R. R. Fr. Leandri De SS. Sacramento ... Quæstiones morales theologicæ, in septem ecclesiæ sacramenta. Cunctis opus perutile, in duas diuisum partes ... Pars prima 8. Quæstiones morales theologicæ, in quinque præcepta ecclesiæ. Cunctis opus pertile, n

발행: 1678년

분량: 413페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

iso De Observatione Iejuniorum.

item vides, Marchantium, Ghetium, Nicolaum Mo sescensum, vulgi eis, Zambellum,& alios apud Di i iam ins a. Sed ex his Authoribus oppositum docet Azor e.8.

voeans contrarium Corrruptelam, per haec veris

M. Vt proinde cocruptela sit, si ij cibi sumantiar, qui

poti um ad nutriendiam valent, qualia sunt legumina, de pisces. Unde qui his dum resectiunculam capit vespertinam, utitur,ccenat Proculdubio, & jejunium soluit. Sic Aetor. Et sic pio contiaria sententia illum citat Lar man. Nam Caiet. id nee concedit loco citato a Pasqnaligo, saltem expressE , imb nee tacue, ut ex dicendis quaestione sequenti patebit. Bene tamen Bonacina, per haec verba: Polles etiam comedi Pisciculus, aut exigna pars piscis maloris. Et credo, quod etiam alii s Aores, quos Pasqualigus citat, id docent, de probabile reputat Trullench ubi insta. Plobat Pasqualigus hane suam sententiam multis argumentis. quia vel refectiuncula adhibet ut per modum medicinae,vel ad consertantiam naturami proluer hunc finem non erit contra illum , sed potius consormius it L adhibere recentes pisciculos, aut pis cem quemcunque in exigua quantitate, quantumvis hie ex sua primaria institutione ordinetur ad nutriendum. Si autem adhibeatur propter medicinam, adhue sequitur potius elle adhibendum piscem in eoru Iatione, quam fructus, de alia quae solent adhiberi; elim haec potius debilitent, se relaxent stomachum, de generent cruditates; pisces vero stoinachum coria roborent , dc uibuant illi virtutem ne potus noceat,

Secun , quia pisces sunt ei bus macerativus,de exi-ui nutrimentit ergo etiamsi in resectiuncula adhi- eantur , adhuc servabitur maceratio proportionata injunio.

Terti. , quia pisces mitilis nutriunt, quIm plures alii ei bi eoncessi pro eollatione , videlicet quam panis,& quaedam genera nucum,ut pineae, Pistacia,c seus, de butyrum, quae plus nutriunt, quam pisces iergo si eonceduntur cibi, qui plus nutatum, non viis detur negandus piscis, qui mini,s nutrit. -υ. tan. dem , quia si e sentiunt docti, de probi Recentiores. His tamen non obstantibus. Tanqiram certum mihi respondeor Quod in eolutione non liceat uti piscibus recentibus. Privi, Gula consuetudo omnium , tam Doctorum , quam vulgarium hominum, usque ad haec nostra tempora oppositum tenuit, ut eonfiat: ergo illam excedere non erit lieitum . si eut non est licitum legem excedere , nam eonsuetudo vim legis habet. Secumri, quia collatio propter consuetudinem dun. taxat est licita. Sed se est,quod nunquam sunt introducti pro eollatione pisces, praecipue recentes: crgo illos nisi ducare illicitum erit. Toto, quia sic tenent communiter Doctores. Aetol

part lib. I. c. 8.q. 7. vocans Opposluin corruptelam.

Fago eZ ιυ .pracept. Eccles tib. I. e. .n. 3. cubi pro opposita sententia etiam ei tat Azotium. Sed certEA totius vel sibimet contrariatur expresse, vel intelligendus est , dum oppositum dixit de pisce siccato, non recenti, ut infra notabimus. ) Layman lib. 4.

Villatobaria. 13atio oris. vivat dou C. A M. p. .c .mihi i s in. xlag. s. Diana i tartara I.yxesu. r. ubi oppositam sententiam sine ratione, re fundamen to, di contra communem sensum Doctoium appellat: l

cia, Pelizatius. loan. Henriquet, di alii apud ipsum. Tenem & omnes alii, qui solos macius, vel ea quae ante,vel post prandium solent adhiberi, pio collatio

ne concedunt.

Ad primo argumentum Pa squaligi dicendum est, verum esse, quod resectiuncula iam ordinetur ianutilendam etiam liaturam: sea ex hoe non sequitur, quoa debeat quis in refectiuncula nuti iri iwecitario per ea, quae ex priniaria sua institutione ordinantur ad nutriendum, alias posset abique dubio per optima absque distinctione, cibaria in die ieiunii non vetita, quo ad usque haec nostra tempora nemo ausus est dicere, quia nemo ausus est sic cibari,ant refici. Nec rursus ex eo cap. quod refectiuncula sumatur per mo- ldum medicime eui illam ex primaria sua institutione competere . . diximus sequitur potius esse adhibendos pisces,quam fructus,ea de causa, quod - litus debilitent stoniae hum, di generent eruditatem, lPisces vero coitiaborent stomachum, & tribuant illi lVirtutem, ne potus noceat , &e. nam id filsissimum lest, quia cui benE notat Schola Salernitana ιnv ν -

se. 38. vers post pisces nux sit . . career coem η sit, pisces phlegmata generant, luntque frigidioris, l& humidioris tempetaturae, & ided ob id disti ei lius lconcoquuntur, tardilis subdueuntur, prominissime in lventriculo corrumpuntur,& pulte seniit, & putidia icendo sitim generant, veneni interdum non nihil lin se continent. Sic ibi schola. Non ergo pisees as lhibeti in collatione debent, quia virtutem ita urit

stomacho, & salubriores fructibus sitit, editi salii sit - lmum id esse constet. Adhibeantur ergo fructus, aut herbae coctae, nam istae facilius concoquuntur, sitim lmitigant, de suiseienter stomachum corroborant. lsecvi dum argumentnm . contrarium omni .. lno primo facto ab ipsomet Pal qualigo , est dicen- ldum: Quod dato,quod pisces sint eibus macerativus exiguique ii utrimenti, non ided sequitur, posse in leollatione adhiberi, si alias per consuetudinem sint, l ut sunt prohibiti. Adde quod magis macerativus lcibus sunt fructus, & minoiis nutrimenti; ideoqu fructibus,non piscibus V si sunt omnes Sancti Mon l

clii, & Eremitae. lm tertium dicendum est, quod dato, quod pisces l

minus nutriam, quam panis,& aliqua alia, quae pes

sunt in collatione ad hilisti, non inde sequitur, quod letiam adhiberi pisces possint. 'imo, quia hoc con- suetudo prohibuit, non panem, & fructus. Secunia, quia licet panis magis nutriat,quam piscis, magis ta men nutrit panis cum Piscibus lumptus, quaru Himytus eum herbis, aut fluctibus. Quis enim potetit in dubium vestere, an maius nutrimentum asserat sumptio trium unciarum panis, & quinque piscium, Praecipue magnorum ut Thunni, Salmonis, de Truttae, Hispane Atun, Salasin, Trucha, cte. quam sumptio lpanis qirantitate trium unciarum,&vnciatum quin

questuctuum 3 Nullus prosecto. Sicut nullus pote- ltit dubitare,sed pro certo habere,non ieiunare illum, qui in resectiuncula vespertina , eum duabus panis lunetis, sex Thunni, Salmonis, &c. sumeret.

Dissilired by Coos le

202쪽

Tractatus U.

QVAESTIO XLII.

