장음표시 사용
91쪽
talibus, arque Sanctorum Nutriviis, Gloria inexeeliis Deo , in Pax vobis , pronuntiamus: in
quii jejuniorum diebui , Daininus vobiscum,ta tum o disimul. occurrit ex salutandi formula, Pax vobiscum, sue Pax MM, in ordinibus antiquis Romanis, ae praesertim in ii. Num. vi. ubi Pontifex, finito Goria in moesis, eo modosa Iutat poratu in , deinde intra Miisam per illa verba , Dominus vulsum. X. inamquam vero olim , ut testatus est Leo VII. in reeitata Epistoli ad Gallos & Germanus , Dominicis tantum diebus, & in praei is Festivitatibus, atque Sanctorum Natalitiis , Paxwbis , in Missa ab Episcopo pronunςiaretur juxta ritum Romanae Ecelesiae, multis tamen ab hine seculis sicut Papa, ita & Episeopi prima vice populum per M verba salutant, Pax vobis, quam ideo Episcopalem si lutationem appellat S. Petrus Damiani, in opusculo, L, Dominui vobiscum ἐatque huic distinctioiit Saeerdotis ab Episcopo minime refragatur laudata Synodus Braearentis nam ut recte animadvertunt Viri docti Gargias Loain,& Ludovie Bait in Natis ad ipsam Synodum, R notavimus nos iam in opere nostro, De O Defuncti Brangelii-Lib.ii. Ca' xv. Synodus ipsa
arguit Pristillianistas eontendentes non senisi tantuni , ut moris est, sed semper ab Episcopis dicendum esse , Pax vobis. Ceterum etsi priim vico Episcopus, uti dictum est, Π pulum salutet, dicens , Pax vobii, quoniam, ut ait Innocentius P
pa III. haec suit prinia vox Christi ad Distipulos,
postea tamen instar ceterorum Sacerdotum, ea
utitur salutatione, Dominus vobiscum, de qua, si eut & de illa, Pax visti, plura tradunt Durandus Lib. iv. Cap. xiv. quod inscrinium est ,
De salviatione ad moran, & alii paratu Litur-
XI. Cantat itaque Episcopus prima vice in Mista, & quidem junctis inanibur, Pax vobis, deinde conetersus ad Altare, extensis, flatim
junctis manibus, Oremus, ct iterum extensii manibus Orationem M. Antiquas esse Orationes in Milli, ex antiquis Liturgiis constat, ad num rum Orationum quod attinet , earum multiplieitati, quae apud quosdam in usu erant , occurrit aliquando oannes Abbas S. Albani, qui, teste Mitthaeo Parilio in ejus.Vlia, ad septenariuna numerum fixit , quem etiam nunquam excedendum effedoeent Anonymus Turonensis in suo Speculo Ee-eleliri, Joannes h let laus, Cap. xxxv II. Guli i-mus Durandus Ub. I v. Cap. x Iv. vetustque Or dinarium ms. Monasteri Aristannensis ab annis se re D. scriptum, ubi ita inquit: A tradi one au tem Maiorum n reum accipimus, unam , aut
ire , aut quinque, aus septem Orationei dies dHbere : unam juxta Romani ordinis distinctionem: irra, quia Dominui ante Passionem suam ter orasse legitur : quis vir , propter quin uepartitam Uux
Passionem, in cujus commemorationem ea em ce
petitiones Dominisae orationis, di consecrationem eorundem anserinum frequentasse laguntur. Ad ditque mox: Rarissime Auidem diligentiον ei Osfrii distri observatore1 altam in Oratiombur ad Mi m numerum admittunt, nisi quem nos com potenti inverto insignitum hie notavmtii. Qi verba desumta videntur ex Micrologo , Observa tionum Ecclesiasticarum, Cap. Iv. uti observat Martentus Lib. I. De σα0wi Eselesiae ritibur 1
qui in nonnullis olim Melesiis obrepsit, ubi Episcopus, sive Presbyter, dicta oratione ab Altari re debat , quod supererat Missae, alteri per
agendum dimittens. Tanto malo occurrere
natus est Zacharias Papa in sua Romana Synodo anni DCCXLIII. Can. x i v. sic stituetns: Ut O scopus, aut measter , dum ingressi; fuerit ad Misserum solemnia e lebranda, nullo modo audeat data orat ne recedere, ut cb alio Discopo,
aut Presstero su pleantur Misebrum Iolemnia, sed qui initium ponit , suppleat ussae ad finem,
quia scriptum est: Qui perseveraverit usque in linem , lite salvus erit. Siquis vera mar Ueris aeterquod 'fuimus vere, a sacro Corpore , e
Summus erat hic plane abusus, sed non levis quoque ille , qui hodisque in multis Ecclesiis uiget, in quibus cum in aliqua praecipui Festivitate λ- lemniter eelebrantur Vesperae, Celebrans vix primo Psalino , Druit Dominus ero inchoato, ab Al iari eum suis Ministris discedit, sacris paramentis se exuit, hue illucque disturrit, satis muneri suo facere existimans, si iterum caeris parameniis indutus ad Capitulum Cantici Magni eat, ad
Altare compareat , ut sperarum Oiscium a solvat. Sed hoe obiter notato, ubi Orationem
tenente scilicet supra c.tput Librum Presbytero assistente in ejusque conclusionem , Per D minum cantavit Epistopus juxta ritum ii Rubri eis Missalis praescriptum, & alias a nobis iam explicatum, ex nostro hoc tandem q. sedet, sedentibus omnibus.
Subdiamnus autem accipiens Librum , sectisque debitis reverentili Altari . & Es-1copo, comitante ad ejus sinistram Caeremoniario, & sibi ipse tenens Librum, a latere sinistro Altaris, vel, ubi ita consiletum sit , in Ambone cantat Epistolam alta voee. Qua finita, & factis debitis reverentiis, portat eodem modo , quo sepra ante Episcopum Librum clausum , quem inclinatus porrigit illi supet ejus genibus ,
92쪽
& manum dexteram illius super Libro positam reverenter osculatur , & accepta benedictione ab Episcopo, redit ad staminum suum apud Altare , & ibi expectat, donec fuerit tempus pandi ad Euangelium ,
I. VN omnibus antiquis Hermentorum Librisu post orationem sequitur Epitata, quam α in solemni Misia eantat S iaconus iuxta ritum in Me l. praescriptum, & supra Lik i.
