장음표시 사용
181쪽
Pars pede pars etiam celeri decurrite cymba: Nec pudeat potos inde redire domum. Nullus unquan . inquit,tanta est voluptate perfusus magnifico ludorum apparatu, epulis publicis,fallationibus,& aliis eius generis oblectatio tribus, quanta L. Paulus Aemylius qui captum regem Perseum per Tyberim dedacens naui praetoria sexde- eim remis,ornata armis ac spoliis hostium magnam sibi gloriam magnumque virtuti nomen adeptus est. Plura Plutarchus. Haec illa nimirum est voluptas,quam degastare nemo possit, qui suavitatibus illis sensuum cum beluis homini communibus, irretitus tenetur: quod ait Plato, οι- α φονέα Gicio ivωλἰ ut si vi rete
τούτου πλανοῦνται Abc ον,- cat ri A Ur, προς τοί ηθε, αν ουτ - βλεψαν πω ri, o υτ u.έώαν, - Nime τω οντ επληρωθησαν Nχη Γέθ, c καθ κεκρίδονδε ἰγεύσαντο. Qui ergo .inquit,prudentia Sc virtute praediti nou sunt. sed in epillis versari semper solent,6c eiusdem generis oblectationibus .ij deorsum labi videntur nec unquam alio intuentes, qua ad ea quae sunt ad pedes, errant, ac ita per totam vitam hallucinantur: idque praetermittunt,ut sursum versus ad vetas voluptates conuertantur:quo nec unquam ad aspiciendum mouerunt oculos,nec vultum erexerunt,nec unquam rerum veritatem verὰ consecuti sunt,nullamque tibilis liquidiq; voluptatis ac liberae partem gustarunt.
Qui omnes motidisfrtunae, matarione ue rerum dr temporum leues.
Imperiti,ut est apud Plutarchum,infeliciter felici,& sinistre dextra utuntur sortuna. contra prudentes. perinde atque apes ex thymo amariis ima herba suauissimum et conficiundi ita ex rebus aduersis&ineommodis , quod accommodatum sibi sit& prosperum eliciunt ita lite praeclare dicebat Epicurus, ut alia non pauca, Exigua sapienti interilenire fortunam. Quod idem melioribus etiam verbis Metrodorus,alter pene Epicurus, Occupaui, inquit,te sortuna atque cepi,omnesque aditus tuos interclusi, ut ad me aspirare non possis . Quod si molles homines tenuerunt& voluptuosi,ut scilicet prospere aduersa fuerint v si sortiana, id aliis non erit tam dissicite: uerum fiet quod scribit Plato in Euthydemo,si ros ς x, ταχ' ὐτυχῶν πιι Meti ανθ;ωπου e. λγο δη που ἁμαρτανοιγ' αὐ-τιπις σοφία, λ απαγκη ρθοῦ π Hειν, τυγχανειν. Igitur sapientia,inquit, efficit ut prospera ubique fortuna homine istantur. Neque enim usquam aberrauerit sapientia ,sed omnia dc recte agat. assequatur quae velit necessi est. In exilium actus est Diogenes: ne hoc itide illi niale cessit. Illine enim philosophandi initium ac occasionem nactus est. Zenonici illeo unica nauis supererat di eam ubi audiuit integram cum onere perii se Praeclare inquit, fortuna faci ,quae me ad pallium torticum remittis . si ME L Lis possit beata
vita existereJvetus habet, CONSisTERE.
Sic nimis violentum est,nulla esse dicere.
In Stoicos hoc dictum est: qui omnem rerum quae ad corpus pertinent, quaeque externae dicuntur,aestimationem splendore virtutis magnitudine ita obscurariis obrui volunt, ut omnino intereat. At Peripatetici. quorum rationem nunc explicat, quae secundum naturam sunt, parua illa quidem esse in vita beata fatentur: partes tamen. licet exiguas vitae beatae esse negare,id absurdum esse dicunt. Nisi enim virtus habeat in quidus etsetur,eam existere non posse. itaque qui ad vitam beata ea pertinere negent virtutem Dossicium Omne peruertere ac tollere.