An fritem liteat in tollasione uti piscibin fumo siccatis,saleque conditis e

AFfirmant La yman lib. .NDL--.tract 8.e. I.&eitat Azor. it. lib. 7.e. 8.q. T. Bositusses. .de DMI. easea I 8.n. a quos omnes citat, Msequitur Pasqualigus II 1. addens , ita debere sentite illos, qui docent non eme attendendam qualitatem, sed quantitatem cibi, qui sumitur. Sunt autem apud iplum Caietanus, Bonacina, Ghetius, M

Sed certe ex his Docto tibus Caietanus saltem,&Bonacina , quos vidi , nequaquam docent non else attendendam qualitatem , sed solam quantitatem

cibi .Nam Caiet. a. v. q. t 7.M .6.contrarium ex pren

se sentit, dum doeet. non licere uti pane in collatione ieiunii, ubi id non est consuetum.Ait enim sic: Deserendum tamen est consuetudini loel , scilicet ubi non consuevit sumi panis non sumat ut sine ra- ionabili eausa. puta quia fiuctus nocerent, aut non habentur,aut non possum conteri dentibus.Sic ille. Nunc ego : quomodo igitur Caietanus docere potuit,non esse attendendam in eollatione qualitatem cibi, qui tam asseverantet tenuit .non posse in ea sumi panem , nisi cassi quo fructus noceterit. dcc. valeat ergo Pasqualigus , & intelligat Caietanum in summa, explicetque illum per ea quae latius. Ne se

rius A. 1 loe. b. docuit. Non enim tempore Caietani

de his quaestionibus,qstas nune exagitamus,erat dii hium, sed solum an panis poterat pro collatione sumi: ad hane ergo qliaestionem respondet Caiet. - sinu. ct 1.2. posse cum limitatione assignata. Audiat nune Pasqualigas,quaeso,Laymanium sic Caietanum explicantemcayxeis per haec verba: Id po ro non satis intelligo apud Caiet. verb. Ieiunium, in me cap. i. dum ait: Non refert in ser rivi lemaeula simat, si modum neu excedat. Si enim de omnibus cibis universim loquitur, prosectb N eonsuetudini Eeelesiarum, & aliorum Doctorum , fideialiumque persuasioni contradicit. Sed albitror solum intellexisse de pane , &fructibus nihil referiri quid quisque ex his sumat in quantitate modica. que usque Layman lac.eit. n. s. de ante illum sic ex posuit, & intellexit C tetan .Bossius locinit n. i 3 . &penes illum Aror quast. est .vr sine. Rursus nee Bona cina id absolute dbeuit, potilis innuit aliqualiter esse attendendum ad qualitatem collationis ; ait enim n. 3.cit. sie: Observa tamen in secunda resectione non ita stricte prohibeti ei bisualitatem, sicuti interdici lux quantitas, &e. Et in- .Ex quo patet in secunda resectiuncula tempore ieiunii sumenda magis servandam esse quantitatem, qu in cibi qualitatem, modς iis cibis non utamur, qui tempore ieiunii in prima resectione prohibentur. Ita ille. Ex cuius verbis constat sensisse hune Ruthotem, licet non ita stricte ae quantitatem pro hiberi aliquo modo qualitatem cibi in resechinneula. & εd illam esse attendendum , ut constat ex illis verbis: Magis servandam esse quantitatem, euende Longe multb probabilius multoque verius,& ut mihi eertum respondeo : Non polia. Quia nec ra

tio, nee usus virorum prudentum, & tinio ratae eon scientiae ad contrarium tuendum urgent, ut con

stat , elim sit omninb contrarius. Nee lacit quidquam cap. Presbyter, dist. 81.st O. d. Homicidio quod Pa squaligus,& Lar man ad eonis firmandam suam sententiam affetum ubi agentibus poenitemiam in ieiunio in solo paue,dc aqua, conce-

Disp. IV.

duntur pisciculi. Quia potius hi textus favent rusabis , concedendo videlicet poenitentiam asentibus in pane,& aqua parvos pisciculos,non absoluth, sea in praecipuis solemnitatibus, & ad recreationem poenitentium I ait enim textus sic: Pane , ct aqua a vespera in vesteram viati ,tantam autem diebuι Dominicu, O precipitu festu modiso vino ,σ seulu, asque uminius recreetur, sine eamne, O sagimine , νω, creaseo, cra. Sic communiter Doctores citati pro primis sententiis a quo praecipuE F sundet tu .

penes illum ibi Vilialobos , Azotius . Reginaldus. Angles, te alii. Et pari. s. t . refcI. 6. ubi pro

hae parte citat Bossium loco , Pa ualigo pro se

AESTIO XLIII

An cibus albinatistane Maniar blanco si vita carnis conficiatur ex pisce ,post adhiberim collariise jAsnimit absolute Pasquali g. detis. Ir .cit. α'.Quia linquit in est ex cibis, qui post prandium

apponi solent, & emamerantur inter placentas. Unde caetera etiam pulmenta, quae fiunt ex piscibus,

poterunt inquit adhiberi , nam quae ipsa ingrediuntur, non sunt alias prohibita in refectiuncula. Sed longε multo probabili is , imis ut mihi ceriatum respondeo iuxta dicta : Non posse. Quia piscis substantia, quae in illud genus cibi ingreditur, est

prohibita in resectiuncula , ut nuper est habitum. Nec est asserendum contrarium urgere quid argumentum Pasqualigi. Nam etiam easeus solet apponi post prandium, & tamen ut statim dicemus , nequit in resectiuncula sumi. si e debent sentite omnes Doctores pro nostra sententia quaestione Praeceridenti adducti.

AESTIO XLIV.

m prandio edere, sit etiam licitum easeum, aliud quidquam ex lacte confectam meollat e sumere δAFfirmat etiam Pasqualig. derist . Quia cin

quit cum caseus , & lacticinia non sint vetita in die ieiuni j, Fe habeat caseus illas conditiones, quas requirunt qui rigidE in assignantis eibis pio

resectiuncula procedunt nam non enumeratur in

ter sercula, apponitur post prandium inter bellatia,chibeti solet extra ieiunium in ientaculis communiter,non video rationem aliquam ob quam non sit licitus pro refectiuncula ieiunii, sicut dc caetera quae ex lacte constant, eam snt eiusdem substantiae, de nutrimenti. Ita ille. Et spenes ipsem Layman bb. .

Nob. Iei-ium, cap. t. n. . 8e Bossius sis. . is Dbit. -- I . n. I 32. Additque in hanc sententiam videainclinare Dianam pari. s. tract. 4. re'. I x. ων 4ed negatiuam, de , fortiori id debere tenete Caietan. Bonacinam , dc Bitoter.

Sed ex his Doctoribus, quos Pasquali pus pro se

citat, ad minus Diana oppositum expresse tuetur 1. pari. tract.2. rest. I. Wrs Nil eum quantitatem,

203쪽

De Observatione Iejuni Ortim.

ubi sie ait: Dissieultas ergo erit ei rea qualitatem ciborum dicta collationis, nam mulii pelliine in illa sinuant pisces, ova, de caetera lacticinia,quibus ponsimi ex privilegio vesci,ideb quoad secundum punde qiralitate ciborum, asiero in dicti collatione sub onere peccati mortalis quantitatem licitam non posse sumi in piscibus, ovis, M aliis lacticiniis, seu ei bis substantialibus in coelia manducari solitis,&e. Si e biana ibi. Et νε .ex hu omnibus.Oppositum esse contra omnes Theologos, 5c improbabile, de sal sum, aperte ais. Quid autem sentiat 3. 4.

resol. ia. videant alii. Deinde nec Caietanus,nec Bo..

nacina sunt expresse pro liae sentemia, ut ex dictis supri q. o. patet.Nec Layman illam absolute docti,

cum solum, dicat, In Septentrionalibus νegionibus, ubi fractum impia', multos etiam n odno caseo crimpane vesci in coenula ieiunii , quod propter consuetudi nem reprehendi non potes. Sic ille. Nunc ego : ergo ubi non adest cori suetudo, reprehendi debet,ex sententia Laymanti. Denique Bossius citatus, licet sintentiam Pa ualigi doceat, est tamen cum timore. cum in fine addat, tutius esse abstinere a caseo, id que consulendum poetinentibus. Vnde Tanquam certissimum mihi respondeo : Non esse licitum in praedictis diebus ieiunii caseum, vel aliud quodcumque ex lacte consectum in collatione su-niere. Prime. Quia consuetudo liucusque esum casei,& aliorum lacti ei niolum non introduxit in cisi la- . tione: erpo hucusque non possunt in ea licite suini. Secundo. ia licet caseus non numeret ut intelsercula, quae in coena apponi solent, & ex hoe capite posset in collatione sumi, numerat ut tamen ii ter cibos, qui proliabentur in collatione exhiberi,& ita ex lioe capite non potest illo quis in resectiuncula vit. Tιrtio. Quia ad minus multa, quae ex lacte consciuntur condimenta , enumerantur inter se reula, quae in coena a Dponi solent,ut sum cibus albus .His pane, manjar muco , nati , σc. ergo niale dicit

Pasiqualigus, ex hoc capite non pro hi tali in collatione sumi.