e. x. l. ii. ubi nos hin plura adnot vi naus. Cir- ea linem itaque priinae orationis, vel ultimae, ii plures in ei Missa dieantur, Subdiaeonus accipiens Librum a Ceremoniario, & factis reverentiis Altari, &Episeopo, minite ad ejus similiam eodem remoniario, & sibi ipsi tenens Libru n, a latere Epistolae, vel ubi ita consuetum est, in Ainbone, de quo supra Lib. r. abunde dixi ni as,e1ntat Episti,tim alta voee. Modus legendae Epistola: in Ecelelia Lugdunenti lingularis cminino est, Aobservandus: Neque erum cantando , ut ait Martene Lib. I. De antiquis Ecclesiae Risibus, Cip. 1 v. Articulo iv. Num. iv. sed alta, clara, disin' Ha , intelligibili Mee sinpluiter 'nuntiando eam legit Subdiaconus. Edem teste Auctore Sub diaconus Epistolani eantaturus in muri in προῖ Templo sceptrum defert una eum Tena. II. Munus cantandi Epistolatii pertinuiseoli ia ad Clericos Leestores, teli in habemus S. Cyprianum in Epistola xxx ii I. ad Clerum S: plebem de Aurelio Lectore ordinato . Verum synodus
Toletana I. anni CD. Canone Iv. non Obscure
innuit, morem ejus aevi fuisse saltem in Hispania, ut Epitholam, de Euangeliam Subdiaconus legaret, ubi statuit, ut Subdiaconus ipse, defunduumre , si olimm duxeris , ab offieis, ingruor μmtus fuerat, rem eatur, Daut Gangelium, Apostolum sive Epistolam, ut alii legunt) nstulerat era. Ait Canon, Aristitam non tegat, quia scilicet vel olim lectio illa, qua Episto appellatur, frequentius ex Epist ilis S. Pauli desumitaeret , licet ex aliis etiam Serieturae Libris legeretur . In Moatrabo, & Ambrosiano Mutalibus duae quotidie praescribuntur lectiones dicendae ante
Eaingelium, una ex veteri, altera ex novo
stamento; eundemque ritum otiin in Gallicana Li turgia viguisse , docet S. Gregorius Turonensis Lib. Da miraeulis S. Martini, Cap. v. Factum es inquit, ut in illa Dominica , Propbetua lectione iam lecta, ante Adarium flaret, H lectionem Beati Pauli proferret. Idem Libro iv. mstoriae
Francoro, Cap. xv . narrat, tres Libros super
Altarium ad legendum in Milti collocatos fuisse, idest, Prophetia , Apsoli, o GangesIoram. m. Agit sese A de eo ritu Mirrenius loco
citato Num. i. nos tamen illud monemus, quod tametsi mos invaluerit, ut Sublutonus Epistolam caneret, mirabatur tatnen de ea re Anni 1-rius , eum ita scripsit Lib. 1. Cap. x I. Misor euade re sumtus usus in Ecclesia sera, in tri istilicet, ubi erat Diaeonus, ut Sub Paeonus' gum me legat lactisum ad M um, cum Mensu reperiatur ex misseris sibi dare in ransieratione commidium, neque ex luens Canonisii, προ De ex nomine sua. Proponit hanc ubi dissiculi a tem Durandus in suo Ritionali Lib. it. Cap. v I I I.
Nunti iri s ιare Sis Iarenas legit is nem asMis m, eun non reperiatur , Me I comperere, vel ex ny Bine, uel ex ini serio I bi eouesse. Ex quo quis potIet conjicere libente Seculo xuti quo Iloruit Durandus, non vi suae ordinationis legi se Subdi leonum Epistolam in Musa; sed de hae revide quae diximus i. Tomo Romani Ponti scalaad Titulum x. De ordinatiοηe Sub laconi. IT Verum non bie omittendum, quoi d eri Micrologus, suo se iliaeut aevo, idest libente Seculo xi. vel circa x II. Sueulum soli Subdiaeono convenille cantare Epistolam: ad ut potius δε-
erecti ipse Epistolam legere debeat, guam sati sui inferior Subioemo id ex Duur. Ex Statutis Cartaulienti uin scriptis anno MCCLIX. ennamque ordinaris edito anno Miri XLI. absente , Subluerino, Procurator legit Epistolam, absente Procursistre , unus ex Discombur , quia su nuriantu π sit Disconus , nutas Subdiaconas , absente Proeuratore , u timus inor ine Saere σι υμ
suum letit. Sed vidi, & sorte non sine ab ualiquando Clerieu ii in Milsa solemni Tuniciali indutum cantare Epist,iam. Id quod alias licere
modo Manipulo non utatur, reccaIiores non pauci Auctores tradunt.
V. Finita Epistola, ex praescripto nobi LSubdiaeonus saetis debitis reviarentiis, portat eo detra modo, quo supra, Librum cl1usum ad Episcopuni, quem inclitiuus porrigit illi super eius genibus , & nianum dexter uia illius super Libro Politam reverenter osculatur, S: accepta benedictione ab Episcopo, redit ad scamnum suum apud Altare, & ibi expectat, donec fuerit tempus eundi ad Euangelium. Crassus Lib. I t. Cap. I. ubi hunc eundem ritum enarrat, ait Sabdiaconum Librum quidem elaum n finita Epistola portare ad Episcopum, sed genuflexum offerre ipsum Librum super genibus i iis, genuflexumque manum illius Oseulari, & habito signo Crucis surgere, ae Librum Epistollarum dimittere in manibus Caer moniarii. Sed haee nostro l. adversamur, manis enim genuflexus porrigit subdiae mus super genibus Episcopi clausum Librum, sed incauatus , nee genullexus, sed rc verenter nianum illius ex seu latur. Solet enim Subdiaconus, qui eo munere celebrante Episcopo sungitur, unus esse e C in nicis, qui, uti non semel dictum est, nunquxin Episcopo genuflectunt. VI. Ceterum consuevisse aliquando, eantata Epistoli , Subdiaeonum ad pedes Episcopi
deosculandos accedere , ab eoque benedictionem petere, addistore licet ex Libro mir.iculorum . S. Dun-
93쪽
S. Dunstini Arehiepiscopi Cantuariensis , in quo dant ad osculum pedis Papae, Latinus primum , S. Lanseanci quidain Capellanus sic loquitur: -- deinde Graecus, Ga lux paculiaris est praeroga que persecta a me Issti Epistola, ad pedes imus tiva Romani Pontificis, nam alias Duraudi aevo,
ex mare deosculandos Mees, benedicti nemperii, ut ipse testatur in suo Rationali Lib. t v. Cap. xvit. O ita eum benedictione Uus reredem eousaui . Is Num. li. non in omnibus, sed in-Ε hodie ritui servatur in Missa Papali, ut qwem- Epistola, Subdiaconus dexterain Epi- admodum testatur Patri eius Lib. ii. Sectione i. scopi manum oscularitur, politam sei licet super Cap. xiii. ambo Subdi.leoni, Latinus, &Gα- ins Libro clauso, quem Subdiaconus cantata L;neus, post Epistolam Latine primum, tum Graece stola ad Episcopum attulerat, isque est ritus, qui cantatam , irimi Caeremoni rio praecedente a hodic servatur ex Rubricis Rouiani Missalis.
Osculata manu EpiseopI per Subdiaconum , aecedunt duo Ministri servientes de Libro , dc candela ante Episcopum, qui sedens cum Mitra ex Libro Missali legit Epistolam, Tractum , vel Graduale, vel Allelu , vel Sequentiam, & alia utque ad finem Euangelii, quod antequam incipiat, junctis manibus, dicit: Mundia eor meum c c. & Tube Domine cin. & Dominus sit in corde meo se. & Daminus vobiscum sevi Diaconi assistentes respondent, Et cum s mitia tua ; & legens titulum , signat pollice dextero textum Euangelii; deinde seipsum in fronte, ore, & pectore; mox iunctis manibus , prosequitur Euangelium . Quo sinito, Assistentes respondent ei, Letur tibi Christo. Sed si Episcopus non sit in tua Ecclesia, vel celebret apud Fal- distorium, Subdiaconus, osculata manu Episcopi, tenet ante eum Missale apertum, ex quo Episcopus legit, ut supra, & interim omnes sedent .
