장음표시 사용
401쪽
xisse verum, postqtiam probauit deribus regi res humani,m eorum vim posse ab hominibus comprehedierimum argumentum ponis i am mathematici constantiam in remdendo, qui cum ea, quibuN merito credere considens eum pater non debuerit,tamen nihil texerit, hed omnia sine dissim latione protulerit, pendet utique praecipue quae ctionis ictius des ex mathematico . auema in futurorum omnia praediZiisne,nulla re magis credimus, quam eius scientia Adeque , cuipraedicit. Retite ergo hoc argumentum tanquam firmamentum primu erit. Praeter haec si nonsit haec in a gumentis ordinis causea,tamen proxima ratio erit, ut aliquid quod apud audientium animos multu habitura sit virtu, hoc primum locemim deinde debiliora in medium recipiamus postremum faciamus id quod arct fime auditorem teneat quoniam eoru,utproxima,sic est efficacissima memoria. Quintilianus itaque in Milite Matriano in prima quae mone, qua ferit,an licuerit eum qui vim inferret occidere, primam confessonem causeae aduersario extorsi Non inquit me hercu- ' bposum tenere, quo minim in accuseatore dolor meim prom-
pat. Euid dicis in tribunim esses, hoc fecisses 'similes, hoe tulisses' Nihilsere potuit efficacius dici pro caugsa,quam quo
i vel imprudentissimus etiam aduerserius cogeretursecundum
reum pronuntiare. In fine vero quaestionis Aposuit, quod quamuis non adfirmatam e causeae, tame quod maius est, apud iudicis animum, potetissimum esse debuit. Itaque cum inuasi sit luxuria nobilitatis qua maximestudebat seueritate virtutibusis premere C. Matrius . ubiecit insine, Dijpr
feen magnitudinem tua curat imperator ac dirigunt, qui tibisuper caeteras laudes attulerunt tam honestae sentetiae occa
Α' hμφ sion . auia miles fortiter fecit si absoluis, tuum exempliu
402쪽
Ordo argu mentat ionum in mouendis affectibus.
debet oratio, quemadmodum inter argumentationes ea
qu.e assicius est capacis ima, sic in is asseEtu quod poteti
tisimum , recteponetur poliemum . Cum enim seu ponteritissime a scant lachymae, turpe e t eas dicenti eore*cari. Iuod ut lachymis ,sic in omni assectu necesse est euenire: quoties is qui dicit, propositis sicarioribus acrius iuanimum penetrantibus, ad leuiora deinde velut desituta omnibus oratione defit filii.
Quae i. ci ικα Graeci, Cicero demostrativa vocavit. Tria quemadmodum & Ω-pra attigimus,cau Carum sunt genera, de strativum, deliberativum, iudiciale. Demo. strativum o ocat, quod in laudando vituperandoq; versatur. Deliberativum, quod in suadendo, aut dissuadendo, hortandridebortaudoueco sistit. Iudiciale,quo aecusam aut ensendimus petimu . aut abnuimus. Ergo quod ad hunc attinet locum , id quod Latini,Ciceronem in Rhetoricis secuti, vocant genus demonstrativum, Graecis ἐπι- δἄkJώιον dicitur. De quo hsic in modii Quintilian lib. 3. Est igitur, inquit, ut dixi v nsigen , quo laus & vituperatio coimetur. sed est appellatum a meliore parte lauda iuu. idem alia demonstrativum vocant. V trunque nomen ex Graeco ereditur fluxisse nata& ἐγκὰ .iαέιχὸν & i dicunt. Sed mihi λι- ζικὸν no tam demo strationis vim habete, quam ostentationis videtur, Sc multum ab illo encomiastico differre. Nam veeontinet laudativum in se genu . ira no intra hoc solum consistit. An quisqv m nestauerit, panegyrico si is Jινους esse Atqui formam siradendi habent, & plerun q. de utilitatibus Graeciae loquuntur Vt causarum genera tria sint, sed ea tum in negotiis, ta in ostentat ione posita. Nisi sorte non ex Graeco mutuantes demonstrativum vocant: verum id I equuntur, quod laus & vituperatio quale si quicque demonstrant. Et panegyricorum plerique. γ μγνος, laudem, sestum, mercatum, conuentum signifieat.