Tandem. Quia cur affiniat pa traligus in quod ansumitur in collatione, debit esse tale, quod det virtutem stoinacho , illumque aliqua litet corroboret; at caseus non solum stomacho, sed Je capiti, & pectori nocet, ut docet Schola Salerni rana Fusi. rit. V. mihi s. ergo nec ex hoc capite erit congruum in collatione adhiberi. Sic semiant communii et Authores supta pro nobis citati. Et expressE

de quod attinci ad butyrum etiam n gat Bois .iscicit. nis t. sed ceti E non con seque nici: Cuin eiusdem si iubstantiae eum casteo, & lacte, & solum diis rat in eo quod conficitur ex subtiIioribus partibus lares. Ad argumenta autem Pa irati: ex probationibus pro nostra res onsiotic probanda adductis iacilis constat responti .

AESTIO XLV.

licitis adhibere in restatione placentas, constant ex lacte , caseo , er

λxquit caetera quae ingrediuntur placentas huiusinodi, non sine ex his quae non sunt permissa in te sectiuncula , nee fit tertia Lbstantia illicita , quia quodlibet ingredieritium manet in propria sabstantia. sie Pasqualistus citans pro hae sua sententi

Bois.De.cat . i 3 3. sed certe Bossius sollim docet pol se sumi placemam in modica quantitate , eo qud abutyrum transeat in aliud genus cibi. Sed vi eetiissiuium respondeo : Non esse licitum. Quia quodlibet ingredientium placentas manet in Piopria lilbstantia, ut concedit Pas quali gus quidquid aliud velit Bossi usi at se est , quod quodlibet

eorum est omnino prohibitum in collatione adhiberi , ut qii aestione praecedenti est habito ira et erso , fortiori erunt prohibita omnia simul: ergo placen tae constantes ex lacte,caseo, de butyro,non posson licite in collatione ad bibeti. Unde de constat,id nec consequenter concedi a Bossio negante , butyrum Osse in collatione sumi , de esse ridi eulum id quod a filialigus dicit videlicet quod caetera, quae ingxedium ut pluentas, non sint ex non permissis in resectiuncula. Inquiro namque ab ipso quaenam sint cibaria , quae in sua opinione non sunt permissa in collatione adhiberii Si enim pisces, tam sicci,quam recentes, tam parvi, quim magni, lae,easeus , bo-tyrum , in , & ova ab ipso permittuntur, quaenam scrcula restant,qia ae non rei mitti possint in eollatione 3 Dicam pio ipso , sercula perdicum , turturum, phasanorum, gallinatum huiusinodi. O bone Deus. Mitiga, mi Pasqualige,iei inia , laxa tan tisiper, ut suaviter serventur ori tamen e medio tollas, non relaxes omnino. Sic debent rine te Amhores Pro nobis nuper citati, de expresse docet L I

AESTIO XLVI

An ola ticii e possvi in colutione adhiberi.

quando in die jejunii non sunt prohibita, aut si sunt , possent istu ex invite Io

ova satis nuttiant, minus tamen nutriunt quam mittit caro.Unde conceduntur in ieiuniis extra in adragesimani a iure communi, tanquam cibus

Nopor tonariis pro abstinentia , de tanquam cibus p vis parum famem sedans. Vnde ex hoe caritaquoque proportionata sunt, ut magis sentiatur aseflictio ieiuni; plus enim fames sedaretur in reis et iuncula vespertina sumendo nuces, panem, ficus, ct alios huiusmodi cibos, quis sumendo eandem

quantitatem ex ovis.

Secundo Quia resectiuncula ut omnes eoncedunt est propter consoriationem stomachi .de sublevationcm naturae : at se est, quod huic fini magis proportionata sunt ova, quam abi cibi: eigo. Tertio. Qitia in tiLctiuncula potest lami panis confictus ex ovis . Italice Male, seu Piae diΘagna. Hispanὸ Pan de Bierachos, . y realtatis magis , de solidius nutrit , quam nutriunt ova r

uitia ova connumeram ut inter bellaria,& sic passim solent in lentaculis matutinis si, tb: lia sumi, in vespertinis obdurata : ergo etiam in collatione sumi valebi int. Ira Pa squalis iis qui pro hae sua sententia Alum affert Caietanum. Bonacinam,& Bi- et Ozer. loco sura citatu, eo quod doceant non re-ntre quid sumatur in collatione , dummodo debita quantitas non excedatur ; de Bassidium in imb. Theu. νιν b. Lium. r. hanc sententiam re rentina ut probabilem. Sed eerte ex his Am horibus non benὸ citat Pa ualigus Caietanum, te Bona cinam, vi ex dictis q.ε i. cestigia. Nec . nam hic Authoe veec

204쪽

Tractatus V.

licti serat sententiam Bona cinae ullam tamen omnino cum Diana reprobat. Melitis tamen post et pro se

citate Hieronym. Llamas 3. p. Method.c.I. 3.14 pag. mibi sis. reserentem etiam Sotum per haec verba:

Possunt,& nimium studentes,& capite debiles s qui male non coenati dormiunt aliquatitulo in hoc longiores esse, quibus Soto in I. usque ad paris

ovorum esum concedebat, neque nobis videtur inlicie largus , eum sciamus ieiunium eam illis omnibus observari posse,quae eius essentiae, neque saluti, neque maiori bono repugnent,&c. Ita ille. ita etiam apud Machado lib. i. p. ara I. I. cum. . na. tenuit D. Garcia de Pottas vir eruditus, & Cathedrae vetapertinae Canonum in Salmantieensi Univet sitate moderator. Et tenet novissime Patet vides in arca TNolog.mora'. de Diania inquisit. it o.

Sed ut certissimum mihi respondeo : Non posse ova licite in eollatione adhiberi. Primo. Q ita huevsque non est introductus vias ovorum in resectiuncula t ergo hucusque non possunt lieit E in illa adhiberi. Patet, quia collatio ob consuetudinem duntaxat est licita: ergo etiam illud solum erit licitum, quod circa eius qualitatem eadem consuetudo praescripsit, & praescribit. Secundo. Quia ova, ut sereula priocipalia arponi solent in prandio, aut cinna,in mensis etiam Nobilium, & valde divatum, praecipue ieiuniorum Iem-Pore , ut constat: ergo ex hoc capite nequeunt in collatione adhiberi. Si di eas cum Pasquali g.decisi 3. n. . impertinentem rem esse, & valde accidentalem pro nostro easu,quod ova habeant rationem sereuli Principalis in refectione perfecta,cum solium debeat attendi, an minus nutriant, quam panis, de alia quaedam cibaria, quae collationi conceduntur. I xspon dendum est tibi, quod concesso gratis,quod non ad illud, sed ad hoe debeat attendi, adhuc nostium argumentum vires habeat , ut ex responsione ad primum argumentum Pasqualisi patebit. Terii. . Qitia si quis licite possὶt uti in resectiuncula ovi icite eerte , aut saltem absque fractione gravi ieismi posset in ea sumere duo . imo & tria

ova cum duobus. aut tribus unciis panis, cum tota haec quantitas non excedat octo, aut nouem uncias: at hoc asserere est seandalosum , dc temerarium , Ut patet .Qtiis nainctu e fidelis cuiuscumque fuerit conditionis, non scandalizaretur videns alium fide

lem in die ieiunis vespertina in refectione se pari

o vorum cibare.

Et ideo hane nostram sententiam tenent omnes Doctores antiqui, praecipue illi, qui pro resectiuncula solum concedunt panem, & fructius, quos suri retulimus. Tenent etiam ex modernis Sanchen vilialob. .psum.trali. 23.

