장음표시 사용
71쪽
inodum erit, vel bacile, & buteale , cum aqua odoriserii, extremitate ejusden veli coopertas , suo tempore ministrent, praeeiuite Clavigero, seu MMaerio cum clava argentea, si sit Cardinalis; quo casu, convenire etiam dieitur, praegustiti nem dictae aciliae seri apud ahaeum a Ministris, vel
Seuti seris, illam ipsi Nobili exhibentibus; oin- ne sique praedicti, sive ex Familiaribus Episcopi, sive ex Nobilibus Civitatis sint, eundo, & redeundo genuflectent usque ad terram ante Altare, ante Legatum, si adsit,&ante Episcopiam; sed prae, sente Legato Cardinali, itemque Cardinali non Legato, vel Metropolitano, ncm ita profunde semisse here debent.
quatuor Ministros adhibendos esse ad lotionem manuum Episeom, incipienda a iuniori, seu minus digno, unumquemque per Oi inem vice sua; quia sei licet quater in Mitti solemni Episcopus Ia-
v atimnus, primo antequam capiat paramenta;
. sed indu stitim post lectum offertorium ; tertio post incenationem oblatorum; quarto & ultimo
post inmunionem. Desumtam autem osse&hane Ceremoniam a Pontificia Cipelli, daeet nos Augustinus Patrieius Lib. ii. Sectione l. Cap. I II. -rtat Caere auaraus, inquit, ut inripiat a mμ- digno de quatuorn iubas Isitas, qui bene aquam deferre, ita quis nobiliars ultimus. Sed
de hoc ritu vide ea, quae diximus supra Lib. i. ia Commentariis ad ipsos Paragraphos xi x ι . Capitis xl.
vacaneam omnino ς in quamcumque aliam lotionem n anuum , tuae passilia, ac perperam fieri solet contra rationem, S ritum in Libris Cerem intolibus praeseriptum, post Misam, quae vel cum Pontiue ilibus indumentis, vel sine illis celebratur . Lotio quippe, quae iii hujusnodi Missis fit Post inmunionem, respondet illi, quae a sim
plieibus sacerdotibus fit in Saeristia post Missam.
Corrigendus est itaque hic error a sacrarum Caeremoniarum Magistris, sicut & alii complures, quos contra regulas Caeretrionialis, atque Apostalicas, S: Cmonicas Constitutiones suo ipsi arbitrio non sempi fovent, atque vigere linunt, vel foeda assentatione, vel quia secras Ceremonias ignorant, quibus, ut suo loco dii tum est Libro r. Capite v. ubi de Magistris Caeremonii tum, e runtque Oificio agitur, deberent iuge studium suum impendere, quo omnia vel nainutissima quaeque rite, &seeuncium praseriptas regulas Caere-
eum sun itur aqua ex abaco pro lotione manuum
Episcopi ab aliquo Uiro nobili, poterit fieri praegustatio illius ad ab aeum a Mutiseris eam su3g rentibus, ut jam supra Lib. i. dictum suit, loco eitato. Sed si ipsi portantes aquam non sunt ex N bilibus Civitatis, sed ex ipIis Sciitiseris, seu F
miliaribus Episeopi, non utique ea forma porta bunt, prout isti Nobiles, sed dextera innu u ceum eum aqua, sinistra vero lancem; & cum in rint ante iscopum genuflexi, infundunt paululum aquae super labium iptias laneis, eamque praesente Giscopo dogumini, tum aquam, Hipposita lance, super manus Episcopi infundunt, Presbytero assistente niantile ad tergendum manus Episcopo porrigente, eisque tertis, annulos in digitos ejus immittente. Atque hia forma lotionis manuum servatur semper, quando Episeopus in tra Missarum solemnia, & in aliis saetis quibusdati a stibus publice lavat manus, uti in hoc nostro j. edicitur, in quem nonnulla observat Bauldryus Parte v. ubi enarrat Liti ii. nostri Caeremoni uis
GP v I . Num. xv. quae tamen vix nostro Gremoniali concinunt .
eum alio illo praegustitionis aquae faciendae apud abacum a Ministris, vel Seiviseris, qui illania iuxta morem Ecclesiarum Magistratui, seu Nobilibus Viris exhibebunt lavandarum gratia numnuum Episcopi Missarum s lemnia celebrantis, Lib. I. Cap. xl. diximus. Verum nutandi sunt, &arguendi negligentiae quidam Caeremoniarum Magi tui, qui ritum ipsiuiti praegustand e aqua a ra: nialibus alias Libris praescriptum, negligen dii n sinunt, sicut & alios complures ritus, prae sertim vero illum, de quo supra Lib. I. p. v I. ili. facta est me io, ut nimirum in Pontifi-eilibus Missi; adsit Sacrista apud Altare in cornu Epistolae, cum Oblata erunt afferenda, ut pringustet sei licet de Hostia, vinci, dc aqua, porri gente Diacono . Uide quae nos ibi dein notavimus,
non omittentes hoe loco & illud subjungere, sese vari hodie hunc ritum in Rsum inense, in quibus Auliet , qui eisdein inserviunt, vinum, &aquam, quae propinaturi sunt primripi , gen nexi prius praegustant,
Statim totis manibus adsint Acolythi praesiti, qui afferunt ex Altari paramenta Episcopi
per ordinem, unus post alium, videlicet, Amidium, Albam, Cingulum, Crucem p i oralem, Stolam, Pluviale, & Μitram, quibus induitur Episeopus per Diaconum a dexteris, & Subdiaconum a sinistris paratos, ut supra, hoc modo, videlicet: Dia' conus , di Subdiaconus capientes singula hujusmodi paramenta de manibus Aeolytho rum, quisque eorum a latere suo adjuvat vestiendo Episeopum , sed principaliter Dia' nus omnia operatur , Subdiaconus vero solummodo coadjuvat, ubi opus est; & pri' offerunt Episcopo Amictum osculandum in medio, ubi est designata parva Crux squam in parte prius os utatur etiam Diaconus mox illum diligenter aptant circa ces
72쪽
lam Episcopi, it aut vestium summitates, quae vulgo collaria vocantur, omnino te gat , Geinde cordulas ex eo pendentes post tergum ductas , anto pectus reductas,
I. Mnia pene, quae in hoc, &sequenti- B bus Opitis liujus Paragraphis continentur, repetitio eorum sunt, quae In multis Capitibus I. Libri praescripta reperiuntur. Nostro tale ζ. quo edicitur, ut statim re Episcopus lavit manus, adymi A I bi praefati , qui asserunt ex Altarisa ramenta L eo per or
dineis c. concinit Crassus Lib. ii. Qi p. i. ita inquiens: Loto Celebraturo , Huco adsinsomnes C sellam , auus a Usequentesper An m lineam
tes, uisupra, γαAiuatim Diaconus, di bu diaconus accipientes de manibus illarum, imponunt Celebraturo ui , ex quibur osculanda .erunt, Aminum, Mem pectoralem, o Stesain, n alia. Quod autem supra Lib. I. Cap. xl l . q. XU. praescriptum est, ut in Deler i , ubi esset Merseiurium, sis Deus, ubi Episcopus paretur, pars mentapraeicta possem ibi' parari , non autem super Altari: intelligenduin puto de Altari Ec- caeliae ut te a Secretario remoto, nam alias Ru-Lica huius q. praclentis perspicita est, mandans desumenda esse paramenta si,ntiliealia ab Altari Secretarii , ubi induitur Episcopus solemniter postea in Ecclesia celebratu pus.