Hinciai vi πα- γυρικρι. boc est orationes,quae in laudem cuiuspiam, aut alioqui in conuentu populi, non tam utilitatis, quam demulcedarum aurium voluptatisque gratia a
d Graeco; diei soleba M. Etiamsi non unqua vi iam ex Quintiliano ostendimus di 1iden di habebant formam. 8e de utilitatib' Greciae loquebatur, id quod nee Rodolphus disiimulat.Tum quod alacritate ad pericula fide aduersus veteres dominos. De ihie equorum laude te amore aduersum dominos multa legere est apud Pliniu li 8.eapite x ι. Nee psit aci ut Ouidius. vi Statius. Ouidius secudo lib. elegiarum de piorat simul ae laudat psitacum mortuum. idem iacit Statius ad Meliorem lib. 1. seluarum Vt in Pompeii laudatione pro lege Manili ad Manilius tribunus plebis testem rostarat,qua Cn. Pompeio decerneretur bellum Mithridaticu. Ea legem dissi,sere Amii Ga Manilia.
viri ac principes ciuitatis Catulus ac Hortensius, suasit Cicero:& quidem ita sita sit in bonam totius orationis parte destinarit recensendis laudibus Pompei 1,euius laudationis mentionem hie facit Rodolplius. In vituperatione M. Antonii. In quem plenis quod aiunt, velis inuehitur Cicero philippi ea secunda. Et .L.Pisonit.) Hie est ille L Piso. qui cum Gabinio cosul erat id tem porri, quo in exilium amis est Cicero Oui ia r unpostea senatus aut horitate, ac populi iussis,esset restitutus in patriameitioner habat letiatu de prouinciis C6sularibus: idque ea ratione effecit, ut ambo COSS. t iso indua& Gabinus a prouinciis reuocaremur. Quare vehementer offensusPiso e insectatione Ciceronis quest est in senatu, g auiterquς in illum inuectus, maxime fiducia Caesaris geueri sal, qai tam Galbal obtinebaI. Ergo huic rcspotaus Cicero, ita eum retaliae Panegyris Panegyrici.
403쪽
ut ei in senatu ebiiciat crimina erzn q; eurr genere vituperationis proscineat. Atque bre est vituperatio illa Pisonis, cuiu3 me mirrit hoc loco Agricola. lneis veto generibus.quae fid in iol-m qu riint. Quori rahe est tint .v t vera creditur esse quae ei liciar.vet est pcnus deliberatruum N iudiciale Oppit. Naeuersarius M. H ratrum. Hic cur arie amisis duobus fratribus, rex illo, Corinini, deinde S sororei es amoeciderat,narrat T L M.bro pravo ab urbe corra. Legesque. t uode- eo videlicet tabulam m quae tutem n out ne in quoquo moeo . eiur ut e s se telo e me iser. rvpune sinebant interfici. Et tecta munia ex fabulis P situm A iterum. Cr a D ' tio tae odii fictri Abulis de=stimos homines t emeriae proe lin. eum Oreste qui prim sui Agamemaonis vicutandi causa. matrem Clytemneatram necauisset, Uartatis hominum lenteTtus. lipientis,ilvae Ceae Palladis senteria liberatum Praeter hae. si dedi hac fit m a uinetis ordinu causa. Hoc ipsum Fadius libri s.capae de via argumettorum. Se Cacero uern non unc in loco eccet. nempe firmisinua argumenta ui principio se fine loci ea esse. debiliora velut in nullum agmen reopsida. Cum enimio sponte aretant lach ae. 'κ Quintii ianus i iis. s. Nunquam tamen debet loga esse miseratio. es caesa dictum est. Ἀhil facilius qui luch emas inarescere. Ni
PSotes argumentationum tuam cupiant istositionem, 2 non eri certis v is compraehendere praemiis. Quae sinca rem Partes argumentaretonis , proxima uro suti multis executi simω. Et nataresti quidem ordo es earum, Npraecedant prepositiones , donis Iesuatur A, quod ex eis scitur. In rario Marione quoiae, prima sit mara Propositae, Proxima sit miser, pes, a renesti is . Sic in im actione, Prie rei DN Jecies acit partes, suam gentat auram, ivia ce igitur ex eis . Vin tamen hane legem