I. Antata Epistola, & os lata manu Epi- DDI solam, aduale, otia usque ad fg scopi per Subdiiconum, interim Mee- gestam inmine. Qui ritus iuxta ρ. liti ius noli ridunt duo Ministri, seu Capellani, H- Rubricam tune locum habet, Afris pus muster do Libro, & alter de eindela ante Epi se in sua DA a, NI eelebret aput Fri sarim ,
pum ipsum, manentque ambo genuflexi, vel flan- tune enim, ut ibidem l gitur, Subdiaconus es, prout illi magis placuerit, & eommodum net avit eum M le spretum, ex quo Episcopus erit, nempe manebiant genuflexi, s ille talem legit, ut pra, Hyrererimo eisdem. Verba, stabunt autem , ii ipse leset stando. Por- illi, vel te bres apud Faldi rium a Benedi sto Episeopus sedens ex eoderia Libro I it Episto- XIlI. primam huic j. adiutae taluere, nan in aliis lana, Da lium, vel Graduale, Alleludia, ves antiquioribus deliderantur. Ceteruiit ideo Cras Sequentiam, & alia usque ad finem Euangelii. sus ritum ipsumco modo exposuit, quia loquitur in linquun Episeopus Epistolam a Subdiaeono de Episcopo Bononienti esebrante eoram Cirdi- eamatam audierit, legit nihilominus 8c ipse sub- nati Legato, quo praesente, ut alias dictum est, mista voce sedens eum Mitra Epistola in ipsam, sacri Ritus alia forma servantur; quamquam non S alia usque ad Euangelii finem, Capellano de negaverim,ritum, quem tradit Crastus, suis D Libro, Librum ante ipsum tenente, & altero, neralerii, nam iuxta Pontificale Romanum Ror qui de candela appellatur, tenente eandelam ae- primum anno MCDLXXXV. impressum,&dein-een alii , idest, Bugiam coem eandela. Fateor, de Venetiis anno MDXX. editum, ut alias aseritum ipsum, ut nempe post tantatam a Subdia- dem editiones sileam, Subdiaconus ipse cantata
cono Epidiun, Episcopus eam ipse deinde le- Epistola, offert Milsale apertum Episcopo, quigat, non esse ita antiquum, tametsi eius memi- ibidem legit Epistolam, Graduale,&Euangelium. nerit in suo Gremoniali Patricius Lib. 11. Secti III. Lecta ab Episcopo Epistola, eui assim ne i. Cap. xit . ubi ita ait: A sentes vero F - stantes Diaconi respondent, Deo erutas , legit Accpi errant Librum Papae , O uno i oram i deinde Traimini, vel Graduale, vel Ailuis , &έum Apra caput tenense, Papa legit E solum, alia usque ad finem Euangelii; quod antequam Graduale . incipiat, junctis manibus, dieit: citrII. Enarrat eundem ritum Crassas Lib. it. De lectione Euangelii in Miffa, &de ritibus Cad i. ubi ait, quod Subdiaecinus post eantatam in ea servandis iam suis diseruimus in opere no- Sa epha encilietione ab Episeopo, stro, De Codire fan&I Gaven , atque firmatis
dimunt Uyrtim Eppo rum in manibus Caerem in ea lectione O usu vario rituus , Libroii. per Ariarii, aereptumque Librum Missulem humIlutus totum, sed ne silentio praetereamus, ciuae ad hunc ante faciem Celebrantis solus cum C remulario & plures sequentes Paragraphos circa eam remamque alta Casellam Ienet, ex quo sese Celebram spectant, sciendum hic illud primo, etiam ex
94쪽
laudato Oremoniali Patrieti, in Pontificia Capella legi a Papa uni eo contextu, Epipolam, Gra ais, Euangelium , antequam scilicet Diaconus Euangelii illud nilemniter cantet. De iis verbis, Munis cor meum & aliis, quae ex nostro h q. praemitti debent ab Episeopo suae lectioni privatae Euangelii, stetit & ae signando pol- Iice dextero textum Ea1ngelii, ac Lipsum in , fronte, ore, & pastore, nulla profecto mentio in ipso Caere noniali Patricii ex sententia tamen Craisi in suo Cirenioniali, Celebram legit Epist iam, Grauuale, di alia urique ad Gangelistu inelus , pro pura etiam duit, Munda cor meum, , Iube , ct Dominus vobiscunt, no tamen μgnat tenuis, neest, neque in sine sculatur idum. Idipstan & alii Scriptores docent.
IV. Si veterem disciplinam spectemus, Episeopus nihil stibinissa voce in Missa leg t de iis,
quae vel Subdiaeonus, vel Diaconus, L stores,Cantores, totusve Chorus canebat, ideoque nihil de ipsis, quae ab eisdem decantabintur in se lenini Missa, in Libris antiquis Sacramentorum, qui selli et sisti Celebrantium usui erant, occur rit , ut scito observat eruditus Lebrun ramo r. Parte tr. Articulo vii. Num. ii. in fine. Sed qui quid sit de ritu antiquo, ae de iis, quos enarrant Patricius, &Crassus, mandat hic I. noster, ut
Episeopus ante mlemnem Euangelii lectionem, legat ipe subnisssa voee, ac sedens, quia scilicet privataleetio est, Euangelium, iunciis manibus dieens, Munda cor meum die. & Dominus sit in tarde meo & Dominus o Isum, eui Diaeoni assistentes respondent, D eum spiritu itis; & l gens titulum Euangelii, signet pollice dextero textum Euangelii, deinde seipsum in fronte, ore,&pectore; itemque mox junctis inanibus pros
otiatur Euangelium, eoque finito, assistentes respondeant, Laus tibi Gripe. Porro in fine non osculatur Episcopus Euangelium, quod ipse I git , quia scilieri deosculaturus est Euangelium ,
quod tolemni ritu, de quo ni Ox infra, Diaconus cecinit. De precibus Iectioni Euangelii praemittendis, ae de ritibus in ea servandis, qtiam vis plura seitu digna dixerimus in citato nostro Opore, De Codices v Gangelii M. nonnulla etiam
Cum eantatur ultimus versus Gradualis, sive tactus, seu Asiel a. vel Sequentia, Diaconus sumto Libro Euangeliorum , saetaque reverentia Episcopo , illum cla sum congruenti mora affert ad Altare, illi in infimo gradu se inclinans ; tum ascendit, & collocat illum in medio Altaris; deinde facta Altari reverentia, vadit
ad Episcopum, cujus manum reverenter deosculatur; tum reversus ad Altare , in
ejus inferiori gradu genuflexus, dicit secrete , Munda cor meum or. & deinde ea. pit Librum, & illum portat ante pectus, & apud Altare in eornu Epistolia in plano
I. Itus Pontilla Capellae narrrante Pintricio is est: cum cantatur Graduale, vel Sequentia ,/cauatur , Diaconus
Cardinalis Gangelii accipit Librum Gangeli rum , di portam illam ante frui suum vadit ad A Iare , ct ivra illud Librum ponit , quo ibidem dimus , eum de uis reuerentiis vadit ad P
pam , coram quo saus capite inclinato, aes reverenter osculatur, Caere viario eum afIoriante ἱ deinde revertitur ad Altare, emam γοgenuflexus, dieii: Munda cod meum Sae. tune a
risu Librum Ganget oro de Altari, ct illum tenet aute pinus. Eadem plane sunt, quae hie
. noster edicit, ex cujus praescripto, cum can latur ultimus versus Gradusis, sive Traimis, seu
Alleluis, vel Sequentia, Diaconus sumto Libro Euangeliorum, de manibus scilieet Caerentoniarii, factaque reverentia Episcopo, illum clausum congruenti mora affert ad Altare, tui in infimo gradus inclinans, ut habet hie q. noster in novo hoe inremoniali a Benedicto XIII. edito, nam in antiquioribus legitur, prius gen inem in infimoisilas gradu . God merito correetiam est, quia sellicet, non Aibi Sancti sinum Sacramentum,& qui1 Diaconus cantaturus Euangelium cst Caninniciis, qui regulariter nec Altari, nee Episeopogenuflectere debet, sed tantum se inclinare.
