollientibus. 9. Ab omnibus Medicis coitus hoc tempore damnatur; & meretrices expellendas 8 Civitate ad vertunt. Io Corporis exercitia mediocria sint. II. Passiones animi moderanda . Λ tristitia fugiendum. Hilaritas virtuosa sectanda . ra. Mundities in corpore cultodienda. Uestes saep8 lavandae, ac mutandae: A Balneis publicis fugiendum; & con.
tactus rerum suspectarum evitandus; aceto manus frequenter lavandae, ac pecuniae,s quae exiguntur, eluendae. Quae omnia laticis proponit Zacchias, ex aliis Medicis collecta clib. D tit. 3. quaest. 4. De cura praeservativa a peste. Sed utrum expediat, tempore Pestis, secare venam, & iis,qui pestilentiali contagio I 6 laborant, sanguinem extrahere λ est quaestio
anceps, habens hinc inde rationes quas cu
riosus Lector legere poterit apud Ares una
Episeopum Tortonen. lib. 6. Impress. I9O. ea n ubi concludit pro negativa; quem amplectitur etiam Marchi n. de peste Problem. 3 . remed. 22. ita scribens: me unum
silendum mihi non est, a fide dignit aceeptum, quod posterir haud poterit esse δεν- te inuine . In hae peste Floreneina de
Anno 163 I. I 632. quibus vena secabatur, periere fere omnes. Idem testa surde
Nee silendum gravissmὰ ab iis in peste
sananda peccari , qui a potionibus puringantibus , Θ missiora sanguinis euratio nem aus cantur ἰ cum potius elaborandum fit, ct impeοιe enitendum, ut sudor
copiosus evrimatur , et antidotis viseera , ει ιntestina robore tur, reereenturinque . Et Philippus Ingrasti de peste Panormitana scribenν pari. l. ωρ. s. inquis,
idem esse, pestiι tempore fanguinem mitin rere , ac velle quamprimum sepulturae
mandare, cum everimentum comprobaverit, toto eo tempore, quo pestis grassata est in illa Urbe, omneo , quibus vena secabatur post paucos ira interi se . Is ipsum plenius testatur Fraeastorus lib. 6. e. . L accidisse in peste, quae anno sonoe a 328. ρre totam Italiam de civit. Hu.cusque Marchinus. Et hare satis ex Medicorum fontibus. Α Iuristis autem plura traduntur con-eest a tempore Pestis tanquam ex privilegio, praecipua autem 1 unt sequentia . I. Quod valeat testamentum factum co- 17ram duobus testibus tantum. ΛIex. in Lycrimarios col. vltim. Cod. de Testament. mihi. Portius ια Instit. t t. de Testament. m lit. num. 11. Marc. Mantua Patavinus
tom. t. eo I. as. & Eques M. Ant. Peregrinus in Deras Patavinist, deess. go. n. i.
l I. Et multo magis si apud duos testes
intervenerit etiam proprius Parochus , vel Confessarius testatoris . Guido Pap. quaest. I in De . Boer. Geis. aa 8. sub numer. D. Immo etiamsi scriptum fui se set testamentum a Parocho cum praesentia unius testis tantum o Marchin. G peste
parr. 3. cap. 3. num. 3. cui adhaeret Diana Ordina ius rom. 6. tract. 8. resol. 67. Quae jacet in antiquo parr. 7. tract. 6. resol. qa.
305쪽
1νι Decis LXI. Ad Decembr. Cas. Prud.
aBas x. III. Ulterilis valet testamentum iactum coram duabus foeminis testibus, si
viri haberi non potuerint. Portio a. u. t .& Peregrinus Patavin. d. decis 8 . num. 3. quem approbat Molan. de Piis testament.
eaρ 83. dc alii DD. citati per Dianam
Porro si solus Parochus, vel Confessariussi testis testamenti facti , Peste insecto,
de iuncto, testamentum non valet, ea irrefragabili ratione, quod dictum unius est dictum nullius. Peregrinus Patavin. dict.
