장음표시 사용
81쪽
scilicet rapitis, & hutnerorum. Lidet autem Episi eopus aliquantulum caput eum Mitra inclinet in . non ieis , & quidem ab utraque parte mori, ineipiendo a digniori juxta regulam traditam , Mi- nisui nihilominus ipsius Episeopi, qui stilicet in
ea proeession: Iateribus illius adhaerent , multoque magis Capellani , qui Episeopum sequuntur, non os ipsos profundius salutabunt , quam ipse Episeopus. Ceterum si adesset Legatus An stilleus , vel aliquis Cardinalis, aut Archiepile pus, sive alii Praelati, vel magnus Prineeps loei, qui sellieet Superiorem minime recognoscit, ex praeseripto nostii β. xxix. illos prius debet Episeopus eum Mitra salutare, & illi Episeopo aliquantulum assurgentes denudato capite respondere, praeter S. R. E. Cardinalem, qui non debet assurgere, sed tantum discooperire eaput, bir to scilicet, non autem pileolo, juxta ritum oueinvidi non semel Romae servari, ubi scilieet solemni, 8c Pontificali Missae cantand:r ab Episcopo aliquis S. R. E. Cardinalis assistit, in suo seitieet Τitulo; nam alias usus Romae est, ut in aliis Eeci sitis Epistopo celebranti, & Cardinalem salutanti, is illi assurgat.
α mvis denique hodie Episcopi saeris
induti vestibus, ae Mitrati, celebraturi Missarum solemnia, non modo Baronem loci, ae Magi stratum , verum etiam alios inferioris eonditionis
lateos homines, qui solent selemniis ipsis 1 iis
rum assistere, salutent, aliter tamen S.Carolus M diolanensis Antistes, ae Derorum Rituum peritissimus ea in re se gessit. Etenini, ut seribit in ejus Vita Carolus a Basilici Petri Lib. vi I. p. xxv I.
solemnia relabriser agens, Mitram ab Ataxi asoranum rediem de fuisset, Gubernatoris salu-
tanagratia , qui erant extra eaneelsis, mulier erratum norans , ne vultus quidem Ag callone , Muratum Caruum duis, quemquam extra ca
Cum vero Episcopus pervenerit ante infimum gradum Altaris, reddito Baculo pastorali innistro, qui de eo servit, & deposita ei per Diaconum Mitra , facit prosundam reverentiam Cruci super Altari positae simul eum suis Ministris. Interim recedunt alii Ministri, qui eum illue usque sequuti fuerant, excepto eo, qui de B 'culo, altero qui de thuribulo serviunt, duobusque Diaconis avis entibus, qui re manent . Episcopus vero habens a dexteris Presbyterum assistentem , & a sinistris
Diaconum, & apud eum modicum retro Subdiaconum, qui tune relinquit Librum Euangeliorum in manibus cieremoniarii, facit cum eis Consessionem, junctis ma nibus, stans aliquantulum inclinatus. Intelim cessat sonitus organorum, Cho rus incipit latroitum.
I. R Moquam de ritu nonnihil dicamus, quio in hoe q. praescriptus est, supplenda quaedam eenseinus , quae hoc inpii eo nil si sunt. Ergo chim Subdiaconus serens Crucem pervenerit ante Altare, eam in aliquo congruo loco deponet, sine ulla reverentia Altari; itemque Certiserarii candelabra sua deponent super Abaeum, & ibidem ad Confessionem de niore genufleetent ; Thuriserarius voci recedet ad partem Epistolae, ubi etiam genufleetit. His ita dis. positis, cum tandem Episcopus pervenerit ante insimum gradum Altaris, reddito Baculo pasta-xesi Ministro, qui de eo servit, & deposita ei per Diaeonum Euaraelii Mitra stantem a parte Euan elii, quam tradit Miniit o de ea servienti, ibiem tanti, facit prolandam reverentiam Cruei super Altari postae, simul eum suis Milii stris, quorum sioli caeri profunde se inclinabunt, aliis non noni eis genuflectentibus. IL Interim reeedunt alii Ministri non saeri, qui Epistorum usique ad Altare sequuti fuerant, meepto Ministro, qui de Baculo servit, qui genuflexus manebit ad partem Euangelii in . plano, post Ministros saeros, & altero de thuribulo, qui
genuflexus ad partem Epistolae manebit, sicut Ministri de Mitra, de Ampullis, & de Gremiali,
quod est super credentilam. Ministii de Libro,& de eandela Meedent ad partem Euangelii in plano, ibique R ipii genuflexi manebunt, Diseeoni vero duo Assistentes saeti reverentia Altari ,
paululum recedunt, locum cedentes Presbytero
Assistenti, & Diacono Euangelii, post quos stare debent, dignior scilicet retro post Presbyterum assistentem, qui erit a dexteris Episeopi, & H-tcr post Di aconum Euangelii, qui eidem Episto-m a sinistris assistit, uti in Figura aenea videre est impressa Tocru I. in Cap. v I l. post q. I. in qua tamen Ministri inferiores desiderantur. Sed quidquid de ea re sit, quam alias nos expliscuimus , Episcopus tandem habens a dexteris Presbyterum assistentem, & a sinistris ipsum Diae num Euangelii, dc apud eum modicum retro Sub diamnum , qui tunc relinquit Librum Euangeliorum in inanibus Caeremoniarii, ibidem utiqua genuflexi, facit cum eis Consessionem iunctis manibus stans aliquantulum ineli natus, cessante in terim organorum sonitu, & Choro Introitum, Missae incipientc.
III. Hactenus Rubrica nostri L eui nonnulla majoris explicationis gratia addidimus ex praxi ino
82쪽
insignium Ecclesiarum, praesertim Urbis, in qui bus solemniter Episeopos non semel relebrare asepeximus. Deceret tamen, ut Ministri omnes inserioris ordinis bene dis irasiti , pro situs ratione in eoenu Epistolae litterent. Deponit autem Episcopus ubi ante insinum Altaris gradum pervenit non modo Baculum, verum etiam & Mitram, quia stilicet jam olim vetitum fuit cooperto ea pite sacris operari, iisque assistere, uti constit Carum s Pisopus Lu. De eousseratiane, Di stinctione I. ubi etiam locus Apostoli in Epistola ad Romanos p. x I. laudatur, qui prohibet viros velato capite orare in Ecclesia, multoque ie-eirco magis Missaru in solemnia eelebrare, usque asiistere . in irca non modo in Canonicas sanctiones Capillitium fictum Clericis vetantes, sed in terribilem Apostoli sententiam , quam alias explicuimus, impingunt taerici ipli, ac praesertim Sacri homines, qui eum eonia fietitia divina Mysteria celebrant. In Pontificia Capella, teste Patricio, eo Papa fuerit ore gradus Altarit, Diaconus Euangelia depanit ei Muram, O eam
auditori tradu ad hoe semirari. Narrat deinde&alia, quae huie nostroq. sero in omnibus sunt
III. Olim, ut ex Durandi Pontitaui eonstat, eujus locum supra attulimus, cum proe debat de Seeretario Episcopus , inchoabat , Reum Ministris suis prosequebatur Uersiculum, Λ jurarium myrum in nomine Domini, & Psalmum, dira me Dem qui tamen hodie juxta Mi salis Rubritas in infimo Altaris gradu a Celebrante cum Ministris dicendus est, praemissis sei licet ligno Crucis, & ab ipsb Celebrante, In Nomine Patris ,-Filia, ct virum, Amen. Introibo ad Altare Des dici de quo vide eruditos Gavantum, Lebrun, & Meratum, ae alios Missae ossibeium explicantes. Porro faeiente Episcopo una eum Ministris in ipsis infimo Altaris gradu Consessionem, Chorus incipit Introitum, de quo etiam videri possunt Auctores ipsi laudati Gavantusae Meratus in Rubrieas Miltilis Parte I. Titi viti. Num. I. & Lebrun in explicatione Missae Parte v.
