장음표시 사용
181쪽
lotis rasiaeei, qui selum permittitur in Dominica Iil. Adve nius, ut ii Oster n os docet , ideoque ubi loquitur de ouarta Dominica Adventus, inqua, uti dietum es . Dalinati ea, & Tunicessa a Dia-eono, S Subd:Mono adhibemur in Missa, si sei-lieet in ipsam Dominicam inciderit riguis miset taris Domini , eam elausulam addidit: Seo ramenta sint comis absiste vietates. Porro etiam in Capella Pontificia, si Rigilia Natu totis ci si in Dominita tenerit, Aurifri tituntur Tuia, cella , ct Driuaties , violaeei scilicet coluris , teste in suo Caeremoniali Patricio, Cap. v I ιι.
Missae sokmnis celibraude usus is Veisia Natiotatis Domini, si occurrat in Domin ea. νύ rae solemnes flatis horis ea die peragendae . Praeparanda pro Matutivis,
D in nocte Nativitatis . Matutinum quomodo celebrandum . Episcopus quando , o a quibus accipiet Sandaba. N onam lectioκem cantat. Ubi indviatur paramentis Mis
satibus, o Maturimum persciat. Quid in MYD de nocte cantanda obser re debeat.
In die Uigiliae Nativitatis Domini Nostri Jesu Christi, sive venerit in Dominica, G
ue alio die , celebrari solet Missa solemnis in paramentis violaceis, juxta regula. in praecedenti Capite de Dominicis Adventus traditas, hoc tantum excepto , quod Diaconus , & Subdiaconus utuntur Dalmatica, di Tunicella , prout in tertia in minica Adventus.
L .aeque, ae vetus est illa Lecletiae consuetudo, ut praeeipuas Staemnitates, S m-
L ctorumque Festivitates Vigiliis, ae jejuniis praeveniret; testentque pervetusti eius ritus habemus S Paulinum, qui in Natali vi r. de S. Fclita ita quidem cecinit. Nosti eum morem, qua jejuvaressemur Ante iam, o sero libatis vesper acris, ue fuat remeare domos. Tune ergostatis istum a Templo miniri, psquam datast iscirporibus reptiles sumta dape earpimur somnis Exultare Deo, o Psamhproducere nomm . Nine 1perte constat, ieiunium istud jam longe ante S. Paulinum, qui alias floruit iv. Christi Seculo, usu receptum suisse die, quae festum pridicedebat: Nostir eum morem , inquit , ut jejunares semus ante diem. Perducebat vero jejunium ad lGratia usiue Vesperarum , celebratoque orichi, quisque in domuin suam abibat, ubi lunato cibo, aliquanto teli η ore quiescebant, atque inde in oriel etiam ad Discium reliquo noctis tempore ean- tradum redibant. Hic enim est ritus, quem n bis in recitatis versibus Sanctus Paulini tradit,
praeveniendi scilicet sacras lemnitates cum istinnio, & Vigilia.
II. Inter praeeipuas vero celebritates, quas Maiores nostri tum in oriente, tum in Meldente jeiunio ipse, ac Vigilia praevenire consueverunt, primum sere smi per locum obtinuit Nativitasi innini nostri Jesu Cluisti. Id enim cinia stat ex S. Augustino, qui in Epistola sua i xv. novae editionis ad Xamippum, ieiunium istud tanquain universale proponit, atque inter caeteros lapsiis, propter quos Presbyterum quendam Dictaesis suae depositione digmina esse censebat, illum nan.
rat, quod in Natalis Domini Ugilia non jejunasset: C n es dies jejunii Natalis Domini, quo Ecclesia cui Dana, Aut ceterae, jejunab ,
grandisse, o eo e Fra rem m ah ο scis Pres teri arbitror nisum. Quod morem orientis spectat, ex Histola x. Theophili Alexandrini Episeopi addiscimus, quod cum Uigilia ista in diem Domini eam incidissct, qua Canonus jejunare vetant, neque jejunium in die ut ipsam Dominieam ineidem in antecellain P verti posset, quod in oriente Sabbato quoque jujunare non litaret, Theophylus, ut adversm istis leges conciliaret, perini sit jejunium Vigiliae solvi aliquos tantum daeitylos eo dendo Ut διμ ισι da Difumentes, Finui di haeresis vitemur, quae orsi resurremonem non honorant, O diei jejunii , quod debetur , reddamus. Porro quod hae ritici compluris Christum non crederent resiar rexisse, ideo in signum moeroris, die Dominica jejunabant. Sed de his vide quae dixit u nos Tirmo t. nostro Conciliorum in Canonem xx. Con ellii l. Nieaeni.
III. Sed ut de Uigilia ipsa, & jejunio Festum Natalis Dominici ptievenientibus alia quaedam notemus, S. Petris Damiani in Regula, qtiam Eremitis quibusdam praescribit, eisdem perinit tit, ut integrum in ditia Vigilia Natalis, ae etiam Pascitatis panem ei medant, quo vires ad ossieti prolixitateni tolerandam sumant i illos autem is valde improbat, qui longitudinem cantus hujus nostis praetexentes, millationes saetebant, & ii-quores bibebant: quod ipse tamen denUnstrat adversum esse huiu; diei jejunio, quod nugis exa ete, & reguliariter servandum esset, neque COI lationibus istis violandum, Festi sanistitati, quod ira dabundistitur, & profanatur. Sane idem Damianus in Opuseulo suo xiv. die ista pro vespcr tino
182쪽
tino ei non enim mane vescebamur permittit du ntaxat, Eremitas illos pane uti , atque her-hu, sive legumina oleo praeparare, ut vires sumero possent ad longitudinem eantus, &Οdiei ini turni sustinendam: inquit,
Assisi resemetur ossisti. Hodiet tam dii sit prandea
mus , ex recepta, ae probata consuetudine incijejunio Uigiliae Nativitatu Dominicae pro collatione serotina, quantitatem cibi in aliis jejuniis permittim duplicare solemus i in quem morem
varias quaestiones legere est apud Theologos, quos Casu istas vocant. Illud hie ego minima omiseriminutum olim ex ordine I x. Romano fuisse,ut si Visegit ia Natalis Doenini in Sabbatum quatuor temporum incidi et, tune jejunium ipsius Uigiliae in
Sabbato antecedentis hebdomadae celebraretur.
IV. Cit ea Oificium hujus vigiliae varia Ie-
esesiae disciplina in divinis celebrandii inesti,
Cap. xl. ut innittarn Durandum, aliosque vetu
stiores Scriptores, qui & de Oricio hujus diei seripsere. Quintum ad Missam, in die pi Paem ni ath DO nisi nostri Pesu Gripi, ait q. n stet flumerito rinica, Ar alio die, celabror sint Mys solemnis is param eruit vinaceis,
juxta regulas Io prccedemi Capite de Daminicis Aduentus tradi 1, Me totum except , quia Diaco ui, et Sub iaemur, Wantur Dalmatica , di viresia , prout io tenta minimea viventus. Coneinit nostro huieq. Mi Tale vetus S. Audo: ni praeseribens, ut Diaconus, ct Subdiaconus , di me , qui legit Prast etiam, contra cor eluvium Moentus induamur Dalmatua, O Tunua. Fuit hie litus in orianibus pene Ecclesiis iam olim ulitatus, praesertim vero Moeraehorum, ut infra in e tammantario dem instrabimus ex variis variorum Monasteriorum Consuetudinibus.