II. At vero olim in Poeatificia Capella, uti distimus ex Romano ordine xiv. Auctore Iacobo Gaetano, Cap. O I. Diaconus priusquam finirentur ea, quae cantanda sunt ante . Euangelium, genuflectens ante Pontificem, Osculabatur manus ejus, deinde vero accedens ad Altare, genibus se xis dicebat, Munda cor meum edici surgensque accipiebat de medio Altaris Librum Euangeliorum, qui ante horam illam poni debet uidem per Aut tam . Non ergo deserebat Diaconus Euangelium ad Altare, sed eollocari prius ibidem su bat,&quidem per Aeolythum. Quod in hoe n stro l. edicitur de osculanda manu Episcopi a Dia-mno , antequam dicat, Munaea est meum ero &Euangelium eantet, ab Ecelesia Romana sumtum est, neque enim is ritus in omnibus, sed in quibusdam Melesiis servabatur, teste Durando in suo Ruionali Lib. iv. Cap. xxi . Num. I. In qui
husam Selesiis, ut Romae Diaconus dexteram nu rimi is osculata , Codicem Gangelii sumit de Astari , illum Subdiacono ad ferendum irindos. Ubi nota l. etiam ex Durando videri delatum prius suisse Euangelium ad Altare, non a
95쪽
tem a Diaeono, cum illud erat solemniter cantaturus . II. acceptum quidem Euangelium fuisse de
Altari a Diacono , sed ab eodem traditum illud
Subdiacono. III. Ritus , quo Diae vi desert ad Altare
Euangelium, R deinde ipsum de Altari sumit, ex antiqua profecto Ecclesiae disciplina ortus videtur, de qua testes habemus pervetustis Litur ingus sanctorum Iacobi, Basilii, & Chrysi,stonii,
in quibus egregie describitur solemnis ille Euangelii Introitus, & deportatio ad Altare, quem ritum sese ae docte exponit Goar in suis ad Eucliologium Notis. Etiam apud Latinos, ubi Episcopus de Secretario eelebraturiis Mistarum s lemnia procedebat ad Altare, praecessisse Euange Iii Codieem, testatur Amalarius Lib. III. De Ec-
conjunm Euangellam spuuntur Ame oculas habeat saepissime , quo oportet retinere .... Osculatur Langelium .... Remanet Gangelium
In Auari ab initio Uscia usiue dum a sumsino 2 metur ad legensum. Erat itaque antiquus Ritus , ut de Altari sumeret quidem Euangelium
Diaconus, quod ipse erat eantaturus, non tamen
illud ait Altare Diaconus deferet, quia scilicet initio Milis jam eo delatum fuerat, uti constat ex allato Anulari loeo, & aliis plurimis. IU. Iuxta Rubricam hujus nostri q. ubi Diaconus deosculatus est manum Episcopi, reversus ad Altare, in ejus inferiori gradu genuflexus, dicit, cor meum esto & deinde Capit Librum, & illum portat ante pectus ambabus ivini bus, & apud Alt1re in eornu Epistolae in plano expectat , sive in medio Altaris, ut est Ritus Pontificia: Cipellae; ubi stit manibus junctis. Verba , Munda cor meum ste. ex antiquo Ritu prae mitti selemni lectioni Euangelio a Diacono g nuflexo ante Altare, constat ex recitato superius loco Rom ni Ordinis x i v. ad significandum stiliseet verba sane i Euangelii debere nos paro corde concipere, & impollutis proferre labiisq ait enim Regius Propheta in Psabnoxiax. Uercxv I. nec tori autem dixit Deus: euare tu Morras justitias mear, ct Emis tegumentum meum per os tuum r
Interim accedit Acolythus ad Episcopum cum thuribulo, & navieula, & ministrante illam Presbytero assiliente, Episcopus imponit, & benedicit incensum. Τum Acin lythus, recepta navicula de manu Presbyteri assistentis, redit ad ΑItare, & ibidem cum duobus aliis Acolythis Ceroserariis, Diacono, &Subdiacono, expectit, doqnec tempus sit eundi ad cantandum Euangelium.
Cirea snem ultimi versus Gradualis, vel Amisia , sive Τraeius , vel Sequentiae, Thuriferarius, Ceroserarii, Subdiaconus, & Diaconus portans Librum Euangeli rum clausum ante pectus, saeta prius Altari reverentia, veniunt ante Episcopum, ubi Diaconus inclinatus petit benedictionem dicens intelligibili vocet Pube Domne bened cere, cui Episcopus re ndet: Dominos si in corde tuo &sicit super eum signum Crucis . Tum Diaconus sicit Episcopo profundam reverentiam ; Μinistri vero, qui cum eo sunt, permanent genuflexi, donec Episcopus benedixerit, & statim procedunt ad EuangeIium cantandum hoc ordine . Praecedit Caeremoniarius, mox Thuriferarius eum thuribulo, & navicula; sequuntur duo Ceroserarii cum candelabris, ac cereis accensis, deinde Subdiaconus manibus junctis, ultimo Diaconus Librum Euangeliorum clausum ante pectus portans. Et transeuntes ante Ανtare faciunt illi reverentiam cum genuflexione, praeter Diaconum , & Subdiacinnum, qui cum sint Canonici, non genufle fiunt. Cum pervenerint ad locum, ubi solet Euangelium decantari, Subdiaeonus medius interdictos Ceroserarios, tenet Librum Euangeliorum apertum ante pedius, vertens renes non qisdem Altari, sed versus ipsim partem dexteram, qua pro Aquilone figuratur.
