장음표시 사용
61쪽
sere serrari conveniet , quae dicti sunt in Cap. II. hujus Lib. II. de Vesperis solet initer per Episcopum celebrandis, ipso in crastinum Missam non celebraturo. Nam stitim finito Hymno, Episcopus adhue stans in sua Sede Episcopali capiet Pluviale, di Mitram, & alia paramenta, prout in dictis Vesperis dictum fuit, & cum eo quatuor , aut sex Canonici ex dianioribus capient pariter Pluvialia, alii vero Canonici non parantur,
I. Atis exploratum est, multis olim in locis Nolturnum Oificium , quod Matutinum diei mus , sep aratim a Laudibus derant a tum fuisse, uti ex Regula S. Benedicti Cap. viii. &xvi. eolligit B maritus Lib. i. De Horis Coranum
Cap. Xx I. Num. xlv. probatque ex Hugone deri. Uictore in Spoeulo Iliclesiae Cap. iii. & Lib. it. D. O Πι Eleusiusuis , Cap. I. & ix. in fine, ex A murio Lib. De Ordine Antiphonarii, in principio, & ex aliis, inter quos recenset etiam ineum S. Basilii in RNulis fusius disputatis, Ninnione xxxvi l. Non suisse tamen hanc constet udi irem universalem , quia scilicet multis etiam in lineis Laudes,&Nocturni iungebantur, tradit OG sanus Lib. ii I. Cap. 1 v. 116, inquit, Matuti na flemnitas, loquitur hic certe de Laudibus, uti ex contextu verborum patet, in Gai qu dem amna steriis, expletis Nocturnii Psalmis, di Ora laribus mss modicum temporis inter Eum solita es celebrari , sed in Orientis partibus cum quotid ais vr, ii parieter vim rur Ide. tra. di Anxilvius in Prologo lauditi Iabri, α OMDne Antiphonarii, ex eoque colligit man nratus B naitius, Roti aliam Ecclesiam nunquam sorte mi rem illum Laudes a Nin iurno separandi re piis e. H. in varium antiquum Glesiarum usum,sntne Laudes dillinilla Hora a Matutino, seu Nocturnis , di sipuiant iam plures Doctores apud Guyetum in sua Heortologia Lib. II i. Cap. x ILint itione ii. Vulgarioresn ait ipse ae longe probabi iurem esse opinionem nNanten , quam tuentur Sotus Udi x. Defintia, ct jure, Quaestione v. Articulo I v. Silar mo ii. De Religio, , Lib. iv. OP v I. communite que Doetores tiam Suniui iste verbo, Hora, quam Canonistae in Can. Presbser , Distinetione xcr. &Cap. I. De e-bratione Musurum. Nee tramen ex eo, quod unicam Horam constituat Matutinum cum Laudibus, inde e sequens est, non posse Laudes ab illo dividi, ut recte docet Suarea loco citato, mi in Choro quidem, quod extra noctem Nativitatis Domini, illud prorsus inustatum sit, sed in Wivata salieni divini offeti recitatione, prout a ple risque in morem in uictum cernimus, nulla contra id positiva Lege reclaniante. Porro illud passim Auctores docent, ubi terminatur Matutinum cumultiino Responsorio, vel Hymno, Te Deum dicendaen esse orationem diei, cum, Dominus pulso, Benedicamus Domino, Fides umonimae die. & Prier noster, secreto more caeterarum Horarum. Deinde vero Laudibus sic a Nocturnorum Oricio divisis praemittendam esses cretam recitationem Dominicae orationis, atque Angelieae salutationis. III. Hisce obiter, & ad eruditionem vel ris, ac tu vae disciplinae adnotatis, ut nostri hojus q. Rubricam narremus, ubi expletus est Ityn nus , Te Deum laudamino si Episcopus in Matutinis solemne ossietum peregit, congruum esse ait noster q. ut etiam Laudes sistemniter celebret 3 in quibus ea omnia sere servari conveniet,quae dicta sunt silma in Cap. ii. ubi actum est de Vesperis solemniter per Episcopum celebrandis ipsi, in crastinum Missam non eelubratum. Statim itaquo finito Hymno, Te Deum Episcopus adhuc flans in sua Sede Episcopali, deposita Cappa capiet Pluviale coloris tempori congruentis , & Mitram, S alia paratiγenta, prout in dii iis Vesperis dictum suit ; quatuor praeterea, aut sex Cinnonici ex Dignitatibus, sive ex dignioribus una cum eo capient pariter Pluvialia , ii siue indue tur, cet cris Canon ieis in habitu suo non irati manentibus, uti nostrum hulae q. docent C
taldus Lib. ii. Sisione v. p. xi . Num. XI. &Bauldryus Parte v. ubi enarrat Librum ii. nostri Caeremonialis Cap. v II. Num. I.
Episcopus igitur inchoabit Laudes absolute cantando, Deus is adjutorium meum latende, signando se signo Crucis a fronte ad pestus. Antiphonas eodem modo, & i, dem praeintonabunt Canonicis dignioribus, ut in dictis Uesperis; eademque observabuntur in sessione, sarrectione, & reverentiis, dum Pulmi, & Antiphonae decantantur , quae ibidem dieta sunt. Sic etiam quoad Capitulum, & Hymnum.
Et eunti inchoatur Canticum, Benedictus cm. Episcopus posito prius thure in thuribu lum, dum per Chorum cantatur Antiphona, surgit cum Mitra, saetoque ibi signo
62쪽
Crucis, & assumto Baculo , a tactatus a praedictis Canonicis paratis. thurificabit Altare, & deinde thurificabitur ipse apud suam Sedem , stans eum Mitra, a digniori ex dictis Canonicis paratis, vel alio, cui competat, prout ibidem explicatum fuit.
Organum quoque ad Hymnum, & Canticum , Bene tis, & in fine Psalinorum podierit adhiberi modo superius tradito in Capite xxv II I. Lib. I.