Dum Episcopus, facit Consessionem profert verba erga dictos ejus Ministros stantes apud eum capite inclinato, in plurali dicens, Vobis fratres, & Misereatur vestri se illi vero erga Episeopum in singulari, idest, Tibi Pater, o Te Pater, &πatur tui caci quae dum dicunt, caput versus Episcopum profundias inclinant .
Cum Episcopus dixerit, Ddulgentiam, Absolutionem, o remissiorem m. S laconins capit Manipulum , qui fuerat inclusus in Libro Euangeliorum , & a latere Μan, puli osculatur, deinde porrigit Episcopo osculandum, ubi est signum Crucis, mox applicat sinistro Episcopi brachio cum osculo manus , ipsumque stricte religat. Canonici parati stantes in suis loeis saetunt simul Consessionem bini; similiter alii siquierunt parati, alias genuflexi, prout etiam laici omnes tunc genuflectunt.
I. R Uctore in suo Pontificiali Durando, ubio Episeopus ante Altaris gradus eum suis . A Ministris pervenit, repetit praedictum
s. Introibo, σ mox dicit, Confitemini Domi no , quoniam bonus . Dum autem hie perfur dieitur, Diaconur flant σ sinistris Pontificis, tra dens Cambucam et , qui Muram servat, de nitu ram de Miss ea Ie, σαῖ res eam, ut se missum est, per amerius tarnu. Loquitur de sui temporis Mitra, in qua cornua nim ita uti ita, ut hodie, sed longe disjuncta erant, ideoque pereornu anterius imponaxatur, & per posterius a seretiatur. Et sineresse fuerit, complanans et ea pillos cum manu, di amotam tradit e I, qui eam fervat, re mens Camburam. Mura itaque de possa, Pontifex medioeriter Meianatur fatu Confessionem, a sentibus sibi Cape ans a dexteris,
Subdiacono in gradu AParissane Librum Euangeliorum et um raram illa tenente . Agit & de
iisdem ritibus Auctor ipse in suo Divinorum Rationali Lib. v. Cap. vI. quos etiam mystice enarrat. II. Confessionis ad initium Milia saetendae iam testem habemus Durandum, qui floruit Seculo xii I. Iam non desunt, qui eius originem ab Apostolis trahunt, nam ait Gavantus: Lituros S. Iacobi a Confessione incipit. Variae formulae iam eratit in usu Seeuto xl II. quas tamen surpressit in sua Provincia Cone diiun Ravennatense anni MCCCXIR Gn. xv. ubi ita statuit:
niam in Confessionibus, quae sum pustue L introitu Misse, di alias, varii perfuisorie, di
disersinode ransitenetur, saluimus, de cetera . uva risi rei mur, per totam Provinclam Ravennatem Confessiones hujusmodi fleri sitis bacf-mo : Confiteor Deo omnipotenti, fleam Mariae Virgini, Beato Michaeli Archangelo, Beato Ioanni Baptistae, Samstis Apostolis , Petro, & Paulo,& omnibus Sanctis. K 2III. Vin
83쪽
III. Uarias huius Consessionis formulas, quae antiquitus in uia erant , quaeque in priscis indi-eir, is liturgicis reperiuntur, legere est apud Joanneni Boiia Cardinalem, Lib. It. Cap. III. Graneolassium in Libro, De antiquis titurgin , a Pag.
4 7. ad Paginam usque ss. Locus emittendὴ Cmsessionis ad ali inin in omnibus passim Ecclesiis ex praescripto Rubritarum Milsalis, & ox praxi Pontificiae Capellae est in plano prope infimum Altaris gradum , quamvis in quibusdam Eeelesiis aliter hodieque is ritus servetur. Teste Mittento Lib. I. De antiguis Sele ae ritibus, Cap. Iv. Num v. in Viennensi Mesesia apud Gallos , C Iebrans Consessionem facit in linea medio in Pre. sbyterio constituta, quam solus cum Capellano, R dusius Diaconis honorariis occupat, ministris ejus in eoi laterati ejusdem lini loco eonsistentibus. Si vero alter ab Arelii piscopo Mittiindo cantet, ipsie nihiloatinus, allistentibus praecipuis Chori Dignitatibus duabus, Consessisnem una cum Celebrante ibidem recitat, eaque absoluta, Subdiaeonus Euangelii textum eidem, Celebranti, & Diaeono Osculandum praebet. IU. Alius viget usus in in ligni Baslita san- Martini Turonensis, in qua neque ad Altare, neque in Presbyterio, sed ad S. Martini sepuletum fit Consesso. Hune ritum ita describit nati Rituale ejusdem Melesiae apud laudatum M irtentum loco citato: Mirciorum intrantibus, si mi elassicum eampanarum cidiri. P si Sacerara, Diaeanus, MMiser Subdiaconus Mareon Petri os lames, vadum ante sepularum, dicenter ibi, Confiteor, di Mi Introitum de n-tanter, O Kyrie elei En, ams Susiacanibus A
delii, σ eertas hine inde santibat. Hae dicto,
redeum anu Auare, dicentere. Deus misereatur.