L Xpectante Diacono apud Altare in cor- - nu Epistolae in plano eum Libro sen- .a rei Euangelii, quem ante pedius delibnet , ii ve in medio Altar is, uti dii tum est supra ins ne Commentarii ἔ.xL II. interim cum debitis r verentiis areedit Thuriferarius, comite Caerem niario, cum thuribulo, & navicula ad Episcopum, ministrante illam Presbytero assistente,
Episcopus imponit, & benedicit ineensum juxta
96쪽
Cap. xx III. Tum Thuriferarius recepta navicula
de nianu Presbyteri assistentis, redit ad Altate eum solitis debitis genuflexionibus, di ibidem ad cornu Epistolis cum duobus Acolyiliis Ceroserseriis, Diacono, de Subdiacono , ex pretat, do
nec tempus sit eundi ad cantandum Euangelium. In ordine Romano x i v. Auctore Iambo Gaetano ritus hie noster ita praescribitur: Cum ma nuras Auare accedit orasurus , dicens nempe, Mo dia tar nisuri edici uti dictum est, Thuriferarius Huri dum cum igne deferent ante Pora em, flectat genua, ct tradat naviculam cum thure
Capri ara, qui uiserte si ut di ferin-tifex incensum mnat in tostibis, ct benedicat eo modo, qui supra describuis inprima pesitione Mensi. De ustu thuris ad Euangeli i lectionem jam
alias itisse diximus, nonnihil infra etiam dicturi. II. Peractis ritibus in l. nostio x ιι ι I. descriptis, ex Rubrica u. xLI v. circa finem ultimi versus Gradual a , vel Ata uia, sive Traelus, vel Sequentiae, Thuriferarius, Ceroserarii, Su diaconus, & Diaconus portans Librum Euangeliorum clausum ante pomis, facta prius Altari reverentia cum genuflexione, piner Diamnum,& Subdiamnum, qui nongenii fleetunt, sed tantum se inclinant, veniunt ante Episcopum, &
ram eo iterum omnes gemine tent , exceptis
Diacono, & Subdiacono . Ubi ante Episcopum invenit Diaconus, profunde Aesinatus, habens scilieet alios Ministros post se, exeeptis Subdiacono, qui stat a sinistris ejus, &Caeremoniario, serie benedi nem , dicens intelligibia Nee, Iu-he Domne benedicere, cui Fri opus respondet: Dominus sit in corde tuo &c. o in super euo Agnum Crucis. III. Ritus petendae benedi tionis ante Euangelii Iectione in occurrit passim in ordinibus antiquis Romanis, & apud Scriptores Litiirgicos, itemque in pervetustis Liturgiis S. Balilii, &san istis Ioannis Chrysi,stomi. Ritum hune jam olim
in utraque Ecclesia receptum Latina pariter &Graeea refert inter alios Amalarius Lib. ii l. De
Deles a Neis Getis, Cap. xv ii. ubi ita et iamia monet Diamnum: Inundas diligenter Diacmus , ut eor ejus eum Dominius Misis vadat, ct non βinfra Ha oratio Sare Uris Domnum in mente teneat, quem fu super benedictionem Mered tis , ut non exhalent verba Amsita, neve imtroeant nocios, Agno Cruris fiam manu Saraia tis super ea et ejus munitar. Ubi nota L ritum petendae benedictionis a Diacono. II. ritum illius dandae per Celebrantem , oratione scilitat ab ipso sese super ipsum Diaconum per ea verba, Domμnus A in raris suo ste. IIL ritum Crueis signaculo muniendi eundem Diaconum IR denique insignia mysteria, quae in ritibus hisce continentur. IV. Quaeri potest eur potius Diae Euangelium eantaturo detur benedictio, quam Sub diacono, qui Epistolam cantaturus elli Rationem diseriminis proserunt quidem Rupertus A bas Tuitientis Libro I. De divinis .ciis , Cap. xxxvi. R Hugo a S. Uid ore Lib. ii. De O iis ΕΘ ese iris, Op. xx. ajentes, quod Deus Legem,
& Prophetas invisibilis invisibiliter misit, A Dstolos autem, & Euangelistis, quorum in hoe saltem annuntiandi Euangelii munetre Diaconus perrisonam gerit, visibilis factas, &sanctam Melesiam sponsam videt ieet suam osculans osculo oris sui, visibiliter mitit , 8c docuit . Eandem explicationem tradit in suo Rationali Durandus Libro iv. Cap. xx lv. Nuin v II. postquam dixit
Num. vir. benedictionem peti a Diacono, quia nullus debet praedicare, nili mittatur juxta illud Apostoli in Epistola ad Romanos, C p. x. μα-wo spraeduabunt, nisimittantur ἰ Circa ea verba quae prostri Diaeonus benediistioneni postulans ab Episcopo, Iube Damne benedicere , ὀc circa formulam, qua utitur Episeopus in eo benedicendi , vide quae diximus supra hoc eodem Libro II.& in opere, De Codice sancti Gangelii em.
seopo profundam reverentiam , Ministri vero, qui eum eo sunt, excepto scilicet Subdiacono, qui
Habit citin Diacono inclinatus, permanent genu
flexi, donee Episcopus benedixerit, soli dempe
Diaeono, & statim procedunt ad Euangelium cantandum, hoe ordine. Praecedit Caeremoniarius, mox Thuriserarius cum thuribulo, & navicula .: sequuntur duo Cero rarii cum eandes bris, ae eereis accensis, deinde Subdiaconus in inibus junctis, ultimo Diaconus Librum Euangeliorum clausum ante pectus portans. -nta vel Olim cum pompa in Ecclesia Graeea processio ista ad Euangelium cantandum celebraretur, satis nos docent antiqui istinae Liturgiae, quas in suo Euchologio affert, ac explicat eruditissimuς Goar. R
mae in Capella Ponti ia, & in aliis passim Ee-eleliis totius incidentis solemnis lima quoque fuit ejusmodi processio, uti videre est in antiquis ordinibus Romanis, in Caeremoniali Patricii, in variis Ecelesiarum Liturgiis, ae apud rerum Li-
turgiearum Scriptores, qui eam processionen . desieribunt, uti inter alios Durandus loco citato,
in ea Processione Crux, eumque ritum servant
hodie Fratres Dominicani. Thus 'umlue praeser tur more in omnibus Ecclesiis consueto, & quidem iuxta antiquiisi muria ritum, in pervetustis Liturgiis praescriptum; praecedunt etiam lumina, in signum gaudii, &laetitiae, quem ritum adve sus vigilantium S. Hieronymus seribent elegan ter defendit. In quibusdam etiam Ecelestis, ut idem Durandus testatur, Diaconum Subdiaconus antecedebat, portans pulvinar, quod Libro Eua geliorum supponat. Sed longum est ritus omnes deseribere, qui in ea Processione ad Euangelium servabantur , videri praeter Seriptores laudatos poterit Joannes Bona Cardinalis Lab. ir. Rerum Utur carum, Cap. v II. Num. ii. & Crassus Libro ii. Cap. I. ubi inter alia inquit, quod si Euangelium cantaturus esset Archidiaecinus, vel Archipresbyter, vel aliquis Canon leus Praelatus Ap stolicus, quatuor suiralia adhiberi possent. VII. Ubi in ea processione, quam eΣ no
97쪽
stro I. xLI v. componunt Caeremoniarius, Tauriserarius, duo Ceroserarii, Subdiaconus, atque Diaconus, transeunt ipli ante Altare, suetati tui reverentiam eum penusi lane , nempe , practermuranum,-Subdiaconum, pud eum Ans Can nisi non genusinurit. Haec verba, praeter Diaconum e e. iuerunt primum addita huic l. in novo Caerelaviniali jussu Benedicti XIII. edito, nam in antiquioribus non habentur. Reistissime autem sat hum est hujusimodi additamentum, non enim omnes Ministri, qui ea proeditione transeeunt ante Altare, facere illi reverentiam debent eum genuflexione, tum excipiuntur seinperta- non iei, & eonsequenter ipsi Diaconus, & Su diaconus, qui e Canonicis ad ministiandum s Iemni Missae Ponti fieali assumuntur. Ceterum n tanda sunt illa verba, ct transeuntes ante Altarefarium Hia reuerentiam dic. nam, uti observat Bluldryus, quae de eo transitu, ae progressu hiealsignantur, intellisuntur, quando Altare multum distat ab Episcopo, δc quando Episcopus ipso
relebrat in Faluistorio. Vt II. Cum pervenerint tandem ad locum, ubi solet Euangelium derant ari, tradit Diaconus Euangelium Subdiacono, qui medius inter dis hos duos Ceroserarios tenet illud apertum ante .pectus, cujus stilicet superior pars Libri eapiti eius adlia reat, vertens renes non quidem Altari, sed versus ipsam partem dexteram quae pro Aquilones ratur. Cintandum elia Euangelium versa faeie ad Aquilonem Seriptores prisci Liturgici ex antiquo ritu docent, inter quos creditus Aleui-
nus in Libro, De Apinis inus, Cap. quod i
scripsit, De celebratione Mibylle , hanc affert mysti ea n lignifieationem: Herba Euangelii Levita pronunciaturus e utra Septemrionem faciem vertit, ut Vlandat , verbum Dei, di amuneiationem
Spiritus Sancti contra eum dirigi, qui semper Ssseritia Sancto contraritis eripit . Et paulo post: Suut enim per Austrum, qui ventus es eatior, omiser si, Spiritus Sannus designatur, fiaeorda, γα tauit, ad aminem dilantisti instammat, ita oster Aquilonem , qui durui , ct fingi ut es, Diis Ius intelligitur, Di eor, μοι fAdet, ab amore charitatis atque dilectionis torpemus, ctfrigidos reddu cte. Aleuinum paucioribus
verbis lisquuntur Innocentius III. Lib. 1i.