Denique dum repetitur Antiphona per Chorum, finito Cantico, Benedictus cm. Ca, remoniarius cum Ceroserariis accedit ante Episcopum, qui cantabit orationem ; &mox dabit benedictionem, & denique omnia alia fient, prout ibi latius narratum
Mnibus paratis, ubi Episci, pus, recitara tis Nocturnis, statim Laudo inchoea bit, ab lute, ides , non praemisti orationu Dominica , aliisque initio Nodium rum, Horarumque Canonicarum diei statis secreto, incipit ramans, mur in adjutorium θα signatqite se Crucis signaculo, uti ad ea verta ex antiquo ritu alias iam explirato seri λlet. Dicto
Verticulo, Deus in adurarium die. R Gisia Patri erc. intonat Episeopus primam Amiphonam, tum alias diuti Canonici digniores Pluvialibus pserati, juxta ritum superhri, ubi de Vesperis actum
suit, praescriptum: eademque obfer bumur, ut
ait hic g. ii. in one, furrectione, o revere uis , din Psativi, o Antiphanae decantamur, quae Addem HAZasunt ... etiam quoad Capitulum, σε umram. Hymnos in divinis ofelix ab E cleila Romana antiquitus non fuisse admissim, Squidem usque ad xl l . Seeulum, abunde superius tuo loco jam denisnstravimus. II. Ad Capitulum Laudum quod attinet, a S. Benedicto in sua Regula appellatur, Lectis
brevis, eratque memoriter a Celebrante recitan
da quando enim unita Lectio in Offieio est, Celebrantis est eam recitare ; ad Matutinum vcrO Fquii complures sunt , a pluribus perleguntur, at que postrema ex Euangelio petita digniori reser vabatur, eaque de causa in Capitulis istis, Iube non invenitur, quia ille, euius est a recitare, scillaei Celebrans officium pro arbitratu suo ordinare 'test, neque alterius venia opus habet, uti observat Graneolas in Breviarium M'nullum, Cap. xxx lv. ubi etiam notat, ritum di-eendi Hymnum ad Laudes, Vesperas, &C-pletorium post Halmos, aliis vero Horis ante νPsalmos, a Regula S. Benedicti fuisse aeceptum ἐin Regulis S. Gesarii, & S. Aureliani Hymnos ait post Psilium dici ad omnes Horas. III. Sumtum praeterea fuisse Euangelii Canticum, quid incipit, Benedictus Dominus Deus Israel-& dieitur ad Laudes, ab eodem S. Benedicto, plerique Auctores docent. Canticum irsum, licui & Cantieum, Magnis eat ad , esporas, R Canticum, Nune dimittis ad Complet rium , quia ex Euangelio desumta sunt, dici stando debere, jam alibi notavimus, Ec docet Durandus in suo Rationali Lib. v. Cap. III. Num ro xxviii. Ex Rubrica nostri I. II I. cum inebo
tur Canticum , Benedictus, Episcopus , posito prius thure in thuribulum , dum per Chorum cantatur Antiphona, surgit cum Mitra, facisque sibi signo Crucis, &assii into Baculo, ala latus a prae dictis Canonicis paratis thurifieat Altare more s lito, R deinde thuriscatur ipse a d suam S dem stans eum Mitra a digniori ex clictis Canonicis paratis, vel ab alio, cui illud munus competat, prout jam alibi explicatum fuit. organum quoque ex prici cripto nostri j. iri ad Hymnum, &Canticum, Benedictus, dc in fine P allimrum poterit adhilieri juxta regulam Lita I. Op xxv i II.
IV. Denique dum repetitur Antiphona per Chorum, finito Cantico, , ex Rubrista nostri q. v. Caeremoniarius cum Ccroserariis accedit ante Episcopum, qui eantabit, Dominus vobiscum, oremus , & Orationem, scu plures,& mox dabit benedibionem, aliaque omnia fient iuxta ritum suis locis latius enarratum. Porro non omittendum, quod obsia vat Bauldrius, ex dictis
e ligi, Diaconos assistentes non debere esse paratos ad Laudes, sed satis esse, ut sint in Habitu Cliorali, seu Canoni est, & sie ministrare Episcopo imponendo, & auferendo Mitram, uti alibi dictum fuit.
Pariter absente Episeopo , & in Ecclesiis Collegiatis eadem omnia servabuntur, Promin dictis Vesperis continetur . q
63쪽
16 CAEREMONIALE EPISCOPORUML VII.
Ad reliquas Horas Canonicas Episcopus non solet interveniret si tamen voluerit interesse , assistet in Choro cum Cappa, di nullum Oiseium saetet, sed omnia fient per Canonicos, de Hebdomadarios juxta stylum Ecclesiarum.
Exeipitur tantummodo Hora Tertia, quam si Episcopus est solemniter Missam cel braturus, pariter & ab illo celebrari convenit, prout latius in sequenti Capite decla
I. Vae dici in hisce Paragrantiis possent, explicata non uno in loco a n is se re, ubi scilicet de Matutino , &Vesperis egimus, celebrante Episcin , vel ipsis praesente. Quantum ad rellitum H ras Canonicas, Episcopus, ut testitur Rulbricavl . non let iis intervenire , sed notandum quod statilia subjicit, nenal e , si interesse velit, assistere eum debere in Choro cum Cappa , & nul-'m officium sacere, sed omnia fieri per Canoniscos,& Hebdonodarios juxta stylum taeses iamin. Ceterum ab ea regula excipitur tantummodo Π ra Tertia, ut ait noster i. v I I. de qua vide quae infra dioenuis Cap. sequenti.
Pro Missa soli ii Pont cali ab Episcopo celebrandis deret, iis Satelgum deputetur in E Hem, ubi non adsit secretarium, adfarea inutimenta accipienda. Quo ordine 'i sopus ad Ecclesiam procedat . in Secretario praeparanda, ae facienda sint. Tertia quomodo cantanda, o interim Episcopus parandus, o a quibus. Paramenta qua ratione se copo praebenda . Ordo ad Altare proceiussi. Confesso quomodo facienda. . Liber ab Epistopo osculandur, o Altare thurificandum . Introitus quomodo legeia T. Ad Gloria iii excelsis, quo ritu standum. oratio qwmodo dcenda . Epsopus se, stolam , o Graduale legit , subdiaconum 'solae benedicit. Quomodo Diaconus yr cedet ad Euangelium . Quia servandum , si sat Termo. Benedicto post sermonem damda. Quae ad Fambolum observanda. Quae a Diacono, o subdalom, finito om-bolo, peragenda . Altare post inertorium itari andum. Qui post oblata incensandi. Rittis dicenta secreta, Praefationem, o Canis m. Ordo accipiendi, ac dant pacis si ultim. Quid servandum , si communio generalis, me particularis fiat. Quae agenda po communiomm . Q modo benedictio in fine Missae dandis.
inio ordine, quove comitatu Episcopus ad Ecclesiam sive pro Uesperis, sive pro Mis sa , aliisque O iis accedere debeat, superius explicatum fuit. Nunc videnda sunt ea, quae ad Mis atri solemnem, ipso Episcopo celebrante, spectanti explicaturi post modum suis locis in singulis Festivitatibus siquid addendum , minuendum, vel im
Iam diximus, 'alde convenire, atque antiqua, Ecclesiasticae disciplinae consonum e Te, ut in Ecclesiis Cathedralibus loeus aliqui, , si Sacellum non adsit, ab antiquis Se- et rium appellatum, deputetur, ad quem Episeopus solemniter celebraturus Μis , postquam sua Cappa indutus, ingressus fuerit Ecclesiam, sacrasque precra ad Altare Sanct mi Sacramenti tantum, & non ad Altare majus effuderit, cum suis
Eanonicis, & Choro, conveniat.