Ledelma tract.1 . cap. i. vers la disieultad. Luysius Turrian in sum. l. e. eis. Lb. 37. Oncl. s. sin se sectis centur. 2. dub st . ubi oppositam sententiam vocat scandalolam, temerariam, de contra bonos mores,

nind certum, de Diam ι .p. tract.9. reses. r. vers. Sed etiam,st vers. Ex his omni M. ubi contrariam sententiam etiam appellat falsam, de improbabilem. Sie etiam Villatob. Anales, dc alii penes ipsum. Anton. de Leone insta ei tandus, de alij. Quos me liovissimE

Ad primm in eontrarium dicendum pst , validum prosectb esse hoe Pasqualigi argumentum, videlicet ideo posse quem lieit ova in collatione sumere , quia haec minus nutriunt, quam caro. Quid

enim quaeso, mi Pasqualige, rescit quod plus , ut

minus nutriant, si utrumque est prohibitum, caro communi iure , ova eonluetudine immemoriali Deinde id quod addis , nempe quod ova concidan tur , iure in ieiuniis extra Quadragesimam , Ian quam cibus propoctionariis pio abstinentia, & tanquam cibus levis parum famem sedans, salsum est. Na ius solum prohibet ova in ieiuniis Quadrage it mae,eo quδd non sint cibus proportionatus pro tam solemni ieiunio,clim sint cibus proximior carnibus, delicatus,& ab abstinentia rigorosa alienus: in reliquis vel b ieiuniis id permittit , eo quM non requi rat in illis tam strictam abstinentiam, non v id qui sunt cibus levis parum famem sedans , cam potius valde nutriant, ut testatur Schola Salernitana c.8. D mihi ηρ. ex Avicenna sic dicente : Quana quι est

nutriens parvae quantitatu plurimo reficiens alimento;

elui generis sunt potissimi a, ct testas gassinacei, u rum feri nutrimentum exin ipsorum pensasur po dere. Sic Avicenna : Ex illo ergo constat, & salsuri esse,quod ova sint cibus levis, de patui nutrimenti, eum in hoc paria lint testibus gallinaceis: de ei iam falsum esse eonsequenter, quod plus sedetur sames

sumendo panem, neus, nuces, de huiusmodi fluctus,quim sumendo panem cum ovis, vi experientia docet. Et constat,cum ova plus afferant nutrimenti. quam pisces , ut ex Crasso docet Anton. de Leona β.de Chuoiate, pari. 3. nt . . f. l. 96. ita dicens :t Las carnes en los dias de ay uno se prohiberi porter de mucho sustento , y por esta calidad los hue- vos, y lacticinios en Ratesma , los que no lienea Bula, por ser de mas sustem o vn huevo, que do- blada cantidad de pescado, como lo advier te laco bo de Glassis. Y los lacticinios y hue vos, que con Bula se permiten en ta comida meridiana, se ex cluyen en ta colacion. J Sie ille. Ad secundum dicendum, verum esse , quod resectiuncula sit propter consertationem stomachi, MLblevationem naturae I sed inde non sequi, quoa per ovorum e sum debeat con tiari, e .m sint alii cibi qui id praestare valeant, ut panis, fructus, herbae, de alia lauiusmodi, quae prohibita in collation:

non sunt, sicut sunt per consuetudinem ova dieendum , quod data pro nunc maiori,neganda omnino sit minor. Palsum namque est plus, de solidius nutrite panem confectum ex ovis,

quam ipsamet ova eum pane simul ; si enim ille panis ita bene nutrit, quia consectus ex ovis, me Psnutrient absque dubio ova ipsa A nam pror e quod unumquodque tale, de illud magis. Ad quartum dicendum. Qiiod etiam sit salsum, i md de falsissimum, quod ova eonnumerentur inter bellaria, loquendo praesertim de cibis quadragesimalibus, aut de cibis qui mandi diebus ieiunii pose sunt; de his namque loquendo sui in praesentiatum

loquimurὶ ova inter meliora, i md de optima se te la numetari debent, δe de facto ab omnibus enum rantur. Nee obstat, quod aliquando ova in ientaculis sumantur ; nam ex hoc non infertur bene, quoadebeant inter bellaria numerati , εe ideδ in eollatione sumi possint, quia vi notum est omnibus,mul ta alia, quae habent rationem serculi principalis passim in ientaculis, tam matutinis , quim vesperti nis apponuntur,cum hoe ex appetitu, aut voluntate eorum qui prandium siciunt, aut cinnam dependea sanὶ, non ex alio capite.

205쪽

is 4 De Observatione Iejuniorum.

QVAESTIO XLVII.

saltem ea vite , aut somacho debius possint in prafatis dubin te timi mis in

cogatione uiit A Ffirmant expres, e Llamas De. est. de penes ilialii in Sotus in 4. dist. t s. de Pasqualigus vc.cu. n. . se eon eludens : linque non pollum non et n-sere hane sententiam valde probabilem , & saltem stante aliqua debilitate stomachi, posse tu id in pra-xim deduci. Sed adhuc certissimὸ respondeo : Non posse Quia alia eibaria dantur, quibus licite uti in collatione possint ad tollendam debilitatem eapitis , & coriis sociandum stomachum , ut ex dictis constat: illis ergo debent uti stomacho, aut capite debiles , non ovis per consuetudinem prohibitis. sic assirmabunt prosectb Authotes nuper pro nostra sententia adducti. Et assit mat me eitato Diam par . I. tract. 4.resoL1 7. in sine. docentes posse quem absque fractione ieiunii sum

re in collatione,vt vulgo dicitur,vii Biathaco,etiamsi ovis soleant aptari, quia vix inquiuni quarta pars Ovi in eis te petitur, & sie videri in usu positum. id novis e fatetur Leander de Murcia c. . n. Is .in s. east. Regula S. FranciIes, addens adhuc esse omninoli et tum, per haec verba. t Licito es en ta Quare sma comer v no. δ dos bi Echocos, is haler eo lation conellos. Assi lo lienen vii Ialob. in saxo. tom. i. tract. di f. Tar. 3-ROdriguex in aunque Ledesina, y vesa te a tribu yen to contrario, en loquat se enganaron Ledesina in sum.lom. I. r. 27. Y Ia ta Zon es, porque los biach cos i levan muy poca cantidad de huevo , como diis et en to dos los que los haeten: Luego,asi or la m dicidad,como por laeostlimbre,ie podran comer mla sol ma dichaen lauuare si .l bie Leander, di binne, non tamen in eo quod citet pro hac parte Rodii-

QVAESTIO XLVIII.

DISPUTATIO V.

An tuea/ in tantione serotina sumere ex pane is confecto mstanὸ de pan de Bizeliocoq

inque ad octo uncias 'AFfirmat Ioan . sancius in selectis, dist. t 2. . T. per haec verba : Et posse sumi dis tam dimidiam libr1m de Rechaeos, de his qui venduntur M triti, reor: quia modicissima quantitas ovorum eis obtingit. Sc multis minus satisfaciunt dicti Eiechocos,qitim si sumeretur dimidia libra ex pane usuali, &oleribus, vel conservis, ut experientia liquebit. Ita Sanctus, quem necessario sequi debet Pas qualigus, ut ex Doctrina eius nuper tradita constat. Sed tanquam mihi certum respondeo : Non licere. Quia revera non parva quantitas ovorum, sed satis masna ingreditur dimidiam libram panis bisecocti. etiam ut regulariter fieti solent, ut denotat Rodrig. in sum. e. 1 3. πιπερνι-am cstria. his verbis:

s Ni obsta que la sustaneia det huevo es poca, y assino es materia de pecado mortal, porque los que hazen los bue nos bi Echoeos,a firmati que ea/a uno dellos lieua mas de vn huevo . y assi me lo han certificado. J Sie illa. Quamvis nimius incredendo, quod unum biscoctum imbibat in se unum ovum. od vero minlis satis saetant,quim alii cibi, nil sa-cit ad rem,eum non ex hoe, sed ex eo quod materia sit, vel non sit prohibita .diiudicari debeat. Sie Au thotes statim citandi, & constat ex dictis supra. Et

tenet novissime me citato Diam resol.37.cit.

An saltem quis sine framme jejunii, se

ab que labe mortalu uti in taliati e lacticinius, ct ovis in quantitate parva tW spondeo: Posse. Quia in his rebus verE datur

parvitas materiae excusans quem , stactione praecepti ,& a peccato mortali: Poterit ergo quis haec non incurrendo uti lacticiniis, easeo, butyro, &ovis in parua quantitate . id est usque ad dimidiam unciam paulo plus , vel minus. Si e tenent express Evillatob. I lint.tract. 33.dg 7.n. 3.Trullenchtib. .in Duriu. c. 14iab. a. oc Diana a trin.9. OLI I.

De rebin qua contrariantur znica

An potvi lactis, iuris, o aliorum liquiareum

i Esro NDεo ut certissimum : Solvere. Quia Z huiusmodi liquida habent rationem cibi ordinati per se primo ad iiutritionem. Sic

An potus vini jejunium soliat e

ΑFfirmant penes Auton. de Leone is quo prasi

N Rosella veri. Ditinivim , n. s. sed certe ex his Authoribus male citat pro hae parte D. Ant Reginat d. Medi nam, Azorium, Se Rosenam. imo Couarruvias solum dicit, ieiunium Eeclesiasti eum non solum in hoc versari, ut a superfluis, de potibus abllineamus,

Cardis. dis 63. dicens, quod potus ante prandium solvat ieiunium, non post prandium. Sed tanquam certissimum respondeo : Iam no solvere jejunium, etiamsi summo mane, dc in quan .vitate magtu si matur. Primo, quia id non proniber Ecclesia

206쪽

Tractatus v.