Geis 8 o. sub u. 3. Ver . Illud autem, dc ibi Card. Zabatella cons. 8 3. ideo Parochi sint
cauti, dc adhibeant in hae materia semper aliquos testes, ne se exponant confusioni, aut suspicioni falsitatis. V. Item tempore Pestis valet testamentum conditum 1 m. stiserato existente in sono, quamvis r stes illum non viderint, dummodo illius vocem notam habuerint. Ita Parisius con-H. 33. voLa. Roland. 1 Ualle eo I. gr. numero 26. & Peregrin. cit. decis Pata. Dim. 8 . num. 4. Quamvis plurimi Iuristae
contrarium doceant, inter quos Ciarlin. cap. IO9 num. I 6 Λlciat. lio. 9. cons. 9 .Farina c. de Testib. qu. ε . num. I 88. Dc Menoch. de Arbιεν Iu . casus D n. 23. cum quibus sentit Diana Coordi n. d. tom. 6.tract. s. resolui. 6 . quae stat in Veteri dict. pari. 7. tract. 6. resolui. 39. alias 38. ob evidens periculum fraudis ; quo cessante contrariam sententiam in praxi esse tenendam dixit Marchi n. de peste, pari. g. ωρ. .
num. Ig. UI. Quod si pestiferatus testan. do balbutiat, de linguam se ingrossatam habeat, ut 1 testibus lassicienter intelligi
non possit, testamentum ejus non valet; ut pluribus rationibus, dc auctoritatibus D D. probat idem Peregrin. et t. decis 2o. numer. 3. 2 6. VII. Quae dicta sunt de te. stamentis tempore Pestis , multo magis
Irocedunt in codicillis , sc in donationi.
us causa mortis . Peregrino bidem numero x. Ec Marchin. de peste d. pari. g. cap. I. num. s. er 2D ubi advertit praedicta omnia privilegia habere locum non
solum in pestiferatis, sed etiam in illis, qui destrviunt Peste infectis. Ulterius tempore pestis, quae fuit Romae anno 26sς. concessum fuit 1 Summo Ponti see Λlexandro VII ut non solum testamenta , sed etiam translationes Pensionum p ssent fieri coram Consessario, dc duobus testiis bus juxta ejus Constitutionem Incipien. In supremo. Dat. Ig. Septembris I 6 36. Agit de iisdem Translationibus Loter. de Re benefici libr. I qu. 4 . sed apud nos non sunt usu receptae. VIII. At numquid propter Pestem supervenientem si In quili. 2 nus dimittat domum conductam , teneatur ad solutionem Pensionis domus Λbia in eap. Propter. num 7 de locato, Θ conduct. dicit , in puncto iuris non teneri, nam timor mortis est justa causa deserendi
domum ἱ arg. rex ιn I Habitatores .
s. Iterum. f. eod. Quamvis in praxi su dit Λbbas, hoe vix posset obtineri, quod
mihi videtur verius, nam timor mortis non provenit ab ipsa domo Quout eveniret, si minaretur ruinam, vel larvae eam infestarent; sed procedit 1 causa unive sali tangente omnes cives; ideoque loeator non debet perdere pensionem domus. IX. Timor Pestis excusat ab obligatione comparendi in judicio. Bart. in I. De aetate. f. ad Trebeu. Glossi in cap. Commuisuis causa. Verb. morari a 3. dist. dc Gloss. n cap. 3ι verδ. De Iurejura. . Tonduta
de Praeteratione pari. I. cap. s. num. y .