IX. Sane de eo ritu, seu Ioco, in quo em tandum est Euangelium in antiquis ordinibus Ronianis, ae praesertim in ii. Pag. 46. legitur, Diae num stantem versus Meridiem eanere Euange lium, cum ad eam partem viri soleant confluere, alias autem ad Septentrionem. Quo argumento
Ierolicus in Libro, De Gelasi eis observa
tionibus, Cap. I x. quem etiam Radulphus Tungrentis, De Canonum ob mantia , Propolition xx III. sequitur , morem legendi Euangelium versus Aquilonem acerrime reprehendit. At vero ordo Romanus potius hune morem probat, quam
improbat, luem etiam probant Rupertus Abbas Tulliensis, Joannes Belethus, Gulielmus Durandus, &alii.
Si vero in EGIesa fuerint Legilia, vel Ambones, in illis poterit cantari Euangelium, videlicet, si cantabitur in Legili, seu Pulpito, Subdiaconus stabit post illud, quod
panno aureo , vel serico coloris caeterorum paramentorum coopertum, & ornatum
esse debet, amplectens ipsum Legite, & manibus hine inde Librum tangens. Quod si eantabitur in Ambone lapideo, ad quod per gradus ascenditur, prout adhuc in pluri bus Ecclesiis juxta antiquam consuetudinem hujusmodi Ambones reperiuntur, tunc Subdiaconus Ostet, & ministrabit Diacono opportune, stans a latere ejus dextero, videlicet porrigens thuribulum, & vertens soli a Libri Euangeliorum, cum opus erit
I. π inus cantando Euangelio destinatus erat
antiquitus Ambo, seu Pulpitum, sedeo, in quo legebatur Epirula, paulo altius, S: ornatius, ad quod plerumque duo graduum ordines eriginantur, unus per quem aseeendebat Diaconus, alter vero per quem descendebat. Fuse de litice Ambonibus jam diximus nos& in opere, De Codice sini Gangelii die. Libro it. Cap. v . & supra Lib. I. Op xit. Ubi itaque in Ecelesia extant Ambones, prout Romae in pluribus B.uilicis, poterit in illis eantari Euangelium , assistetque tune Subdiaconus, & minisi Libit Diacono opportune, stans a latere eius de tero , vides ieet porriSens thuribulum, & ve tans solia Libri Euangeliorum, cum opus erit, uti in hoc nostro L edicitur, ubi etiam probatur quarundam Ecclesiarum mos cantiandi Euangelium in Legili portatili, seu Pulpito, Subdiacono stante post illud, quod panno aureo, vel serico coloris
ceterorinia paramentorum conpertum, & ornatum
esse debet, ipsumque Legite amplectente, & ma nibus hine inde Librum tangente. Quan obr ueorrigenda est figura appotita Lib. t. Cap IX. post h. ii. in qua contra literam nostri textus mansebus superiorem Libri partem Subdiaeonus tenet. II. Is plane est ritus Pontificiae Capellae, quem in suo Cati dinoniali deseribit Patrieius L
98쪽
eonus ante ΑItare genuflexus dicit , Munda cor meum Sc accipit Librum Euangeliorum de Altari, interisparatur Pu Io, idest, Le-gile , eum Nio aureo per Gerius Capetne in Deo ransueto, idest , opus oradum Alturii in cor dextero, Daut vertat suam faelem ad Ilaistram. Et paulo post consentanee ad hune nostrum ita subiicit i Subdiaconus verosam possulpitum imire illud , di Ceroferarios pulpitum amplectitur , ct ambabus manibus ex utraque parte rarait Limbrum Gangeliorum. Triplex itaque modus est
eantamii Euangelium. Primus, de quo in supcriori q. dictum est , cum scilicet Subdiaconus medius inter duos Cereserarios ambabus manibus dicem tenet ante pectus. Alter , ut in hoc Ledicitur cum in Am ne eanitur , stante Sit i cono a latere dextero Diaeoni, porrigente thuri-huluin, & solia vertente cum opus fuerit. Temtius , cuni cantatur in Legili seu Pulpito panno aureo , vel serico ornatu coloris ceterorum paramentorum , Subdiacono triuin Legite amplo.
ctenie , & tangente manibus laine inde Librum.
DIaconus, cum tempus est, junctis manibus anterctus , incipit Euangelium, &cum dicit, Dominus mobycum, Episcopus, depontis Gremiali, & Μitra, surgiti& cum Diaconus dicit, Initium, vel Sequemia sancti Euangelii, signat Librum , ubi est textus Euangelii, deinde seipsum in fronte, ore , & pectore. Episcopus
autem accepto Baculo Pastorali, eodem modo signat se in fronte, ore, & peόto. re ι idem laciunt & omnes alii: tum ipse Episcopus retinet Baculum ii iter ambas ejus manus junimis, stans verius Diaconum cantantem; & cum respondetur a Choro , Gloria tibi Domine, Caeremoniarius aecepto thuribulo de manu Thuriferarii , ibi prope adstantis, illud offert Diacono, qui tharificat Librum, primo in medio, deinde a parte dextera Libri, mox a sinistra, triplici ductu, & reddit thuribulum Caeremoniarior tum manibus junctis prosequitur Euangelium, & cum profert No
men JESU, vel MARIS, inclinat se; sed profundius, cum dicit, JESUS, quod
di omnes faciunt. Subdiaconus autem, & Ceroserarii perstant velut immobiles. Finito Euangelio, Subdiaconus, nulla saeta reverentia , portae Librum apertum in solio, ubi est prineipium Euangelii cantati, & illum offert osculandum Epileopo, nulla et sacta reverentia, niti postea, Libro clauis.