Eeelesia in ieiunii diebus. Me ratisi, quia vinum nec est cibus, e per se, aut ex se, dc natura sua ordinatur ad nutriendum,sed ad extinguend. im sitimi ergo. Tistia. quia iam se tenet praxis Ecclesiae r ergo. Sic

I 4. e 1. 3 1. Pasquali g. decis ii c. σ It T. Anton .de Leone tu. ori Palud. Palat.& omnes alii Doctores ei rati q. r.praecipue rigund. loe. est.& etiam sin noua edit. e. i. r.46. T. ubi ait, iamelle concordem omnium Theologorum , dc Cano nistarum sententiam. Ad aut horitatem Sanctorum Patrum , qui pro opposito referuntur, dicendum est 2 verum esse. Quod olim veterum Christianorum more introducta

fuit vini abstinentia in ieiuniis praecipue ui ad ragesimae,nunc ver δ more sue celsorum hiblatam esse, ae proinde iam esse licitam potionem vini in jeja iis etiam Quadragesimae.

VAESTIO iii

saltem potus vini solvat jejunium , eas ενο sumatur ad sedanἀam inediam,

ct famem e

Sed probabilitis multδ respondeo: Adhue non silvere. Primo, quia ut supti est habitum, Eeelesia

nunquam prohibuit potum vini: ergo nee nutritionem illam, quae ex sumptione illius provenit: ergo quantumvis quis illam intendat, non faciet contra praeceptum ieiunii: Seestias. thia potus vini non ordinatur ex nati in ea sua, de pet se prinistib ad nutriendum, sed ad extinguendam sitim , vi nuper est habitum tergo etiamsi sumatur in eum finem, in quem sumitur cibus, hoe est ad nutriendunt, nunquam poterit sumtut ei bus,aut per modum illius. Patet consequentia. Nia inretio sumentis nequit mutare naturam ipsus Uni,cuius potus per se, de ex se non ad nutiationem, sed ad extinctionem sitis ordinatur.Sie optime Panaualig.decisit . & penes ipsum Nauar π.11.n. Ps. Atales di εχ. eis. Paulus Palat.in

diab. 1 num . . de Bossius de Iubit .sea. .casu i 8.n. 12. His addi possunt in primis S.Thom L. 1. q. AT .art.6. eis. qui hie pro hae sententia citatur, meo Nauarto, de a Hieronyino Llamas loceit. Lesibis dis. r. cit. n. to. sanetus in selictM,d.ψ s i .m2. de alii cum quibus idem , sortiori tenendum est loquendo de Potaeervitiae, quidquid velit etiam Angelaoc. ciri

M potus aqua saechara , aut messe mixta solvat ieiuniumst

Affirmant Saneh. Ii,.s.cεψI. e. r. d b. 1 n. . Afine, dc penes ipsum alii docti Reeentiores,

quos refert, 3c videt ut sequi Trullenchsib. . in D

Sed ut certum respondeo: Non solvere, si quantitas sacellati,vel mellis in parva sit quantitate. Prianis, quia sic est usus. Seemin, quia licet saccharum, aut mel, quod infunditur in aquam, δρ eum illa mi cetur, habeat rationem cibi non tamen adhibetur per modum talis, sed per modum electuat ij ad temperandam eruditatem aquae: sed se est, quod quid quid per modum electuaris sumitur,non fiangit je iunium : ergo. Sic Pasquali g.ἀeces . t i s. a. qui idem doeet dicendum de aliis aqius saccharo , eedro , dc balsamo . aut aromatibus conditis , elim eadem sit de omnibus ratio,etiamsi praedictae aquae bibλntur, quia gustui plaeeant, & non propter stomaehum. Sic etiam sentiunt communiter Doctores, ut videte est apud Anton. de Leone qηU. de choeotate, p. 2.9 .c.π.6.σ ,. I. n. A. de Leandium de Murcia, de Thom. Hurtado mox citandos. Et tenet expressεLuysius in sum. i. i. 116 dis. 14 eonc Li., ct .secu Saurem dicerem,s in aquam infunderetur maior vande quantitas sacchari , vel mellis , ut constabIt ex mox dicendis.

NEgant plores Doctoreh. Quotum fundamentum est , quia elioeo late ex sua primaria institutione non est cibus, nee vi talis institutus ad inediam sedandain. 3c famem expellendam a sed est in stitutus ut potus , ut homines illum biserent, de potarent, per illumque restigerarentur. Sed sie est quod potus cuiuscumque rei, quae non est cibus,ne fiaturi sua, aut primaria institutione est ordinata a imandae Idum de nutriendum, non frangit i: ianium, etiamsi sumatur in magna quantitate, de toties quo ties libuerit: ergo potio inoeolati ea non frangi ejejunium, etiam ii uimatur in magna quantitate , de

quoties libuerit. Maior in qua est dissimitas, probat ut i similis quia ideo nee potus vini , etiamsi habeat admixtum aliquid Leehati, 3e liquoris acidis quod vulo dicitur Limonada, ure potus aqua etiam eoctae aliqua herba, melle, de alia specie arci

207쪽

1 6 De Observatione Iejuni Ortim.

sangunt ex natura sua jejunium,quia licet componantur ex rebus comestibilibus. ex sua primaria in

stitutione sunt potus : ergo talis N erit Pozio ch colati ea. Sie sentit. & late docet Thomas Hultad.

qui de citat pro se sapientissimum Magistrum Amo- linit Archiepiscopum Compo stellanae Ecelesiae,

nec non Basilium Corneium,S: alios viros doctissimos. Citant etiam pro hac parte Pasqualigus, Leander Mateia , de alit Luysium Tutrianum in Iom. i.R.

Anton. de Elcobat an examine Confessor. de alios. Sed an bene olones, in si a constabit. Assirmant verb e contra quain plures alii Doctores, docentes potionem chocolatis ex se, & ex natura sua sangcre ictu ilium, sic lite nec posse suini sine ieiunii factione in magna quantitate , inee toties qhao Des libuetit. Ratio colum est, quila omnia quae habent ex se , dic ex natura sua rationein e ibi, ex te,

α ex natura sua solvunt ieiunium, etiamsi potabili modo sumantur, ut habitum cli supra θ i. Sed sie est, quod elioco late natura sua est cibus,

de non potus, cum potius Ordinetur ad nutriendum,

quam ad sedandam sitim , ut constat: ergo etiamsi potabili modo sumatur, natura sua, de ex te franget ieiunium. ita docent Diana paratrali resol. i

sequitur Pas' tali gus tradi de Man. dicis. I l. a n. a.

L cu . c. . u. I 4. quatenus iabsolute docet cile

prohibituat in die temta ij potum, qui in cibum pariter iunxi u , qualia lui t quaedam pocula , qu bus est cibus admixtus, At quae potissimum nutriunt, de ad nutrimentum ordinantur, ut lactis,& alia ii milia,

ut optime notant Paludan. in A. dist. I S. q. q. art. .

ιο cI. D Rosella ve b. Ieiuniinm, num. s. , Tabiena ea v νb. v. a . hucusque sagundet. Sed certe ex exemplo, auert,& ex Autlioribus quos citat, elate colligitur non loqui de potione cho colatica,

sed de aliis, ut lactis , de similitim , ut clate colligit ut ex similibus verbis Fagundii habitis c. a. eiusdem tib. citati, n. s. iis noua edit . quae si e se habent: Quamvis enim omnis potus , qui in cibum paritersuinitur , in die ieiunii fit oro lubitus, qualia sunt quaedam pocula, quibas cist cibus permixtus , Seqxiae praecipue mitrium, ut iustula, quae lac, vel sae- charum , vel ova, vel fari n. ira admixtam habent, ut docent Paludan. de Rosella , 5 c. Ita Fagundea : non ergo de potione claoco latica sermonem agit, sed de aliis diuersis multo potionibus , quas habere rationem cibi omnibus est notum.