V. Plures olim dictis sui se in hae Miss L, Prophetias non obseure innuit ordinarium Cabilonense, dum inquit : in Missum Pro uiae in Abii Ieguuarina aericis. In Ecclesia Medi lanensi praeter Epistolam, & Euangelium quatuor reeitantur Lectiones, sequiturque Responsortuita, seu Graduale eum Collecta. Lectiones autem in Missali Ambrosiano illa liabentur. Ex Libro G nesis: Factui es sermo Domini ad Abram dicens, Noli tmere σα usque qui tollent universa hae se ei Aut recceperat ei Dominus. Ex Libro Iudi eum : Dat vir quidam de Saraa de sirpe Duncte. usilue exaudivisque Dominiar precantem Manue . Ex Libro Regum: Tripis erat anna cte. usque det tibi sitionem, quam roga erum. Ex Isaii: Adjecit Dominus Dyri ad Achaz dicent: praelibis eurun, dic usque coram Rege Assyrioriam.
mero vi. additque, in quibusdam antiquis Mise libuet Eeelesiae G1llieanae in ipsa Vigilia Nativitatis Christi , ante Epistolam praemitti unicam Prophetiam , eumque usum inisse Eeelesiae Viennenus , Argentinae , Paris ensis , Ebrodunensis , Bituricensis, Pitiviensis , Venetensis, Glaudatensis, inlodunensis, Rotomagensis san-Audoeni, & in Italia, sive in nostra Cilabriae iteriori, Cia sentinae. Forte ad hasee Eceleri. uallulit Durandus, eum in suo Rationali Libro v I. Cap. x M. Num. M. ait, quasda n taesellis in
i pia lilia, ad hoe, HincreAlis major certitudo - , praemittere Prophetiam Ilaiae , Cip. xOU. Propter Mon . in qua ostenditur, ipsam renaseiturum, Filium scilicet Dei. Hodie nulli in
Vigilia occurrit Prophetia, estque is ritus, quem omnes sere Ecclesiae olim scrvarunt , nonnullis exceptis superius memoratis.
in nulla hac die mutetur Missa, ex laudato tamen Mislati Romano hujus vigiliae XIlisa eo magis peculiaris est, quod in tribus Iesii Nativitatis Missis minime comprehenditur, estque ab OG seio, & Milia noctis Natalis sejunctia; atque in
omnibus Sacnunentariis etiam Gelasi stitutum est, eam ad Nonam celebrandam esse, velut minorum jejuniorum diebus: Ad M sum hora πο- . Apud Monachos duplex suit in Uigilia Nativitatis Domini Missa, inat ut initis, & major. Milla majoris ritus breviter describit Lan raneus in St. tutis suis , p. i. q. ii. his verbis: Iris Sextam facto inurvatis , pulsetur Ag in ; rem'
mam restres in Belsam, orationem comino ter Deiani , Letania minime Leatur. Induantur Missam etauraturi, Sacerdos bonorassee, D- uita Dalma Da , duo Subdiacom Tunicis, anulta Pro etiam, di alter ad Eripuam, duo in
Atati ad R. Gutor hebdomadarius Cana ; ad reum tres Convers, u ui ad itaribusum, o ad eas elabra, pulsetur evra n , ad omne n supra formas prosternantur. VHI. Velebratam fuisse festive Millam ipsam Vigiliae Natalis, docent no, et tam χnsuetudines Dirinysianae, allatae a LLittento Libro lli. De antiquis Monae oram rutam, Cap. II l. Num
mero xiv. ubi ita inquiunt: Ad Musum ejusdem diei sonet et cum , , μι omnes in Alsis , Ministri Astarii Iesisti insuantur infulis, duo μο-
cedentes sint eum Disco . tenet Chorinn,
eium . Hodie scietis, Kyrie festur .... R. Hindie seletis, a duobus, Osimminica fueris, δε- ea ur, Alleluja, Crastina die delebitur, atribus . Hi v concinunt Consuetudines Conipendienses bis verbis: M MFFa mei es tum , mi Mi in AE is, Abbas Missim eamabit, unus ex Cantoribus festiva Capsa induatur : MPmsri A iarii fessisti infulis induantur . .eium , Hoelie
scietis, ire dicatur. R. a duobus cantetur. Con
suetudines Lyrae, & Liber usuum Beccensium de Missa lue inquiunt: M majorem MFum ranuuinduentur ad Epipolam, di Proplatiam ,-Diaconus Dalmatica . Udatricus tandem, Maser Mises , inquit, fluemviter celebratur , Subdiaconis Indutis Tunica, Diacom Dalmanes, qvi tenuciorum, Cama, vel fui Gradualem cautant. Ex quibus omnibus inus ille inagis magisque proba tur , ut nimirum in Missa ipsa Vigiliae Natalis Diaconus Dalinatica, & Subdiaeonus Tunicella utantur. Id quod L noster praescribit.
183쪽
i76 CAEREMONIALE EPISCOPORUM 9. II.
Hora Vesperarum cantantur Vesperae solemnes, pariter secundum regulas superius in Cap. r. hujus Lib. II. & sequenti de Vesperis positas.
I. Uanta eum solemnitate Uesperae Na- tivitatis Dominieae Romae in Capella Ponti ia eelebrarentur , satis nos docent Romani antiqui ordines, aerit sertim xiv. Auctore Iacobo Gaetano, & xv. et ro Amelio Auctore , tum vero demum Ceremoniale Augustini Patricii, Lib. it. Sectione I. p. ix. ubi sese ritus ipse enarratur. Quantum ad ipsarum Vespera ruin ossicium, quidquid sit de vario variarum Ecclesiarum ritu , quem re censent laudati superius, Martene, & GCanc las, in ordine Romano Amelii, qui ad xiv. Se eulum pertinet, videre est Antiphonam, quam hodieque dicimus, Rex pacificus, & Ηymnum, Gripe Redemtor , qui vulgo S. Ambrosio tribui tur, licet ejus stylum non sapere videatur; ha bet enim , uti observat memoratus Graneolas, nonnihil suavius, atque ad animi motus exeitandos aptius, quam huius sancti Doctoris Hymni ha bere soleant. Sed in opinio multis non placet.
Nodie sequenti, hora competenti , prout ab Episcopo fuerit praeordinatum , celebrantur Matutinae, prout in Cap. tr. ejusdem Lib. II. de Matutinis dictum fuit. Hietamen particularius in his Matutinis observanda erunt. Primo ultra luminaria solita Altaris, & abaci, praeparanda erunt sex, vel octo senalia cerae albae, vel quoterunt necessaria pro consuetudine, & dispositione loci ad illuminandum Chorum,& Τribunam , seu Presbyterium, quae super totidem candelabris serreis magnis, spatiis aequalibus inter se distantibus, collocabuntur; praeparabuntur etiam aliquot parvae candelae albae pro Episcopo , & Canonicis cantaturis Lectiones.