In Ecclesia Remensi, & Laudunenii, teste Bellotte, Celebrans alsumtis in Sacrario vestibus, ibique ante Imaginem Crucifixi profunde inclinatus Consessionem saeit eum Ministris, qua peractR Chorum inpreditur, tum flans in niedio ejusdem Chori profunde se inclinat Altari, &deinde Ω- eie ad Chorum eonversi dicit, Orate pro me se tres, ct α' pro vobis: mox ad Altare conversus in infimo gradu Altaris stans, & profunde se inclinans, dicit, Aufer a n m Damine . . & demum manibus junctis siser Altare dicit, Oramus te ut in ordine Missae.
nune Monachi Cluniacenses ordinis S. Benedicti, nec non rigidioris disciplinae Carthuliani Mona-ebi , qui generalem Confessionein ante gradus Altari a parte Euangelii versa facie ad austrum per agunt , sine Stola, & sine insula, quia sellieet hae vestes symbola sunt innocentiae, & charitatis, quas ieeirco alsumere non praesumunt,nisi post peractain Consessionem, & nisi ipsa mediante reconciliati Deo fuerint, exemplo Publieam, & Mavstilenae , quorum alter a longe stans, nolebat, oculos ad Caelum levare, altera vero stans retro
secus pedes Iesu, lacrymis coepit rigare pedes ejus. Notat hae eruditus Meratus in Additionibus ad Gavantum Parte II. Tit. I II. ad vii. Mil salis Rubricam, ubi etiam plura docet, quae ritum ipsius emittendae Consessionis spectini. Porro ex ipsa Rubri ea Missalis, dicit Celebrans Consessionem sans incunarus, donee a Misybis di L insit, Misereatur &α tam incipitur a Mis Ibis, Confiteor, se erigu , eum suis , Mea culpa , ter pectus dextera manu percutit, s Hyba
VI. Sunt qui volunt, inter quos laudatus Meratus , Sacerdotem Consessionem facientem
non debere se vertere modo ad unam, modo ad
aliam partem, quando dicit, Vobis fratres , .cris fratres, quia nullum praestire de t reverentiae lignum erga Ministrum. Sed haee opinio adversiri videtur Rubricae nostri q. xxxi. ex cujus
praescripto, dum Piso mari Gine n si fert uerba erga diati ejus Misistras, flantes a Ieum , capite inclinato, in plurali, diems, is bis fratres, di Misereatur vestri &e. illi vero ediga Epissopum insingulari Si ergo, erga dictos Ministros ea verba proserre debet Episeopus, debet quoque tunc ad unam, & alteram partem savertere, praesertim si Ministri, de quibus j. hieloquitur, lint Canonici, isque ost usus, quem ego
servari vidi in inlignioribus Ecelesiis , etiam ad Missarum solemnia ab Episcopo ritu Ponti stati
VII. Cum tandem Episcopus dicit, Inis gentiam , abstitionem, , rem meis ait
noster xxxii. debere tune Sub saeonum caper Manipulum, qui fuerat inclusas Libro Euangeliorum , quem tradet Caeremoniario, ut ait Cra sus Lib. it. Cap. III. eumque a latere deosculari, tum Episcopo deostulandum porrigere , in m illari loco, ubi est Crucis signum, mox appi care brachio sinistro, eum Osculo manus, ipsumque stridie religare . Cur Episcopo facta Conini essione Subdiaconus Manipulum coram Altari immittat, varias ejus ritus mysticas significati nes affert Durandus in suo Rationali Libro iv. GP. v I. Num. Iv. prinu scilicet ad notandum, quod concessa temporalia por manum alienam, puta Subdiaconi, vel alterius, & non per pr priam recipere, & administrare debet: secundo,
ad designandum, quod non sufficit oris Consessio, nisi δc boni operis frui uis per Manipulum s-gnificatus sequatur: tertio, ut videns se in ins
rioris ministerii ornamento ornari, animo humilietur. Quidquid autem sit de mystieis hisee interpretationibus, illud plane ex Durando, qui soluit Seculo x m. constat, impositum fuisse sinistro Epii copi brachio Manipulum a Subdiacono post faetim Consessionem . Id quod etiam nos docet inremoniale Capella Pontificiae, Auctore
Patrisio Lib. ii. Sostione I. Cap. xi II. ubi dicitur, Subdiaconum Latinum impleta a Pontificia Confessione, &dicto, Indulgentiam est e. impinnere Manipulum Pontifici, qui Euangeliorum Iabro erat inclusus, prius eius manu osculata.
Can nisi paratis antes in suis Deli faciunt ut Confessenem, incipiendo scilicet a Psalmo, I
84쪽
ius me Deus, ut noetu Biuldryus: Euer alii omisi, qui de Guro di Claro parati erint. Nee .skia erunt parari, etiam scilicet stimes Consese olivitendum quod paulo ante dixerat, nslnpe rationem iacient; altas genufieri, proru etiam Diei tum Magistratuin si adesset, tum omnes alios tam ei mutentasseelunt. Eadem tradit Crassus U- Clericos, quam laicos debere genuflexos faeerabroii. Cap. 1 M. Canonu , in itis arati erunt, Consessionem. Verum aliter servatum vidim
stines Confessi-em simulfactum , sin aurem sim, Ieseos stilitat homines scilemni Missae assicient genuflexi , O u ter Munsonarii , ct alia flentes, stando facere Confinionem.
Finita Consessione, Epi; opus extendens, ac jungens manus, clara voce dicit, Ormus di ascendens ad Altare cum Diacono Euangelii a dexteris, & Presbytero assistentea sinistris, dicit submissa voce, A fer a mas se. deinde manibus junctis super Αltare, inclinatus dicit, Oramus te Domine i . prout habetur in Missali ; & cuni dicit, quorum DBpriae bie sunt cm. positis hine inde super Altari manibus extensis, osculatur illud in medio, nullam tamen ibi designans Crucem , & statim ambabus manibus tangens Librum Euangeliorum, sibi a Subdiacono a sinistris stante oblatum, in solio Euangelii currentis, illum osculatur adjuvante Presbytero assistente .