64쪽
COMMENTARIIS ILLUSTRATU Μ. f. III.
Qui locus praeparatus , ornatusque esse debet Altati decenti eum Cruce, & eandela. hris, ae cereis accensis, super quo erunt reposita sacra Missalia, & indumenta pro Episcopo, suo ordine. Aderunt etiam ibi Sedes pro Episcopo versus cornu dexte- tum, vel sinistrum Altaris pro si tuatione, & commoditate loci, de sedilia pro Canonicis, & aliis circumcirca.
In eum locum ingressus Episcopus, saetaque reverentia Cruci super Altari praedicto existenti, orabit, ac inde sedebit aliquantulum super dicti Sede . sibi praeparata,
donec Canonici extra illum locum capiant sacra itHumenta, remanentibus duobus
Diaconis assistentibus apud Episcopum, dum alii parantur, qui di ipsi postea acci
1. Uo ordine, suove eomitatu Epise - ro xvi. ad Severunt scripta anno CDIII. ubi N
s pus ad Eeeleliam, sive pro Vel peris, lanam Basiliram describens, de Secretariis eius. live pro Missa, aliisque miciis heele- dein Balilicae lim habet: In seruariis vero si ii atticis yeragendis accedere debeat, bus, quae supra dixi eirca a Em esse, hi versus suse iam explicuimus in Commentariis ad Caput Indicant o tu sis larum.
v. Libri l. hujus nostri CerenUnialis. Videnda A dextris Vsivis. nunc nobis fiunt, & enarranda, quae ad Misam Ilie laetis est vener annunguae ur, quasblemnem Episcopo celebrante spectant, taliaet si Promitur almaseri pompa minserit. 1. G ordine, suove eomitatu Episco-
s rus ad Ecclesiam, sive pro Vesboris, live pro Missa, aliisque miciis Ecclesiasticis peragendis accedere debeat, suse iam explicuimus in Commentariis ad Caput v. Libri l. hujus nostri CerenUnialis. Videnda nune nobis fiunt, & enarranda, quae ad Misam sitaemnem Episcopo celebrante spectant, tarnet si nonnulla Se de ea re spars in in Commentariis su-Perioribus notata iam fuerint. Sed ut sequamur inellioduin in hoc Capite pMsenti praescripta in ,
repetendum censemus, quod ecteroqui etiam alibi dii tuin est, valde sellicet convenire, a ue anti quae Ecclesiasticae disciplinae con nutu est , ut in
Lelesiis Calliedralibus Iocus aliquis, si Sicellula
non adiit, ab antiquis Secretarium appellat uno deputetur. II. Plura iam de antiqua Ecclesiarum constructione, earumque partibus, &consequenter de Secretario diximus iura nostro ii. Tomo Romani Pontificati; in Commentariis Titi t. qui inscribitiir, De bouerim vi , imposilane 'Dinaria topylismo Ezelesia aedificanda. Quamquam satis constet, Seeretarii nomen pia sertim in Jure Civili Romanorum usurpari ad lignificandum lineum, in quo Iudices causas discutiuit, uti videre est in Actis Proeonsularibtis S. Cypriani, & apud
Brittonium, Des mulis Iuris, verbo, Mere rium ὁ apud Scriptores tamen rerum sacrarum pro loco accipitur ad vestes sacras induendas, Rad Ecclesiae ornamenta asservanda destinato, ut seste notat Georgius Lib. I. De Diurgia Romuni Pons eri, Cap. v I I. Num. I. adclitque Num. I . redditiariclesiae pace, cum nes,ilius, Rimgnificentius construi Templa coeperint, non unum tantum, sed sere semper duo in una Ecelesia Secretaria suilse aedifieata, quorum alterum saetis Pontificum ornamentis induendis , alterum si crae
supellectili asservanda ustii esset. III. Extruebantur haee Secretaria, Ec in i seriori parte navis Eeelesiae ad austriim, de in superiori circa absidam, uti ex S. Paulino addiscimus, qui situm quidem, & nomen utriusque S
cretarii nobis exhibuit in Epistola xxxi i. Nume-
SI quem sancta tenet meditanda In lege voluntas,ine puerit residen serti inrendere libris . PLulo ante utrum lue locum idem Paulinus ex ipsa structura emctalas appellarat , numero se ilicet x I i t. sie inquiens: Prospectus vero Ba eae, noth
ut restarior mos est, orientem sectat, sed ad m-mIni mei Beati Festus Ba compertinet, mem rIam ejus aspieiens: tamen quLm duabui dextera, Levaque eonetalis infra ostiosum sui ambitum s in sinuata laxetur , uni earum Immolanti Ho-
eerdotem eapses sinu reeestat orantes. IV. Ante S. Paulinum, ut post eruditum Georgium Seripiores alii dii observant, tu minit S ecretarii Ecclesiae Laodicena Synodus anni CCCXI Can. xxi. a quo sane itum suit, ut Stibdiaeonis Seeretarium ingredi non liceret: suod non oportet Sub Iarenti licensiam habere, in SecreIarium, quod Graeei Diaeoniam appellant,ine I , O eontingere vasa mininua. Diaconi-eon fortasse a Greeis Secretari ima vocatum est, quod cura sacrorum vasorum Diaconis denundata erat, non Glum apud orientales, Urum etiam apud Occidentales Ecclesias, uti constat ex
Taberna tam , , Omnia vina Templi . Pertinuisse etiam olim euram Sacrarii ad Presbyteros in Melesia Graeea , luculentissime ostensim est Lib. i. huius inremonialis Cap. v r. in Commentario ad q. I. ubi attulimus loeum Synodi Moystestanae relatae in Actione v. Concilii v. gener iis . Porro Laodiceni Concilii Canonem suum s
est Agathensis Synodus anni DVI. Can.