Super aliqua mensa separata ab Abaco collocari poterunt paramenta omnia pro Episcopo Missam celebraturo, & Pluviale album pulcrius pro eodem, cantaturo Orationem in fine Nocturnorum . Sed si Episcopus non erit celebraturus primam Missam, non erunt ibi praeparanda Missalia indumenta, sed tantum Pluviale, nam alius celebraturus Missam, sive Praelatus, sive Canonicus, capiet paramenta in Sacristia
una cum suis Ministris; sed celebraturo Episeopo, ipsi Μinittri, idest, Diaconus,& Subdiaconus utique in Sacristia parari poterunt, Presbyter autem assistens in
loco suo una cum ceteris Canonicis in Choro.
I. Is Nier maiores Melesiae celebritates suum semper habuit locum ab ipso nascentis Eex elesiae exordio sacratissimum Natalis Christi Festum ς licet in oriente non omnes Ecel
sae eodem , littoque die nati Servatoris Solemnia prioribus imulis peragerent. S. Clenaens Al xandrinus Lit,. l. Stromatum, suisse ait nonnullos aqui die xxv. mensis, qui mehon dieitur, idest xv. Maii, Christuin natum assererent, alios vero qui ejusdem nativitatem die xxiv. vel xxv. mensisH--Ibi, nempe, A pryis consignarent: Sunt autem, qai ciniosus Natali Domini non βω- -- ω , sed etiam diem addunt, γ m Leunt in xxv. H. Et in x addit: tauin etiam duint ex iis aliqui, eum natum se xx Iv. vel xxv. Pharmutes. IL Scite autem observat Thomassinus Lib. ii
De dierum hylarum relebratione, OR vi. abs, nas profecto esse hasee sententias, & reiectas propter opinionem S. Ephiphanii, qui Haeresi Q.
censet natum esse Servatorem nostrum undecimo
die menss Tybi, seu postridie Nonas Ianuarias, quum nempe latina Melesa Epimani lemnia peragit: enim Ianuario mense natur e t
nuarii dies vi. Maptias porro PHi x t. Idem adnotavit Caninus, quum in sua Collatione x. Ca- Pite II. ait, arici Latinos alium esse Nativi tuis
citristi diem, alium Banismi, sed ex veteri AEgypti
184쪽
pii eonsuetudine eelebrari simul eodem die Nativitatem, Epiphaniam , Baptismum: Intra AEgγ-pti regisη- mor ise antiqua tradisi Uervatur, ut pera amori r Ge , quam laesae
farie , ut Iub oratri is Provinciti , sed sub au i
die Misi Pesilauarem relebrans . III. Teste S. Augustino in Psalmum exxx II. iam olim Latina Meleta tum Christi Nativitatem, tum ejus Solemnia vi ii. Calendas Ianuarii eonssignavit: Ioannes, inquit, natus es, Aut tradit Gelasia , inam Calendas Iulias , eum jam incipiunt minis dies; -inus aurem natur estinare Cadendas Ianuarias , quando jam incipiunt
dies erasere. Idipsum repetit Sermone ex xx.& Lib. iv. De CDItate Dei, Cap. v. ubi ita ait: oetiis Casenaeus Aprilis emeeptus ereditur , quo passus es. Nutur autem traditur ouos Calam
pMaii ducent septuetimae ex reperiantur dies gia senarium numerum qua ragies sexies habent: quo numero annorum Templum aedificatum es , uis eo numero senariorum Corpus Domini perse Hum es. Ubi nosa, Latinam Eeelesiam tradi tione nonnisi innixam , octavo Calendas Ianua rus , idest, die xxv. meembris, Augustini aevo, idest, iv. Semlo , Cliristi Nativitatem celebrare consuevisse, iis enim verbis utitur Augustinus,
Tradit Selaesis, de Creditur. IV. Disdiplinae Melesiae Oeeidentalis testis
inter alios egregius est S. Ioannes Chrysostomus, quippe qui Sermone xxx i. qui Tomo ejus v. legitur, Concionem habens ad populum Antioch num , est , a decem dumtaxat annis Natalis festum die xxv. I embris in Oriente eelebrari eoepisse, eum e contra in Oeeidentali Ecclesia omnibus retro seeulis ea die eelebratum fuerit: Et quidem nonsum decimus amur es , ex quo hie ipse Germanis e nobis in ruit artamen perinde ae si jam olim traditus esset , ita opera vestra relabra tur inelaruit. Et paulo post: Non asi re bis dies guum is exorio iis gis in Occidente hastiant e gnitus fuerit , nune ad nos demum non ante malus annos transmissus, repente ita increvit, talemque tutior Ium, qualem nune eernere licet, septis ris ubique refertis, Templore universo prcmultitudine es currentium angi ato die. U. Fatebantur autem Graeci, nova quidem esse hujusmodi Solemnia in uno oriente, vetustissima vero a Tvaeia ad Fretum usque Gaditanum : Multus ubique de Me o sermo, partis incusantium , quo novis, partim eundem' sugnantium , tanquam antiquum admodum, ervetustum , quum ct olim NMisitatem ejus se
o eelebris fuerit. Ses contendit prieterea Chrysostomus, Romanam Eeelesiam certius Natalem
Iesu Christi diem rescire potuisse, A descriptionem stillera illam Iudam, Cyrino Praeside, &Augusti, Imperatore , cujus monumenta Maxima
eura in Urbe servabantur: Ex his Dues, defer
pilani, primae tempore natum esse. Es cui veterea hisoriarum adires, gia Romae pussire a servan- ων , lectitare Ebeat, perfacile etiam tempus D jusse descriptionis aecurare ae seres oluerit. UI. Neque vero omittenda qim mox idem S. Doctor subjungit, nempe Ritum eelebrandi Festum Natalis Christi die xxv. Decembris, anti qua traditione Romanis notum, ab illis tandem transmissum suilia ad Meletiam universam orien
flam hujus rei cognitionem habent, qui se illam Urbem inhabitant, hune diem aecepimus. Nam ira si, qui mise tammorantur , musto ante , erex antiqua traditisne inum relebranter ad nos usque ictus notitiam nune transmiserunt. Multa in reeitata hucusque Chrysiost ii verba not.it, ac docet loeo eitato eruuiti sinus Thomassinus, ex eoque Martentus, Grancolas, aliique doni Scriptores , qui omnes fatentur, sensim Orientis Ee-elesiam Romanae accessisse circa celebrationem Festi Nitalis Christi die xxv. Decembris. VII. Ergo tum apud Latinos, tum apud Graecos celebrari talium fuit Festum imum Nativitatis Dominicae una eademque die xxv. Decembris ; quanta vero eum religione apud primis,
vel inae apparet, quod Clericis olim prae tum erat, ne eo instinte Festo ab Ecelestis abesient: Si quis in aera ransitutus, ait Synodus Agathensis anni DUI. Can. L i v. M Delesia sua di hur sedemnibus abfuerit , ides, Nattestate , Ε - πισηia , Pasis , vel Pentecese, da π tim se eularibus lueris sudet, qua ervim Dei paret,
eo merit, us triendiis a eommunione inussoritur, Laicos quoque, qui in ipsis Solemnitatibus majoribus ad Civitatem non accurrerent, triennio ab Erelesiastici eommunione privandos stituit eadem Synodus Can. in III. Ut ines, inquit, gui
superior solemnitatum, ides, P ebae, ae Natalis Domini, vel Penuiser Fessivitatibus eum Episcopis interesst neglaxerint, eum in civitatibus eommunisvis, velisenedictionis aeripiendae e-fapoisi se nos debeam , triennio a communione
privemur GAesiae. VIII. Ritus, quibus olim officium noctu num Nativitatis celebrrabatur, varii pro Regi num pietate suere, longuinque esset eos recensere. Ad Romanam tactiliam quod attinet, duplex jam ipsa eelebrabat Offetum Noe urnum, seu Matutinum. Primum in imo noctis Gepustulo sine Invitatorio , quo expleto Summus Pontifex Missam primam ad Praesepe Domini e lebrabat , qua finita ad SAnastiliam pergebat, s eundam in nocte Missam eantaturus; deinde ad S. Petri Eeelesiam se eonferebat, Matutinum d
nuo celebraturus. Me sane docem memorati A res Marientus, & Graneolas ex antiquis Romanis ordinibus; at aliter tradunt Aleuinus in Libro, De distris Ur,& Amalarius in Libro, De ordine Antiphonarii , op xv. de Nativitate D mini , ubi testitur, in veteri Romano Antiphonario a se reperta fuisse duo illa inseia, interrogatumque Clericum quendam edueatum ab incuna
185쪽
bulis in Romana Ecclesia , cur essent Iaxe duo ossieta in una nocte polita Z ita responitisse: Primum fis Aristillaui canere in Zimus, ct in Delesia S. Muriae ad praesepe sine Invitatorio. A rara seu Curies canere in Eeclesia S. Petri eum Imitatorio Nocturniali tempore, quando 'putarsini ad inciam surgere.