L T , Eseribenda hie primum est Rubrico Missilis, ei jus u. hie noster meminit. a Sie eni in de ritu loquitur servando a
Sacerdote post peractam ad initium Missae Consessionem: Dum dieit, Aufer a nobis deci Cel brant iunctis molaus asenint ad medium Aliaris, edi ibi inclinatus, mani 6- Dem junctis superre positis, O ita ut duiti parvi dumtaxat βου- sem, seu medium amerioris fartis tabulae, seu mensae Agraris tangam , resaeus manuum inter Altare ,'fe retento, poliare dextero super μibum in modum Cratis risio omnia semper obfer mur, eo manus juntiae super Alures nunetur fiereto Heu, oramus te Domine M. di eum dieit, Quorum Reliquiae Ille sunt, deosculatur Auare In medio, manitas ex reris aequaliter
Bine inde super eo posuit ; quod semper servat,
quando νculatur Auare , sed pos eos erationem IIIces ab initibus non dis usuris. In omni
olurius rei, nonpredueitu gnum Crucis luce, mel manu per id , quia QMundum es. Hae te nus Rubriea Missilis Parte ii. Tit. Iv. Num. I. quam egregie enarrant Gavantus, Me ratus, L hrun, S alii ei aditi Auctores. II. Eigo concinit Rubrieae Missalis si noster, mandans, ut finita Coi sessione Episcopus exten ciens, ae iungens manus, clara voce dicat, Ου- metus, & ascendens ad Altare cum Diaum Euan
Uicat submissa voce, Aufer a nobis dici Uerba illa, eam Diauno Drangesta a dexteris, Onesistero a me a Wris , adiuncta primum se Te hule in hoe novo Caeremoniali nivioris gratia ex rationi , nam in editeris antiquioribus delicierantur. Porro eum Episeopus ad Altare ascen- Qit, Presbyter assistens, & Diaconus ipse Euan Ielii, ut aliqui docent, adjuvant a parte sua Epi copum, & aliquantulum elevant paries anterio
res vestis suae, R mutant lora sua, Meedente scilicet Presbytero assistente ad partem Euangelii, R Diacono per gradum inferiorem ad partem Epistolae. Sed haec opinio in multis corruit, nam ut alia omittam, adversatur nostro l. ex cujus praescripto prius mutant loca, cum Presbyter aselis tensa sinistris, & Diaeonus a dexteris Episcopi ascendunt ad Altare; elevatio autem fimbriae anterioris ad Caeremoniari una spectat. Tum vero surgunt omnes Ministri, & Subdiaconus sumto Libro Evangeliorum, quem ipse Manipulum Episcopo imponens, ut ait Crauus Lib. 1i. Cap. III. Caeremoniario tradiderat detinendum, ascendit
ad partem Euangelii , ubi Episcopus postquam dixit , Oramus te Domine & os latus suit Altare in medio, ambabus manibus tangent Libra- Gangeliorum sibi a Sabdiacono aflniserit flante oblatum in suo Enaneelii currentii, illam Ueriarur, in prinei pio scilicet Euangelii, ad vanu Deo ero apponendo scilicet manus ad Librum , statimque recedit e tra cornu Euangelii, & stit in plano versa secie cum Libro ad Altare, ut ait Bauldryus. III. Reperitur is idem xitus in hoc nostroi deseriptus in Caeremoniali Codice Augustini P tricii Lib. ii. Saectione I. Op x I i . ubi ita legitur: Facia Confessione , Papa ascendis ad Altare , Hud in medio Geula ur; Subdistanus Ubrum Gangeliorum veriens , illum osculandum Papae Uent in eornu Gangelii, Episcopo Cordinati osse sente V V ad monte. Ritum esse antiquum, ut post Introitum Missae, εe deos latum Altare EI scopus sacrum Euangelii Librum salutaret, atquσoscularetur , dicens, Pax CFrisD , quam nobis per Euangelium suum tradidit , Nnfirmet, Oeoufervet corda, ct evrpres nostra in vitam clemnam, docent nos vetus Missa ab Illyrieo edita , t ervetustus Codex insignis Monasterii S. Dionysii in Francia circa tempora Caroli Magni exara
85쪽
tus , Ponti Male Prudentii Trecensis Episcopi, & lam Subdiaconus porrigens Euangelium Saeerdoti alii antiqui ordines Missaruin ab Edmundo Mase deosculandum ita dieebat misitio deseripti Lib. I. De angi vis Eous risum, ter, cui ille respondebat: Credo, re Confiteor. p. iv. Articulo x rr. Plura de hoe ritu jam nos diximus supra Libro i. IV. In plerisque Ecclesiis fiebat hare Euan- αμα in Commentario ad i. ii. videri etiam gelii deostulatio ab Epismpo in ingressu ad Al- potest Durandus Lib. i v. Cap. ix. ubi suse ritum tardantu Consessionem, ut in Rementi, ubi et ipsium exponit.
Tum areedit ad Altare Τhur eratius cum thuribulo, & navicula, quam porri t Diacono , & ille Episcopo, qtii imponit, di benedicit thus more solito ; & accepto thuriialo de manu Diaconi, thurificat in suo loco explicatur.
x deosculatum Euangelii Librum in omnibus plane vel antiquissimis Misiax simin ordinibus apud Graecos sequitur ineensatio Altaris, uti videre est in pervetustis Liturgiis S. Iaeobi, S. Basili i, & S. Ioannis Chrysostoini apud eruditissimum Goar. In primis Romanis Ordinῆbus, uti observat Lebrun, nulli fit mentio incersendi Altare initio Misse, tametsi Episeopus de Meretario ad Altare procedens acturibulis praecederetur. Eius tamen ritus tum Durandus, qui Securix II. storuit, tum alii Seri plores, qui de divinis ossiciis trorunt, men tionem passim faciunt , & caeremoniam ipsam tburifieandi Altare pluribus explicant. II. In Capella Pontificia, teste Patricto Libro II. Minione r. Cap x I tr. d sculato Eua gelio , Due Is Gangetit ad dexteram Pontificis in meo Altaris solis accedens, ct una eum eo Thuriserarius, incensum, o thuaeibulum Papa erunt, ρω impino incens , ut supra , Altare incenses more myueto. Subdit mox etiam Patricius , illud esse advertendum, quod dum Papa
86쪽
si apud Mare, diaconus Euangelii semper misi-
um Papa es in Sede, tune Cardinaus Pisopus, e Perib re a sisens hocstu. Id quod etiam respectu Episeopi procedit secundum ea, quae Libro I. jam adnotavinius, Cip. xxiii. Quoeatam ran dem experientia ipsa notum est, quod docet Poetae Segnius irritant animos demu2per aures
suam quae sunt reum sub ast IIbus ....ut italius intelligatur ordo incensationis Altaris , & loca, quae in Altari ipso debent incensi ,
sieut & numerus ductuum thuribuli, opportune ad hune q. xxxi v. Figii ram ordinem incensationis Altaris, in quo sacrae Resiquiae extarent, sive etiam Imagines Sanctorum, continentem apponendam iudie1vimus. Porro si in Altari non tu rint Reliquiae , vel, Sanctorum Imagines, incensiata Cruce in medio, prosequenda est Altaris incensatio per numerum s. & sequentes, omissis f s. 6. &7. Cetera quae ineensitionem Altaris pectant vide Tomo I. p. xx III. in Commentariis ad j. v. & v I.