65쪽
gere vasa D nis. V. Teste Mibillonio in Commentario ad Ronianum Ordinem Tomo u. Mus et Italici Pag. xxii. mos olim RonM suit, ut i.i Seeretariis ipsis Oratori u nconstrueretur, uti in Bistic Late-r1inenli S. Tho D, in Vaticana S. Gregorii , quid oratorium nune Sansis Mariae de Febre appellatur; ses neutrum modo pro Secretario et . In Secretariis hisce Roimni Ponti es Sacra sae uti vestes, quibus in Sicriticio uterentur, indueb int, R inde ad Altare solem iii ritu pri)cedebant. Ibidem Concilia eelebrati mos erat, ut alibi distum est ideoque Secretaria appellata sunt Constitutiones editae in Lateraiienti Synodi Mirtini I. Papae. Hae spei tu Cinon xvi Concilii ii. Arelaten-
serue Pres ero tradere non prae nat. VI. Nec vero uno tantum nomine Secmarium a Majoribus nostris appellatum iuit , sed
aliis etiam nominibus tu n a G reis, tum a Latinis, Plennim Iuratorium, V siurium, Recepto rium , MMGoriam , itemque, Gatan w , Merarium. Quae nomina una eum aliis scitu dignis sese mamoratus Georgius expendit . Illud ego hie non omiserim , quod nempe in Ordinibus I. δcii. Romanis legitur apud laudatum Mabillonium romo it. Muset Italici , de Romano Pontifice ad Ecclesiam eunte Sacra facturo , ubi enim ex equo descenderat, medius inter duos Diaconos ad S aeretari uin procedebat: Cum vero EGI Hm In re erit 'mifex, non ascensit contμnua ad Altare , sed ius intrat in Seeruartaru
egrediuutur Secretarium , ante Dres ejusdem mutant vestimenta sua , di parat Euanget m, pilanurus est, resecato sigilla ex praecepto Archidraconi super mortam Aes M , ct s nece fi fuerit
propter majors Gangelia , duobus Aces his δε-
per Planetas tenentibus parat Gangelium. Ita i. ordo Romanus, eadem lue leguntur in ordine
Paragraphi nostri illustrantur, ae I. quidem antiquissimam ere iitriu'ue Ecclesiae disseiplinam, Graecae, ae Latinae, Secretaria in B sitieis Gn- struere. I l. aedificata oratoria in ipsis suisse. III. construi has in eisdem fuisse sedes. IV. ubi Pontifices taeseliana sueram ingressi, non ad Altare stbtim, sed ad Secretarium processisse; ex quo de- dueimus, clam senum esse antiquae Romanae Eeclesiae disciplinae, quod in k. it. statuit de ii edictus XIILut nimirum ad Secretarium Homnitereelebraturus Missum, misiquam sua Gam Indutat ingressus fuerit Dessam, fucrosque precer ad
Altare San mi Sacramenti, non ad Adare majus esserit , emn suis Canonuis , ct Crino omisi. Ita fano in novo hoc nostro Caerem nuli, nam in aliis ante ipsum editis expresse edi. citur, ut Episeopus ad S cretarium ipsum eum Canonieis in Choro eonveni sua Campa indurus ingressus fuerit Eecie m, seras
preces ad Avarias retus memorara effuderit, ad Altare teilicet maius, & ad. ltare SS. Sacramenti.
VIII. Ad sellam Pontificis quod attinet in
Secretario parandum, ex ordine I. Roniano con
stat, ductutem ipsam fuisse, non fixam: Sellam autem Pontificis tabisularius lumi praecedens de portat , us parata sit, dum in Sacrarium venerit. In ordine M. Romano de eadem re ita legimus: Sed cubitularis Distae cura est praeserisepta , ut sella Pontificis in Sacrario si pariata, do nec ide veniat celebratumus divina Masteris. Antiquissimum hune esse morem sedemti, antequam ad Altare Episcopus prodederet Missam celebr tutas, ex S. Augustino patet, qui in Libro xxv. De Guitate Du , Cap. v . enarrans miraculum ad memoria ii S. Stephani in Ecclesia Hipponensi mane die S. Paseliae patratum, iuvenis scilicet paralyti laborantis, ae ope S Stephani implorata sinati, haee habet: Beere urrexit, Onon tremebat , quoniam sanatus erat, Osubat incolumis tuturus intuentes. Auli ergo ' tenuit a laudibus Des t elomantium, gratulansiumque voci-bm Ecclesia inque a se completa es. Inde ad me
curritur, ubi sedebais Dis praesurus. Et paulo
post: Procedimus ad pulvis'. plena erat Eccle M , personabar Nestis gaudiorum , Deograraal , Dra Ludes, nemine tacente, hinc a M inde ela mi auium. Ubi nota, quod dictum est supra, ie- dissu Augustinum in Secretario, antequam Mitiam celebraturus prcκederet ad Altare.
IX. observandum restat, quod jam alibi
non semel innuimus de Secretario, quod in nostro remoniali praeseri pruin est, ut nimirum is locus ornatus esse debeat Altari decenti, ut in eo locata sit Sedes Episcopi, atque Cinoni ruin, ut tAndem in eo sacrae vestes serventur, erisu laque ibidem ab Episcopo induantur, divina mysteria celebraturo, e pervetussia Ecclelia disciplina, ac praesertim e Sanetae Ronianae Ecclesiae ritibus prodiisse.
Ceterum ex nostro g. Iv. in eum locum ivrsu
Episcosui , factaque reserentia ciues super Altari praedicto existentri orabit, ae indesedebit aliquantulum sper dicta sede sibi praeparata die. Vox
orabit , in editis ante hoe nostrum Caeremonialibus delideratur, sapies terque a Benedicto XIII huic g. adjuncta, neque enim deeebat, ut nulla facta oratione ad Altare in Secretario existens, Episcopus ad Sedem suam pergeret, ibique sed ret. Est enim nostri aevi abusus, ut multi Christi fideles Eeelesiun ingredientes audiendae Musicae curiositate ad icti, nec paululum precum ad Sanctum sundunt, euim festivitas celebratur.
sacta Cruci reverentia, orabit , ae in sedebit ali-
uantulum super dria Sede sibi praeparata, do
nec Canovies extra illum Deum rapiant sera indu
menta, vel ibidem, si aliter seri non potest, ut
notat Bauldryus Parte v. ubi enarrat Librum II. nostri tremonialis, Cap. v ii I. Articulo I. Nu
66쪽
meto v l. remanemum da bus Dia fuit a Flavribri ore Eris pum hine indo scilieet a lateribus eius , & Presbytero assistente eum eorum habitu C in laesi, dum assi aramur, qui ea aut ura paramenta . Interim etiam parantur Dia uus, & Subii. conus, qui cantaturi suiu Euangelium, atque Epistataria, ut diximus supra Lib. t. ubi de eorum Unicio egimus. Ceterum si
tale eeretariuna in Eeeleliis a in extet, multi enim Episempi solicitiores sunt in ampliando Paluio Episeopali, quam sua Eeelelia, paratis in non tela in Sacristia ad Altare, ut iouea dicetur, processionaliter procedent, ubi eum pervenerit Episeopus in medio ante Altare genuflexus, aliis pariter genuauxis , aliquantulum orabit , juxta ritus jam superius Lib. I. cIplicat M.