ex Altari paramenta Episcopi asserunt, prius Altari peniissectu , Main paramenta cipiantὸ quibus sumtis, facta iterum genuflexione, accedunt To.II. ad Sedem Episeopi cum iis, advertentes etiam. ut dum deserunt paramenta, partes anteriores ipsorum habeam extra se, posteriores 'ersus seirsos, uti Libro r. non uno in loco dictum fuit, demta scilicet Stola , cujus partem exteriorem, ubi est Crux, portant versus se , ut ea facilius& deeenitus Ministri sacri accipere, & iis Epist pum induere possint. Epistomis autem, uti no- tu Bauldryus, tune sibi ipsi biretu in deponit, &tradit servaridum in loco, ubi posita est Cappa illius, non enim eo opus est amplius, nisi mst lissam, licet alii contrarium faciant, de quidem eontra Caeremoniale, dicens enim orationes ad paramenta stare nudo capite debet.
lythi, ut paramenta ipsa ex Altari asserant in deste, & derenter ambabus manibus, quae eis per Ministrum aliquem, sive per secundum Caer vinniarium traduntur per ordinem. Induitur autem iis Episeopus per Diaconum a dexteris, &Subdiaconum a sinistris paratos, praesente, & insipi-eiente Ceremoniario, cum debitis reverentiis in
do stitieet in hoc g. ita praescripto: Diaconus , Subdiaconus ea emes singula huyusmodi par menta de manibur Aeolriborum , quirique eorum a latere suo adjuvat vestiendo Episcopuis, se primcipaliter D aconus omnia operoIur , Subdiacouus in Nummodo Gadjuvat ubi opus est. Ergn A nictum ii primo offerunt Episcopo, osculando mimilio, ubi designata est parva Crux, quam in
73쪽
parte prius osculatur etiam Diaecinus, mox illinia tincali autem Durandi, lotis ab Epis opo, ae ter- capiti Episeopi imponunt , diligenter aptant eirea ss manibus, Diaconus imponit Antim super e ejus collum, itaut vestium summitates, qi nil- put eis edentis , o tu ne ira iam oratre se Crurugo collaria vocantur , omnino i at, deinde ein superfabellumsam alistat AmIeordulas ex eo pendentes post tergum diu tas, & Rum. Vide quae de Amie u diximus supra Lib. I. ante pectus reduetis, micte colligant. hujus operis, & in opere, De Codices m G IV. Tradit haec quidem β. noster, ex Pon- gelii atqueser tis . , Lib. Il. p. IX.
Aeeipiunt deinde Albam, eamque circa collum, humeros, & brachia distendunt, &aptant. Grtio loco Cingulum, quo Albam constringunt, incipientes a tergo, &ante corpus illam religantes; tum Albae extremitates circumcirca Aeolythi sublevant, di aptant, it aut aequaliter defluat, & vestes contegat.
Diaconus postea, sumta Cruce pectorali, eamque etiam in parte prius osculatam ipsi Episcopo oscuIandam praebet, & ejus collo imponit, itaui ante pectus pendeat rStolam deinde etiam in parte deosculatam, Episcopo deosculandam offert, eamque super ejus humeros applicat, itaui nec ejus collum tegat, nec transversa sit in mo dum Crucis, sed aequaliter ante pectus pendeat: quod commodius fiet, si ei cor desae retro, di ante sint annexae, quibus firmari possit, ne huc, di illuc vagetur.
Demum Diaconus, & Subdiaeonus imponunt Episcopo PluviaIe, & Μitram ; deinde recedunt ad scamnum suum; di si Psalmi Tertiae non sint persecti, sedet Episcopus expectans, donec perficiantur; quibus finitis, & repetita Antiphona, Subdiaconus, vel alter, cui ex consuetudine Ecclesiae competit, in habitu, in quo reperitur,
Capitulum cant 'it in loco, ubi legi solet Epistola, sibi ipsi Librum tenens, dum
modo nec Altari, nec Episcopo humeros vertar.