Sed ego ut quod sentio dicam , adverto quod in praesentiarum non est d: Ecultas inter Doctores,n eqsiastio, an videlicet sumptio clioeolatis in se. hoe est , en tori t. pasta , o p. stidas, sit fractiva ex seiciunii , nain hoc apud Omnes est certum, uelit est certum,quod clioeo late in se sumptus sit vere cibus, sexu est iaccharum.& huiusmodi: unde sumptus in magna quantitate si anget sine dubio ieiunium. Dis fietillas ergo colu in est inici ipsos , an Ainptio potionis cliocotate, seu potus qui chocolate dicitur, iit cx natura sita, aut ex ise cibqs, ideo ex se frangat i

que mer licitus in die lai ih Hoc igitur prae-

sipposito ad quaestionem propositam, Sie ego sub distinctione rei pondeo. Si pol ochocolatica parum habeat admixtum sacchati,

ama gdalarum, nucum,maieti, de aliorum ingredatntium,vere ex natura sua non frangit ieiunium; quia tunc remanet simplicitet in ratione potus : si verbialis potio in alium habeat admixtum mate lae cho- colate, ita ut in quantitate valde excedat aquam, cui admiscetur , tune ex natura sua nanget iciunium, quia renianet simpliciter ira ratione cibi. Ratio hiatiis nostiae responsonis est . quia mixtum,seii composi tum ex duobus Oppositis, eu cotraitis,ue inpit , prae- dominante tale dicitur, seu denominatur,ut coι, stat in mixto ex aqua & vino composito, ipsum namqixe temper remanet in ratione vini,quoad usque supei e- tur ab aqua , qttia tunc ratione contrarii praedomi- rantis aquae potu, crit,ac denominabitur. Sic ergo in priapo sit O. Mixtum ex materia choco late,& aqua,

ct poteli ei se, de denominari cibus,ta potest esse,

denominari potus: cibus quidem, li excedat in ina e-ria conu scibili, potus vel O ii excedat in materia potabili, hoc cii in aqua. Si excedat in illo materiac

nac stibilis,natura uia & ex se franget ieiunium, si sumatur in nragna quantitate; si vero E contra in illo mixto si maior uiateria potabilis seu quatitas aqvae, tunc non franget ieiunium. quantumvis sumatur in quanti rate magna,& quoties libuerit , quia ex se est Polus , cum Iemaneat in ei se tali: quod constat in POIione, quae dicitur de in mixto, quod fit ex

quantitate magna aquae, de parvo inelle, dec. Confirmo rursus hanc nostram scit tentiam ab elici simili. Nam aqua Dat vialis admixta eum aqua rosa cea , vcl cum aliquo alio liquore, aut corpore inquantitate tanta, ut ita admixta nequeat amplius denominati a lira naturalis, nullo modo est materia Bapti inii apta, seu i cst admixta cum parva quantit re aqliae rosaccae,aut alterius liquoris,& malefiae, eo quod in hoc casu non delinat cise vere aqua natura

lis, sicut desinit in primo , v ex Concit. Florent. D. Tli. Archangelo,Filli ucio, Bona cina, de aliis dixi

dicendum est in praesenti casu. Quod sei licet si aqua

infundatur in qua ivitate in magnam chocolare,ita ut

ita admixta adid ab illa absorbeatur,vi an Phlis nequeat illud mixtum denominari potus , tunc vel Enanget ieiuniuiu ex se : iecus vero si infundatur,vcvadmisceatur cum parva quatilitate choco late , cula tunc vere remaneat sinpliciter in elle potus. Hane nostram rei pontionem , & sententilam, Zenon aliam tenet,ut mali, videtur, Luysius Turrianus loc.rit .nMi covcl. . sic dicit: Potus qui dicitur claec late, licitus cst, ut non violetur ieiunium cum eo, si

parum habeat admixtum iacchari, vel alterius cibi limilis. Ita ibi Et clarius carui. .rier haec verba: Percia Lue, polse violari ieiunium, si tantum cibi admiscetur, ut non maneas in statu potus e nrque credendum est, quod aliqui fingunt, talem potum cum tanta quantitate cibi approbatum esse a Pontifice in die ieiunii. Quod si talis aliqua approbatio aliquando contigerit,intelligitida est de ιbuoiate, quod p rum habet cibi admixtum. Hucusque Luysius. Ex quo coiistat male citari ab illis Authotibus pro prima icii tenta, cum illam minime absolute doceat. I Aio de Eleobar nam hic Ioc.cit. expresse ait, quod choeotate Ovis, aut lacte conseictuin non sit potu. :S: rursus, quod potio chocolatica admodum classe, in notabili quantitate stangat ieiunium.

QVAESTIO

208쪽

Tractatus V. Disp. v. is

ieiunii: quod si talis aliqua approbauci aliqvindocontigerit,intelligenda est, e late, quod patum

saltem potio elacus ira sit absolute , o puriter licii A in die jejunii ex

concessione Pontificis 'AFfirmant omnes set E Aut bores adducti proptim sententia , praecipue Thomas Hurtad Oij s. Et probatur,quia ita declararunt Summi Pontifices nempe Pius v.Gregor. XIII. N Paulus V. vI refert dictus Thomas Hurtado, 3e

Leander de Marcia loci eis. m . . per haec verba r

Praevase lo quinto principalmente , y como. Priori, porque et Papa Gregor .Xlli .deel albeonsul

rado sobre esta materia, que et elioco late es benida, que no quebrarita et ayuno , costio io sierive D.

en et ιιν. i. d. ia Historiis de Merio, cis .con estas palabras.Yo he visto la consilita que se hi Eoal Papa Gregor.XIII. por mano dei Doctor Arpi leueta Na- vario a instaneia de Ia Provincia de Chiapa, donde se cometiςo esta beuida,y con set Ia re laeton hario encareeida , respondid et Papa pol dos vetes , queno quebrantava et ay uno. Lo mismo declaro Pio v. i instancia det Padre Frar Geronimo de San vicente Dinninicano , et quaI aviendo consultado at dicho Summo Pontifice, respondio et Papa: Potira non foris munium. Y lo inismo afirma et Padie Rodrigo Mantique , en vii trat ado que hilo desia materia , havet re ondido Paulo v. aviendose hecho et

es peculativa dei, si et cho late es beuida, Sito,estanis do declarado de los dielios summos Pontifices . set selo bellida , a qui en toea declarat las dudas que se of eeen en ta I glesia a cerea de la Fe , d buenis eo- numbres, nin pu ede quedar duda practica en ta materia, yassi se pue de viat de la dielia bruida con to-da s t id ad de conciencia. J Huevsque Leandet in

avorem Linus sententiae. Negant uti δ alii putantes,nete ex hoe eapite esse licitam potionem chocolaticam in die ieimi Quia putant dictas de elarationes Pontificum , in quibus continet ut , et cho late di beluia , vel non dari, vel de illis non eonstate authentice, Je sie nullam habere vim. Sie respondet Leander de Murcias. s.cis. n. t a. ct 22. ubi argumentos. sacto pro contraria

sententia,ita respondet: DAt quinto se responde,quelas declarae iones que alegan de Ios Summos Pontifices, noson aurenticas ,1 asti no devenser admi-iadast aianque sean muy ver dadetasP para et govierno de Ia Iglesia , porque si se admitte isen tales declaraciones , rescriptos, o decretos det Papa no autenti x, se si guieran infinitos ab serdos en ta Igle-

sis. J Ita ille , re alii: ergo ex hoe capite non fit licita potio choeo latica in die ieiiiiiij. Sed ego iuxta supt, a me dicta respondeo , quoadato adhile, seu concesso, quod dictae declarationes extent, sintque verae de constent authentie , nihilo

minus non inde colligatur, quod sit licita absolui , de simplieitet quaecumque potio choeolatica , sed illa tantum, quae propter parum cibi choeolatici,

quem habet, de in se concinet, remanet in esse potus.