V Quibus paratis, atque in eundem locum ingressis, cum debitis reverentiis Altari, &Episeopo, & apud eorum sedilia stantibus, Episcopus surget, & stans, capite de tino versus Altare, dicet secreto totum, Prier noster, & Aω Maria. Tum ibeiens sibi signum Crucis a fronte ad pectus, ea forma, quae superius expressa suit. altiori voce incipit horam Τertiam , dicens: Deus in adjutoriam c . Choro prosequenter Domine ad adjoandum c . & Ηymnum, Nune sancte nobis mitus, cui Organum intermisceri poterit, secundum regulam in Capite xxv m. F. v III. L,hri t. de Organo, & organista traditam.
Quo Hymno sinito, Cantor dicit Antiphonam, atque incoepto Psalmo , Legem pone mihi Domine Oe. Episcopus sedebit, sedentibus etiam Canonicis, exceptis his, qui Episcopo ministraturi sunt a Chorus autem prosequetur Psalmos.
Altari, &sedilibus, uti superius di MI ctum est, Canonicis omnibus indutis iuramentis, aut qui ld.mi tantum Pluvialibus, si alia haberi non imisunt, atque in eundem locum ingressis, eum diuitis reverentiis Aliari, 3: Episeopo, ae apud eorum sedilia stantibus, Epistopus surget, & stans eapste dete sto verssis Altare in Seeretario existens, di lio, Pater noster, &Ave Maria , in t re, ac secrete, factoque sibi Crucis lignaeulo a irante ad metius juxta i iam superius deseriptam, althmi voce in pit Horam Tertiam, dicens, Deus in adjutorium M Chora ρ se uenu
Ias , ut notat Duramus Lita iri. De ritibus Ω- classe CatωDeae, Cap. v li I. aurea Hora appellatur, in Iure vero nonico, Imraisera, Can. fili. Distimctione x L lv. quia scilicet, ut laudatus
Auc hor eoniicit, sacris Missuruin solemniis dieata es. Inde opportune dictam inquit Rupertus Abbas Tutilentis Lib. x. Dedisinis inciti, cap. xvi II. quia Spiritus Sanctus Hora Tertia super Apostam adveniens, vivifieis eande:n Horania deditavit mysteriis. Uarias rationes cur Hora Τc ita Missa stitieet solemnis celebrar, debeat, anti
qui plane Scriptores rerum liturgicarum tra Adcremtantum ipsum Lib. v. Cap. v I I. Num I. sta audiamus Cinonem xiv. Concilii it I. Aure
In Dei nomine iudietur: μοDinius intra Horatcompetentes t o Osisio expedito Sacerdotes postiuis Hespertina Ossitis, idest, in Gespertino tem reco Dentre, quia Sacerdotem Hespertinis ossiem ab Delassa talitas praeterea diebus, me deeG dese,
dam Missim solemnem, tum ob usum, qui involuerat, pro i ius Horae praecisiativis, Ob mysteria, quae in eadem continentur, tum ob Sacerdotum commodum, nempe ut ad Uesperas re eundi tam iptis, quam ceteris Fidelibus tempos suppeteret. Ex quo nonnulli et tam conjiciunt, pluribus quandoque Eccleliis unum tantum Presbyterum , qui in iis plures in die Musas celebraret, praesinum fuisse; sub singulis autem ejusmodi Sacerdotibus Diaconos, aliosque taericos cetera obiisse munia; itaut in necessitate bapti Edirent, Fidei rudimenta docerent, aliisque ossiciis
fungerentur. Hocque innuit Canon, quo decemnitur satis temporis, quo possit Sacerdos ad ρο- ficia USpertina regredi. IV Frequentissima est apud Patres tum Latinos, tum Graecos Horae Tertiae mentio. S. Q mens, vel alius ejus nomine Auictor Apostolic rum Constitutionum Lib. v M i. Cap. x L. haec ha bet : Preres euam vestras facite Hora Tenta, qu niam illa Hora Dominus sententiam Pilati acce
pit. Quod & Κ Ignatius scribit in Epistola ad
Trallianos sic dicens: Imra Tertiassem ntiam in sui Meepit a Pilato . Eandem Tertiam Horam, non uno in Laco e mendant Tertullianus adver
67쪽
sus Psyctiens Cap. x. S.Cyprianiis, Dr Oratiove DNninica , S. Hieronymus, S. Basilii, , alii Patres passin, inter quos S. Isidorus Episeni us
xl x. ait: IIIsta etiam ominit adprobat Duem Tinnitatis, quod Spiritui Saacius Hora Terna, Meest , suo luco, ct numero , ct empore, defeenduas terrat , impleturus gratiam, quam C Istui proin uiser. verba elimn leguntur in Concilio Aquis granen ii sub Ludovico Pio, Cap. exxv I.
eorum apud Fideles, ac praesertim apud Eeclesiasticos Tertia Hora, alueque Canonicae Horae hilaerentur, testis est tamen , Gregorius Turonensis Lib. x. suae historiae, Injuriosum xv. Turonensem Episcopum jussiise , ut in Ecelesia illa, Tertia, &Sexta recitarentur ἔ quia scilicet sorte ante eius tempora Privatim tantum, atque ex Fideliun pietate, nulla Lege iubente, recitabantur: Huinstituit Tertiam , Sextam in Risia disi , quod modo In nomine Domini perseverat. Verb1 sunt laudati Gregorii de ipso Injurioso Episcopo Turonenti loquentis. In vita quoique S. Caesarii Arelatensis Episcopi legimus, eum statuisse, ut in posterum Clerici Tertiam, Sextant, &Nonam I ublico decantarent, quo Poenitentes, & latet il- is adesse possent, atque in RNula sua singulis Hori; istis sex PAlmos tribuit.