Immo tempus Pestis interrupit praescripti nem. Bart. in I. Naturaliter .f. de Usuea ratio est, quia tunc Ius non redditur, dc
nulli agere licet, de ideo quilibet excusatur eo tempore a mora, a contumacia, hperiurio, & ab aliis multis, de quibus sti
dem quando non solum ob Pestem, sed
etiam ob alios morbos contagiosos supra relatos coniux non teneatur reddere debitum matrimoniale, immo possit petere divortium , praecipue ob scabiem, lepram, acivel morbum gallicum tractant Bissus in Hieruta. Uerb. Lestra rom. r. Ac Zacchias ιη cit. II. Medicoleg. lib 3. rat. φ. quaest 6. quos in casibus occurrentibus adire juvabit:
prout etiam , Riecium ιο Collect. Gef. 3 Io. ubi disputat, an sit nulla professio fa- 1 Religioso habente luem Veneream,
306쪽
quam prius Superioribus Religionis non
manifestaverat. Tandem quae a Canon istis, ae a Theologis traduntur occasione Pellis concernunt personas vel Praelatorum , vel Canonicorum , vel P σνothorum, si heiumve sacerdotum Faecularium, vel Regula-Fium , aut Laicarum, de quibus omnibus breviter magis essentialia referam.
Circa Praelatos, Episcopi tempore Pestis non possunt deserere suam Dioecesim, 3 sed tenentur inva residere; dc saluti sua. rum ovium tam in spirituali, quam in tem porali considere; ut respondit Papa Gre- rorius XIII. die I 8. Decembris I s 76. teste
Fagnano in ca Clericos num 47. de Cle-νου. non residen. Et qui aliter facerent, non solum peccarent contra charitatem 1 prae ponendo propriam vitam corporalem animarum sibi e immissarum saluti, sed etiam contra iustitiam, cum pro residentia, &Οvium cura recipiant proventus Episcopatus. Rutil. Benzon. in specu . Epis. intract. de fuga temp. pestis tib t. disp. t. cones. q. re Marchi n. de Bello Divino, seu de peste pari. r eo. a. Him Episcopos, si desint alii, teneri excipere eonsessiones Pe- se insectorum, & eis Sacramenta administrare advertunt Chamav ille de peste
& deficientibus Parochis, aliisve Sacerdoaea tibus, qui ex meracharitate, haec munia
agant, debent Episcopi propria pecunia
conducere Sacerdotes exteros pro huiusmodi functionibus. Gobat. a.Iract. I. I et seqq. dc invigilare, ne desint Sacramenta , neque Sacri heia opportunis in locis habe da; ad quem effectum impetrare eos oportet ab Apostolica Sede facultatem tum absolvendi a quibuscunque casibus reservatis pro omni Consessario. Diana Coordinatus rom. I. tract. F. reset. Ia. Quae est in veteri pari. s. tract. 7 resol. II. tum celebrare faciendi vel in viis publicis, vel in oratoriis privatis, prout melios cognoverint expedire. Nicol. Canon. lucubr. lib. F. tit II.
unum est, de quo disputant Canon istae, ac Theologi, an Peste imminente liceat Episcopo deserere suam Civitatem, &se
recipere in aliquo loco tuto in Dioecesi , vel prope Dioecesim, ut faluti suae consulat,& ovium suarum necessitatibus provideat, relicto in Civitate Vicario, qui sua mondita exequatur Sunt hinc inde opiniones, auas re serunt Gobat. a. tract. I. a u. er eqq. Fagna n. in east ad supplicationemn a a. de Renunciat. & Pignatet . tom. q. consuli. II. a num. 33. er seqq. quos Episeopi poterunt legere; sed fructuosius quid egerit S. Carolus Borro maeus apud Iussan. in ejus vita tib. a cap. I. ω seqq. usque ad cap. Io. Quod autem dictum est de obligatione Episcopi tempore Pestis, asserunt etiam Theologi de Praelato Regulari circa suum Coenobium, quod non debet deserere, sed indigentiis spiritualibus, &temporali pus suorum Religiosiorum tenetur providere, iisdem tamquam Pastor,&Pater , si alii deficiant, diaerament& adinministrando . Raldeli. ιn raeolet. Hoνal
Laest. 1. cap. I. vers. Dico secundo . Et te de Praelatis. Circa Canoni eos; opinantur Hultadus,
quem refert Diana Gord. tom. g. tract. 1 . resol. 2. ex Veteri pari. F. tract.1 3. res lup. 24. dc ex utroque Gobat. d tract. 1. . Isa. Θ I 6 eos tempore Pestis non posse
deserere residentiam; quia eum Pestis sit bellum Dei. Bart.& DD. ιn I. Naturaliter. f. de Usucap Ripa de peste in Praelud. n. g. Canonici debent pugnare, & Civit tem defendere orationibus, Divinis ossi. eiis , ac Sacrificiis Fagna n. 1π east. m.