Petuatae ct mare, frigidae presseri fria: a αι-
404쪽
nia velut puerum a magistro diEZata ad unam certam lege formam Jue dicere. Fastidi, quoque,quod necesse est qui eos,
qui aures nu a unquam varietate delicatissimam nostripartem tentant reficere. Harietas enim,sicut rerum omnium si orationis praecipue leuat taedium. Multarum adeo rerum nobis gratia,non ex Asid vel ex meliorum etiam satietate v nit. Iam etiam pleraequesunt argumetationes, quarum tota vis aut duabus propositionibus citra conclusionem explicatur , aut altera propositionum' pro tota ponitur ratiocinatione. αuae qualiasint uo loco demon trauimus. Feras tamen Lib. p utcunque leuioribus in rebus hanc ludicram verborum iaculationem,in quibus selum os instruitur,m inanes inter disp. tandum circulorum clamores petuntur. t in eis rebus,quae non ideo tantum d itur, ut dicatur ,sed ut animos nostros subintrent m emendent, quaeque vitiis eradendis ex intimis
mentium no Ararum ibus adhibentur id est, quae moralis philosephiae vocamus, si hac leuitate intra primas subsectant
aures,inaniaprofecto, inania titum irrita verba,ndent. Maioribus ergo viribus instrucita orationem, plenioribus ferri ea velis oportet. uerteilus enim es ab eis quae placent, quaeque multo temporeprobauit animum, ' bi ut ita dicam est auferendus. Nec tam docendus, visitat meliora: Hie Ieri quam cogendus,ut velit. A quascultate, quantii absit con- 4 π.isa ira facta ilia oesin a argumentandi ratio, non est certiore p' 'r: 'signo colligere,qua quod eaposteaquam philosephorumpho- puc tutilas ingressa est, moralis ista, quam vere philophiam dirimime Olis prorsus excessit. Veterum certe neminem nisi stoicorum horridissimum quemque sic disserui se inuenias , nec id ubique tame. Et si quis paulo laetior uis ingenis,huius etia a victus est dignitate, o splendidius aliquid dicere con-
405쪽
RODO L. AGRI C. DE INVENT.cupivit. Aristoteles certe, Plato, quoru interea in philosophia paribus laudibus eloquetia eruditioque celebratur, raris smeputauerunt utendum sibi nudis illis expresiis ratiocinationibus, quod ex libris eorum facile perstetiu est. D no
stri seculi philosephissi, quaeritur O arguitur primoisse
cundo notandum quarto aut quinto, edicosequentia tenet in baroco, reliquam id genus ineptias demas, desitu Quibu, sso tosprorsus nihil quod dicant habituros videbis, me hie uisui νbilo eo dico, Τηρd eaputem esse contemnenda. Difici enim ista ab ἡό, ' μ' incipientibus inscholis,m quide exactistima cura velim, exerceri quoquesed adeo,ut intra sicholam maneant. Agraviorum vero rerum tractatu, doctiorumque virorsi dissutatione. ante omnia, cumposteritati erudiendae res literis mandantur, crediderim maxime hanc leuem ineptamque diceri νιε's i e ho serupulositatem remotam esse debere. Nunc autem cum sint et Labeis omnia iv leuissimas etia digesta quaestiones, cuilibet quaesioni, velut alutus lege quadi argumetationu notari-rum deleatur numerus,implentur ingentia volumina librorum,oe toris paginis dictitur,quae singulis interdum versibus poterant absolui.Equidem argumentationem in oratione co-trouersa censeo necessariam esse, tanquam neruos sine quibus ea subsistere