Est tamen philosophi non tam ori a quim veru quaerentis.
Veri philosophi & rerum cognitione praediti, in rerum externa rumin corporis
despicien:ia illi quide versantur:sed ita,ut illas pro nutilo non ducant Medio niagni
182쪽
aestimetit. Vt enlm illispersuasum est, nihil hominem nisi quod honestiam demtuis
sit aut mirari,aut valde expetere oportere, nullique neque ii omini neque et turbationi animi nec sortunae succumbere: ita etiam non ignorant omnino contemn Manon esse corporis . externa bona quibus tuentur officia, Missas quae virtuti respondent actiones. Itaque non ait Plato, externa bona Philosoplio prunihil opu- rari, sed rem exiguam videri. Sic enim docens quemadmodum verus philosophus
τα νον ιπαινον, - ἀποα ιν--δ-αμ2ίων, τὰ παῖ- βλέπειν, Ἀνι'liora ou παππιν, πο γνων μυριάAe κάτω, όνασιν- α ιυκτοι , σήι πλώσιοι in otiam. Ua ξαπιλεις, Huι, αρομοι,&e. tium autem, inquit .decem milia iugerum,aut etiam plura. aliquem pos idere dici audit, rem multitudini quid eximiam atque admirabilem, paruam ille exiguique momenti ducit, qui uniuersum terrarum orbem intueriae inente pervestigue s litus est. Quum item audit aliquem ex teneris nobilitate praedicari.quod uis a maioribus septem opulentis natus sit, eiusmo-c honorem ae laudem omnino debilem putat. 8 ut eorum qui parum ad modii vi ceant prae inscitia,ac rerum uniuersitatem intueri nunquam postini. neque peripicere neminem M.qui non habuerit maiorum innumerabilem milititudinem quoniati tuerint diuites alij pauperes: partim reges, partim servi,quidam barbari,&G
Oratio denique haec ess undique completa sedita explicatis.
summum bonum in eo positum fuit,si quis naturae eo uenienter vivat sique sit Iim optune fieri possit ac ad naturam accommodatissim totus homo affectus
a VI . - i ζ' ' Philψωphorum exclusis docuit ex prima naturae
commedatione, quiestin se sui' partibus dilige dis,curq; ita sit rationes plurimas attulit, ac contrarias dissolui et primum exponens quenque sibi natura esse charuni deii de aperuit quae esset hominis natur qua in re eum reperisset homine ex animo' corpore constar*eonclusit utranque partem ad naturae persectione bene hahere necesse esse: itaque summum existere,quod cumuletur ex interritate corporis die mentis ratione perfecta. Quo expolito .explicauit.quia cuius e partis natur Nin animo. in corpore sua vis esset, idcirco ad summu constituendum bonu sum mamornnium virium' naturae effectionum eongruuum faciendam esse. Atm hactenus de iis' irae prima naturae commoda dicuntur. Sunt alia quae postera Meon secuentia,id est,iae rara κα dicuntur: ex iis item confirmat illam summi boni expositionem: docens miriam omnia suapte natura . non aliter ac prima naturae expia. ibus positu confirmatis sequitur ut ea omnia ad naturiabsolutionem eoncurrantatemque quibus tueantur nata ex illis officia. quae fortune vel externa bona dicuntur. Ita completa perfecta summi boni existit explicatio,quod ex omni bonoru genere animum oris cortunae fabricatum sit.
Saepe ab Aristotele C Theophrasto mi iter. Inudata.
Vt est Aristoteles ait in eoenitione rerum Se eontemplatione beata tam positam esse eosque ad Dei beatitudinem proxime accedere,qui plurimi opere 4em -'poris in cogitationis scientia Desii lii collocant. Et idem aliqua do rosta ut quid inter eruditos rudes interesset,Quantivn,inquit, nter tuentes Umo tuos: in moero διαφών-ιν ι παλαμ . amissi n. stati ciuis A lori et et x νη-UNν. Hetallista tetitia sapra ex lavino α Plutarcho qua fuerit,diximus.