minus N. 6 r. De Immauit. Eceles Immo in desectum Parochorum administrare S eramenta . Caram uel in Theol Praeterint. π m. a I 6. Porro communis est sententia
Canon istarum , posse Canonicos, Peste rassante, deserere residentiam, etsi duinium sit; an absentibus debeantur distribuistiones quotidianaeὶ quod affirmativdsuisse
reislutum a saer Caur Cone in una P. tavina notat Moneta de Distνitat. Iam rid. pari. X. au. F. u. 76 Et idem confirmatiteraro declium ab ead. Sacri Congris die sis
307쪽
1 6 Decis LXI. Ad Decemb. Cas. Ρrud.
Nου. r ε 3 o. Et a 6. Martii I 6sq. et 28. Iu hi isset. Nicolius d ob. tit. q. n. 6. tribus tamen conditionibus concurrentibus, quod Canonici sint soliti residere; quod consuetudo sit dandi distributiones absentibus ex justa cauis: dc quod verἡ Pestis grassetur. Λt circa Parochos, eos omnino debere residere in sua Parochia tempore Pestis ex
sententia S. Thom. a. a. q. 26. art. F. in fine,& Navarri in Man. cap. 26. n. O. ω ζσρ. 2 s. n. ao. suit post longas disputationes, requirente S. Carolo , decisum a saer. Congr. Coneil. die gr. Octobris I 376. cum hoc tamen, ut possit Parochus ministrare per alium Sacramenta peste insectis, ut valeat ipse iuvare sanos. Fagna n. in eis. cap. Clericor a num. 3 7. 2 seqq. De Cier c. non refiden. ubi motiva ab Emin. Cardinalibus considerata refert, ac sensum Summi Pontificis Gregorii XIII. Quae omnia repetunt
s. Apostolis. Det f. uerb. Pestis. Collectan. 3 74. ubi Observat, quod contra Parochos, qui tempore Pestis residentiam deseruerint, procedendum est ad privationem heneficii, servata tamen forma praescripta a Concit. Trident fess a I. cap. r. quod ex mente Sacrae Congreg. latius prosequitur Fagna n. in est. caρ. Clericos n. t. de Clericis non residen. Sed utrum Parochi prae-27 ter Sacramenta necessitatis, scilicet Baptismum, & Poenitentiam, teneantur etiam alia Sacramenta laborantibus peste ministrare λ De Saero Uialleo affirmant Cain
Pax Iordan lib. 3. tit. 3. num. 23. Bissus iumeruV. tom. I. verb. Evebaristia n. Fro. Barbosa de Parotho eo. 2o. u. 66. S GO-hat tract. q. n l . servatis tamen cautelis, de quibus infra; ae etiam de Extrema Unctione Gobat ιν act. 3. n. 9oa. Rissus tom. a. verb. Μinister Sacramentorum , uum. 27 . . 34. Barbosa de Parocho east. ΣΕ. Num. 16. Silvius, & Nugnus apud Dianam Coordinatum tom. a. tract. .res .a6. Quae in antiquo est pari. 3. inact. q. resol. I. alia I Quamvis non desint auctores opiis nantes , Parochum cum periculo vitae
non teneri ad danda Sacramenta Euchari. stiae, & Extrema: Unctionis, si illud poenitentiae administraverit, ut reserunt Go-hat. & Bissus ibid. & magis aperid Fagna n. in cit. cap. Clericos n. o. De Clericis non res. ubi ait, magnam sui me disputati nem in s. Congregatione Concitii annoM76. circa obligationem Parochorum adis
ministrandi Eutharistiam, & Extremam Unctionem peste insectis ob doctrinam S. Λntonini 3.I . tit. 11. cap. a. s. 3. ibi citati , & dicentis, eos teneri administrare Sacramenta quod dictum ego reperire non potui in meo codjce. ὶ Nihilominus Summus Pontifex Gregor ius XIII. nihil voluit de hoc decernereri &. mandavit, restriuS. Carolo, Parochos teneri omnino administrare Sacramenta Baptismi,& Poenitentiae vel per se, vel per alium pestiseratis; ad effectum scilicet, ut ipsi Parochi possint consulere indigentiis spiritualibus eorum, qui sani sunt. Idcirco non esse praecis8 o, ligatos Parochos dare Sacrum Uiaticum,ae extremam unctionem iis peste insectis, qui Poenitentiae Sacramentum receperunt, docet Sua rea in Extνem. Vact. diis 4 q.