De hae enim solum intellimur declaratio, si quae extat Pontificia, non de alia quae habet rationem cibi, ob multam materiam eomestibilem quam in se imbibit. Si e tenet expressELuysius Turrianus emulus. t. . ut demonstrant eius verba allata f. pro nostra sententia confirmanda. Neque linquit eredendum est, quod siqui fingunt . talem potum cum tanta euantitate cibi approbatum esse , Pontifice in die VPracept.Eccleshabet cibi admixtuin. Sic ille. Et bene.

f. II. ail minus ex mi consuetudinis introdusalicisa omnino si quaecumque potio chocolatia

ca, etiam in m a quantitate, toties quoties libuerit ρAFfirmant Thomas Hurtado Diat. memb. Lope et , de Eseobar toeu pro prima sententiij. .citatu . necnon Trulleiach n. I s.cit . ubi se illum concludit: Advertit tamen Diana refol. I9 . et t. io accepisse ab inquiuitote Trasiniera,viro docto, asse rente multos Salmantieenses S. Theologiae Proseia fores existimare chreMare non stangete ieiunium, quia sumitur ut potus usualis, ideδ non audet hanc sententiam damnare, nec ego, ubi est postum in consuetudine apud viros probos, de doctos. Ita ille. Nune eeo: sed se est, quod saltem in tota sere Hispania in in usu potio cho colati ea apud omnes viros, etiam probos, de doctos, non solum saeeulares, sed etiam Religiosos : ergo ad minus ex consuetudine licita erit potio chocolatio, etiam in magna quantitate sumpta,de toties quoties libuerit. in hane eandem sententiam videtur inclinare Machado

nem eontrariarii haee dicit verba: l Pero no obstante esto, lo eontrario Ean senti do muchos Theologos de la Compania de Iasus, Caledraticos de Salaman ea, hombres doctos, si dados en 'ue en Espana, yen las Indias se ha heelio beuida vitiat. Y la verdas es , que lo es tanto , que east na die hate escrupulo de tomatia et dia de a1 uno. J Ita Machado. Negant tamen E contra Authores secundae sentem tiae i. citati. Praeeipuὶ Pasquali g. decisi i .cit.' 4. ubi licit: Nee puto obstare constetudinem , qua

talis potio in Hii pania sit facti v alis , quia hoe

seuti non mutat naturam ipsius,ita etiam non facit,

ut iit purus potus,quia non est posita in via ad ex tinguendam sitim , de ut sit vehieulum cibi, sed ad sustentandam, & roborandam naturam , de proinde consuetudo non secit , ut si purus potus. Alioquia possemus dicere, quod si introduceretur ut stillatus sallinae, aut pulli sumeret ut pro potu, posset etiamsi imita die ieiunii tanquam potus, quod magis apparenter dicetur, quia in ordine ad sensum non disseit ab aqua', de tribuitur infirmis ad extinguendam sitim. Huevsque ille. Et idem docet Leandet de Murcia q-i 1.cit. de probat late n. H. 6. 7.O .imSed ego clari is iuxta distinctionem supra , madatam respondeo dicendum, quod nullo modo sit licita in die ieiuni j, adhue ex vi consuetudinis introductae illa potio cho lati ea , quae propter magnam quantitatem ingredientium eo me stibilium est sim .plieiter cibus ; bene tamen illa quae propter parvam materiam eo mestibilem, quam in se imbibit, semper remanet in esse simpliciter potus .Quia pro hae duntaxat potiqne stat, Sc valet consuetudo,non pro prima,contra quam tantum,si quid probat, probat rario Pasqualio. Quod bene probat Leandet n. Is .est.perhaee vel ba: Porque o et dicho chocolate embe vi da d comida. Si es bevida, no ay necessidad de alegat costumbre , para tomat te en dia de ayuno , porque est a de su naturaleta no te quebranta: δ es comida. y si lo es, ta costumbie contraria contra et precepto de la I glesia,no es costumbre, sino corruptela : lue-go no pu ede elausit de Ia le1 deI a1 uno. J Sie ille. Igitur consuetudo tantum stat, de declarit, ques

209쪽

138 De Observatione Iejuniorum.

sit liet in in die ieiunii potio choeolatica, quae est

Potus, non illa quae est cibus , ut diximus loquendo de deelarationibus Pontificiis, F. 2. Ex quo comstat, nullam vim habere eontra nostram sententiam argumentum Pa ualigu

s. I IL

fractione jeranii pNegant omnino PasMalig

haec verba: Solum parvitas materiae Pomet ex cusare a mortali, sed dissieultas est, quaenam censenda sit parva materia , eum enim talis potio aded nutriat , dc cottoboret, divetia est ratio de ipsa, ae de caeteris eibis. Amon. de Loneticinis .putat dimidium unciae choeolatis posse in potione misceri, tanquam Parvam materiam. Sed ego hoe nimium existimo, quia proportionaliter loquendo . vneia dimidia chocolatis plus nutrit , de corroborat , quim sex unciae alteruas cibi valde nutritivi.Vnde cum in hoc non attendenda sit quantitas formalis , nempe vir-gus nutritiva, utpote quia in ieiunio praecipitur abstinentia , cibo tanquam , nutritivo , illa habenda est pro parva materia , quae parum nutrire potest: Vnde puto,non posse excedere Octavam partem v Ciae, aut ad summum sextam partem , alioquin semper assi: tet notabilem nutritionem. Hucusque Pas- qualigus. Negat etiam Ese Obar ubi . quatenus solum unam unciam admittit , ne ieiunium frangatur, dato quod sit cibus. Sed ego probabilius Ion e respondeo: Posse absique mortali peecato, & abique fractione ieiunii sumi duas unetas dochuelare in diebus ieiuniorum. Probo Primo,quia ipsemet Pasquali g.dec fros . fatetur. quod ille qui per duas uncias excederet quantitatem praefixam collationis , nullo modo peccaret motialiter: ergo nec sie peccabit, qui in die ieiunii duas uncias de c-olare sumeret. Patet, quia idem exeessus est in utroque casu. Secnudo. Quia haec materia absolute reputanda est

parva e ergo per illam non solvitur sun pliciter ieiunium. Si e sentiunt Pinellus ,& Hurtadus relati a Leandro de Murcia ε. F. cu. in sine, ita dicens: s Final mente pol remate desta question , digo eon Pineto,y eon et Padre Tomas Hartado,que si et ebo-eolate se toma en eantit ad de onga y media, δ dos,

de lodo ingrediente , por paruidad de materia , noctu ebrantara et styanO : a unque pecari veniat mente et que te tomare sin causa , pero autendo algiana ra-Σonabie, no sera pecado alguno. J Sie ille. Et post

Addo ego , quod causa rationabilis excusans elise , veniali , etit si sumat ut dicti quantitas de modum medicinae, vel ad consor tandum stomachum debilem, Sc. Nee contra hanc nostram responsionem obstant quid vel ba Pasqualisti , nam illa multa involvunt tilia. Nam in primis taliam est , quod Antonius de Leone dieat , quod dimidium dantaxat unciae cho- colatis , sit materia parva , quoniam ille maiorem

quantitatem pro parva materia assignat, ut verba eius relata , Diana . tractyest. I. aperte deis

monstrant.Sunt autem haec : s Se pueden considerarios ingredientes de par si,pata ha Eer et compuesto. y tambien et eompuesto heeho Si este se considera, e podra beuer la quatia parte de una xicara comun, y Orili iraria. y a lci mas, la tercera parte. Si se eonia-ctran los simples, qae es modo mcuos enginoso, sepodra hechar media on de pasta, at queat ne teli rio, con la camidad de agua que cada via quis, cre, Υ esta tengo para mi , que sea materia parva. J Sic ille. Vbi vides, quod vitta dimidian, unciam ricolare, addit etiam necessarium sacchari. Deinde falsum est , quod adjicir, nempe quod dimidia uncia choeolatis plus nutriat , qu m sex unciae alterius cibi valde nuctitivi. Quis enim dicet, quod dimidium vneiae de chaeolate plas nutrie , ac roborabit,quam sex unciae panis, Ovorum, piscium, di similium a Quis pro re ctione 'cienda omit teret duas uneias panis cum quatuor piscium , aut ovorum ,& eligeret sibi dimidium unciae da clueatas et Nullus profecto qui illum potum gustavit,

nullus.

Ruisus saliam est etiam, quod in assignanda materia parva in ieiunio , uon sit attendenda quantitas materialis , sed quantitas formalis , nempe virtus nutritivat de ideo illa sola sit habenda pio materiap rva, quae parum nutrit, pro magna verb, bc nota-Dili , quae multum nutrit. Qitia contra Est primo, quod duae vociae de chocatio non multum , sed parum nutriunt. Secuaedo,quia si in assignanda materia parva pro ieiunio, esset ioldm attendenda quantitas formalis,& non materialis cibi, Rustia determinat tur quantitas cibi pro collatione sumenda , nempe octo unciae, cum ex cibis quidam plus,quam alii nutriant. Vnde si ex fructibiis pollent octo unciae pro collatione sumi, non possent ex pane, s& minus e piscibus,ex lacticiniis in opinione ipsius Pal qualigcid eo nee dentis quod nullus dixit: ergo,&c. Conelado igitur hane quaestionem dicendo,qu asu omnino lieitus potus choeo laticus, qui propter Parvam quantitatem cibi, quem in se includit remanet simpliciter in elli potus , N hic potest consequenter sumi toties, quoties libuerit, sicut sumit ut potus de ALIAE, A Iimonada, ceruet a , cte. Minimὶ veris potus chocolaticus, qui ratione magnae quantitatis cibi, quem in se imbibit, iam est ei bus simpliciter, S: secundum quid potus. Vnde hie solum potest sumi semel in die ieiunii sine illius stactione,

dummodo non excedat quantitatem duarum uncia Iuni de cho colate. Lege pro me Dianam P. s. ra J. 7. resol. 1 . & Machado toc.cit.