inbuentes eum, Curium ame aeris usitati 1 rare Immis praecedemi trinam pristum, ab I bis porrigendis ἐ G quamuis mori es Pret, Feri debeam rarium , id est Stolam, modum Grucis ante pectui resinere, in Episcoporamen decet 12 1 evita recte amerius dem is d pendere . Haec ille , sed ut nos ordinem nostri C remonialis sequamur, mandat hic β. x lit . ut post Antii uin indutum iam ab Episcopo iuxta ritum superius explicatum , aeeipiant deinde ipsi Dia-eonus,& Subdiaconus a manibus Aeolythi Albam, eamque circa collum, humeros, & brachia Episeopi relebraturi distendant , & aptent : tertio loco CinsuIum, ab alio Acolytho allatum, quo Albani constringant, incipientes a tergo, &aia te' eorpus illud colligantes. Albae extremitates, quo aequaliter defluat, & vestes contegat, debent tui e Aeolythi Lublevare, & aptare, ut iden j. xI II. praeseribit. II. Aecipit p ostea Diaconus ab alio Aeolytho Crucem po toralem, quam etiam in Nite sprius osculatam 1pli Episeopo osculandam praebet, eamque illius eoilo imponit, itaui ante pectus decenter pendeat. Ad Stolam quod attinet, in Dremonialibus alite hoe nostrum editis, ubi ritus describitur praebendi illam Episcopo , nulla fit mentio deostulationis Crucis faciendae a Diacono, antequam is illam deostulandain tradat Episcopo; sic enim inquiunt: Ossere deinde Episcopo Stolam deosculandam, eamque per esera humeror ani eat die. Uerum quod ibi desideratur, merito ui plet noster k. xlv. ubi ita ritum illum enarrat: Stolam deinde etiam in parte deosulatam , Ε - fcopo deosculariam inera, eamque die. Debet mgo Diaconus aecipere Stolam ambabus manibus,camque occulari prope Crucem, quae est in medio, deinde Celebraturo Episcopo Oseulandam in eadem Cruce offerre, postea vero super ejus humeros ita applicare, ut nee ejus ullum tegat , nec transversa fit in mesum Cruris, sedc uri terange Plus pendeat . Stolam hoe modo a Celebraturo Missam deterri, est proprium Episcoporim, quia scillaet gellant Crucem in pe-e a collo
74쪽
pendentem alii enim Sacerdotes, ut doemi Itu- super Cottam tantum ex consuetudine. Dum au-brict Missalis, Stolam aptant ante pectus in mo- tem Mediisti Diaconi parantur, assistunt Episco duin Crucis, ducendo partein, quae a sinistro hu- podus alii Diaconi in suo habitu siero, idest, mero pendet, ad dexteram partem, quae pen- eum Dalnuticis, vel in eorum desectu, duo ulti det ab humero 'extero, ad sinistram, itaui pars mi Presbyteri, & ibi remanent parati, donee alii dextera sit supra sinistram. Ceterum ubi Stolata jam parati redeant. collo Episcopi aptatur, ut aequaliter ante pectus IV. Fiistis Hone Tertiae Psalmis, & repe- pendeat, recte admonet q. noster x rv. eordulas lita Antiphona, ex praescripto ejusdeni nostri Φ.xv. ei retro &ante debere annecti, firmari Subdiaconus, vel alser, em ex em e inepsis, ne hue,'ntue vagetur . cle Nit , inhabitu, in quo reperitur , Ca-
III. Imposita Stola, ex praescripto q. xv. putilum camabit in Deo , ubi legi ei Fristita , macravus, di sis utantii imponunt Pisopo Hu- MI DFLibrum tenens , dia inmodo nec Altari , nee sis, o Mitrau; deinde recedunt asscamnum Episcopo humeros vertat. Porro iuxta ritum a ; cum debitis scilicet reverentiis. Uerba illa, Crasso descriptum Lib. 11. Cip. I. Episcopus indu- deitae reeedunt m. huic o. in hoe nostro Caere- tur inque ad chiraureas inta Ee Mes, Dalmamoniali adjune a primum suere, nam in aliis an- tua uenta , i e accipit Pluviale , cr annulum tiauioribus desiderantur. Episcopo itaque lie pa- Pomificalem , sedenssue arrepta pretiosa Mur erat , recedunt illi eum debitis reverentiis; disi expedist , donee interim a Gora finiantis tres Psalmi Tertia non FG perfui , sedet E se par Pyram pro Tertia , G duis repetitur Amylona , evrruns, Auresterficiantur . Ex sententia Baul- Subdiaconus saratur cantaturus D MIssu Isis dryii, sedet Episeopus quidem eum Mitra, aliis Iam, vadit 'lut eum Cape σω remsmarum, poste.i sedentibus, & Presbyter assistens tune a qui Hia Librum portat is Deum Distita eo aricipit suum Pluviale: interim quoque, ut idem statae, di ibi arrepto Libra , quem ipse sibi tenet, mox subjicit, duo Diaconi assiilantes, reeeden- eaviat Capitulum . Q dam hie tradit Crassus,tes a sedibus suis, facta prius Episcopo debita re- quae cum nostro I. consonant, quaedam etiam, quae verentia, aecedunt ad locum, ubi sunt eoru in , ipsum illustrant, & quaedam tandem, quae ab eo miniaticae , eisique se induunt , accepto prius discrepant , ut cius testimonium lesenti patet Amictu, super Rucchetium, si eo utantur, aut sed standum est Rubrieae nostri q.
Tunc Episcopus surgit cum Mitra, surgentibus omnibus, versa facie ad ipsum Subdiaconum cantantem Capitulum, & sic stat , donec Cantores cantent Responsorium ultimi Versiculi . Finito Capitulo, Subdiaconus reddit Librum Caeremoniario, &vadit ad locum suum.
Interea vero duo Acolythi, acceptis duobus candelabris cum cereis accensis, versis imuicem iaciebus, dummodo nec Altari, nec Episcopo renes vertant, accedunt.
Presbyter vero assistens paratus , in eorum medio, tenebit Librum supra caput i &finito Responsorio, Episcopus, deposita tunc Μitra, stans, ut erat, cantat in tono festivo, hominus Osi cum, & Orationem; & dicto per Chorum, Be redi ams Do mim, ipse Episcopus, deposito Pluviali, a Diacono, de Subdiacono, induitur Tunicella, qui constringunt cordulas hinc inde super humeros positas, & deinde eodem modo Dalmaticam.