183쪽
Multu unt icta ab antiquis de comemnendis ac delpicie dis rebvitu.
Ut ab Aristotele Vbi intelligentiaeae rationis plurimum sit, interuenire sortunam exiguam: ubique plurimum sortuna valeat .illic intelli hentiae minimu reperiri,u π Asoeνσς'Mas .eώτα θα λαγόςητυχη ου δἰ Mis τυλη. ωταίρα ἐλάχε eς νῖς. Vte, eos repreliendit idem qui hortantur, ut humana qui homo sit sapiat, aecogitet, qui nhortatis, mortalia vultque ut pro virili quisque nitatur ad immortalitatem nuto miriaco reserat quae agit,ut accommodatisii me adita sui quod optimii est ira: Illantissimum. vivat. Nam quanuis id mole exiguum it rirtute tameni dignitate reliqlias omnes partes log antecellere: imo videri id esse quod est quisq; siquidem praecipuum sit tmnham optimum. Itaque absurdum esse rindignum, si quis non sibi peculiarem Se propriam .sed alienani sequatur vitam. e illae si ἐυπα νεντ - θρώπινα φον&ν,αῶθρω- ον' - θνητο re eo τον,α λ' ἰς uero ... γεταμ π Malite ν,κ 24, in πιι δε ποι τὸ Iia Tyri κώπις ue αυτα, . e. libro decimo ἰθι, . iκej xx. Aristo autem qui libenter hane arripuit rerum humanarum despicientiam pr te virtutem de vitium omnia indifferentia esse docuit: qua
de re aliquoties nos supri diximus,ut etia de Hieronymo Calliphone,3 Diodoro. Nomina tanquam rerum ratas mutauerunt. Id latissime lib. . explicatum est a Cicerone contra Catonem Stoici diuitia , opes,valetudinem non bon; appellabant ut Peripatetici sed praeposita. Qui tamen ista bona dicebant. nihilo plus iis tribuebant.quὶ qui eadem mutato nomine ρος
posita,praecipi .siue Promota nuncupabant. Dolorem mendicitatem , morbum .ii, malis numerat Peripatetici, Stoici niata negat esse reiectaneain remota siue reiecta noua appellatio tu diciat. nec minus interim ea declinant,rqui mala nominat. Itaq;
aicebat festiue Piso,plus tribui diuitiis a Zenone, qui eas in praepositoria genere poneret, quam ab Aristotele qui bonum esse diuitias fateretur. Et certe Zenone pe-eunix hidiosum fuisse apparet ex Laertio qui ait eam in Grxciam eo cium plus Mara mille talet habuisse eaque ut amplificaret,in usura. dedisse iam Hau χιλια ταλαντα πιν ελθῶνάς, o E λαδα,κρα ταί in cito να κλ.
Ita relinquitur sola haec disciplina diram ludi is ingenuam artium.
Causam ex superioribus repetamus. Ex Peri pateticorum enim, itemque ex Α- eademicorum scripti sin institutis, quum omnis doctrina liberalis omnis historia, omnis sermo elegans sumi potestauini arietas est tanta artia,ut nemo sine instrumento ad ullam rem illustriorestatis brnat possit accellere . Ab his oratores, ab his imperatores , ac rerum publicarum principes extiterunt ut ad minora veniam, mathematici,poetae,musici medici denique ex hae tanquam ex omnium artium offici na profecti sunt A quantum ad nostram aetatein attinet, nulla serme alia extat philosophorum disciplina.quam sequi possimus. Et nisi haee alias vicisset sectas, tanto studio vix conseruata fuisset,ut ad nostram peruenire potuisset tempestatem. Itaque post viros in muri literarum genere eruditosae prudentisfimos hane censeo digna,ia qua studiosi omnes operam coli ent. Ea enim certa via adhibita ac ratione, it Eq; propriis raptis verbis, agnarum rerum continet cognitionem siue disserendi peritiam. siue naturae in uestigationem,sive 'ores inspicias. Nam Platonis scripta,ta etsi degenere eodem sint,nullius tamen disciplinae praec in integra cotinenti nec via&ratione Procedun quam μεθοδον vocant. Di GNA OLA Ri viris, digna principibus Jduo posteriora verba no sunt in veteri codice. Paulo post, vidi is T. imuit,satisne videor Jvetus. . , ii i Nira 3T, Satisne,&c. Sequitur, v si ut cypia nobis semper fieret.Jvetus habet, Tu POTE TAI.
i. A sentientem his qui multum infortuna se dimit aduersa.
staseas Neapolitanus Peripateticus,fuit ille quidem eruditissimus, sed nimium.