IX. Contat ossicium ipsum Matutinum n vem Antiphonis, totidemque Psalmis, ac Lechiotii-bus eum suis Responsoriis, pta mittiturque juxta antiquum ritum , mmine labia mea . Invitatorium, Chrisus natures .&Hyinrnas, Iesu
Redemtor omnium . Ex ms. ordinario Ecclesiae Narbonensis Invitatorium eantari debet ore A tare a duodecim tenentibus Canas rubeas, G Mitras in ea Ie , virgas pictas , Ae Hrdomi in manibus cum eandela auens in quolibet ; ita scilicet , ut sex canunt tres primos versi summissu voce, di alios tres alii sex alta voce. Ex ordinario vero Lingonensi, Invitatorium ipsum cuin
Psalmo , Henite exul mus m. praecini debet aquatuor Canonicis alternati in , scilieet, Decano, thesaurario , aut alia Dignitate , & a motisti hebdomadario , binis unum versum , & binis alterum decantantibus. Uticense , seu Ucetieen Ordinarium , ut alia omittam , praestribit , ut finito a quatuor Cantoribus Invitatorio , proste nou se in terra tu memoriam Daminicae Iutarnationis , σ proserati adurent , donee Gorus flexis
gentibus aemum Invitatorium repetierit. X. Juxta antiquum morem , quem hodieque observant variae Ecclesiae, media noete ineipiebat
ei uir, ob illam scilieet opinionem , quai alias dolii Viri tuentur , Christum scilieet inedia nocte ex intemeratae Virginis utero prodiisse in lucem. Ex nostro g. lia. niam fe u mi, idest Vigiliam , sive diem xxiv. Deeen ris , horia ram tenti, proru ab Episcops fuerit praeordin sum, celebranων Muttiunae ; idest, hora ab Episcopo praeordinata , & juxta ritum , prout in Capite di est em Libri II de Matutinis di is fuit;
parti larius tamen haec in hisee Matutinis observanda mandat , nam , primo, inquit , ultra tu
minaria suta Auaris , O Abaci , praeparanda erunt sex, via octo funalia rarae asse , vel quoteruu necessaria pro eo uetudine ,-disy sutone Dei ad HGninandum Greum ,-Tribunam, seu Pres terium , quae super totidem eandelabris femreii magnis , spatis aequalibus inter se distantibus , collocabu*- . IIt nvix : Praeparabuntur etiam aliquot parvae eandelae alba pro Episcopo , di Canorificinaruris Lectiones.
XI. cua: paaeparari debent pro Matutinis in nocte Natalis Christi simul eum prinia Missa celebrandis , enarrat in suo Caeremoniali Crassus Libro II. p. xxxv I . ubi inter alia sic inquit: P nrtur etiam in medio Chori ante aduum ad Auare, Mes, in t si h μινθιγω, nempe, legite, omnino nudum , se is Nertum , ct uper eo nudus Liber Lectis m. Tum de candelabris cum , eereis ad illuminandum Chorum differens , ita
subjieit: In ipse reo poenium fuisque funalia
cerae albae in quinque magnis candelabris, videΓ-
num, vel ura, ut placebit Damino. Ait praetere ea, intra Tribunam quoque ponenda esse ad minus quatuor similia lanalia , videlicet duo in latere Euangelii , &duo alia in latere Epistolae , aut plura , tenenda aequalibus distantiis a Seuti setis Episeopi, seipsos per vices mutantibus. Loquitur de ritu Ecclesiae Bonotriensis, ubi Episeopus ex more antiquo solet esse aliquis S. Romanae Ee-elestiae Cardinalis , ideoque nostro concinens
mox ita addit: IDMA morque aliquae parva camdelae manuales pro Cardinati ,-Granicis eantaturis LectioneI.