Quatenus vero a Parocho, vel alio S eerdote daretur Sacrum Viaticum laborantibus peste illud porrigi posse in cochleari argenteo, vel in pagina munda statim tom. 12burenda, docent Venerus in Exam Epist.
s . oo. Ex veteri part ε. tradi res. l . o pari. s. tract. I. resol so. Pro etiam quod Extrema Unctio dari possit cum virga oblonga. Naid. verb saeram. num 7. in fine . Bissus dict. verb. Ministre sacramentor. num. I I. g 34. Quae omnia tanquam indecentia post maturam Theologorum discussionem fuisse prohibita a S Carolo in Ach. Mediolan. De Cura pestil. eap.r s. n. a. testatur Gavant inmis
308쪽
Decis. LXI. Ad Decembr. Cas prud. 277
99.'IO . in Coordinato. Barbos de Pa. Focho cap. 1 v. n. 46. Et Michael Iustinianus in suis Confli I ut. lib. I. tit. I. cap 8. Cirea autem simplices Sacerdotes saeculares; hos posse obligari ab Episcopo; ut 9 deficientibus Parochis , administrent Sacramenta Peste insectis, volunt Gavant.
ubi quod ita sentium Caietanus, & Sotus,& Eminent. Cardi n. de Lugo de sacram.
Paemten. disput. 12. num. 13. tum ratione
promissae obedientiae Episcopo in ordinatione, tum ex praecepto charitatis, quae obligat juvare proximum in extrema ne cessitate spirituali constitutum, etiam cum discrimine propriae vitae , ut ex doctrina S. Thomae a. a. quaest. 16. art. D dc aliorum docent Regina id. lib. 4. num. 348 & Bona cina tom x. de Primo Decal. Praecepto di9. 3. quaest. pus P. . ideoque tempore Pestis omnes Sacerdotes este obligatos exocipere consessiones Peste insectorum ; si desint Parochi, aliive Capellani, ad hunc effectum ex stipendio conducti ; eo quia existentes in peccato mortali dicuntur esse in extrema necessitate spiritualis salutis: quibus quilibet Sacerdos tenetur succurrere etiam cum temporalis vitae periculo; hoe tamen, ut dixi, intelligendum est, si morte periissent omnes Parochi, vel eo. rum major pars, & Episcopus non posset invenire Capellanos voluntarios, vel cicinnomos, qui munia Parochi alia supplerent, quod videtur in veris mile: nam, si exponantur edicta pro concursu ad Parochiales vacantes, probabile est, non de suturos Sacerdotes, qui velint ad beneficium ascendere, prout non defecerunt hic Patavii in Peste annorum Icsci. dc εἶ . ut ego o servavi in Registro concursuum Curiae Episcopalis. Quod si deficerent Parochi exsuga ; tune Episcopus ex fructibus suorum beneficiorum, & in supplementum eκ propriis redditibus deberet exteros presis ter sconducere pro Sacramentis administran. dis; Squillant. de Obligat. Disc. pari. I.
cap. a. n. 13. dioeceianos hortando, non autem cogendo ad idem faciendum. Fagna n. n d. cap. Clericos u. 42. de Cierie. non refid. Gobat d. tract. r. num. I 3 . & Sanchra d. lib. 6. ia Decalog. cap. 1. num. 61.