184쪽
. tribula Theophrasto qui negabat beatum eum esse posse,qui malis ita geretur, ut omnia ei aduersa essent in fortuna,omnibus oppressum corpus de confectum doloribus. Nam quum statuisset verbera, tormenta .cruciatus,puria eversiones .exilia,Orbitates non es aulus aliis assentire philosophis, ut non ad beatam vitam quicquam deesse dixerunt his qui virtutibus & omni honestate praediti sint. ae aute ab Antiocta dicebantur postea exponemus.
. eum discere ea mutuis, i quum nactare didicerit, nihilsciar
Decreta dieit dogmata nouae Academiae, quae authore Arcesila docebat, Nihil sciri posse & percipi philosophandi genus Lxv ςαον, id est instabile, siue inconstans Quum enim videret Arcesilas omnem cognitionem multis esse obstructam difficultatibus Lin ipsis rebus obscuritatem,sc in iudiciis nostris infirmitatem , ar-
fumenta tu est, nullam esse scientiam is exemplis reruni paucarum, qu . e compre-endi non poterat,eontentus, amplexus est quam tueretur ignorantiam. Sed obiis
iit. si nihil sciti potest, necesse est .id ipsum sciri,quod nihil sciatur si autem scitur. posse nihil sciri: falsum est ergo,quod dicitur,nihil posse sciri. Quam rem mihi Piso tacite notare videtur. iam ait discere ea quieti praeclare didicerit nihil sciat. Dogma enim sibi ipsi repugnans, seseque dissoluens,significat illud esse, quod noui Academici sibi habent propositum quod tueantur.
Sed nonne memmi t mihi licere probare ista, quae sunt a te dictu e
Academici isti quanquam percipi nihil posse dicunt tamen de rebus omnibus disserere solent in man que partem, ut interrogando respondedo eliciat.& iane exprimant aliquid quod aut ibabile sit aut ad id proxime accedat. Vt enim et erialia vera 3 eerta alia falsa incerta esse volunt; se ab his dissentientes cademici, alia probabilia,alia non probabilia esse dicunt. Ergo quae probabilia videntur,probant ac sequuntur: Dae eontraria, improbant itaque aiunt affirmandi arrogantiam Titantes.se fugere temeritatem,qui sapientia plurimum dissidet. Id alicubi gloria. tur M. Tullius.qui hoe genus philosophanes solum esse liberum dicit.
Quod perceptum, quod comprehensum,quod cog itum non habet'
Graeci appellant id κατάλη η'ον.& vi in percipiendi κατάληψιν. De quibus in Academicis plura di euntui . Sie enim de Philone loquens, Quiam enim inquit, ita ne faret quicquam esse quod comprehendi posset id enim volumus esse ὀ κατάλ, do ν Dillud esset sicut Zeno definiret tale visum iam enim hoe pro ιν-τασία verbiasa tis hesterno sermone triuimus visum igitur impressum effictumque ex eo unde es.set,auale esse non posset, ex eo unde non esset id nos a Zenon euefinitum tectisti. meaicimus. Qui enim potest quicquam comprehendi, ut plane confidas id perce .ptum cognitamque esse, quod est tale quale vel falsum esse possit Hoe Stoici dieunt
Defortuna de dolore,de cruciatu corporis dixis,cum quibus coniungi. '
Cicero saepe ait id disputasse Theophrastum fijs tamen in libris qui Aristoteli
seruntur, haec etiam reperias. Ait enim lib. . de Moribus ad Nicomachum. Amo νωγα ρe,riis λ,um. Qui beatum eum esse putant qui rota torqueatur,cuique plurimum aduersalit fortuna, si bonus ac virtute praeditus sit. eorum inanis est de nulta oratio. Alio loco ide dicit, .ae Πριαὶ κα δυς Φέας ἀ&πισων, κως πάσω γροὰς Mi rei χλύαιμοι νόM. Nec,inquit, is est dicendus beatus,qui in Priami calamitates ac infortunia inciderit, quanius oninibus praeditus sit ac ornatus virtutibus.