Reddit deinde thuribulum Diaeono, & aeeepta Mitra pretiosa a digniori Diacono in
ossieto Assistentis serviente, stans in eornu Epistolae manibus jutastis, incensatur a Dia- . cono triplici ductu thuribuli. Tum ex eodem loco Cruei reverentia in medio Altaris positae, acceptoque Baculo in manu sinittra, medius inter Diaconos assistem res nam Diaconus, & Subdiaconus remanent apud Altareὶ vadit ad Sedem suam, ubi stans deposita Mitra, & facto sibi signo Crueis a fronte ad pectus, legit Introitum ex Libro, quem sustinet Capellanus de eo serviens supra caput, altero candolam accensam tenente. Assistentes vero hinc inde, ostendunt digito quae sunt legenda , di vertunt solia.
egimus supra Lib. i. Cap. xx I 1 I. red α dit Episcopus thuribulum Diacono i mrnu Epistor.e,& siuinia Mitra pretiosa a digni re Diacono, qui solus propterea accedit ad cornu Epistolae, flans ibidem inanibus junctis, a Diuo no Euangelii stante ad partem ipsus cornu Epi stolae in plano, incensatur, de statim dat ei be
nedictionem. Tum ex eodcm loco, nutu non
re medios gradus ine per angularer, ut ait Crasecus Lib. it. Cap. lII. Ma Cruci reverentia, quae es in modis Altaris, descendit euin Mitra ad medium plani Presbyterii, ita it non torga vertat Cruci, & aecepto Baculo in manu linistra medius inter Diaconox assistentes vadit ad Sedem suam, eumque sequitur Presbyter assistens, ut ait Baul
dryus, cum Libro, quem tradit Ministro, seu Capellano de eo serviente; sequuntur alii etiam Episcopum, qui ei inservire debent ibidem, exceptis Diaeono Euangelii, & Surullamno Epist is, qui remanent apud Altare, tantes, prout Episcopus, vel sedentes super sedem nud&m ibidem politam, itaui Diaconus ipse Euangelii sit directe e regione dignioris Diaconi assistentis, non vero Episrupi, & Subdiaconus a lini stiis eius. Episcopus vero stans in Sede sua, deposita Mitra, di iacto sibi signo Crueis a fronte ad pectus, ver sus Altare legit Introitum Missae ex Libro, quem sustinet Capellanus de eo sti viens supra caput, Quia tali rei ut infra dicitur, ς. xxxv I II. r u Iariter Presbyter assisten sustinere supra eaput Li-hrum debet, quoties Episcopus aliquid alta voce Cantat, secus vero, quando legit voce submissa alicro Ilinistro, seu Capellano eandelam tenentea casam, quam jam accenderat prius in Sacristia, vel Secretario. Assistentes autem hine inde ostendunt digito, quae sunt legenda, & vertunt solia, uti in nostro l. praescriptima est.
eam nostri q. xxxv. cui in quibusdam concinit -- remoniale Pontiliciae Capellae, Auctore Patrieio,& sere in omnibus inremoniatu Paridis Crani, Lib. it. Cap. II1. Ad Introitum Missae quod attinet , cius Auctorem S. Gregorium Magnum saeit Honorius Augustodunensis Ll, i. De gemmi
pa, Psalinos intiphonatim, idest, alternis Choris modulandos praesetipsisset, tu ait Liber Pontifica- Iis, & testatur etiam Walafridus Stratis, Lib. De rebus Ecclesiusticis, Cap. xxi I. MIyθomas, inquiens, ad inrestum tae unus Papa Insues Hinc nullas in Liturgia Gallicana Antiptionas ad Introitum recitatas fuisse inquit Marten ius Lib. I. De antiquis Belsae ritibus, clip. I v. Articulo
est antiquior Gregorio Magno. Quicquid sit de eius origine, certe in Missa Glenam, sacta Confessione, & thurilicato Altari , ulbi celebrabat Episcopus , ad paratam ibi Sedem deducebatur, quae quidem ex Libro ti. Apostolicarum Constitutionum, p. in I. medio in Templo erat constituta, sive in abside Eccletiae, ut patet ex Libro Miraculorum S.Stephani hi Appendice operum S. Augustini novae editionis, Cap. iii. Sed de hae Sede Episcopi, quae etiam Cathiara, Thronus,& Scilium appellatur, jam diximus supra Lib. I. p. xiii. & Tomo I. Romani Pontilicialis in m
IIL Quod Episeopus ineensato Altari ad suam Sedem redeat, ibique usque ad offertorium
87쪽
inanens, Introitum, ac alia legat, vel cantet, quaecumque legenda liuerim, aut tantanda sunt , ex antiquo plane ritu doeent nos ordo Romanus xlv. Audiore Gaetano, Cap. La ii. & Durandus in suo Rationali Lib. I v. Cap. x t. quos laudat in sua explicatione Liturgiae eruditus Lees , Τ
tiro I. Parte II. Articulo I. ubi etiam notat,
dein sere privilegio gaudere in Ecclesia Remensi C:lebrantes omnes , licet non sint Epismpi, nihil enim recitant, aut eantant ad Altare, ameoisertorium, sed in pulpito ad Altaris latus collocato . Idem etiam usus in aliis ejusdem Metropolis Ecelesiis sorte vigebata, id enim eonstat de Laudunensi ex nas. Ordinario ejusdem Ecelesiae apud laudatum Martentum Num. v. in quo praestabitur,utfinita Gloria, cerdos veniat ad Letareo , ad disendas orationes. Sed & de ea re varii olim fuerunt Eccletiarum ritui .
Deinde eum eisdem Assistentibus dicit alternatim ter, Κνrie elei ; ter Cisse eliisson, & ter seris eoisen . Diaconus, & Subdiaconus idem dicunt, inter se apud Altare, sicut & ceteri in Choro. o di , sedet, accepta per primum Diaconum assistentem Mitra auriphrygiata simplici, si haec placeat, & Gremisi. 8e
pariter omnes sedent. Prinyter assistens sedet in scabello, prout in Cap. v I t. r. rLib. I. de Presbytero assistente tam in Vesperis, uuam in Missis dicitur . Diaconi assistentes sedent hine inde a lateribus Episcopi in Icabellis nudis: Diamnus vero,& Subdiaconus in Missa ministrantea apud Altare super aliquo scamno apud cornu Epistolae sed*nr .
Cum cantatur a Choro ultimum Gris elison . surgunt omnes Μinistri circumstantes Episcopum, di aufertur Episeopo per Assistentem a sinistris Gremiale, & Μitra spileolum vero per Assistentem a dexteris , complanatis eum eo capillis, quod pe nes se retinet, sed mira, & Gremiale Ministris ea servantibus traduntur.
dem Assistentibus didit alternat in ter -is Drie inson, ter ciripe inisen; &ter XVie Hesmὸ idemque dicunt Diaconus, &Subduaconus Inter se apud Altare, Zc ceteri in . Clioro . ordo,& numerus vocis istius, serie eis fon, non semper idem in Ecclesia suit, diversi, que ritu a Lxtinis, & Graecis dicebatur, teste sancto G rcgoriri Lib. v I r. Epistata Lxvi I. ubi ita inquit : -D elefo autem nor, neque diximus, neque dicimur, stur a Graecis Hestar', quia iu re ruinia omnes dicunt , apud πρι autem a ta
hanc vocent Latine exprimere , 'uen nolum Latini Graece. Qui ritus in aliquibus Graeorum Melesiis Auctoris istius aevo sorte vigebat, nune omnino obsolevit.