Sacerdotes ver5 Regulares, deficientI-bus Parochis, teneri juvare in spiritualibus peste insectos, multo magis docent Io Theologi: ea ratione quia praecipue Mendicantes sunt eoadjutores Episcoporum ,& Parochorum in cura animarum ἱ &aluntur eleemosynis a Communitate, ut sibi deserviatur per eosdem in spirituali. bus; ideoque tenentur exponere propriam vitam non solum in necessitate extrema ipsius Communitatis, sed etiam in necessitate gravi, qualis est Pestilentia. Peyrin d. tom I. quaest I. cap. II. col. 1. Vers. Ex quo infertur. Sanchez d. tib. 2. cap. R. num. 6o. & ibi S. Thomas a. a. quaest. 18 7.art. 1. ω quaest. I S. art. Eminentiis.
Card. de Lugo de sacrament. Poenit. dict.
Circa Laicas personas, tempore pestis, duo sunt digna notatu . Unum, quod si Itquis sit pestiferatus, idque occultum teneat, & accedat ad parochiam , seu Con lassarium pro recipiendis Sacramentis . peccat mortaliter, quia exponit eumdem Sacerdotem vitae periculo, cum praejudicio aliorum proximorum, qui vel sani, vel infirmi privarentur ipso Parocho, vel Con
terum est, quod Laici, qui se spontJoste. runt servire aegrotis, & insectis Peste .
exercent opus eximiae charitatis, & valddmeritorium, ut pluribus D D. cita ijs dein monstrat Baldellus a tom. 1. diis. O. n. I Dis seqq. ubi num. Ig. subdit: tale exercitium posse licit 8 imponi alicui per Consessarium pro Poenitentia Sacramentali Pr ut antiquitas imponebatur Poenitentia, ut quis militaret in subsidium Terrae Sanctae cum periculo propriae vitae.
Sed hie oritur curiosa Quaestio; an fideles, qui ex motivo charitatis se offerunt servitio Peste laborantium, dc in eorum famulatu vitam perdunt, dicendi sint Martyres Et videtur affirmandum ex auctoritate Μarorolog. Romanι die a 8. Fe- 32bruarii, ubi ita legitur: akκandriae commemorario Sanctorum Presbyterorum, Dis. conorum , is altorum plurimorum , quι tempore Valerian Imperat stris, cum ρ
liis saevissimaerasaretuν, morbo lab'ran tibu/ ministrant f , libentissime mortem
309쪽
α 78 Decis LXI. Ad Decembr. Cas Ρruct
eppetiere , quoi velut Martyrea religiosa piorum fides venerarι consuevit. De quiribus pariter S. Dionysius Alexandrinus, ut resere Emin. Card. Raronius in madi locum Har ιννοι. ita scripsit: Istud mον-ris genus , quod prope r incredibilem Putatem , errabustam fidem suscipiebatur, nihil a me os spus ore abesse ut detur. Eorumdem Sanctorum Uitam italico ter. mone refert Hier. a Rasilica Petri in suis
Eprimer. sacri a d die 28. Febr. Nihilominus Eminc Card. de Laurata, examinans. hanc quaestionem in I. Sent. pari. a. tom. D de Fare, ae stropagatione ejus, vi- fput. 2 Q. are. 1. resolvit, laborantes in juvandis, & gubernandix fidelibus tempore
Pestis, morientesque in eo gubernatio, lato. modo tantum posse dici Martyres, non tamen expresse, ac rigorOSe, sicut communiter, ae semper Ecclesia agnovit, atque venerata est Martyres ea ratione quia
de essentia Martyrii est, ut quis pro fide Christi condemnetur 1 persecutore vel ad mortem, vel ad eruciatus, quod fuse probat auctoritatibus SS Patrum: Et ideo libellus. quem P Theophilus Raynaudus Martyrio ster pestem publicaverat, suit a S Congregatione indicis prohibitus, ut habe- ut in. mbliotheea scriptorum soc. Iesu ad opera dicti Auctoris, k quo pollea cum suerit emendatus, permissum fuit an. I 6 39. ab eadem Sacra Congregatione, ut recuderetue, teste Nathanaele Sotuello ejusdem Bibliothecae compilatore . Neque obstat a ctoritas. Martyr. Romani, quia non vocat
praedictos pios viros Martyres, sed velatriarures; id est quasi Martyres nam dictio Velut sgnificat similitudinem, & ponitur
Ex hi omnibu&, hueusique enarratis, s cile erit colligere industrias adhibendas LParochis, atque Consessariis tempore Pellisi administratione Sacramentorum, Ecpropiti ossi et i adimplemento quae quidem sunt plurimae, dc exactis Ecclelia: Medio.