I. Iamnus populo Euangelium enunei turus, eum primo alta voce salutat his verbis, Dominus vobiscum, juxta risetum in ordinibus Romanis, & in antiquis Litu giis praescriptum, quatenus scilicet, ut inquit cre ditus Aleuinus, eorda tuorum a muridanis cogis nonibus Dam uus emaudet, er ad fusisti no verba salutifera aperire dignetur. Ea salutatione per Diaconum prolata , respondet Chorus, Escum spiruutuo; Episcopus vero, ut ait hie n
dum esse omnino, & rapite aperto ad Euangelii lectionem , ritus est Ecclesiae antiquissimus, prout jam suse ostendimus in opere, De Codire sanae angelii Lib. it. Cap. xxi. usiquo ad Caput xx v. per totum, postquam scilicet Cap. ipso xxt. Iuculenti sutie demonstravimus, non modo Mittam , sed δc Pallium jam olim ab Episcopo eo suevisse deponi, quum Euangelium decantaretur. Id quod etiam quia Mitrae depositionem speetat,edieit ordo Romanus xi v. Auctore laces O G1e tano , Pag. apud do tisiunum litabillonium Tomo it. Musti Italici. II. Histe itaque omissis ritibus, pergit β. noster, &ait, quia, eum Diaconus dicit, In
brum, ubi est textus Euangelii, deinde seipsum in fronte, ore, & Pectore. Signat ergo primo Librum Crueis signaculo , quasi dicat, ait Inn emtius III. Ue rare est Graia ', deinde vero seipsum, in fronte, in ore, in pectore: Iet fronte, videlicet juxta K Augustinum, in sedeiplius verecundiae, ut eliminata omni verecundia, eum Apostolo non erubescat de Euangelio Christi: Dore, qui 1 ut idem ait Apostolus, prae secamus Iesum Chrissum, er hune eraei um: In pectore tandem, ne aliqua suggestio Diaboli ei mimpediat, quin puro eotae Euangelium Dei a
nui ierare valeat. meet haec idem Innocentius Papa III. quem in ea interpretatione alii etiam Seriptores linquuntur. Sed audiamus Hugonem Cardinalem , qui ita eaeremoniam ipsam exponit:
Legeni Gangelium signum facit in pectore, quasi
dicat: eorde credo ad justitiam ἱ in ore, quasi dicat: quod credo confiteor a Iutarem; di in stome, quasi dicat . non erubeso Euangelium. III. Neque vero seiuni is, qui Euingelium eantat, eum ritum servabit, sed Episeopus D que , accepto Baculo Vorali, eadem modo Amisi se insonu, ore, σμctore, idemque faeiunt omnes alii, signantes scilicet seipsos in fronte ore, di pectore, excepto tamen Subdiacono, si Li-
99쪽
brum ipse Euangelii teneat, se s s illud in Anis bone , vel Pulpito, seu Legili Diaconus illud e
neret , tunc enim Subdiaconus etiam seipsum signaret , sicut & alii omnes , ac praesertim Episcin pus juxta ritum in n. Romano Ordine expressum, Pag. S. ubi ha inquit: 'M-m dixerit, Sequentia sancti Euangelii secundum Lucam, ve, Marcum, di reliqua, scit Crauis in ante sua idem Ducovus, σε in pectore : Amisiterque Episcopui , is omnis popului. Etiam in ore iaciendum tune esse sis nulli Crucis , plerique Seriptores Liturgici doeent , tametti Aitularius Abbas ii Ecloga ad Ordinem Romanum apud laudatum Mabillonium Pig. 334. filius frontis meminerit:
Sinium fantia Craeis fluxu faciunt in frontibus
fuit. Iu quod etiam docet Alculnus in Libro, De viris Osuis, Cap. Dee labrari ne Misse, his verbis: Ad maereri salutationem p pului ciuem
infrauibus nit , ut a maBI eogustionibus corda fias emunGI , ut ad intelium a verba salutism-ra premaveant. Atque his etiam addimus Hildebertum Cenomanente n , qui in Carmine, De 3 serio Misi e , ita de eo ritu cecinit: Noe'uperveniem alaamaseindiet hosus, Fransibus imprimitur m a 'ma Coeis. III. Petquam autem se lignavit Epistopus ,rennet Betolam inter ambas ejus inarat junctaι , sons versus Gauraue cantauem . Deponendos esse potius baculos , quam tenendos, du n Euangelium canitur, monet jam nos laudatus ordo ii. lied ieens: Sed ct baculi omnium deponuntur de manibus , eundumque ritum pristi passim Seriptores recensent , quorum loca descriptimus, Lib. ii. De adice fancti Gangelii set. Cap. xl x. Sicluis aute ii hie quaerat, cur Episcopus in Latina Ecelesia, quo tempore Euansclium in lemnia Diacono canitur, iuxta hunc nostrum β. ret net Meulum Ietur ainbaι 6 1 manus junctas, cis nalias edicri deponere B.gubri, quos tenebant, iu-brantur Ritio est, ni salior, Baculorum di timen , illi enim qaibus olim Fideles diu in Eccle-
sis ad orandum stantes sustentabantur, non erant, niti huminu u sulciarentum , ne statio scilicet illis et set molestior, eoque falcimento variis de causis, quas in laudato opere, De Codice Dum Ξι-- lii . ait illimus, Christi fideles Dei Filium in
uangelio loquentem audientes , carere libenter debebant. Episcopi vero baculus est insigne suae auctoritatis , solicitudinis, atque correctionis, uti a nobis non uno in loco pluribus ostensum est.
IV. Siquis autem iterum urgeat , cautum
esse sacris Cinonibus, ae pr*sertim Can. Nullus, De eonsecratione, Distinctione i. ut nuum Ε pas, Prelffer, σατ Diaconus adflemvis Miffam n relabrauo praesumat eum Badulo introire. Pro solutione dicendum puto, quod tarn alias dixi in eitato scilicet loeo operii nostri, De Codice cte. in eo textu Cinonis, Minus . non agi de Ba- eulo pastorali , sed de baculo communi, eum quotieet aliquitan ob infirmitatem peratissum suerit in Choro Horas Canonicas recitare, ut patet ex MilioAqui ranenti sub Ludovi eo Pio, Cap. cxxxa. Miuae tamen Sacrificium cum ipso sules-mento peragere omnino interdustum est, ut re iste docet Gabriel de Henao Tomo ii. De Saeri OD MUE, Disputation: xxvi. Sectione III. Cinterum lateri etaimur , non adeo esse antiquum ritum, ut, dum Euangelium deciniatur, Episto
pus pastoralem Baculum inter mammteneat, neque enim ejus ritus meminit Durandus, vel iasuo Ponti iasi, vel in Rationali divinorum Οὐ-ficiorum, quod ipse sciam , neque alii antiqui Scriptores. Meminit nihilominus ipsius ritus in suo Caeremoniali Crassus Lib. M. Cap. l. ubi d e ritu servando ab Episcopo ad Qteninem Euangelii Ieistionem inter alia inquit: Celebrans deposito miuia , ct Mitra , fingit, ct sans versus cantantem, audit Gangelium, tenens Baculum past ratem ambabus manibus.
U. Quantum ad reliquos Cliristi fideles , ubi titulum Euangelii audiunt, debent, ut dictum est, non modo sei reos in fronte, in ore, dcinimbore ligno Crueis munire , sed stare omnino, deponere baculos, & aperire ciput, quousque angelium finiatur ; quos ritus unico brevique verticula ine noratus 1 Iildebertus Cenomanensis expressit direns: Plebs baculas sorit , sat, retegisque caput. Myificiis eoru n rituum rationes suojungit mox etiam idem doctissimus Auctor, quas lubet hoc loeo deseribere. in As attentus, patiens, erenus in hsem,
Tui se eaput retegeus, attente auGre moneris.
Parcere, eum baculum reficii, laserueris.
Stant diseti, quoniam sumes pugnare lemur, Ie culpa graiti sub ostiat hoste manet.