me inson, tum in Missis, tum in Matutinis, ae Vestieris frequentius diceretur, statuit Concilium insense II. quini celebratum suit anno Dxxxim n. ii l. qui, stilicet, Mm in Sede AP suus,
uam etiam per totar Orientales, atque Italia
eum Prandi affectu,steo unctione dicatur. Ubi nota I. quam antiquus sit usus dicendi in Missa, Dris elemos, tametsi non constet, quibus Li- turgiae locis diceretur. ΙL repetitam frequentius eam vocena sui se, donee sellicet subsistendum Celebrans innuisset, uti eonstat ex ordine I. R mano Num I x. his verbis: Sehesauris, scilicet Cantorum, ita Anti ora, idest ad Introitum, im HI Κyrie eluison. Prior vero Seb- α est ad Inu cem, ut ei suntiat, F vult mutare numerum Letaniae,ininelinat se Rufe . Atque
hue speestat id, quod ait Paris de Crassis, XVie in Missis Papilibus randiu diei, quandiu reve rentia Papae per Cardinales faetenda durat.
ter dicitur Drie et son, post dictum, Gloria in excelsis Deo ore. Joannes Belethus, qui florebat Seeuto xi I. in Explicatione divinorum offici rum, p. xxxv III. asserit, in quibusdam Ecclesiis addi iniri. Quod ex Durandi Rationali Libro I v. Cap. xi a Num. I v. post ultimum dumta xat , Eme euisa, subjiei intelligendum est. S ne quod vox ista, Drio, novies repetatur, nem ρο , ter Drie eleison, ter ciriste eleigo, ter se rie et sis , ritus est Latinae inlesIae antiquus, quem egregie explicaut In noeentius III. Libro it.
88쪽
pute Ili. inaestione Lxxxl l I. Articula I v. D randus loco citato , inter alia autem ajunt ter diei
ad Patrent, ter ad Filium Christutu, ter ad Spiritum San um. Adhibitum sui Ise, orae Gyon,
is fumere dedueendo ex Concilio Arelatenu vi. anni DCCCXIII. Sin. I II. constat, & ex Capitulari Herardi , Cap. xv i I x. ubi edicitur, ut exequiae mortuorum eum luctu secreto,ine rit
it ant, est almos ignorantes, Lyrie eleison MI eanant. Adbibita est aliquando & e , vox , XVie elefare , quod idem est ae, Din Hei , canere, ut in Uita S. II unbaldi Abbatis
Heindenhei mensis apud Surium xv I I. Decembris, Num. xxviii. Ovmis plebs, inquit, cantantes Xyrteia sagant. Plura de ea voce, Drueleson, videri possunt apud Eruditissimum Durantuin Libro ii. De ritibus Ecisis Catholicae, Cap. X O I. per totum, εc apud Dusresne ad irsam vocent in suo mediat, & infimae Latinitatis Glossario. IV. dant uni ad ritus in Rubrica nostri l. xxxv I. praetcriptos, dicto XVie , sedet Epite pus, 3c primus Diaeonus imponit pileolum tum Osculo, ut ait Bauldryus, Sc postea adhue Mitram pretio m , sive potius auriphrygiatam simplicem, si hae placeat, ut ait noster si Interim Acolythus, seu Capellanus deputatus, sumto Gremiali de Alaico, desert cum debitis genufluxionibus illud plicatum ante pectus ambabus minit iis, dc tradit primo Diacono assistenti, qui illud super genua Episeopi sedentis eum debitis reverentiis ante ScP,st extendit, tum pariter omnes sedent, nem pe Presbyter assistens in scabello, prout di tinnest sepra Lib. I. GR v I r. rv. Diaconi assistentes hine inde a lateribus Epileopi in scabellis nudis, sed tamen pictis, ut est mos complurium Ecclesiarum; Diaconus vero, fle Subdiaconus in Missa minisantes , apud Altare super aliquo se no etiam picto apud cornu Epistolae, alii Ministri minores, tametsi nihil de ipsis in ipso nostro I. xxxvi. dicatur, super gradus Altaris s debuiit, vel patius semper stabunt, Ceroserarii
a lateribus Aiaci, Thuriserarius, &Minister de ampullis a parte Epistolae prope Altare, alii parte Euangelii etiam prope Altare, & parietem
ipsius Altaris. Sed de hac re vide quae Lupra adnotavimus, notandumque hie vero illud, quod jam alias seripsimus, attendendum stilitat esse Altaris situm. U. Qim denique cantatur a moro ultimum, serie elasson , ex pnesicripto nostri q. xxxv II. surgunt omnes Ministri, circumstantes Episcopum, cui per assistentem a sinistris Diaconum aufertur Gremiale, quod tradit Ministro , qui
illud plieat, δc servat apud se, factique debita
genuflexione , recedit . Aufertur δc per eundem Diaconum Mitra, pileolum vero, quod in antiuis O remonialibus ante nostrum editis birem icitur, a Diaeono inistente a dexteris, complanatis cum eo leniter capillis , quod penes se retinet. Sed Mitra, & Gretiatale traduntur Miniastris ea servantibus. Porro plura, quae in duobus hisce Paragraphis continentur, de rumia sunt ex toties laudato inten Uniali Pontificiar Capellae, ex illo praesertim, quod concinnavit Augustinus Patrici .
Finito a Choro eantu, Gris eisi , surgit Episcopus , a bivantibus eum Ministris assistentibiis, versa saeie ad Altare , & allato ante eum Libro, & eandela, si ea uti
velit , cantat ex eo alta voce, Ghria in excelsis Deo, disjunctis, elevatisque manibus ad altitudinem immerorum , itaut vola unius manus respiciat alteram; quod semper in hujusmodi manuum elevatione observatur ; & cum dicit , Deo, jungit manus , & caput ineli nati Librum vero sustinet supra caput Presbyter assistens paratus Plinviali , quem regulariter sustinere eo modo debet, quoties Episcopus aliquid alta voce cantat; quo casu Minister, qui alias servit de Libro, adjuvat ad sustinendum il
lum a secus quando Episcopus summissa voce legit: Diaconi vero assistentes hinc inde indicant digito quae sunt legenda, & vertunt solia.