nonposit. Sed quemadmodum deforme no modosiit corpus ,sed neuteriem quidem habeat corporis, in quo fili sint omnis carne nudati nerui, sic nec orationis au acie aut nome iure habebunt horridae istae una perpetuas ecie compositae argumentationes . Apud Graecos quidem inprouerbis fuit, ut diceret,egregia de lente, quoties minor res maiorem in modum tolliretur. βuanto nunc rectius hi notabuntur, cum puerilibus etiam nugis diuinapertractent emten seunt igitur formae argumentationum, in partes earu
406쪽
varia collocatione disponeti. Nec tame adeo vitiatas ordo
refctus,ut credamus non interdum ratiocinatione totam pro-
freta quod uuintilianus fecit in ea declamatione, quae
inscribitur ignominiosius cotra tres rogationes, Ergo inquit si ignominisum vult esse eum, qui ter contradixerit nec tenuerit, hic contradixit ter nec tenuit, quomodo non sit ignominiosius,inuenire profecito vo poterit. Sic m Cicero cum multis in loco, tu pro M. Carsio. Siqua no nupta mulier inquit domum patefaceret omnisi cupiditati. reliqua multa, quaesubiicit in ei utentia,quoriι omnisi haec riti est Nomo poterit dici adulter,quicii muliere omnisi cupiditati exposita coise conssueuit. Hoc apertu est maiore propositionem esse ratiocinationis. ddere urinde debebat minore. Clodia autem talis mulier est, Variauit id dicendi figura, in eius lo- eum interrogat eam fateaturne tale essest, an neget. Pore ad
utrans partem cocludit,si neget se tale esse,ne debere quidem videri a M. Caelio petulatius quicquam cum ea odium fateatur, non id videri expraecedentiun propositionumprobatione adulterium. At in eadem oratione paulo ante couer-tisprorsus totum ratiocinationis ordinem Cicero, primamisque conclusione ponit: In M. Caelio nulla luxuries reperitur, nullisumptus,nullum aes alienum, nulla couiuiorum lustrorum libido,quae sequuntur. Hoc est enim,quod probandum est. Deinde cum siubdit: Audistis antea cum accusaret minore propositionem facis,quae est,cidia umma eloque
tiaestudiorίmque cura teneri. Postremo maiorem addite atque sistote iudices, eas cupiditates quae obiiciuntur Caelis,atque haec studia de quibin disputo, non facile in eodem homine esse posse. Visit ratiocinatio: Non possunt in eo in quo estsummussularum amor esse, prauae cupiditates e iu
407쪽
Caelio est sinimusstudiorum amor, nonpossiunt ergo in eo f prauae cupiditates. Interim proponitur altera expropositionibus tantum . Vel maiior, ut Euintilianus in Math matico inquit tantiim debot mors negari, de quo non serit hoc puniae genus, vise ipse potius occidat. Hanc pro positionemprobat: Deinde quod a sumpturus, hoc uid
licet quod ex eis conclusurus: ego vero talis non δειm, non rogo debet mihi mors negari: ea velut in propositione. ista saris inte supraetermisit. Interim proponitur minor, Pt in ea
dem declamatione: uuid quod minuturn dixit parricidam Ratiocinatio quidem talis sit oportet, Quisquis praedicitus parricida est, debet mori: ego praedititassum parricida: d beo ergo mori. Eri ergo quod proponitur minor propositis quo equitur.e i confirmatio maioris, debere mora eum quise quis parricidapraediutus est. Quod quanquampossit uniuem aliter pronuntiari, orator singulariter m tanquam de hoc a no pronuntiat. Euoniam seipriore libro dixi uniuersales
Lip p propositiones remotiores esse, in minus arcte premere rem praesentem videntur.