Commentario ad breviarium Ito arinum , Cap. xxxv II. oli in a primo Psalmo incipiebant, ut in triduo ante Pasichatis Festum liari assolet ; verum S. Benedictus jussit Moaaeliis suis, ut prius, Dras in ahutorium, recitaretur, atque ideo moris hujus Auctor putatur. Hynamim ipse ante Psalm spolit, sed alii, inter quos S. Caesarius, &S. lumbinus post Psalmos stituunt. Psalmi exui it . qui inspit, Beati immaculati in τυ, distributio pro Horis litis, peculiaris est mos Eceleliae Rullianae, quem S. Benedictus religiose servabat, ut in eju, Viti seriirium est: Divinum o tum iuxta Romauum Psalino exvr l. perstiebat. Cum in hac Hora Tertia datus sit Apostolis Spiritus Sanctus, ideo dici Hymnum, Nun ancte nobis vi risus , tradit Durandus in suo Ruionali Lib. v. Cip. v I. ubi etiam doeet, ideo in licira ipsa diei Psilmum, Legem sone ere. quia tunc Lex nova dita est Ap 3stolis. In quibusdam demum Ecclesiis, ut idem Graneolas norat, Festis diabus Te tia canitur Glemniter eum Cippis, & organo, in aliis vero fit etiam in natio , ut Parisiis.
Hora Tertia tradit Crassus Lib. ii. sui Caeremoni selis Cap. r. ubi stilicet Cardinalis Episcopus, praesente Legito, Pontificali, &solemni ritu Misiam esset eel iuraturus: Carriualis inquit , mulis r in Fridis issedens quiescit, Aure omnes eo sederint , is ministrioinnei sua Superpellis In
ς' Cardinaui fingit, fuci uisus omnibuι de Coro, di per Di is Altare, stans detecto capite secrete dicit totum , Pater noster, deis se facturAMI mn Crucis a fronte ad Hus, alte cantat:
Duus in adjutorium occi cui Q, reus res Met in re
fluo fictu pro Vesperii. Inde si Cur diri placeret
immare Immam, Nunc casu te nobis Spiritus iciuc mcduti Muns2nario intimatore ad ι uti saeredeme, ct Iimnum eum supradictis Caerem mis in monte, Cur insus ilium resumit, ex Uibro cantam, ut Mupra. M aurem Chorus Hymnum, organo alternatim res udente tanget, er Cardinalis onrni manufle rinus, uri vas fuerit tu eboatus Psalmus , Legem pone M. quo ιη νυν , se Legarus, O -ves alii, dramis .inupris, Iodranteoeno ea te. Haee ille, ex quibus multa addiscere licet, quo e ad nostros Pam3raphos enarrandos quam maxima spereant. Vide&Augustinum Patricium in suo inremoniali Lib. ii. Sactione I. Cap. x i D. ubi agens de Missa Papui, Tertiae etiam Horae meminit selemni ritu cantandae, antequam ad divina celebranda accedat Mystcria. Sed de hoc ritu insorius.
Τune Minister de Libro serviens Cotta indutus, una eum altero candelam accensam tenente, accedunt cum Libro ante Episcopum, qui poterunt esse aliqui ex suis in pellanis; & qui de Libro serviet, genuflexus manebit, dum Episcopus legit sedens. Epileopus vero sedens legit Antiphonam , reministaris c c. & Psalmos consuetos, duobus Canonicis sibi a lateribus assistentibus, qui debent per totam Missam deservire, alternatim respondentibus. Interim Subdiaconus cantaturus Epistolam , qui simul cum Diacono Euangelium cantaturo, ac aliis Canonicis erit jam Subdia, eonalibus paramentis indutus , demto Μanipulo, ut in Capitibus I x. F. r. &TI. s. II. Lib. r. de eorum ossicio dicitur, ageret ex eredentia super Melli Sandalia, &Caligas, manibus velo coopertis, alio velo cooperta ambabus manibus elevata ante
Episcopum, illaque, adjuvantibus duobus Episcopi Seuti seris, qui ad abaeum solent assistere, genuflexus induit primo in dextero, deinde in sinistro pede Episeopi, detra si is prius per Scuti serum ordinariis calceis: eodemque tempore, sex, vel octo Acoly thi eum Cottis genuflexi, fimbrias CVpse circumcirca elevant, & dilatant, coo periendo dictum Subdiaconum, & Scutiferos, quo commodius, di decentius Opsicium suum peragere possint.
68쪽
libus expeditis Subdiaconus, & Seutiferi praedicti recedunt ad loea sua, Acolythi, aptatis in gyrum Cappae Pontificalis fimbriis , ad Altare redeunt, ut eraesto sint pro paramentis Episcopo deserendis. Episcopus prosequitur lectionem Psalmorum: quibus dictis usque ad Hyrie oleisen oee. surgens detecto capite , versus Altare, dicit orationes . Chorus autem admoneatur, ut Pulmos Tertiae lente prosequatur,
interposito etiam , si opus videbitur , post quemlibet Psalmum organi sonitu, itaut eodem tempore illos perficiant, quo Episcopus suos Psalmos cum suis Versiculis legerit, & paratus fuerit, ut insta.
I. Uoniam quum PsaImi Horae Graiaeu cantantur,Episeopus Milsarum solemnia celebraturus , debet interim de toto parari, dc legere Palmos, Versiculos ,& orationes, quae multae sunt, & multo tempore opus est, ideo ex praetcripto nostri vii.& ex Crassi etiam sententia Lib. u. Cap. I. admonendi Quatores sunt, & organisti, ut lente cantent suos Versus, etiam modulando Psaluvidiam, R ille similiter sonando alternatim pro suo, ersu respondeat taemniter, utilit, dum cantatur in Vesperis soleminibus Canticum, Magnificat. Pro quibus Palinis decantandis ita utrinque, a Cantoribus se ilicet, & ab Organistio, servandum esse idem Crassus admonet, ut tantum proportisnati temporis dis ensetur, Mad V-dinalis , Episcopus italicet celebraturus , ρυμ commode de toto esse paratus, antequam inebreturo tutum.