QUAESTIO VI.

An sumptio pomorum, Drorum, aut similiaret eos A sedanda fitu frangat ieiunium P NEgant apud Pa squali g. Filii ue.

nem, & Trullench lib. 3 .m De g. c. a.dub. 3 in sina, quos citat,& sequitur Pasqualig. deris i 3 s. ii probat Prim. . quia pomum,S: pyrum,quamvis sit quia

contestibile , non ordinatur tamen ad iiutriendum,

sed sumitur loeo potus. Vnde cum liceat in die iei ni, bibere, lieebit etiam comedete pro siti sedanda, quia stante patuitate materiae non Labenda est ratio illius parvi nutrimenti, quod inde percipi xu , quia per aecidens se habet ad extinctionem sitis. Grundo.Quia tui infra dieemus) sine fractione ieiunii potest quis aliquid cibi sumere per diem , nepotus noceat: ergo , poterit sumere pomum si iovicum potu : ergo multo magis licite sine potu. Sed ut milii eerti Amum respondeo : Pet se feta gere ieiunium, licet per accidens ratione parvitatis materiae possit non frangere. Primuim constat .Quia poma, yra,& sin ilia per se. ex sic, dc ex natura sua sunt cibus , α quid comesti

bilis

210쪽

bile . otilinatum ad nutriendum: ergo eo raim sumptio, si sit magnae quantitatis,omnino si anget ieiunium. Consequentia liquet, de antecedens etiam ex se constat , & docet expressE Paludan. in . A. r , .ce l. . per haec verba: Bina eometrio fiangit ieiunium , ilicet quae communiter sum; solentia' cibum , ubi etiam fructus , ut cerasi, &-M nuces computantur , quia in loco resectionis sa-rnuntur in prandio ,& eoena. Ita ille. Nec valet dicere, quod sumptio talis cibi non ordinetur a sumente ad nutriendum , sed ad sedandam sitim : Quia si pomum, pyrum,uel quid simile,

ex natura sua, α ex se e ih cibus ordinatus ad nutriendum,nunquam poterit aliterclu m ut cibus sumi. tum intentio sumentas nequit incitare naturam

ipsius pomi. pyri, occ. ut loquendo de sumptione vini,correcssit ipsemet Pasquali g. t 7.&ex illo nos Ruisus ipsetri et Pasqualigus ait quod mi trimentum, quod pomum, de pyrum generant in sumente , per accidens se habet ad extinctionem sitis : ergo per se se debet habere ad aliud: sed non est aliud , ait quod pet te se debeat habere,

quase ad nutritionem : ergo. Seemidum etiam constat. Quia ut omnes concedunt) a fractione ieiunii excusat parvitas materiae. si eut excit fiat a stactione aliorum praeceptorum : er go sumptio pomi in patva quantitate non frangetiei imium. Sic Bonae.in edit .nois,st. vis. de i. Eceles prccept. Ac sic interligendi sunt Author es qlios Pa squaligus pro sua sententia catar timo & falsitan ip temet, ut constare videtur ex doctrina, quam ex ipse referemus insta

V AESTIO VII.

An saltem siue fra tione ieiunij possit qns

sumere ad extinguendam sitim mala massi ea , aut medica , Hulave Limone, , δ

quia haec, inquit,magis Ordinatitur ad litam cxtinguendam,quam ad nutriendum; imo sectulo cortice , ex iratura sua habent poti ilis rationem potus. quam cibi, cum in ipsis praeponderet succus : ergo.

Vnde addit huiusmodi tructus possie sumi ad si dandam sitim per diem quoties. libuerit; quia sinquiti quamvis videant ut habere ratio nodi cibi,diuritamen dentibu I conteruntur, in liquorem resolvum Lur, re per modum potus transmittuntur ad stomachum. Ita ille. Quem postea sequiatuc fuit P. Uigal in arca Theolog. Moral.tit. de Ieiunis, in isit. it s s. Sed adhuc ut mihi c. rtum respondeo : Non posse quem sumere mala in altillea, medica . de similia inquanti a te magna,aut quoties libuerit,eriam δε id ficiat causa extinguendi sitim , sine se amoue telonii. Vitia etiam est certum praedicta mala per se. & ex natura sua esse cibum, de ordinatum ad cottiendum c licet per accidens ratione magni succi, quem in se habeau, apta sint ad extingiten jam sitim,& rcfiige- I. ridum corpus: ergo eorum sum pr o per se franiaget ieiunium. Consequzntia ex dictis nuper est evidens : antecedens veto etiam est notum', quia hrae dicta mala per se sunt ordinata ad manducandum, Don ad bibendam, non enim dicimus,bibamus non-ncilla massilica mala , sed manducem ita illa: Sed si e est , quod sumptio eorum, quae per te sunt Ordinata ad manducandum,frangit iei uiuum, ut express E do

rum prie dictorum sumptio , etiam eum intentione RPας d. in V. Pracept.Ecclesextinguendi stim, ieiunium straget . intentio enim stimentis in piae sentiarum nihil iuvat , ut ex supt, dictis liquet. Sic contra Pal quali gum tenent novise

Ex quibus ad fundamentum Pasqualigi iam eon stat, quid dicendum. Negandum enim cit praedicta mala magis ordinari ad extinguendam sitim, quisiad nutriendum , nam ad hunc finem pri md , x petia ordinamur ; per accidens,& secun arici ad extinguendam stim.

An ad minus possit jejunans manducare quoties

libuerit uvas recentes ad extInguendam

sitim sine fractione jejami p

per totam , & probat per haee verba: ita in uua reperitur substantia triplicis generis,nempe cor lex, vinacea, seu ligna granula in acinis vitae incluta,& suecus qui exprimitur : quod patet quando uua conteritur ; nam tota resolvitur in hanc triplicem substantiam. Ex hae autem ttiplici substantia solus sueeus in stomaeho digetitur, de convertitur in substantiam viventis,caetera autem itiinime, sed integra in propria substantia egeruntur, non secus ac res abae, quae nec aptae sinit ad nutriendum, nec habend' rationem cibi mando ergo comedimus uuam,idem est in ordine ad cibationem, Jc nuttitionem, ac si meremus solum suceium ipsius, quia solus est aptus ut digeratur. & quia cortex,& vinacea ege Iuntur in propria substantia, non polsunt habere rationem cibi,asque adeo non frangere ieiunium Ecclesiasticum. pet quod solus cibus nutritivus prohibetur, non le-cus ac non frangitur si sumeretur, de transglutiret uel ΚmΠΠ, Papyrus, palea, terra, fle quil simile. Qiare vita non potest frangere ieiunium ratione corticis, aut vinaceolum. Sed neque ratione succi stangit ieiuniunt, quia succus in sua substantia est vinum , &habet rationem potus, de proinde expressus est materia apta , ut consecrati pollit in saetificio Missae Unde quia exprimit ut de acinis , quando uua dentibus conteritur, in ipso ore acquirit rationem po bilis, atque adco transmittitur ad stomachum petialogum potus Et siciu mustum non frangit ieiuniu. quia est potus ita nec etiam talis succus, quia rexeraest multum. Haec addit Pa salin ut probabilia

proposui , ea tamen meliori judicio exanimanda te linquo. Hiie usque hie Author. Cuius verba transcripsi, ut videat Doctus si ivb de indoctus per ea

quantae estieaciae sit ratio, cui ad asserendum novum quid , de inauditum hucusque conita praxim Omnium fidelium hie novus Author , alias doctus nitar ur, quem tamen itin sequitur P vi dat lac. cit. R spini deo ergo tanquam certam , S: in dubit

tum, imis & indubitabile, quod nullo modo possit jejunans sine si actione j juiiij in anducare in quan

titate notabili, uuas recentes, etiam ob sitim sed aliis dam. Sic expresse tenet Thomas Hurtado δ' eiratι de potione cmeolatica ubi sic ait: Q iat id conveniunt omnes , quod si ea mate ita , quae aqiradet buta est, manducetur , frangit letonium, amittieenim formam potus , seut qui uuam unius librarmari ducet, stangit, non tamen si ex illa mustum e

pressum bibat: similiter si quis poma,ex quibus fit

cervi Eia, manducet, non tamen si iosam cerviniam

bibat. Sie ille. Et ame illum Abolensis in Maub. O a

Tractatus V. Disp. V.

SEARCH

MENU NAVIGATION