Qui aures nulla unquam varietate,delicatissimam nostri partem, tentat reseere. O . - Quis enim inquit ille,est auribus vi queadeo patietibus,vti vel paulisper serat orati Varietas qua nem .bique sui similem Tatam ubique vim habet varietas, ut nihil omnino tam nitia placpat auri- dum sit,quod no squalere videatur citra huius commendationem. Gaudet ipsa natura vel in primis varietate,quae in tam immensa rerum turba nihil usquam reliquit, quod non admirabili quoda varietatis artificio depinxerit. Et sicut oculi diuersarum aspectu rerum magis detinetur,ita semper animus circumspectat, in quod se velut nouu intGdat.Cui si cuncta sui similia occurrat undique.taedio protinus auertitur. Et Quintilianus. A rs Porro,inquit, variandi,cum gratia praebet ac renouat aures, tum dicente ip- sim laboris mutatione reficit:vt standi,ambula di, sedendi, iacendi vices satu,nihil meoru pati unum diu possumus. In quibus solum os instruitur. in quibus id agitur solam, ut dicedi vsium paremus. Et inanes inter disputandum circuloru clamores petuntur. Vbi hoc unum quaeritur, ut qui nos disputates undequaque circunstant, ii nobis applaudat.& placere sibi ea quae dicuntur a nobis, plausu ipso ae clamore testetur. Et ipse sibi. vi ita dicam.est ausere du 0 ita, inquit, afficiendus animus est, ut no is sibi es se Videatur qui adhue suit,utique probet ea quae auersatu est hactenus, & auersetur. quae hucusque probauit. Egregia delente. Eundem propemodum sensuin habet cumeo,quod legitur apud Gellium πο ἐν φακου μυρον, in lente unguentum.
408쪽
ve eaut ambus .lmyuot inter argumentandum siseruaudis ei, qui aduersarium vitii conuincire. Cap. x M.
Dossent ista extendi, multiplexque horsiforma proferri ex authoribus. Sed longum id est nisi alioqui multa cura quis legcndis,explicaris,perspiciendisi criptoribus ista cognouerisfustra docebitur. Na neque dici omniapossunt, ebrii quae diximus collatione facile quis reliqua cognoscet. Il- Cautio obseelud tamen adiecisse velim, quodsi qua sit propositio, vel ali- ωEutahir quidpropositionissimile,in quo mariu quae bonis mometum
sit positisi, recit si me aliqua lo antelui id aggredimur quod
eo coficere volemus, in antecessum apud auditores es depone-dum,m t aquam aliud agamus explicandum .Minus enim Ius ectu tunc erit; si quare dicatur no apparebit credeturque facilius, securos animos blidiussiubibit. Sicut minus timetur arma, quorsi non intelligitur usus. Inde clipossiderit metem parata semel Nem tunc quoque perferet, cit utendsi erit eo. Fauet enim qusis persuasionissae,nemos velsibi ipse libeter errore Fumfatetur. Credimu multa,no quia vera videatur sed quia credimus. Huiusmodi es apud Cicerone illaeapositionis matris Cluetj inuidia. quae quaqua praecipue venefici, crimini defenderi coueniat tamesicum illud Lfende
dum erat,primit poneretur, poterat iam dubia sicut crime videri. Huc pertinet abiim repetitae narrationu8raeparationes.