L Uod in nostro xvi. q. edicitur, eis N dem serme verbis enarrat Crassus U-ν bro ii. Cap. a. ubi postquam dixit eantandum Capitulum Tertiae a Su diacono, ita statim subjungit: Pro quo Cardis in eum MDrafurgit , suraenuia omibus, Wrsa Deie, non ad Altare , ita ad Ipsum eantantem, Asiam , donee Cavorra cauon Responsorium ul-D.II. timi Versimia. Addit tum etiam ea prorsus verba, quae in ipso β. xv I. habentur, itemque postea dii nostros sequentes Paragraphos verbis histe deseribit: Interea mero Casinari , acceptis duobus ean
delatris de Abato inter Altare, er Cardinalem, hine inde assam Cardinali uersis invicem faciebur, in quorum medio est Capellanus eum labro, versis
humeris ad Altare; di in Regrinseris , Cardi I a notis,
75쪽
lit, depassa tune Mitra, sam, ut erat, persa facie ad populum eantat, Dominus vobiscunt,
Isin versus Mare , Oremus , ae Orationem. II. Sed ut paulo accuratius Paragraphin nomstros xv II. &xvii I. etiueseeimus, linito Capi
tulo, Subdiaci,nus reddit Librum inremoniario, seu Ministro, & factis debitis reverentiis tam is Episcopo, quam Altari, redit ad locum suu in ,& interim duo Acolythi, comite et emuniario, senuis duobus candele,ris eum cereis accensis,aceedunt ante Episcopuin eum debitis genuctexi nibis, & ibi versi tibi invictin sicie, in do nee Altari, nee Episeopo terga vertam, flant, ut ad Uesperas . Presbyter vero ais it: i, paratus anta Episcopum, in eorum medio, ais stantibus et lini
hinc inde ministris de Libro, & eandela, ut ait Bauldryus, tenebit Librum supra ei t ; & finito
Resimas ,rio , Episcopus, deposita tune Mitra,
quam ei scilicet aufert secundus Diaconus assistens, itans, prout erat, cantat in tono festivo, D
minus Mbiscum, & orationem. Et die is per Ch rum, Benedicamur DomIra, ipse Episcopus, d polito Pluviali, in editis ante hoc nostium remonialibus legitur, derisiis ri tali , iraJ a Diacono, & Subdiacono induitur Tuni-
celsa, qui constringunt cordulas hine hinde super humeros ejus politas, & deinde eodem modo Dalmatica, ipso Episcopo semper nudo capite. Porro quod in antiquioribus taetemonialibus legitur, depositis Pluvia ,-Mura, verbum, di Mitra supervacaneum est, ideoque in noli rolitae Caeremoniali ablatum, quia scilieet, deposita jam prius fuerat Mitra, uti constat ex ipsis q. xviii. depfira Iuue Mura sans, m eras , camat
Tum Episcopus sedet, & imponuntur ei chirothecae per Diaconum in dextera, & per Subdiaconum in sinistra, manibus illius prius, & mox chirotheeis per eosdem deos. culatis. Mox surgit Episcopus, & induitur ab eisdem Planeta, quae hinc inde super brachia aptatur, & revolvitur diligenter, ne illum impediat.
rubrear, ac Pisuetam, ac sedens Muram, aeudi s annulum Ponti alem, o alior communes
roiberas . Ex Rubriea huius nostri l. post iram Episeopus depacito Pluviili, induit Tunicellam, at-oue Dalm iticam, de quibus iam suse diximus nostro I. Tomo Romani Pontilicatis , in Proles menis, & in Commentariis ad Titulum x III. s det, & imponuntur ei Chirothecae in dextera, &per Subdiaetanum in sinistra, minibus illi prius, k nioc Crimitieeis per eo dem deosculatis. Concinit is plane ritus ritui Ponti thiae Capellae, de quo ita scribit Patricius Lib. u. Se tionc I. Cap. xi II. INν Mur Papae per D ovum, diaconarum rubetae, qui aure, o Esquam Uluisi, , id eii Papae, Imposuerint, yculantur ejus metus, O Girotheeas. Ex Ponti ali Durandi, Aedilris Oin herar a ente, Diacoum i II-rit primo suam iudextera , O psea aliam iis Misera, Iem reuiis ille , vel Caprilanus, ear inittera , O d trabere debem . Ritum est e antiquum, ut Episeopus in sacris stinctionibus, ae
praeserti in celabraturus Missam Chirothecis uteretur, hin suo ostendimus nostro I. Toino Roniani Pontilicilis.
scopus , & induitur ab eisdem, Diatono stitieetR Subdiacono Planeta , quae, ut ait hie g. noster, hine inde super bractis aptatur, θ' re Elaftur diligenter , ne i in impediat. Statu chodie
non videtur adeo necessarium, non enim hodie na Planeta est sicut anti tua, quae prosus rotunda crat, totum ambietis ii ominem a ci illo usque ad pedes, unicina in medio aperuiri in habens, purquam cap ut immittebatur; qua de causa, ut scite ob servat eruditiis tuus Bona Cardinalis Libro t.
ut Sacerdos operari, ae manibus libere uti posiset, erina super braehia revolvere, & c, inplicare debebat. Sie indutos Pontifices, R Sacerdotes ii priseis Eceletiarum parietibus Urbis Romae passi ncernimus; suntque etiam hodie Graxorum plo
idem Aultor observat, ex ampliti line, & protervolae totum corpus cum braesitis circumcludente proveniens, cas paulatina a lateribus scin dere, S decurtare cccperunt, donec ad formam, qua hodie utimur, redactae sunt. Notat vero re
illud Lindanus in sua Pansplia Euangetlica Lib. iv.