tiae, ut ait nostcrq. vi i. sane de Ubra ferviens Cotta indutus una cum auero eandelam aerensem terante accedent cum Diso an e E -
opum , qui terunt esse aliqui ex fuis Capellanii ; ct qui de Libro serviet ,genustem manebit, ois Episcopus se Uedent. Ε μονυι verose emluit Antiphoram, Ne reminiscaris M. ct Psa
mos insuetos, pro Milia sicilicet praeparatione a juxta antiquum ritum, quem nos supra Lib. I. enarravimus I duobus Canonicis MI a Dieribus
ossissentibus, in habitu si et Gnonuali , qui
debens per istam Missam desemiare, alternatim respondentibus. Debere tunc eti .un una cum iis stare, & alternatina respondere Episcopo Presbyterum assistentem, docuit uin nos Rubrica β. iii. Qi p. vi I. Lib. I. ubi de eius ossieto in Milia Pontificali agitur, cujus verba haec sunt: In Π
Hora Tertia, Mour incipiente Oscopo legere pia mia, Qtram dilecta dic. cuin aliis sequentibus, ipse ad seisinistra uni alternatim respondebiti uisus quoque Diaeonii asissentibus pariter eumus res Mentibus. Porro Crassim loco citato aliis ter hunc ritum enarrat , se inciuiens: inchoata primo Psalmo, Dei ter assisens Cuta indutus genuflexus a m pro psius Celebrariis tenet U-hrum , ex quo legit totam Anti oram, Ne r
miniscaris , ct risisti eodemseu Assissente alte
ratiis eum ibo legense. Sed haee ex nostro Caer nMniali correcti sunt, ubi edieitur debere Librum teneri ab eo qui de illo servire solet Episeopo, duobus Diaeonis, & Presbytero assistente stantibus in habitu Canonicali, atque alternatim Epis po ipsi ad eam Psalmortim reeitationem respondentibus. Et iam ex ritu Pontificiae Capellae, teste Patricio Lib. v. Sectione 1. Cap. x III. Di edini assipentes tam nisi e dicunt Antiphonam, Ne remini sicaris; ct sonum, Quam uilecta ut in Libro ; quem etiam ait teneri ante Ponti cem ab assint te Praesule, altero candelam, idest,
Bugiam cum eandela aeeensa , ex more ten nie.
III. Dum ab Epistom legitur praeparatio ad Missam, ex Rubri ea ejusidem nostri v. VII. Murim Sub Munus eantaturus Epipolam , quis ut tuis Diatam Disvelium eantaturo, ae auis Canonicis erit jam Sub lara luusparawentis Iu duras , demto manipulo, ut in Cispitibus I x. q. I. x . q. i I. Lib. l. de eorum G dicitur , assertex eredemia super Melii San alia oeci lar in illud super bacili, huie q. adjunctum .est in novo hoe nostro Caeremoniali, quod alias in antiqui ribus etiam Caeremonialibus i itur, nempe Li bro I. Cap. x. ubi agitur de ostitio Subdiaconi in Milia Pontificali Glemni, ubi idem ritus describitur, qui in hoeq. repetitus est. Cum ita que in eum locum jam nos plura dixerimus, s pervacaneum est eadem hoc loco enarrare . Sic enim ibidem inhur : 'Isrem litur incipiente legere γ mos , Quam dilecti&e. nempe Subdiaconus, Hu Caligat, est alta ex creden tu sumta, quae portat super bacio, vel super vela , alto urissimo cooperta , ambabus manibus ad oculos usu est alis; di is more uno ex fin
IV Aliter plane & hune ritum enarrat Crat' sus Lib. II. Cap. r. ubi ait, totum munus calciandi Episeopum spectare ad solos eius Muti res, non autem ad Subdiaconum , cujus nullam in ea ru mentionem facit: Interim , inqψit , duo Scut feri credentiaria aerepta Samosis discooperta e meatuis G abaco, portant alte usue ad multu Nelevata ad Cur inalem , e te sera ante ipsume minurubal ciniamentis ex letant, resacris cat
69쪽
etant. Sed nota quod stitim subdit: Unus tamen ex eis portat omnia illa, di alius vacuus eoinIIaior , , laeta Capellari illa in gyro antefaciem D miri, idest Cardinalis Episcopligenufleri oram C pae elevant, ut sub illa Semiferi duo predi II fus uel commode cacitaresolat V m. cur pinmem1 verba prosecto eonsona ritui sunt in nostroq. vi I. era scripto, ubi tamen illud edieitur, ut sex, vel cisto Acolythi Cottis induti, ac genuflexi fimbriam Cappae ei remκirca elevent, atque dilatent, cooperiendo non modo Mutiferos, sed& Subdiaconum, cujus est munus ealigis, & cal- is sacris Episcopi pedes induere, adjuvantibus illum duobus Semiseris, qui ad abacum solent assistero, detractis scilicet prius ipsi Epistopo per unum ex diistis Scuti seris, ordinariis ealceis. V. Quidquid autem de iis sit, quae in eum ritum tradit Crassus, eonsonat quideui Rubrica nostri , vit. ritui Pontiliciae Capellae, quem enarrat in suo Caeremoniali Augustinus Patricius Libro ii. Sectione l. GRx III. Postquan enim meminit ritus cantandae Horae Tertiae per Papam Missarum solemnia celebraturum, ita deinde inquit : Gm Subdiaconus LMinui accedit ad AIIa
suo Pontificali Durandus, quod usui fuit in ligni Ecclesiae Catalaunensi , qui licet scribat, quini unus de servitoribus suis ace res sibi, idest Epistopo, detrabis es unia calceamenta, mei ema dextera pede; subdit nHx tamen, quod bub diaconor genuflectent, uno Aes Ibo eum juvame, cateias tuam caligar,efandalia, a dexteram e
luter inchoando . De caligis, & sandaliis ad usum Episeopi Pontificaliter celebraturi, jam plu
ra notavimus, tum in C inmentariis ad Rotari
num Pontifieale, tum Lib. ii. De Coiare som angelia fore. Cap. v II. VI. Ut autem nihil hic omittamus, ex prae seriet o demum Rubricae nostri vi r i. calceat Episci , Sub Demus , ct Semiseri praeditu , fini scilieet illi profunda reverentia, recedunt ad laea sua: Aeol hi aptatis in Drum Cappa Pontificalis fimbriis ad Altare redeunt, eum debitis scilicet reverentiis , idest genuflexionibus , ut pro ut oparamentis Episcopa deferendis. E scopus prose uisur lectionem Ualmiarum, Dibus diati usue ad Κyrie eleis &c. fingeni deiecto capite, vemur Astare , dicit orationes , idest, ut ait Bauldryus , dictis 1 almis cum Antiphona, surgst, dat biretum secundo Diacono, S: versus Altare manibus junctis, & nudo capite, dicit, Drie uesm, preces, & oratione .
Lectis Psilmis, & orationibus usque ad Orationem, quae pro Iotione manuum dicitur exclusive, Episcopus, deposita Cappa, incipit legere , vel memoriter dicere Orationes, quae pro paramentis induendis ordinatae sunt, dicendo singulas Oratio. nes ad singula paramenta , cum illis induitur, excepta oratione, quae dicitur ad Μanipulum, quae statim post alias dicenda erit, cum dici non possit eo tempore, quo accipit Manipulum.
Cum Episcopus exuit Cappam, dicet orationem, Exue mei dicta per eumdem oratione, Da Domine oci pro lotione manuum, extra Risque ei per assisten- tes Diaconos annulis, lavat manus s & tunc Iaiei tantum, & Clerici omnes praeter Canonicos, & Praelatos debent genuflectere, nisi adesset Legatus, aut alter dignior Episcopo, quo casu non debet permittere, ut genuflerunt.