XII. Observat Durandus in suo Rationali
Lib. v I. p. xl l I. ubi enarrat ossicium Natalis Domini, suo aevo, idest Meuio x I ii. quo ipse floruit , in quibusdam locis ante Nocturnos prinparari , ac poni super Altare consuevisse tres pannos, Sin singulis Nocturnis amoveri: Primus , inquit , niger pro tem re ante Legem; fecundus albus pro tempste revelationis , tertius rubras Pro tempore gratiae propter dilectionem I Uae eandidae , O rubicunde. Eius lenis ris jam ante Durandum meminit in sua Divinorum misiorum Explicatione Besellius, Cap. Lxix. Sic enim ait: Ame primor mesumos pamos supcr Altare pomemsuetum es , ad declararimem trium te oram, sugumque Noctinnis unum auferri. D primur isdem niger erat pro te ore ante Legem, δε- candus fuscandidus pro tempore re elutionis , O tertius riser tro tempore gratiae propter dilinum θοnsum eanaidum, rubicundum. Alio modo iacturi ad singulos Nocturnos hujusmodi colorum mutationem in Ecclesia Nar, nens , docet ejus ms. Ordinarium , ex cujus praescripto in primo Nocturno debet adhiberi color rubeus , in Lecundo albus , in tertio violaceus. Ceterum addit in
suo Rationali Durandus , quod in quibusdam quo que Ecelesis suspendebantur panui , In quibus in vios , in quibusdam nul . XIII. Ex praesicripto nostri l. G. super aliqua mensa fessa/ ata ab Abaco collocari fuerant paramenta omnia pro Piscopo M um etaehra re , ct Pluviale albam pulerius o eodem eanω- turo Orationem in Ane Nocturnorum, idesti post tantatum Hymnum , Te Dein Oe. Tradit hareeadem Crassius in suo Caeremoniali , loco citato, sed ii lo aliquantum diverse , sic inquiens: SQ per Altari nulla erunt saramenta pro eodem , id- est, Episcopo , celebraturo , nee pro Miniseris , sed avi super Abaeo , aut, quυ melius erit, δε- per aliqua mens remi mripos AItare Deaia , mnentur 's paramenta munia , inquae ad unum pro Cardinale , ct etiam parabitur Plumiale pretio uin pro eodem eo Iuno orationem in fine N cturnorum, nempe , post cantatum ipsium Hymnum , Te Deum laudawus , uti jam paulo superius notatum fuit. Ex ordine Romano xv. Auctore Anaelio, Cap. v III. paramenta pro Papa Misesam lemnem in no te celebraturo parabantur , quidem non super aliqua mensa, sed super Al-
186쪽
tari ipso eerto quodam ordine disposto, quem resereinus insta in inmmentario ad O. ix. Porro,s Episcopus, ut ait noster idem i. non erit eri braturin primam Assum, nou erunt ibi praeparanda Mi sua indumenta, sed tantum Pluviale nam alius relebraturas M am , sise Praelatus , Ilae Canon eur , eapiet paramenIa in Sacrisi Huna eum DB MI 'ti. XIV. Rursus eelebraturo Episcopo, ipsi Ministri, ait id si , Diaconus ,- luco i utique in eripia parari terunt, Presbyter autem assistim eum eueris Canonicis Iu is oro . Uerbum additum est huic q. in novo Caeremoniali, non enim legitur in tare-mnnialibus antiquis. Sed rine salia est ea additio majoris explicationis gratia nostri hujus L ubi
illud a nobis insuper non omittendum, Episco .pum nonnisi cum Cappa celebrare Matutinum, Pluviali vero tunc demum indui, eum cantat rus est Orationem post Hymnum, Te Deum,e. Notandum praeterea& illud est, celebratum Matutinum ipsum Episeopo nullos Canonicos ais-stere, sed solos ejus Capellanos Cottis indutos, ut ait Crassus; estque hie ritus Pontificiat Capellae, quem tradit in Romano Ordine xv. Petrus Amelius, Cap. v M. Mesant , inquit, anzr ipsum Poruissem, nee ad latera Cardinales Dia-
emi , sed sedent in famnis suis juxta ordinem
suum. Sed vide inremoniale Patricii Libro ii. Sectione l. Cap. x. ubi ad minutias usque ritum enarrat, quo Matutinum nostis Nativitatis Ciristi Papa praesente tςlebratur.
Item Celebraturo primam Missam Episcopo, praeintonatur Hymnus, Iesu Re ιαν
omnium c . quem dum Episcopus repetit, elevat, & jungit manus, caput versus Altare inclinans, ob reverentiam divinae invocationis.
remoniarius quoties dueit aliquem Canonicum ante pulpitum, seu legite nudum, ubi cantare diat Lectionem, gerat manibus parvam candelam , nec ab Ipso legiti longius discedat, donec cujusque Nocturni Leetiones recitatae fuerint.
sit ab Episcopo Hymnus, Is Redem'
α ιον omnium , docet non modo Rubri a nostri v. ζ. sed & in silo Carem, niali Crassius Libro ii. Cap. xxxv I I. ubi postquam dixit praehrionandrini esse Episcopo ipsum Hymnum, ita mox subjicit: pro quo tamen intoniando , advertat , ut dum ipsum cantat, faesar manibus, Aut facit,
quanao in Praefatione cantat, Gratias agamus D mino Deo nostro , di Meropter reverentiam arpellationis divinae. Quantum ad ritum a Caerem niario servandum, quoties ducit aliquem Can ni eum anto pulpitum, scii legite nudum, ubi cantare Canonicus ipse lectionem debet, eautum est ex nostroq. v I. ut ipse Caeremoniari gerat in
nibus Zarzσm candelam, nee ab ipso Desu longius diseiat, donee es que Nocturni Lemonti reeitatae fuerim.
eos ducente ad legite, tum a Canonicis Lectiones cantantibus, tum ab Episeopo Absolutionem disecturo, ac daturo benedictionem, servandi sint in ipso Matutino noetis Nativitatis D. inicae, se se enarrat memoratus Crassus, ubi indignis Ecclesiae Bononiensis aeremonias praesertim expΟ nit , in qua Episcopus ex antiquo instituto est Cardinalis, & Legatus divitiis Oisclic assistere let: Lemones ino, inquit, per totidem Canoni
cor super Me admonitas , , Isractios, sed In-
To. ILeboando a junioribus, di ultima per imum et Cardinalem camabuntur , eum aestas a Caer moniali subsequenti.
sus, post finem trium Psalmorum primi Nocturni,
cum cantatur Uersiculus, Nitiis Caeremoniarius portans secum unam ex parvis candelam aece
sana, vadit ad labrum Lehionum, & invenit textum primae Lectionis, ibique candelam praedictam Iie accensam ad pulpitum applicat , cum a tem dieitur Responsorium praediisti Versieuli, Cinnonicus cantaturus Lee ionem vocatus a Caeremoniario acredit ad pulpitum, ubi facta reverentia primo Altari, deinde Legato, tum Cardinali, se firmet, & eodem contextu Cardinalis singit, surgentibus omnibus, qui stans detecto capite, vel semitecto versus ad Altare, alte cantat, Pa tre πser. Interi in unus Capellanus Librum apertum ante faciem Cardinalis tenet, ex quo ipse in fine eadem voce prosequitur, vel si memoriter confidat se clicturum, tunc sine Libro cantans, Erne nos ere. Deinde similiter stans cantat Abs lutionem, videlicet, Exaudi Domino die. Se responso per taloruin, Amen, Canonicus cantaturus Mictionem, detecto capite, ibidem apud pulpitum conversias ad Cardinalem humiliatus, inelinatusque petit ejus benedici ionem, cantam videlicet, Iule Domne benaedicere , & non ει--υ , nee Donne, ad queni Cardinalis tune con-
187쪽
versius respondet benedicens, videlicet, Bened Hime μι--- noni eo eantaturo interinaeum humeris semper ineli natis manente. IV. Pergit praeterea memoratus Crassus, &ait, quod dum Cardinalis benedictionem pro fert , nullam benedictionem facit manu super illum & eum respondetur a Choro, Amrar, O dines is sedet, cujus fimbriae Cappa, ut prius , ' tantur in gyrum extensum, & similiter omnes dent. Cmonicus vero, accepta, si placet, eandela puva, propria manu, nos quam viderit Cardinalem compotitum in Falditario, incipit, &prosequitur tuam Dictionein docte, & gravitereantans, qua finita, cum dicturus est Verticulivii,
Tu aurem De Ine miserere πο- , genuflectit ad Altare versus, & se ipsum integrum Uerlieulum cantat genuflexus manens ἱ tum surgens facta s lita reverentia Cardinali sine osculo manus, habito a Cardinali signo Crueis, revertitur ad loeum suum, dimissa ibi eandela parva. V. Haec Crassus, quorum siqua prosei hovacillant, praesertim ubi ait, Canonicum ad Mnem Lectionis debere Senuflectere versum ad Altare , genusexuinque manere ad illum int grum Versiculum, Tu auetem Domnis mMerere nobis. Sed de ritiis ab Episcopo, & a Canonicis servandis, ubi solemniter ossicium celebrant, jam
abundo diximus nos supra initio hujus Libri ii.