Postquam Episcopus incoepit cantando praesitum Hymnum, prosequitur illum summissa voce cum suis Ministris. Diaconus, & Subdiaconus, ac Praelati, di Cano ni ei in suis loeis idem bini simul Leiunt, & in fine Episcopus sedet accepta Μμtra simpliei, & Gremiali, & similiter sedent omnes, usquequo per Chorum per ficiatur Hymnus eum organo i quo finito , de organo cessante, surgit Epist pus , deposita Mitta, & Gremiali, surgentibus omnibus, ut prius; te stans ver sus populum elevatis, & statim junctis manibus cantat, Pax vobis. Deinde conversus ad Altare, extensis , & statim junctis manibus. Oremus, Zi iterum extensis manibus Orationem ue di eum dicit conclusionem ultimae orationis, idest, Per D
89쪽
minum nostrum Oc. denuo jungit manus , prout plenius circa hujusmodi juncti nem, de disjunctionem manuum in Rubricis Missalis declaratur. Sedet Episcopus ,
I. a Choro abseluto,st spiseopus, adjuvantibus eum Ministris assistentibus, versa facie ad
Aliare s&, ut ajunt Ceremonialia ante hoe nostrum euita, illi capite inelinato riseremiamfu- tamen ritus in hoe nostroq. xxx lx. sub latus est & allato ante eum Libro, & candela , si ea uti velit , cantat ex eo alta voce , Gloria iuexcelsis Deo . Hic Hymnus, ut omni die Dominieci , & Natalitiis Martyrum diceretur, con
stituit Symmachus Papa, qui anno CDXCVIII. ad summum Pontificatuin evectus fuit, ut in eo iradit taber Pontificalis. Sed hoc Decretum si ad omnes Presbyteros extendatur, illud postea ad s los Episeopos restrinxisse S. Gregorius direndus est, quippe qui Milia ordinem initio Libri Si-eramentarii sui describens, haee babet: Dein dieitur, Gloria in excellis Deo, si Episcopus fuerit tantummodo die Dominias , Ae diebus Festi; a Pressuras autem minime dieitar , nisiis solo Pascha. avori vero Litania agitur, neque, Gloria in excellis Deo, neque Alleluia canit r. II. Meminit hujus statuti alaseidus Strabo, Cap xx l. Statutum es, inquit, ut Vfe Ibmnus insummis Fes Isitatibus a foliis T si pis inparetur, quos etiam in Capite Libri Saer
memorum designatum videtur. Ea tamen de re queritur Berno Abbas Augientis in Libro, quem de quibusdam rebus ad Missain spectantibus e mulit, sic inquiens: Cur non theat omni die Dominico , vel Natalitiis Sanctorum Pres, eros iμωπ Ηγmnum eanere, quem nato In carne Domino Aueu cecinere, direnter, Gloria in exeelsis Deo,
si rancessum es ilium eantare in Pasba f
eundum praelituistionem DFID, non multo misenus iaeuum puto In Nauvitate DominI, quando primum expit audiri ab homInuus in terris , ρ-- siler ab Angelis eanebatur intactis. In Hispania ritu Morarabo Hymnum ipsum decantari consul vis se diebus Dominicis, & Festis quibusdam, ira dunt Etherius Episeopus, & Beatus Presbyter Libro l. adversus Tipandum, at vero in Ecclesia G1llicana dictum olim fuisse in Missa, nulla do-eent veterum testimonia, ut observat Marte ne Lib. I. De anti ais Sel sic ritibus, Case iv. ΑΘ
III. Hymnum praeterea ipsum in Missae Saeto diei, S. Telesphorum VII. a S. Petro Pontis-eem instituisse, testatur Epistola quaedam Ponit-fiei ipii supposita, itemque Liber Pontifiealis in ejus Vita , Rabanus Maurus, Masridus Stra- , Berno, & alii complures, ex quibus etiam nonnulli censent, totum Hymnum ab eodem Telesphoro suisse eompolitum, cujus opinionis sunt Rab1nuet ipse in Libro, De institutione cieris Cap. xxxi i.& Innocentius IIL Lib. ii. Mysteri rum Mist, , Cap xx. Volunt autem alii par-
titulam illam, Laudamus te, & quae sequuntur addita suisse a S. Hilario Pictaviensi EF scopo, uti docet Belethus in explieatione divinorum , Oruiorum, Cap. xxxv I. R ante ipsum creditus Aleuinus, in Libro, De diminis infletis, Cap. Decelebratione Iu de . Is enim eum dixisset in eo Capite, quod ini cribitur , tauid Agnyrem υμ-
Telesphorum natione Graecum, idest, Magnae Graeciae in nostra Calabria , constituisse, ut Hymnus diceretur Angelieus ante Sacrificium , postea indicto Cap. De celebratione Misse , scribbit, Hymnum, Glaria in excelsis , in Nativitate Salvatoris ab Anguis decantatum, a X. Hilario Pierivienti Episcopo fuisse deinde auctum,& consummatum . Idem docent Durandus Libro IriCap. xui. Hiigo de S. Victore Lib. ii. & alii.
a Symmachia Papa iam in contendunt, ut inter alios Berno Augiens s in Libro, De usitio Misae. Sed tamettsi Toletana I v. Synodus Can. x I. doceat, totum illud, quod sequitur post Angeli in Hymnum, post illa scilicet vecta, quae ut in Evangelio Lucae legitur Caμ i. nato in Carne Christo Angeli cecinerunt, Gloria in excessi Deo, di . in terra pax hominibus bone voluntatis, ab Metellasticis Doctoribus composta suisse & auctsi certum omnino est, neque Hilarium Put iviensem Episcopum, ne ue Symmachum Papani Cain additionem secule; integer enim sere legitur Libro vi . Apostolicarum Constitutionum , quae S. Clementi adscribuntur, Cap xLvil. ut scite observat Duranius Lib. u. De ritibus Gelasiae C tbolicae , OR xiv. Gavantus, Martene , G-bruit, & alii eruditi Auctores. Mentionem ejus
Hymni saeti Hildebertus Cenomanensis in Carmine, De Masteriis MIM , ubi inter alia inquit, Sacerdotem in Missa, prinia verba incipere, &deinde Chorum reliqua concinendo prosequi. Metelicam M Jaerifex mur incipit Immnu,
Incarptum complet veriserando Chorus. Inci res memorat qua Sastatoris in ortu Gaudia Pastores Angelus edocuit. Camica quaeps hune superi reeinere, recenset Gloria, quam tam et v egerando Cisrur.