Cap. Lur. nostrae aetatis, & superioruin aliquot pauculorum seculorum casulam, seu Planetam,
vix esse illius priseae dimidium: tam enim nave es aerisa, decurtata, atque aliam prope inspeciem des mala, α si eum illa sua missa, uvis Ma xit , atque degeneravit , e Nonatur , vix summtueatur nomen. Videtis & quae de Cisula seripli
mus nos citato I. nostro Tomo Romani Pontifiealis, tum scilicet in Prolegomenis, tum etiam
volveret Sacerdotem sua amplitudine, inde ortus cst
76쪽
est ullus, ut a Ministro Hevetur, eum Saeerdos Iolliam, R Calicem elevri, iluae praxis anti tui tus necessaria , ne pedibus obversans flectenti genua impedimento elset, adlaue perseverat, tare inelli, cessante muta , superflua st , uti idem B in Crrdinalis notat. Hinc etiam perniansit & usus, laetu pauci fortassis intelligunt, ut in Quadragesiam, aliisque diebus jejuniorum , quibus Min stri utuntur Planetis , cluaaptizatae lint a parte an reriori , quod olim propter ipsasn carum amplitudinem necessarium erat, ut expediti essent ad ininistrandum; sicque paulatim introductum est,
ut Dia nus , cujus in Mitri poti sutum est ministerium, Planetam exuat , ejusque loeo Stolam latiorem accipiat; quod aevi recentioris est, nam Ordo Romanus non exui Planetam, sed elevari mandit: maeoni, inquit, lepant Planetas ιδ ssea Di. Atque luee adnotare libuit , occasione a nostro q. arrepta , qui ad antiquam Planetae sor-inaen videtur alludere. In Cylla autem Pontificia veterum rituum tenacimina Diaconas hodieque Pontificali Mistae inserviens , non Stolam quidem latiorem , sed Planetam plicatam ad hibet in umdum S: olae latioris.
Si Episcopus Pallio uti possit, & eo die uti convenist, assertur per aliquem Subdiaco. conum ex Altari ambabus manibus velo aliquo supposito , quod Diaconus capiens Episcopo offert osculandum in Cruce posteriori; & advertat , dum illud cas it . ut partem duplicem Pallii capiat dextera manu, simplicem vero sinistra; di dum illud imponit, Subdiaconus manu dextera elevat partem , quae a tergo pendere debet , illudque aptant, ut humeros Episcopi aequaliter ambiat, & pars duplex Pallii ponatur super sinistro humero Episcopi. ino sacto , idem Diaconus capit unam ex tribus spinulis per aliquem Aeolytaum allatis, videlicet pulcriorem, eamque infigit Cruci anteriori Pallii ante pectus existenti, aliam in Cruce sinistri humeri, tertiam Subdiaconq; infigit Cruci posteriori, quae omnia ita infigantur , ut tertio transeant per Crucem, in qua sint oceli tres, seu ansiuiae tres sericae ejusdem coloris nigri, ita
tamen, ut nec Crucem, nec Pallium perserent, neque Planetam tangant, digem mae spinulis appositae remaneant ad dexteram insgentis.
Tum sedenti Episcopo imponitur per Diaconum Μitra pretiosa sumta de manibus Capellani de illa servientis, Subdiacono vittas elevante.
Domum imponitur per Presbyterum assistentem annulus Pontificalis annulari digito de terae manus Episcopi, annulo prius, & manu postea deosculatis. Episcopo parato, accedunt ad eum Archidiaconus, & alter Diaconus, seu duo digniores Canonici Diaconi parati Dalmaticis, qui ei a lateribus assistunt a principio.
I. Gimus de Pallio nos iii in in nostris ad Oecumenicas Synodos Commentariis, tum in Commentariis illis, quibus Ro-imnum Pontificale illustravimus, prael urtim Ἀ-mo t. in Prolegomenis, tum supra Lib. l. hujus Caeremonialis, Cap. xvi. tum ctiam in opere, De adire sunm Gangelii, Lil, ii. Cap. xxi. Sed hisce omissis , ritus in hoc j. xx. descriptus, magna ex parte desumtus est a Caeremoniali Pontificia: Capellae , Auctore Augustino Patricio, qui Libro Ii. Soctione r. Cap. x ii l. live habet: Unus Subdiaconorum Aristituorum Paluum de Astari vela e opertum Vportat , quod Disonat is ipsaecipiens Crucem postm rem Pallia ripae osculan-δεω porrigit; deinde Alud, juvante Subdiuom Lutino , imponit eo modo, ut pars duplex supersi pro humero maneat , isdemriantur tres h n- , quarum unam pustriorem maeretis ciues anteriori Palui insigit , aliam Coei super humerum Ansrum , ct tertiam infigit bubioconus Cruci seseriori. Ei delii plane sunt, quae in i plis
nostroq. xx. praeseribuntur, sicut &lam, quae statim sequuntur: Sura autem hujusmodispinulae taliter Infigendae, ut tertio Crucem pertranstora, Pallium autem non perforent, neque Planeίσης Longam, quodque gemmes nula maneans ad deinteram inplevtis.
IL Hllium quidem est proprium Archiςpi
77쪽
s porum, ae Patriarcharmi induimentum, quod
tamen peculiari privilegio a Summis Ponti fieibus e cessiim etiam aliquando Episeopis suit, ide que in nostroq. xx. edicitur, ut si simpuluti sint, ct eo die uti cramentat-Non omni
die utendum esse Pallio, sed prae rugibusdam diebus, qui in pristinii, De a Murem
litana ex fini solam, iam supra Lib. I. Cap. vi. q. III. nostruin Caeremoniale edixit ; illud praeterea L Iv. adjungens, quod si no reperiamur expressi , ipsi nimirum dies, quibus utendum est Pallio, recurrendum erit ad eommunem eonsue ludinem, quae est, ut eo uratur diebus infraseriptis, videt et Nuisitatis Dominino'I CDDID-ut jam ibidem ad ipsum q. iv. videre est . Porro eum de Pallio, & eius forma, ae modo induendi, eitato Capite xvi. Libri l. & alias etiam abunde dixerimus, unum illud hoe loeo notabimus , ea verba, quae ad finem nostri q. xx. leguntur: qua -nia ita infigamur , ut tertio trafeant per Cocem, in qua μι sterili tres, seu ansulae tres ferier ejusdem reis Is nuri, ita tamen, ut nee Cruram, nee Patumn perfrenet die. adjuncta primum fuisse in hoc nostro moderno Caere moniali jussu Benedicti XII L ei lito, nam alias in Caeremonialibus ante ipsum editis locus ille se legebatur: quae omnia ita infigantur, ut tertio troseau per Gucem, mn tamen Paulum perforent ubi vides, verba illa, in qua sint ocelli tres , seu anfin rei serieae ejusdem coloris nigri, Om