In tertio Nocturno . eum dieitur a Choro Psalmus, Miserisνιαι -- cm. si Epi. seopus est primam missam celebraturus, duo ex suis Mutiferis Clericali habitu imdutis , sine Cottis, subeuntes fimbrias Cappae Episcopalis, imponent illi Caligas, di Sandalia, sublevantibus simbrias in gyrum Capellanis, seu Acolythis, Cottis superindutis, ac genuflexis : interim accisunt duo Canonici assistentes ad Episcopum, necnon duo Capellani, alter de Libro, alter de Candela serviens, ac Librum apertum ante Episcopum sustinent, ex quo ipse Episcopus legit Antiphonam, remini aris Domine c. di Palmum ,-d lecta se. cum ceteris Psalmis, Versiculis, di orationibus, prout supra in Cap. viii. hlyus Libri II. vii. expibeatum fuit. Quibus per Episeopum lectis, duo illi Cmoni ei assistentes, ae alii ministri recedunt.
Diaeonus . & Subdiaeonus ministraturi in Missa, nisi quIs eorum, vel ambo sint eam cantaturi Lectiones ultimi Nocturni, praeveniunt ad Sacristiam, ubi capiunt sea pDramenta. Advertatur tamen, ut tempus commode dispensetur, hoc est, ut finitis tribus Psalmis ultimi Nocturni a Choro, pariter Episcopus se expedierit a lectione Psalmorum, de Orationum praedictarum, ut praesto sit ad Absolutionem. Actitu pricatorum ori dicendam, benedictionemque dandam Canonico cantaturo primam Lectionem tertii No ni.
I. in rite omnia fiant, & opportune, cautum primo illud est ex nostro ut in tertio Noeturno, cuin dicitur
a Choro Psalmus, Myseruordias I ο- miri . si Episeopus est primam Missam cel braturus , duo ex suis Scuti seris Clericali habitu indutis, idest, talari veste nigri coloris, & collari , sine cottis , subeuntes fimbrias Cappae Epise palis imponant illi Caligas,& Sandalia. Verbum illudflie Cottii, deest in antiquis inremonialibus, additumque primo fuit memorato nostroq. vll. in novo hoc remoniali Benedio i XIII. quod nos explicamus. Neque enim decet, ut Viri latet Cottam induant, quae vere est vestis Clericalis, Cleri eatuque initiandis rite ab Episeopo imponi solet sub praescripta verborum sor. mula, quam nos explicuimus To no I. Romani Pontificalis ad Titulum iii. in Commentario ad m. Quo circa non sine horrore in Urbe eon- picua vidi in sacris Proetisonibus, Episcopi a tellites eollari, de Cotta indutos super veste breviori nigra disturrere, pendentibus e lateribus armis igneis, quae vulgo vocant, Pisola. II. Sed ut l. nostium enarremus, ubi Se
tiseri Clerirati babitu indutisne citus, subeuntes fimbrias Cappae Episcopalis imponunt Episcopo Caligas, & Sandalia, praesto ess esse debent Capellani, seu Aeolythi, Cottis ipsi superinduti, qui sublevent fimbrias ipsus Cappae in gyrum, interimque accedunt duo Canonici assistentes ad Episcopum, necnon duo Capellani, alter de Libro, & alter de Candela serviens, ae Librum apertum ante Episcopum sustinent, ex quo ipse Episcimus leget Praeparationem ad Missam, de qua
nos se Libro I. diximus. Iecta autem praepara
tione per Episcopum, duo illi Cisonici assisten
188쪽
tes, ae alii Ministri recesunt. Diaconus vero,& Subdi leonus ministraturi in Musa, uti in q. vii edicitur, niti quis eorum , vel amia sint eantatur Lectiones ultimi N Hurni, praeveniunt ad S acris iam, ubi eapiunt sua paramenta. III. Illud vero potissilinuna ex citato g. vlu. advertendum est, α -- commode dis Uemr,
hoe est, ut finitis tribus Psalmis ultimi Nocturnia oreo , pariter Epi pus se expedierit a lemone Psalmisse , ct Orauomum Haedictarum , quae
scilicet in praepiratione ad Musam leuntur, ut
praesto A ad Abstinisum, A vinculis peceat
rum M. Leendam, benedictionemque datam Ca-πorico eansam primam Lectionem tertia Ninor-ni . Ita q. noster v M t. in quo illud non omittendum , verta illa , se experierit a Lectisne die. in antiquis Geremonialibus ita liaberi, expeterit Lectionem . . Sunt hae quidem minutiae, quas
tamen not.lndas censitimus, ut Lector benevolus si non nostram in adornando hoc opere eruditi nem, diligentiam saltem nostrM minit endet.' IV. Quod primam tandem Loctionem spe- tertii Nocturni, finitis tribus Psalmis tertii ipsius Noetiirni , & suo Versiculo, Celebrans ,
qui satis commode potuit legisse omnia, Raecepisse ealceamenta in pedibus, surgit ad bue cum Cappa, ut prius, & benedictionem dat, sic stans, usquequo Canonicus didici a se Euangelio dicere pergat Homiliam ; tune enim Celebrans sedet, ut scitissime notat Crassus Lib. II. sui renionialis, p. xxxv I I. Stando enim,& quidem rapite detecti, audienda sunt verba saneti Euangelii, uti sese ostendimus in nostro opere, Decidis amm Gangelia die. Lib. it. Cap. xx I. dcxx lv. Notat autem & illud Crassus, quod Canonicus cantans thenia Euangelii, nequaqua in debet Euangelii textum, nec se in fronte, nec in ore, nec in pectore cum pollice signare, nee manibus juntiis manere, sicut facit Diaconus, quando cantat Euanelii im in Missii, sed tenere manus super Libroine inde , disjum las, Hoinitiam legendo 1
idem fit pro octava Lectione, pro qua ipse Cel brans quidem sedet, dans benediistionem, sed
Canonico incipiente protiunctare, videlitat, L
Hi bini Gongelii, illi audita nientione Euan gelii , surgit, lic manens iisque ad verbum, di r liqua, antc HOmiliana, ut supra. V. De Leetionibus tertii Nocturni notatu
hie dignum est, quod scribit Joannes Abrincentis Epistopus , qui floruit Seruio x II. in Libro, Deo iis Belesiasticis, ubi ita inquit: Tria cohaesia in Capph, laeense, ct candelabris pro
deuibus pronuntientur. Quae omnia adhuc observantur in Ecelesia Rotonissenti, ubi incensatur Altare, antequam quisquam legat Euange lium, teste Martento in Libro, De antiqua Gelasio disti m in Apinis O Hi celebrandis, CD
pite xl l . Num x I. ubi etiam ait, concinere huic
titui videri ordinarium Melesiae Argentinae, e
jus hae sunt verba: Nora , quod ad Urgula Langelia MDi Matutina datin inere m. In quibus
dam Ecelesiis legebantur miluor Euan3elia, &quatuor Homiliae, nempe tria ordinaria, & quartum erat , Liber generationis, secundum Matthaeum, cum Homilia S. Hieronymi, atque ita legebantur in Homitiis quatuor Diatores Meleliae Latinae, nempe S. Gregorius in prima , S. Ambrosius in secunda, S. Augustinus in tertia, Sanctus Hieronymus in quarta, uti notat Graneolas in Breviarium Romanum Lib. it. Cap. XI v. VI. Teste eodem Martenio Libro iii. De antiquis Monacharam ruitat, Cap. Iv. magna
fuit olim ei rea hoc Oiscium, ejusque Lectiones in tertio praesertim Nocturno Monachorum varietas . Cluniaeenses uti & Corbejenses ad nonam duaso I.sequentes Lectiones assumebant H miliam UL. i. Bedae in Evangelium, Instrine pis, duodeetitiam ex Homilia S. Gregorii Papae in Evangelium , Exiit Edinum. Ex Statutis vero
Lan franei, ut alios omittam, pronunciabantur
haec in tertio Nomirno Euangelia: Liber gen mumis. Exiit Mi m. Pastorer . Inmines o.