I. Itus in Paragraphis hisce descriptos enarrat Crassus Lib. II. Cap. r. his I verbis : Finitaper Celebrantem fem persedentem Psal oram, Versuum, est Oratio in omnium a prima orique ad ultimam lectisne, i e jam erie esui deposis ci a sedem In Rω- Auto iuvat ma s, us supra, stra quo actu Auicut C erici, aut Latii genufestire inque ad terram vellent, praeseme Legato, fe ob reserentiam Letati Indicet modes: nuru, i nolis, ideoque moneat , ut furgans a genuflexione. Ab me vero Legato , hujus genuseximes maxime nobilium
Qirorum olendat non velle, tamen patiatur tu
modestia fieri. Addit nUx etiam Crassus, quod sEpiseopus vellet orationes parumentorum ere ctus stanv legere, tune nulli de Ciero, sive pinpulo assurgant, nieliusque est, ut sedens legat omnes orationes. Licet autem ex praescripto no strii. I x. in arbitrio Episeopi sit legere, vel me moriter dicere Orationeι, quae pro paramentis in duredit
70쪽
duraris ordinaraesunt, deeentitis tamen esse vi detur, ut ipsas Orviones memoriter recitet, quian
ex Libro , cum hoe sit valde inet in nodum, & ip i, 5e Minimis suis, ut notat Bauldryus. II. Ex Pontificili Durandi , qui floruit S inito xiit. Pontifex essetatus fiui u praemisse Masenus, ct dicta praeim Antiporea, quae scilicet xd praeparatiotiem Mise dici assolet , Detrussam Dinis inre pinus manibus, ou precesse litas, ct Oramnem, Aures tuae pietatis 3ce. γalui consuetas: gibar dinis , de rit Canam, set Super Eis m, si talis portat, remamm in eam a Uura , ouam semper celebrare istem , sive Ar Meularis , spe Resi fus , super commvuesses habere debet. Et tune re iterum fuer Fauseflorium residenre , Diaconus rabies eirea AUI tam ei reum uTr , pectu decenter o I riter ea
BG agat. Plura ia hune ritum notat idem Durandas in suo divinorum ossiciorum Rationali Libro iv. Cap. l l. ubi de capitis compositi ione,&ntinuum latione celebraturi Episcopi agit; sed ut prosequariaut ritum in eias Pontificali deseriptum , ita mox Auctor ipse subjungit: 'his, unus seu bur genu Hem , alium t aleam super genua Pontificis extendit , ct Immissae detractum anulum , quo communiter utitur , porri'
III. Constat plane ex recitato loco Ponti talis Durandi, praediet uri lotionem manuum Episcopi Missarum solemnia celebrantis solius ejus Capellani ministerio peragi consuevisse. Pompa solemnis latet Magistrauis , ae Nobilium Civitati , qui ex praescripto Caeremonialis, &mnsuetudine complurium inlignium Ecclesiarum adhiberi solent ad lavandum Episcopo manus, non niti a Ponti sciae Capellae ritu manavit, uti addistinius ex Augustino Patricio , cujus verba nos suo loci, descripsimus. Porro nee puto Cadrilae
Pontiliciae ritimii ita esse antiquum, nam ut alios M. mitri ordines omittam, in ordine vi. N mero x. manus lavandi manum Potui lici ad Ac
lythum pertinebat, in ordine vero xiv. Aviatore J imbo Gaetano, Cap. L It l. ad Capollatauin, cui scilicet pelves cum aqua Acolythus porrigebat. Id quod alii prisci Audiores docent. IV. De minuu n lotione juxta ritum nostri Caeretiannialis jam sus a e Simus Iab. I. Cap. xl. Ex pnaescripto autem prae entis hujus ἔ. x. cum Episi pus exuet Cappam, quam Caudatarius Episcopi, aut alius Capellanus diat miret in aliquo congruo , & occulto loeo, diere orationem, Exue me Domine M. & dicta per eundena Oratione, Da minine die. pro lotione manuum, extractis que ei per assiitentes Diaconos annulis, lavat manus , indens scilicet; & tunc Laiei tantum , &Clerici omnes, praeter Canonicos, & Praelatos, siqui aderunt, debent genuflectere, nili sciliere adesset Legatus, quo casu non debet permittero Episcopus, ut genuit ei hant, quemadm Mum et talud et Cressus, cujus locum paulo superius descripsimus. Porro ex antiquo ritu dicendae sunt ab Episcopo celebraturo orationes, quae pro para mentis induendis ordinatae sunt, earumque va rias sciemulas pro varietate Ecclesiarum legere est apud Georgium Lib. I. De liturgia Romani Ponti- fleti ; & apud uiri enitim , Lib. l. Dr auriguti Ecclesiae Ritibus , Cap. rv. Articulo xi i. ubi va rios antiquos ordines Pontificiles, ac Rituales recenset, in quibus ipsae descriptae sunt.
Cum vero sumitur aqua ex abaco pro Iotione manuum Episcopi ab aliquo nobili viro, poterit fieri praegus filio illius a Ministris, vel Scuti seris illam suggerentibus, ut in p. xl. g. xl. Lib. I. dictum fuit. Sed si ipsi portantes aquam non sint ex nobilibus Civitatis , sed ex Scuti seris, seu Familiaribus Episcopi, non utique ea forma portabunt, prout dicti Nobiles, sed dextera manu urceum cum aqua , sinistra vero lancem, , cum fuerint ante Episcopum genuflexi , infundunt pauculum aquae su per labio ipsius lancis, eamque, praesente Episcopo, degustant, tum aquam, sappo sita lance, super manus Episcopi infundunt: Presbyter autem assistens porriget Episcopo mantile ad tergendum manus; quibus tersis, reponuntur ei annuli ab eodem Presbytero assistente ; & haec forma lotionis manuum servatur semper , quando
Episcopus intra Missarum solemnia , & in aliis quibusdam iactis actibus publice lo
I. V Dem hie ritus, qui in linc β. continetur,st enarratus jam latas ae luculentius fuit Li-α bro 3. Cap. xi. q. xl. & sequenti, ubi
Caeremoniae praescribuntur, quae servandae sunt in lotione manuum, quum scilicet celebraturus esset S. R. E Cardinalis, vel Archiepiscopus, aut Episeopus valde insignis; possent enim tunc, ut ibidem eclieitur , ad huiusmodi ministerium ablutionis manuum ipsius Celebraniis invitari aliqui ex Magistratu, vel Proceribus, & Nobilibus Viris illius Civitatis, qui velo sericeo circum spatulam extensio, duas argenteas lances, si coea -