III. Imponi Pallium Episeopq super ritne
eam, abunde ostendimus supra Lib. I. in Commmentariis ad Caput xv i. interdidius est enim a saeris Canonibus illius usus extra Mitiarum solemnia,&extra Eceletam. Hi neJoannes VIII. Ρω- tifex Maximus in Coneilio Ravennae celebrato anno DCCCLXXVII. Can. Iit. statuit, ut fui eumque M'Iropolitanorum per Plateas, vel in Li-
totis uti Pessio praesumserit , di non tantum in praec δε M iovatibus, ct ab Aristides Sede ins s Iemporibus ad M urum solummodo Hunisenda, careas illa bonure. Ceterum, nonnisi a Secretario ad Altare, δc in reditu ab Altui ad idem Secretarium post Musarum solemnia Metropolitanos uti Pallio potuisse, ex eodem Joanne VIII addiscimus, qui hac lege antiquae consuetudinie sormi Pallium concessit Waloni Metensi Episcopo, eui ita seripsit: Sub ea uidelues ratione nudimus Fraternisati suae, us a Secretario usque adserum Altare, di ab Avari inque as S eretreium, Acut prisca extitit Paveatis em di do, Indui debeos. Ubi nota, Seeretarii locum antiquum esse in Eoelesia, in eoque eonsuevisse Pontifiees una eum aliis Pontificalibus vestibus ii dui , & deinde ad Altare prodire. IV. Pallio impolito iuxta ritum in j. xx. de seriptum, citius Cruem deostulabitur Episcopus, sicut serere solet in aliis paramentis, in quibus Crux assa est, licet nulla de eo ritu habeatur mentio, deinde sedenti Episcopo, ex XII. imponitur per Diaconum Mura pretissa , famia de manibus Capellari de tua fervientis, Subdiacono vivas elevante , idest, ut ait Bauldryus, secundo Diaemo aisistente. Imponitur demum per Presbyterum assistentein annulus Pontificalis annulari digito dexterae manus Episcopi, annulo prius, &manu postea deostulatis, ut ait l. xx li. ex cujus etiam praescripto, Episeopo omnibus paramentis saeris induto, aecedunt ad eum , eum debitis scilicet reverentiis, Archidiarenus, di aster Dia- emas, seu duo digniores Catini ei Diaeoni pariat Dalmaritas , recedunt autem, factastilitat prius Episeopo debita reverentia, duo illi Diaeoni porati , qui paulo ante accesserant ad Episcopum. De Mitra, & Annulo Pontificali imponendo Episcopo celebraturo, postquam sellicet indutus est Pallio, si eo utatur, N eo die, quo celebraturus est Missuum solemnia, uti eonveniat, ita legitur in Caere noniali Capellae Pontificiae, Lib. u. Secti ne I. Cap. x Iil. Deinde 'se Duranus papae M tram impisit. Accedit interim primus Epis p rum Cardinalium a lans, ct imponis Papa Iam Muram tenenti an ulum Pandificalem, ct alios,
quos Papa voluerit, cujus manum sola r. Plorium etiam annulorum meminit in suo Caeremoniali Crassius, unius autem Durandus in suo
Pontificili, uhi ita inquit: Capellanus riuoluuiiamus, idest, Presbyter assistens, immittis ejus digito annulum Pon sicalem eum osculo ma I, quam semper debet osculari, Illum immutendo, ct elisis a reabendo , Oneneraliter quatiescum'
que at uidiati porrigis , O recipit ab ipso. Sed
de hac re passi in Seriptores differunt .
Diaconus vero, & subdiaconus recedunt, & capiunt suos Manipulos, & anteeedente Acolytho Thuriferario cum thuribulo, & navicula; ministranteque Presbytero assistente naviculam , Episcopus imponit, & benedicit thus , ut supra in Cap. r. Lib. II. g. de Vesperis solemnibus Episeopo celebraturo dictum sitit. Deinde Epi. scopus cum suis Ministris, facta reverentia Cruci super Altari in dicto Saeel Io, seu Secretario existenti , processionali ritu procedunt ad Altare, in quo Missa est e lebranda, hoc ordine.
Thuriferarius cum thuribulo : deinde Ceroserarii eum candelis aecensis medium habentes alterum Subdiaconum paratum Tunicella, Crucem deserentem: deiivle Cle
78쪽
tiel, & Beneficiati Ecclesiae cum suis Cottis, bini, & bini, incipiendo a junior,hus, leu minus dignis. Hos sequitur reliquus Clerus illius Ecclesiae suo ordine, xtaut digniores semper sint posteriores in Processione. Canonici vero, qui sunt Parin, antecedent Episcopum immediate.
ypiunt suos Ν rdi aeressere ad Episeopum duo assistentes Diaconi Dalmaticis induti, recodunt Diaconus, & Subdiamnus, & elapiunt lucis Manipulos,& antecedente Thuri rario cum thuribulo, & navicula, ac ministrante Presbytero assistente naviculam, imponit Episcopus, dehenedicit thus, juxta ritum superius praescriptum hoc eodem Lib. II. Can. i. q. xi I. estque is ritus Pontificiae Capellae, de quo Patricius Lib. it. SOctione I. Cap. x I . ita inquit: Post haec Epigra
nui meen π in thuribula dicem: Ab mo benedioris . Meminit de ejus ritus in suo Pontificali Durandus, cruena ita enarrat: Si Pontifo Iove ab Mariis uuae, in Secretario, Capin Ianus tune et eum suis manus coebisar thure μ' rigit, quas ille cum Cruri uno in Iburibula mittit, diremi: In cuius honore Gemineris, ab illo benedioeris. Si vera iuxta Altare Induitur, fusi
ni, pris 'uam dicu Deus tu conversus M. IL praescripto nostri xx iti. posito, &henedi incenso in thuribulum, deinde Episco pus eum suis Ministris facta reverentia Cruci s Det Altari in dicto Sacello, seu Secretario exi tenti, processionali ritu proeedunt ad Altare, inruo Missa est celebranda, hoe ordine in xx riescripto: T riseraria cum thuribulo . deinde
C referarii eum eandeias Meensii, merium habemus alterum Subdiaconum ratum tunise , si Manipulo tamen, Crucem deferentem : drinis .