Cantata nona Lectione per Episcopum, ad quem iterum duo assistentes Diaeoni in suo habitu Chorali debent accedere, & Hymno, Te Deum laudamus stac. per eum inchoato, eo modo, quo in dicto Cap. v. Lib. II. F. ix. de Matutinis dictum
fuit, Episcopus descendens paululum e Sede , in plano Solii Pontificalis deponit
Cappam , & stans lavat manus , accedentibus tunc , & adjuvantibus Diacono, di Subdiacono paratis ; & ab eisdem induitur paramentis Missilibus, aliquanto celerius solito , praeter Chirothecas, & Αnnulum , 8c Τmicellam , ac Dalmaticam , & Planet m , cujus loco induitur Pluviali; denuo Sedem ascendit, ubi stans sine mira, expectat finem Ηymni praedicti , qui decantari poterit prolixiori nota, & cum Organi interpositione , ut commotius interim Episcopus , & omnes nonici indui possint suis paramentis. Quo finito, accedunt duo Aeolythi cum candelabris, & cereis accensis, di medius inter eos alter de Libro serviens Episcopo, adhaerente alio cum candela parva accensa , qui versus populum cantat,
Dominus vibisum : deinde versus Altare , Oremtis, junctis manibus ; deinde Orationem . Coinde quaesitnus se. eum sua conclusione: & iterum repetito, D mimi vobiseum , dum Chorus cum Organo prosequitur lente , Beneiacanius D
189쪽
M. & Deo gratiar, ipse deposito Pluviali, stans, aeeipit Tunicetum, & Dalismaticam , & sedens Chirothecas ; deinde stans Planetam, di rurius sedens Μitram pretiosim , & ultimo loco Annulum, demim accedit ad infimum gradum Altaris pro Misis inchoanda .
l stopum eelebrantem ,& per eund in I intonandus sit Hymnus, Te Deum
Dudamus, jam nos explicuimus supra Cap. v. hujus Libri ii. in Commentario ad Φ. 1 x. In prauenti aurem, primo illud notandum est, 'lum docet Crassus Lib. ii. Cap. xxvi 1. duos nempe illos sistentes Diaconos, quorum hie q. noster meminit , tunc ,& non prius debere accedere ad Episcopum, cum nonam scilicet Leetionem eantat, eique assistere. Ubi autem Episeos his Letationem suam cantavit, inchoavitque Hymnum, Te Deum laudamus, ex praeseripio ejusdem nostri hujus q. dessendens flatilialam in antiquis Caerei non talibus
nus, acredent bus tune , adjuvantibus Diaeo
πο , Subdiacono paraui ct ab eisdem indu turparamentis Vsulibus ab uanu retirius stato Her Chirotiscas, di Annulum, O- Tunieeliam, o Dalmaticam, PDuriam, eujus ora indu iis navisu, albi stilicet coloris, Spretioli. II. Idem doeet Crassius, qui tamen in eo
non recte loqui videtur, cum vult, tune induendum tae Episcopum oennibus paramentis tantili- ealibus ad Dalmatteam in spe, Aper Dalmama Rusiau, mirumque videri posIsit, quod
Planet .i n excluserit. Tuni cella, & Dalmatica indui tune Episcopus debet, quum uti Planeta debet, celebrHurus scilicet Millam, non vero quuti debet uti Pluviali, secundum statos Eoeleliae ritus. itaqua sententia Crassi , induitur
Granici indui possint fuit ramentis, in Chorosci beet, sicut & Presbyter assistens in loco suo
una eum iptis Canonicis in Choro, uti in hoc eodem Capite praescriptit supra Rubrici l. Iv. III. Finito Hymno, Te Deo laudamus, qui, ut alibi dictum fuit, eum si lemnissinia me lodia cantari debet, praesertim vero ille Versiet Ius, Te ergo P umus dici ad quem et lanitum Epistopus, tum alii omnes genustollere debent, nullo tamen ni o initio ipsius Hymni ad illi ,
verba, Te Dominum eonfitemur, ut d et Crassuqueeeout duo Aces hi cum eandelabris, cereis Meensis, di medius inter eos adire de Libra seseziem Episcopo, adhaerente alis eum candela star accensa ἱ qui versus populum eantat, Duillinus vobiscum; deinde versus Atare , Oremus, III Hii manibus , deinde Oratisvem, Concede quae-
sumus , cum sua conclusi e Meminit ejusdem ritus in suox in Ro vino ordine Petrus Amelius, Cap. vi II. R in suo Caerent inini Patriciu , Lib. ii. Seetione I. Cap. x. itemque Crassus, Libro u. Cap. xxxv I l. oratio, Concede quoiamur
. est illa, quae dicta est in Vesperis, & in tertia Missa hujus diei ex antiquissimo ritu diei si let y licet cx quibusdam variarum Ecclesiarum ordinariis diceretur illa aliquando primae Milla oratio, Deus, gis baxesacra is am metim
IV. Ut alios tandem omittam ritus, qui olim in variis Ecclesiis servabantur post decantatum ipsum Hymnum, Te Deum laudamus M. quique videri possunt apud Eruditissimos Martentum, &Graia lassium, dum iterum post orationem praemisit Episcopus, DomInus vobiscum,&Cliorus cum organo prosequitur lente, Bene Heamur DomIno , S Deo gratior tune ipse Episcopus , ut ait noster q. deposito Pluviali, sani, σανυ Tunisellam, Da arisam, ct fidem citrub eas; deinde flans Poneram , ct rursus fedens Iutram pretissam, e ultimo Aea Annu ium , demum aeredit ad rem in Draduis Avaris pro Missu inchoanda. Porro ex Ordine Romano
xv. Auctore Ainelio Cap. vi I i. dum cantabitur,
Te Deum, Sacrista faciebat parari pilainenta super Altare albi coloris, hoe ordine: primo Ca-fulam, fecundo Drimaricam I super parte smi-fra Turieeuam, super sarte deMera Stolam ρe Horalem, Chirothecas, Annuus, Paulum, tres acui, Iridies inulat , Sandalia super eadem parte, Mari tam is a Librum Ganges rum ἱ in μnima parte Muram , in medio Auaris Albam piarem , Ur ab una parte O Artam cui I Sureinctoris persus Mitram, ct fanum a parte
nate cum honestite tradit, σε disribuit Capriu