lanensis compilantur per Haymonem C rium in Epitame Comit. s. Carois, Ureb. ρ st 3 m magis autem nece mariae sunt sequen-sts, quas hic adnotabo pro resolutione proppositi Casus. I. Λdveniente Peste Paro.
chus, ac quilibet Consessarius suam coninscientiam purificet Sacramenta Poenite . tiae , dc se offerat Deo paratum mori, tamquam bonus miles. ut suci muneri satisfaciat. Em in Card. ridet ic R rrom. in Instruct. ad Paroebus oreamve pestis . Et Mich. Iustin. d. hb 3. tu. a. eap I. II
Suos Par hianos monitos faciat. ut a, sque mora sua peccata confiteamur. dc Saeram. Eucharaitiam sumant. Iustinian. d. lib. tri. . ev. I 8s. III. Eosdem certos reddat, se semper prompto it uium ad excipiendas Sacramentales infirmorum
consessiones; ideoque libero, dc quacunque
hora illum accersant. Iustinian ibia e 73.
IV. Qiuitidie Missam Parochus, ac quilibet Sacerdos, magno impedimento cessante, eelebret, dc quasi pro Viatico se
devot8 communicet. V. Suam Parochiam iugiter perlustret; inquirendo, an sint in firmi, qui egeant Sacramentis, vel pa peres corporalibus alimentis. Iustinian. d. eU. I 89. VI. Saeviente Peste, curet Parochus sibi provideri de uno, vel pluribus piis Capellanis, qui ipsum adiuvent in a, ministratione Sacramentorum, Ac potissimam in audiendis confessionibus infirm rum, vel ad eorum tenestras, vel in januix domorum vel etiam quatensis ibi adduci non possint, domos ingrediendo; talis enim est obligatio Parochi, ut disserunt
peste , n 146. ci r 7. Et Iustinian. d. lib. Diit. r. cap. 78. qui advertunt, Parochum
teneri iisdem pestiferatis sacrum Viaticum praebere ; Extremam vero Unctionem pendere 1 charitate Parochi, nisi moribun
dux non potuisset confiteri, vel Euchari .mam sumere; tune enim danda est ei E trema Unctio. Card. Federi c. Borro m. apud Iustinian. d. lib. I. iv. I. c. O . UII. Deserat Parochus Sacram Eutharistiam eum luminibus ad domos infirmorum, quas. non ingredientur deferentes lumina; & Sacerdos habebit secum acetum, quo statim data Communione infirmo, purificabit di
ubi concedit, posse administrari Extremam Unctionem cum longa virgula, habente bomta
310쪽
bombaeem inunctum; quod supra non licere probavimus num 18. VIII. In fames re .center natos sollicit8 baptizet, vel in Ee-elesia, si eadem deserri possunt, sin minus in ostiis domorum, vel in ipsis domibus, Ecomittat caeremonias , quas opportunn tem
pore supplebit, si vixerint. Haymon Corius . Verb. pestis num. Ios. Io. er Irr. satis enim est tune salutari lavacro illos abluere. lustinian. tu a. Constitui. lib. 3. rit. I. e. I. X. omni diligentia custodiat Parochus sub clavi para menta sacra, quibus utetur in Missa. vel in dandis Sacramentis, ae etiam ampullas, & sudariola; ne ab aliis adhibeantur; dc ubi opus suerit ingredi domos Insectorum Peste, praeter usum aceti, &aliorum odoramentorum, juvabit praemittere suffumigia sulphurea; se eundum opinionem Augustini Bucii de Μodo praefervandi a peste eap. I a. Quid si tetigerit eosdem insectos manu, vel digitis; eosdem super flamma eandelae accensae