rerum Liturgicarum Scriptores, nos enim , ut propius ad nostruna Lxxxv II. accedamus, adnotandum illud censemus, quod docet Crassus Lib. 11. OR I. ubi ita ad rem inquit: Risuom itum erit de reto, Kyrie eleison, On prius, Cordinalis surgit , qui in faeie ad Auare , ut supra, cantat ex Libro Immum Angeluum, iris, Gloria in excelsis Deo, super o advertat, vi non eantet ipsum Hymnum is alio quoquam uno,nsin est Io , quem Negu de Pasiste, Ase de Apostilis, videlicet, in notas, Ut, re, fa,sa
etsi Mi de Beata Virgiue,Vnunquam aliter; quod
90쪽
α Capem Papam , tanquam omnium m mordinatrix, ob Sisidat, lues Reguliares , O alii aliter, γ diversimode ivionem-Ex prae seri pici nostri q. Episcopus verta luete ad Altare, allato ante eum Libro, & candela , si ea uti velit , cantat ex eo alta voce , Gloria in excelsῖ Deo, disjusi istis, elevatisqtie minibus ad altitudinem
humororum, itaut vola unius manus respiciat alteram, δc eum dicit, Dro, jungit inanus, & ese put inelinat, Librum super eaput sustinente Presbytero assistente: qui ritus acceptus profecto est ex inret noniali Pontificiae Capestri, Auctore Patricio Lib. is. Sectione I. p. xl ii. ubi ita legimus: Finuo , Kyrie eleis an , detracta Papae 3 tra , ct teneue Episcopo Librum, ut supra, et Oatis manibus juxta altitudinem humerariam, e Gravi distantiam extensi digitu, sed non iiDu-μι , stans pejus Astare, dicit, Gloria in excultis di ι- dieit , Duo, Duxit manus ante Duus . 'VI. Notanda vero ea m ti simulta sunt nostri q. verba, quibus dicitur, cum Episcopus cantat ex Libro, Gloria Iu ext μι D ν , nullinendum tune ella Librum a Presbytcro assislante; nam , tradit paulo post generaleat regulam, quando sci- Iieet legente Epitapo, sustinendus lit Lil r ipse ab assistante Presbytero, & quando a Ministro, seu Capellano de Libro serviente. Librum, inquit Presbyter assiliens, Pluviali paratus, regu Iuriter fustinere eo modo debet, idest, supra ea sut , quoties Episco I aliquid alta voce eo I,
quo casu Misisier, qui alios ferou de Libro a 1uvat ad fusinendum illain ; feeus quando Pisopus summi 2 isce legit , quia scilicet tunc
sustinendus es C ipse Libet a Capellano de serviente, non autem a Preabytero assistente. Itaque cantato ab Episcopo, Goria In excelsis Deo,& oedo is unu/n Deum , inchoato, aut alia re, Librum, quem tune supra eaput sustinet asti'stens Presbyter, stitim de manibus illius recipiet Minister de Libro, Diaconi vero hinc inde ass- stentus Episcopo, indicant digito legenda, & vertunt solia; nam uti edicitur in nostro g. xxx IX. AH am Epissimi incoepit eantando prouum Hymnum, sequitum id summissu isce tu uis Ministris. Pergit deinde ,&ait, Diaconum, RSubdiaconum, ac Praelatos, Sc Cinonicos in suis Ioeis idem binos simul iacere. Id quid etiam do-eet Crassus loco citato, ubi ait, quod Leg. tus quo que si adiit, cum suis Camianis; Praelati vero, ac Canonici in suis locis invicem simul idem saetant. VII. Ex ejusdem L nostri praeseripto, cui Ctiam memoratus Crassus concinit, in sine PD
Uum serficia in I innus cum Orgam . Id quidem tametsi hodie rite fiat, & cx praescripto Missallum Librorum, ut Sacerdotes, dum solemne Sacrificium peragunt, Choro interim concinente, sedeant una cum Ministris ad laevam Altaris tum ad Epistolae lectionem, tum ad Hymnum, Glaria inexeri s Deo , tum etiam ad sidcinnem Symboli
pronunciationem, veterem tamen ritum servant
hodieque Religiosissuari Clerici Regulares, quos Ton
eatinos vocant, quippe qui ex Constitutionibus suis ita jubentur Parte i. De Horis Camuleis, Ca
nes deant. Porro si veterem consulamus ritum,
tradit alterologus in Libro, in Euse sucis Observallaribus, Cap. ix. Graecin non sed ille ad Lectionem Epistolae . Constit quo3ue ex antiquo R niano ordine ii. nee Luinos scitisse, dum caneretur, Gloria in excelsis Deo enim inquit Num. v I. Incipis suus POMIFx clara Pue Προ-
num , Gloria in eoeelsis Dro, sitempus fuerit.
Deinde vero totus respondet Chrem. Et in terra
pax hominibus; ct no et prius Psopus , an te ciam dieantris Orationem primam, Amen. Vlls. Hymno finito , & orgino cessante, ut ait noster ἔ.fregit Episcopus deposita Mitra, Gre ali , idest, Grenitali prius, &postea Mitra, surgentibus omnibus, ut prius, & flans versus populum elevatis, & statim iunctis inanibus Cantat: Pax visis. Est antiqua salutandi populum formula apud Graecos iam olim ulitata, qui populum ipsum in Milla silutare consueverunt, his verbis, Paxmbis, vel Pax οwnibus, uti videre est in antiquis Liturgiis sanctorumJ.heobi, &Balilii, quibus addo S. Joannem Chrysostomum, qui non modo in sua Liturgia eum ritum salutandi
populum descriptit, sed longe egregie in Epistolam Pauli ad Colos senses, ad rem ita inquit: Cum in sur fuerit is, qui praeest Eccles , Ii
tim dicit: Pax Omnibus ; quando rancioliatur: Pax omnibus; quando falsum optare isset: Pax omni,as ; quando Sacrificium absisitar : Pax omnibus. Ita Chrysostonius, quem etiam jam vita iunctum, cum corpus eius a Proclo Patriar-eba in Throno collocatum esset, dixisse ad populum , Pax vobis, idque Proetum, & adstantes ei audiisse, testatur in sua Historia Ni photus Libro iv. Cap. x LIII. Meminit quoque ejus sor
mulae in Epistola ad Eustachium S. Allianasius, ubi quosdain sui aevi Episcopin carpit, qui cum initio Saerificii, & Sermonis, illud proferrent,
Pax vobis , tragoedita tamen excitabant, &alios amigeliant
LX. Eo salutandi ritu us, etiam suisse olim
Antistites, ex Concilio Braearensi l. anni DLXIll. Can. III. addiscimus: naeuit , inquit, tis non
oliter Episcopi, di alui Pressi teri palam, festina modo fatalent Genus: Dominus lit vobiscum,
sitit in Libra Rutis legum , ct ut respondeatura pias: Et cum spiritu tuo, sicut ei ab iasii
possis traditum omnis retinet Oriens , ct musi ut Priscilluxa praestas is uti t. Pro oriens, legendum incidens , jam ante nos alii adverterunt , nam in Ecclesia orientali, salutandi populum ea erat formula, Pax omnibus , vel Piis et
bii, uti superius fuit olla sum. Quamvis ab ipsi Concilio modus is salutandi improbetur, Leo tMnaen Papa VII. in Epistola ad Gallos, & Germanos, ab eisdem de eo ritu consultus ita seripsit: Confustum es etiam, rurum Episcopi , Pax vo
bis ,-Dominus vobiscum , montiuesare debeant; sed non aliter per omnem vestram Provinciam te nendum est, etiam Infav ROnia Eessio. L a Da