juxta ordine suum deferendii. V. Fuse, ae erudite de vestibus hisce loquitur Clarissimus Georgius Lib. 1. De Durgia SuwM Pontificis, item lue Stephanus Duranius
in Libris, De ritibus Carbolicae riclesiae, Iosephus Vicecomes, De ritibus Misse, & alii do fit
Authores, ut omittam quod ego de cadem renon uno in loeo scripti. Porro illud nclis notandum, iuxta ordinem Romanum memorati Anaelii, Papam nonnili dum ab Aeolythis diceretur, Beneiacamus Domino , vestibus ipsis coepi lse indui, eum alias ex nostro si. dum cantatur Hymnus, Te Deum tuu nus, debeat Episcopiis indui paramentis Missalibus, praeter Chirotbecas , er An nutum, or Tuniceium , se Dalmaticam , ct nanetam , quas quidem aeripit , dum Chrem Iano prosequisur lente, senedicamus Domino,
190쪽
Quae ΜIH in omnibus , & per omnia celebratur, prout in praedicto Cap. VIII. h jus Lib. II. explicatum fuit, excepto, quod cum in Missa cantatur a Choro Verasculus Symboli, Et incarvarus est se. Episcopus cum Μitra apud Sedem suam, di caeteri in puriis Iocis genuflectere debent usque ad terram, hac nocte , & die sequenti in Μisa majori, prout etiam in die Annunciationis.
Episeopus vero non sumet purificationem , & in fine post benedictionem non dabit
Indulgentiam, quia in tertia Missa, quam omnino cantabit Episcopus in die, erit Indulgentia publicanda. Caetera omnia, ut in supradictis Capitibus , tam celebrante , quam non celebrante Episcopo , respective, erunt observanda.
- Esto die Natalis Christi tres ex antiqua Rosianae Ecclesae traditione eelebrarix Missas, constat ex vetustissimis Gessetno, & Gregoriano Sacramentariis, R ex ip- D et S. Gregorio, qui in Homilia vIII. in Evangelia expresse ejus antiqui ritus meminit, his plane verbis: cuia turmure marinorumsum ter hodie eri raturi sumus ista cet autem in Missali Mogarabuin, in Ambrosiano apud Pamellunt, & in ordine Gallicano unica dumtavit Milia assignetur, tres nihilominus, ut in ordine Romano praestribitur, Glebratas suisse ipso die Missas, ex eo probat Mirtentus in Libro , De antiqua Dese e disciplina Cap xu. Num xv I I. quod in Libello Ildephonti Episcopi Hispaniel, qui anno DCXI V. scripsit, tres indieantur Missae in Natali Domini. In novo etian Missali Ambrciliano tres habentur Mira, sed in prima dumtaxat peremittitur Consesso, & in fine tantum tertiae Misi e dicitur Euangelium S. Joannis, In minet O ; in aliis vero Missis, data benedictione, statim Sacerdos, incipit Ingressum,
seu Introitum sequentis. Sed hoc, uti observat memoratus Auctor, in novo Missali, nam in eo, quod Sanctus Caresus typis nundari curavit, aula
aliter: Sacercti , inquit, ante quamlibet Missam diaet disere Gye ovem , infine e in libet pomis benesuere, di Euangelium S. Ioannis , In principio , legere. Et mox : μμ mam vero Iussam, Deo praes D Gungelii, dicitur Gangelum, Cum natus esset Jesus, quod in dis Epiphania Ie tur.
hae die, praeter varios Rituales, ae Ponti ales antiquos Codiees, pristi etiam eomplures Seriptores meminere. Forsitan duae Milia plerumque celebrabantur in eunctis selemnioribus Festis, pri-nu nocturno tempore post Matutinum, seeunda diurno post Tertiam, uti notat Graneolas in B viarium Ronian um Lib. it. Cap. x i v. ubi etiam subjieit, tertiam hae die Missam Romae extra ordinem ob id tantummodo celebratam , quod ha beretur in Urbe taetesia S. Anastasiae, cujus Festum in eundem diem Natalis incidit , & ne intermitterentur Stationes ordinariae , ivisse Himad unam oelebrandam Missam in Ecelesia illius Saneis, inter noe turnam, & diurnam Musam, circa tempus Aurorae. Hane putat Graneolas esse trium istarum Missarum originem, quia scilicet nondum invaluerat usus transferendi Festa , &Οiseium in Ecclesia propria Sanimal leuius, vel Sam, mutandi. Missam addit, quae dicebatur in Melesia S. Anastaliae , sitisse Missam Nativitatis Dominicie, nee de Sanita factam in Ecclesia propria in die ipso Festivitatis suae, nisi ii mplieem
civim enu in ostent, quemadmodum fiunt com melinarationes Saneti, ruin, eos nominando in suis
propriis Ecclesiis, quando dieitur haec oratio, A e Vis nos quaesumus Domine M. III. Quantum ad ipsas tres Missas, ex praeseripto Romanorum antiquorum ordinum, de-rantari debebant in diveritis Melesiis, prima sediseret ad Ecelesiam S. Mariae Majoris ad Praesepe Domini, altera ad s. Anastasiae, tertia ad S. Petri Basilicam; idque, ut putat Martentus, a diversis Sacerdotibus, sed non adhaereo illius sententiae, constat enim ex ordinibus ipsis Rotmnis, praesertim vero ex xi. Auctore Benedicto Cansenico S. Petri, tres per ipsum met Papam celebra ias suisse Misias ad diversas Stationes. Non negaverim tamen, quin alibi plerumque ipsae Missae dicerentur a diversis Sacerdotibus, ab Epistam v
ro unam tantum, nempe diurnam, quae ceteris est
lemnior. Certe Ioannes Episcopus Abri neensis in Libello, De disinii Osciis, ita ait: Primam Mimum Secretarius Ecclesiae relebret , secundam
vero Cantor, tertiam Praesul, aut Decanus. Atinque ut alia omittam, ex praescripto ordinarii λ- elestiae Argentinae, oli in primam Missam cantabat Vicarius Imperatoris, secundam unus minor Presbyterorum , tertiam Episcopus. IU. Eundem quoque usum olim apud M meliss invaluisse, pluribus demonstrat Martentu Lib. m. De α Πρωι Moacbora n Hribuo, Cap. 1 v.