expurget, vel super prunis accensis. Justinian. ubi supra lib. 3. tit. I. tap. 78. X. Tandem cautela, ex industria Parochorum, ac ConfessariO-36 rum erit, tonstans repudiatio euiuscunque rei temporalis, a tutus contactu, lucri tausa, mors inopinato evenit, iuxta exemplum famuli cujusdam , de quo se legitur in Vita R. P. Ioannis Mariae montis rubet Congr. Oratorii Paduae eo. ra. Nella Peste deII 63 r. si P. Gio: Μis a resto eon un solo Laico n 3. Tomaso alla evra desse Anime. 37 Fece vi sὸ us offerta a Dio, ἀιθσο ad Hulare chiunque se ebiamissa eon o Ix. Faerament , e promo a morirem peste per astuto delis anime . Pro bὶ at La eo il
Corollarii lore in hae materia pestis in
3t eontroversiam ea dit, an licitae sint Processones generales tempore, quo Pestilentia grasi a tur Pro negativa facit, quia omnes 39 tenentur ea vere a periculo insectionis, quod in eoncursu populi videtur inevitabile. Item quia velle sanitatem obtinere per miraculum, omissis remediis naturalibus est Deum tentare, quod est pectatum, S. Thom. a.a,q. 9 7. πνt. r. iis a. Sed inter caetera remedia naturalia contra Pestem est secessus, di suga ab hominum consortio, ut dictum est supra . Ergo Processiones generales non erunt licitae. Pro assirmativa facit, quia quod ab Ecelesia ordinatur, est licitum. Sed in Rituali Romano inter alias Processio. Mnes habetur ilia tempore mortalitatu, opestis. Ergo sunt licitae. Ulterius non potest diei illi eitum, quod a Sanctis viris suit practitatum. Sed S. Gregorius Magnus illas fecit tempore magnae Pestilentiae Ro
S. Herebertus Archiepiscopus Colonientis . Gret serus e Proxesso uib lib. I. e. Ir. Item S. Gregorius Turonensis, ut narrat lib. t . Histori rap. 19. Item Conditium Constanti ense, a quo statutum fuit deferri in Processione Imaginem S. Rocchi ,& statim Pestis cessavit. Marchantius in Horora Pastor. lib. a. tradi. a. lin. s. proposit. B. Vers ulis verὸ sanctis. Et habetur etiam in annot. Ad Maris . Rom. I 6. Augusti.
Pariter S. Carolus Borromaeus p lieas Processiones instituit ad Deum placandum tempore Pestis: Io: Petr. Iussan. in ejux
Vita lib. . ζυ. r.era. Et anno εῖ D. M tinenses Processionum publicarum auxilio incolumes a Peste remanserunt. Marchin. de Bello ivino in prine. Nec non Bononienses anno I 6 II. grassante saevissima Peste, indicta publiea Supplicatione, ct ei tum lata per Urbem devota Dei Genitricia
Imagine, a S. Luca depicta, morbus evanuit . Sigonius lib. I. de Regno Dat. Ergo Proeemones tempore Pestis sunt licitae . Examinat hanc controveritam P. Paulus Mar. Quartus in tract. de Ptoressionib.
sect. 3 punct.3. Cirtumstantia . Guaesit. 3.pa n. 73. Et eam dirimit ope distinctionis huiusmodi; videlicet, quod passim & indiscriminatim non liceant; sed a S Episcopis a Deo inspiratis possint liciti indici tum 42 debitis cautelis, inter quas, quod pueri, &mulieres non interveniant; has enim, &illos etiam S. Carolus exclusit: quod viri protedant bini, & bini sed eum distantia ab
invicem majori solita. Et quod ante Ptolemonem omnes excitentur ad poenitem