Gerici, O Beneficiati Eule ae eum fuis Cottis , biri, biri, Dei enaeo a juniorum, δεώ --nus dignis. Hos Aut in reliquus C erus Misi E eis f- ordine, Dauet digni rei semper μι Ρ- seriores in praeessem. Camnies vero, qui raparati , antecedum E immediate ; hoe modo stilicet: procedunt prunum parati Dalma ticis, post eos parati Planetis, & ultimo Ioeo ii, qui sunt Pluvialibus induti; quamobrem corri
genda est Figura , in qua non rectus ordo Proees.sionis servatus est; mirumque videtur, quod Iainjusmodi error in calce antiquorum Caeremoni inlium eniendato, uti videre est in Caeremoniali Romae edito anno MDC. in recentioribus Ceremonialibus deprehendatur, in quibus post j. xx m. Figura cernitur, in qua Processionis ordo etiam turbatus est, nam primum parati Pluvialitrus, tum Planetis induti, & ultimo lora ii, qui gestant Dabmaticas, incedunt. III. Quantum denique ad Φ. nostrum xx I .
admonendum & illud est, quod 1lias insta l. xxvir. praescriptum est, ut si scilicet Celebrans fuerit Arehiepi simpus, aut Αrehiepiscopo major, aut habens privilegium , ut Crux ante se deferatur Archiepiscopalis , deferri. MIe Caninoos V
79쪽
tta tantum , nou aureis ante Mos de Gera , Imaoiue Crue xi ad Vsum vers. Sed S de hoc ritu se iam alias disseruiuius. Advertendum tamen, dei rendam esse Crucem Archiepisci pali in per Nini limn runte tu piratum, ut est complurium Eeelesiarum mos, Capituli autcm Crucem , quae ante Cleram da:ertur, gellandam esse per tauri- cum Cotta indutum. Porro quantum ad Crucem in ipsa Proeeis ine deserendam etiam ante Episcinpum per Ministrum Tunicella paratum , is quidem ritus habebit locum, si Episeopus in Melesia sua celebret, quia sicilicet in Pontillaesi Romano ad Τ itulum , he Osescio in Feria quinta Coae Domini
eum bone itur oleum Catechumenorum m. it:
legitur: DF Pontis P Archiepiscopus, MI P
ιriaraba, ct in Eccola sua, natur e iam in hujusmodi Proce ne Crux . Itaque non praelu-renda est Crux Episcopo in aliena Ecelesia cel branti , quo cassi, nec ipsa Processio fiet, uti ex Rubrica sequentis q. addiscimus.
Post Canonicos procedet Subdiaeonus Epistolam cantaturus gerens Librum Euangelio rum clausam ante pectus, in quo includitur Manipulus Episcopi ; deinde Diaconus ad sinistram Presbyteri assistentis Pluviali induti; demum Episcopus cum Baculo pastorali in manu sinistra, parte curva Baculi ad populum versi , ac dextera benedicens , si siit in sua Civitate , vel Diocee si, medius inter Diaconos assistentes paratos . Si autem Episcopus sum sit paramenta in Presbyterio apud Sedem , vel in Fal-diltorio, non fit hujusmodi Processio; sed procedit Episcopus ad Altare sine Cruce, sine Candelabris, & sine Thuriferario , cum solis Ministris paratis , ut supra , &ouibusdam aliis.
Post Episcopum sequitur Capellanus serviens de Μitra , & alii Capellani cum Cottis, bini, de bini incedentes.
Si vero Celsarans fuerit Archiepiscopus, aut Archiepiscopo major. aut habens privi legium , ut Crux ante se deseratur Archiepiscopalis, per Subdiaconum paratum , de quo supra, desertur ante Canonicos Paratos tantum, non autem ante alios de Clero, Imagine Crucifixi ad ipsum versa.
I. Icut plerique alii Ritus, ita&uin Para- graphis histe descripti , supra Libro I. suis i is explicati fuere. inod hic omitti non debet , illud profecto est, antiquistiniani esse in Ecelesa solemnem Episeopi Missarum seleniniaeelebraturi e Secretario ad Altare Proccisonem, uti inter alios testantur limbus Eve illon Canoni-eus An Lgavensis in Libro, De proce fovibus ει- ela ficis, Cap. v. & Ioannes Bona Cardinalis,
ubi ex ordine antiquo Roniano dupli rem ait suisse Proeestionem Sacerdotis ad offerendum Saeri Dcium euntis, unam scilicet a propriis aedibus ad Eeeletiim; alteram in ipsa Echlesia, a Saetario sciliret, seu a Secretario ad Altare; huju4 - , Processionis meminere passim ordines Antiqui Romani, inter quos ordo xx I. Aue ore Cancio, ita inquit: Intrat Sacrarium prae nam ter sudis as Auare, Acut es indiris. Quint alias Eecletias , variae erant ipsarum consuetudines, quas sit vellem singillatim deseribere, nimia in longum Commentarius noster protraheretur. Unam ex his non omittam, qiue est Ecclesiae Turonensis, quamque ita describit memoratus Iacobus sive illon Iab. R Cip. eitato, De Pr e fiscibus Ecclesiastini. II. In Ecelesia Turonenii magno splendore ,& apparatu procedit haec pompa. Agmen dueit
Thesaurarius longo iniervallo praxedens, di e reum accensum candelubro argenteo praeserens, asse stante apparitore, qui turbam submoveat. S
quuntur ordine singulatim ii edentra, sed longo abin virem spatio disjuncti septem pueri symphoniaci, albis, & tunicis vestiti, eum lingulis candelabris, & cereis ardentibus: his succedunt sex Subdiaconi tuniciis quoque, & cetero sui ordinis cultu insignes ; quorum unus Crucem sublimem effert , tres deinde Sanctorum Reliquias, duo reliqui Libros argenteos inauratos Epistolarum, & Euangeliorum Missalium gestant: tum Diaeonus, & Subdiaconus majores ad praecipuum Altaris ministerium recincti: post hos, qui in rem Archiepiscopalem , & pastoralem Baculum praeserent: extremo loco progreditur Arehiepiscopus Pontificali ornatu conspicuus, eum duobus assistentibus Canon ieis, & totidem Clericis, seu pellanis, Pluviale Pontificium ab utraque Par te sublevantibus. Hoc ordine procedunt a Se