Et in altercationibus quide praecipuus es obseruationis i lius usus. Ideo si quasent, quae plussint ablatura coFrmEdae intentioni nostrae, nonsunt utiqueprotinus csi eo con Iri eda. Tergiversabitur enim messugia qu et aduersarius,inuituri, se in laqueum quem prostexerit dabit. Ergo dimouendasunt haec ab eo quod escere Polumus,m altius repeteri, in multitudine similium propositionum, quas sibi periculo daturus sit aduersarius,obruenda. Quae cuiusmodisint, ex Platonis Eb
409쪽
RODO L. AGRI C. DE I NVENT.dialogis uous disscite pessicere. Sed nos interim aliquo exemplo quod dicimus indicemus. Demus cademicu proba re volentem Epicureo qui quissine virtutesit, eum esse infelicem. Non sumet iste tantummodo virtutem esse summum bonum. id enim nihilo probabilius est,quam id quod intendebatur nec id etiam unde istud deducitur, virtutis curam maxime naturalem esse homini Altius igitur ordietur. uuaeret ecquid fateatur anima corpore meliorem esse'Sed hoc quoque muniendum es Socratica inductione. Quaerendu est, an aurigam curru, nauegubernatorem, dominu domo,
principem popularibus, oe in uniuersum quod imperetpraestantius esseputet eo quo paret: an animi imperio putet corpus regi. Quae si concedat, necesse erit concedat animum corpore potiorem esse. uod ubiconstare coepit, sequatur hinc, propria animi bona propriis corporis bonis esse potiora. Quod
si docuerimus hinc,propriam animi virtutem .propriam corporis, voluptatem esse e constabit virtutem esse meliorem voluptate. Euod i um erit fortasse quaerendum. Ex longiu-
quo rogabit itaque , putetve eisdemgaudere corpus animum 'quod nimirum negabit. Nam multa poscit corpus,quae nec indulgeta illi credit Epicurus. Ergo horum aduersius animuύ,qui negat ea corporι,gaudet. Sic animo multa placent, quae corp s auersatur. Cum gaudeant autem diuersis , voluptas corporis erit: quod autem voluptati contrarium sit, non inuenimus, nisi virtutem. Ea pertinebit igitur ad animum. Haec ergo bona utriusque erunt. hodsis proprium auimi bonum virtus,erit .summum bonum, cum demonstratum sit aute, meliora esse quae ad animum, quam quae ad corpus pertineat. Cii enim no sint alia propria
hominis, quam quaesint animi corporis bonae for-
410쪽
DIALECT. LIB. III. 18s i Itunae Iona tum dicuntur,quia istis riseruiunt) ergo animi
bona,quonia melior uvisemma sint oportet. Et iam hae quidem cumsint virtutes, necesse est quisne eissit, esse cum summo malo,quod vitium erit, Atqui quisuis cumsimmo malo est,infelix est. Ergo iam esscitur,quod inicissimus, qui
quis est sine virtute, insedix est. auod si a proximis caepisse
mus, inde digrederemur ad longius posita, in Flentior aduerserius negaret omnia, nequeperuenire nos ad aliquid*neret unquam, quod i e confiteretur. set cum ea proponiamus,quae dipat multum,neque fere quicquam negotis videtur habere cum eo quod proponimus, facilius dat aduersarius tanquam nihil ad se pertinens. Vnde datur confessum nobis
aliquid arripere,in quo pedem quod dici selet figamus,ad
quod si alioperueniremus ordine, negaret id imum aduersarius, ne vinctilis argumentationum vinciretur, O aliquid confiteretur, ex quo contra 'seum regredipossemus. Sed queadmodum a ummo quodam cacumine petito initis,ad tapostremum, quod probare desinamus, delatimum sic licebit econtraris,m hoc trium quod intendimus primum
facere, m id adhibita argumentatione confirmare, h lue iam argumentationem rursim alia astruere, donec veniamin ad aliquid tEdem,quod inficiari aduersarius non posse. Similiter etiam poterimus, cum negauerat intentione aduersarius,proponere aliquid, quod etiam diuersem videattiraproposito,quod det aduemaraim. Id cum fecerit, tum ductu eo quem obliquum priore libro diximus,ex contradicente intentionis , contradicens eius quod aduersari s dedit, col gere. βοοd quomodo fiat ,sso loco nobis es dictum. Huius ta- Lib. 1.rap.i me admonitum altercatorem velim, ut clat qua potissimum istis distonendi ratione quatur, dua re in alterca P' i ''