V. Feminas quoque, cooperto taman capite
stare debere, dum ipsum Euangelium legitur, d
cet nos vox caelitus facta adeontractam mulieren
sedentem ad S. Guillelmi Abbitis Rosehil densiis
sepulerum, Diacono Euangelium pronunciante: Mulier finge, non decet Christianos ad Gata: Iium ere, sed eum reverenti ure,in fusetare , quod leuetur. Vide Bollandum ad diem vi. Aprilis. Porro narrat Sozomenus Lib. vi I. Η iae , Cap. x ι x. sed tanquam novum 3e insolens suo aevo apud Alexandrinos Episeopum non eo sue viae assurgere , dum Euangelia legerentur:
tamen , inquit, alibi mustiam fleri neque
vivi , neque audivi . olim quoque lieet Indi lectiones Euangelii audirent sedentes, emendavit euni t men nusum Theophilus, teste Philostrinito Lib. iit. Imporiae, Cap. v. VI. Dicto a Diacono, Initium , vel, Se
quentia sum Euangelii , & responso a CliorO, Gloria tibi Domi e glorificante stilicet Dominum, quod miserit nobis verbum salutis, ut ait Innocentius IIL Lib. iii. De M steriti Mysse , Cap. xLvΙ.) ex praesicripto nostri q. Geremonia rius, accepto thuribulo de manu iniserarii iri prope a pantis, illud spera Distam , qud tburi Au Labrum , primo in medio , deinde a parte dextera Libri, mox a Misera, tripluet dum, di
reddit thuribulum Caeremoniaris . Testem hujus
ritus intensandi scilicet tripliei thuribuli ductu
100쪽
Erangeliun , postquam Claorus respondit, Gω-ria tibi Domue, habemus Patricium in suo remoniali Capellae Pontificia: Lib. n. Sectione i. p. x III. ita a jentem: Cum re nil tur, Gloria tibi Domine , Incenses ter Dorum, primo is
medio, delatae a dexteris, rustris. Idipsim
docent Rubricae Missalis, Parte ii. Tit. vi. Num mero v. ubi notat Gavantus, fieri eam incensati
nern ad venerationem Christi in ejusdem uerbis Euiangeluis , Ob quam etiam causam ante, δc post incela sationem, inclinare caput etiam debet Dioeunus Us Euangelio, ut ibidem Meratus docet. VII. Ineensito Euangelio , reddit Diaconus thuribulum Caeremoniario, qui ideirco stare debet a dexteris aliquantulum post Diaconum, qui que deinde thuribulum ipsum tradet Thuriferario itanti a sinistris aliquantulum post ipsem Diaconum, qui etiam P,st acceptum a Caeremoniario thuribuluin, illud aliquantulum agitat, ne, dum cantatur Euangelium, ignis extingu1tur, usui ςnim esse debet thuribulu ii ad incensandum Celebra tem post Euangelium, ut in q. sequenti dicemus. Ceterum sive Diacono tradatur thuribulum, sive ab eodem recipiatur, fieri ea traditio, sive recoptio line osculis de t , exhibetur enim id obs quii soli Celebranti, non autem ejus Ministris, ut Ausim docent Scriptores, qui sacras Caerem
VIII. Ubi Diamnus thuribulum Caeremo-nlatio reddidit, Diam prosequitur Euan gelium , cum profert nomen Ie tu , MI Mariae,
Melinat s ; sed profundius , eum duit , Jesus
quod di omnet faciant, Suidiae ui autem, di G- referariistersane velut immobiles ; si scilicet M diaconus teneat Euangelium, nam alias si illud in Anibone , vel super Legili cantetur, tunc etiam Subdiaconus ad nomen Pesu, vel Mariae se inclinabit , stabuntque velut immobiles soli Ceroferarii. Sed de hoc ritu, sicut S de inclinatione, iam supra diximus , advertere autenia Diaconus debet, ut Euangelium recte cantet, ne stiliret absurda pronunciatione auditorum aures
vulneret, illosque in indecorum risum impellat ὁhaec enim aliquando causa fuit, ut Sancta Aurea Virgo Pariliensis Monasterii P a posita, Diacono Euangelium inter Missarum selemnia inepte legente, Stolam e collo ejus eripietis, suoque apponens , publice ipsa in Ecelelia Euangellum legeret 3 quae tamen ab Angelo Domini suit deinde eorrecta , quod sacri ordinis ritum evertisset , uti pluribus narrat Saussa3us in Martyrologio Gai litano iv. Nonas Oistobris. Cantandum itaque rite est Euangelium juxta laudabilem Eeclesiarum usum, nam, ut alias omittam, in Viennensi Galliarum Ecelesia Euangelium praecipuis Festis diebus singulari modulatione legitur in Libro ad eum finem variis notulis distinisto. IX. Romae in Pontificia Capella cum Summus Pontifex eelebrat, Euangelium Latine primmum, ac deinde Gradice ςx antiquo ritu cantatur,
cuius causam docet nos Anselmus Havelbergensis Episeopus Lib. m. Dialogorum , Cap. xv I. his verbis: Isoda quorae antiquitur magna Graecia Vpellabatur, sicut cu*uarum historia in Scriptores narrant, ct in Urae Rowa utrissene linguae firmo usitatus et euax, ct vidissim Latini Graeca, ct Graeci Iastina lingua utebamur, ct neutra suis aliena Romam habitantibus. Unde factam se vi- decur, ut quaedam Latinis , furiam etiam GH cis nominibus nuneupentur tu De a ; cr Indemsuvium es quoque in ordiu Romano, quod in summii Festivisatibus, ad M urumselemnia Lectionei, εν Gangelis LMine, in Graece re tentur propter fraesentiam utrius e suli eruiti. In Coi istantinopolitana olini Metelia Euangelium, uti δρ Epistolam Lettine prauaum, deinde Graece pronunetatum sui se, ex Nicolao Papa I. liquet, in Epistola ad Michaelem Imperatorem scripta, qui Latinam linguam ex contemtu barbaram arpellabat. X. In Regno quoque Neapolitano ritum irsum antiquitus multae Eccletiae servarunt, cun demque laodieque servat, ae retinet Neritina, ut
prodit Vir Clarissimus SAastianus Pauli, De ritu Ecclesiae Neritine, Parte M. Num. v. quae illustris in Japygia Ecelelia lieet Latinum ritum ab origine aeceptum nunquaem di iniserit, quia tametia
partim Latino, partim Graeco costabat populo, variaque olim Graeei ritus oppida intra Dicaecesim complectebatur, materni ejus ossicii suit , lios quoque sinu novere, & se se quandoque piis eorum
usibus accommodare. Alienum enim, ut laudatus Austor subdit, a Christiana Religione erat, ut confluentes in primis anni seleinnitatibus ad
Eecletiam Glaeti Fideles nil itidem suspicerent,
quod eorum pietatem aleret, pietatisque servorem frequentia sacrorum Mysterior uin roboraret,
sed ut de nostra Calabria sileamus, in cuius Mel silis potii simum olim Gracus ritus viguit, Brundusii in Salentinis semel in anno Dominica Palmarum Epistolam item & Euangelium Graea lingua ex prisci de immemorabili ejusdein Melesiae consuetudine recitari consuevisse, narrat inter alios Andreas de Monacha, Lib. v. Historiarum Mundusitarum, Cap. xl. XI. At nedum Graece, & Latine , sed &Hebraiee sacri Euangelii testionem publice in Ecclesia apud Italos recitatam fuisse, constat ex Actis Concilii Pisani apud Dacherium Tomovi. Spici-legii, Cap. eccxxxiv. in quibus legimus, quod in selemni Alexandri Papae R inauguratione is in ipso Pisano Concilio celebrata, Epistola, &Euangelium tribus linguis pronunciata sunt, nenlam Graece, Hebraice, & Latine. Quo rituli dieque celebrante Papa, in Capella Ponti feta s
lemnis Euangelii lectio in Mi IIa Latine primum
a Diaeono Latino, tum Graece a Diamno Gra: decantetur, enarrat in suo Caeremoniali Patri eius loco citato. Siquis autem de ratione ejus ritus in
terroget, potillima illa esse videtur, ad signi- Mandam sei licet eonsensionem Ecclesiae Latinae cum Graeca; semper enim Latina riclesia lauda biles Grat eos ritus plurimi iacit, tametsi Graeei Latinos ritus perperam semper post Photii sebi Gma calumniari conati sint.