80쪽
eret arto in navim Eeelesiae neundunt dexterum vario, atque antiquo variarum Etalesiarum usus Chori latus, atque inde per medium Chorum ad facienda est procellio de S retario ad Altare ab Altare, exceptis dumtaxat pueris Ceroserariis, Episcopo Missi in solemniaeelebraturo iuxta riserui cum summum morun venerint, ibi ad lineam tun hoc Capite nostri Caeremonialis expressum. irini conlistunt, quatuor a dextera, tres a si- Ergo, ut in k. xxv. edicitur, post Canonicos pro-nistra parte &praetervecto Pontillae, omnes ean- cedet Subdiamnus cantaturus Epistolam porta delabra sua ordinatim dispolita in selo ante Aqui- ambabus manibus Liorum clausum Euangeliorum Irim Pulpiti eolloeant ; atque inde secedentes, duo ante Rus, in quo ex antiquo ritu, de quo su-rid Altare pargunt, reliqui Seholae Cantorum se pra Lib. I. dictum est, includitur Manipulus Epi- jungunt. Atque hunc procedendi ritum, An- seopitum Diaconus ad sinistram Presbyteri ass-xonomastice ordinem vorant. stentis Pluviali induti ; ae denique Episcopus eum III. Ejusdem Processionis mentionem sa- Baculo pastorali in manu sinistra, ea ius pars curvaciunt Amalarius Lib. I ii . Cap. v. Honorius Au- populum respiciat, ae dextera ben dicens, si sci-gu unensis Lib. i. Cap. via. Durandus Lib. iv. lieet sit in sa Civitate, vel Dioeceli; medius i Cap. v I. Rupertus Tulliensis Lib. I. Cap. xxviii. ter duos Dia nos assistentes paratos, qui omnes qui etiani symbolitas, & mysticas ejus ritus ra- mido capite Ucnt , cxcepto Episcopo , quitiones edisserunt, quas etiam loco cituo laudatus Mitram gustabit.
Eveillon recenset, & ex parte deseribit. Ex prae- U. Post Episeopum sequitur Capellanus deseripto Pontificalis Durandi Mitra, & alii Cas lani eum Cottis, bini A bini .
Introitum, Gloria miri M. Ponifex ρμαρ αυ- incedentes, videlicet, ut ait Bauldryus Parte mmer, dissemniser ad Altare eum M iseis μο- ubi enarrat Librum ii. nostri Caeremollialis, Cap. cedit, in qua Prores zepratae uriurifrarem, viti. Articulo H. Num. Iv. Canellantis, seu Mini-ris eum duo Cereseraria, deinde Sissarentiis ster de Baculo a dexteris Capellani de Mitra niani-eu, Libro Euangellarum, , pos tam σβ Df- bus iunctis: tum Capellanus de Libro, a dexteris rens Crucem: post quosse inur Pon sex, dedu- Cipestani de candela: postea Ministur de ampulliseentibus eum Capesiano aderieris, θωυμον- a dexteris Ministri de Gremiali; dc alii si tot lint,rente Camburam, idest Baculum, as ybis, bini eo ordine, qudin eis Caeremoniarius assigna- .lobaliam pulcram ante emis tenentibus. Is vera, vit . Porro si Episcoras celebraturus Mittarum
qi Mitram servat, di alia Gerta Superpellictis solemnia, sua simasicru parainenta in Presbyterio indu subsequuntur. Incipiens autem prae dere, ad Sudem, vel ad Faldistorium, ex praescripto inebos, ct eum MPmprii prosequisis v. Ad- β. xxv. non fit hujusinodi Processio, sed procedit
tutorium nostrum in Nomine Domini. Introibo Iipiscimus sine Cruce, sine Candelabris, & sine ad Altare Dei. v. Iudicra me Deus, DTmvi di- Tituriferario , cum solis Ministris paratis, ut sues ure-G ira Pini. S uo anu Marii pra,&quibusdam aliis. Non autem puto, ex no- pereminutam, Misae repent praedae in stro Caeremoniali sublatas laudabiles, ac vetustas v. Introibo; ct maeditat.'Confitemini Din variarum Ecclesiarum consuetudines , .in quibus mino quoniam bonus. Episcopi Sacris Hieraturi in Festis maioribus so-IU. Idem pdaeterea Durandus in silo Ratio- lemniori cum pomm hodieque solent e Secretarionali Lib. I v. Cap. v I. Num. x I. &xit . alterius ad Altare procedere, pratatim in D clesia Liig- ritus meminit, qui in ea processione servari stat- dunensi, ubi teste eruditissimo Petro Lebrun Τωtus erat, nam quatuor Ministri super Ponti em mo t. in Tractatu praelemitrari explicationis Misemappulam serebant, in summitatibus quatuor ba- sat , Articulo v I l . in Nota, Archiepiscopusculorum colligatam , quos etiam nuncupates ait insignis Ecclesiae Lugdunensis, quadraginta & λ.
Mappularios a mappula illa, quae etiam divinis pra Ministris comitantibus, celebraturus Missam figurata mysteriis erat. At vero quidquid sit de solet ire ad Altare.
Cum Episcopus suetit prope Altare, silutat exigua capitis inclinatione Canonicos paratitos apud eorum sedilia stantes; ipsi vero Canonici faciunt ei profundam reverentiam.
si sorte adesiet Leotus Apostolicus , vel aliquis Cardinalis, aut Archiepiscopus , vel alii Praelati, vel magnus Princeps loci, illos prius debet Episcopus cum Mitra sal tare, & illi Episcopo aliquantulum assurgentes, denudato capite respondere, praeter Cardinalem, qui non debet assurgere, sed tantum discooperire caput.
Uni in solemni illa processione de Se- capitis, inclinatione Canonicos paratos jam προ eretatio ad Altare, pmpe ipsum Alse sedilia stantes capite aperto, qui statim& ipsi s tare suerit Episcopus, salutat exigua esunt ei Profundam reverentiam cum inclinationeri.IL