185쪽
164 V. , LIB. DE FINIB. Nam illud ,ehementer repuwt,eund beatum esse, ' muliis a.
Beatitudo em aliud no videtur esse nisi secretis malis omnibus cumulata bonorueomplexio. Iam si mala illi dicimus .paupertatem ignobilitatem humilitatem,solitudinem,am iuionem suorum graues dolores, perditam valetudinem, debilitatem caecitatem,interitum patriae,exilium, ruitutem prosecto in his toti tantis. atq; etiam quae plura possunt accidere, nemo potest esse beatus. Nam si ea, quam diximus beatitudini subiectais notio ut est, certe beatus non erit, nisi ui se retis malis omnibus eum uia tam bonorum complexionem nactus fuerit. Vides itaque repugnatiam. Beatum omni bonorum copia abundare debere.& nullo nialo premi: de eu qui ad uersa utatur fortuna,cum in malis sit beatum esse.
stoicori sententia nihil ad beatam vitam praeter virtutem requiritur itaque alue,sive quis fortunae commodii auctus sit,sive destitutus, nihil interesse. Id inquit Piso, ne Peripatetici quidem negant, Aristoteles enim in virtutis actione vita ponit beati ergo vult qui virtuti eongruenter agri. bene beateq. vivere . Vt igitur Stoici volunt suos sapientes, id est virtute praeditos,beatos etiam tumelia quum sunt in rebus ineommodis reiiciendis: ita etiam non desinere, Peripateticorum sententia, esse beatos,qui sint in malis fortunae aut eo oris, quae exigui momenti mala sunt. Quid igitur,inquies,discriminis est inter eos Hoe scilicet Peripatet i adeste posse negant virtutem, in qua vitam constituunt beatam nisi corporis de externa adsint bona,quibus virtutis officia conseruantur,ae stabiliuntur. Neque enim qui infitiata sit eorporis constitutione sortiter agat: nee cui mendicus,liberalis in alios esse pota sit. Stoici illa quidem comoda ad virtutem adipisceda aut tuedam valere negant quaquam eadem praeponenda dosumenda dicunt: quae veri est controueri: ain discrepatia, in rerum,sed verborum. Quod ergo contra Peripateticos Cicero dixerat, in hune modum a Pisone dissoluitur. Sed alia sequitur reprehensio,quod inconstanter haee dicantur,quae cum tota disciplina consentire non possint.
Non pugnem cum homine,currant habeas in natura boni illud urgea,
Vnum in primis cauere debet Philosophus,ne quid eul repugnans decretia
suis explicandis loquatur in quod certrvitium Epicurus praeter omnes incurrit. Dicit enim dolorem suinmum malui esse; hominem tamen sapientem, id est, qui beatus sit,in Phalaridis tauro si sit,dicturum, Qui hoc suave, quam non euro. Quae
duo inter se pugnantia sunt. Neque enim qui in summo bono sit, is in summo malo simul esse ossit. Quod dolorib Iabori biisque persere dis sapiente vim habere dixerit, id certe praeclare ad modii 3 verὀ dixit: sumus enim natura ad Iabore tolerandii honestatis causa nati: at decretis authoris non conuenit Scilicet homo callidus for tactis quod artis disserendi is norantia teneretur, quam etiam contemnebat, quid dogmatum suorum esset conlequens percipereae comprehendere non potuit. CB. sequens en in est, si dolor summum malum sit, eum qui in summo bono sit,in dolore esse non posse. Hoc idem pluribus ciliis in sententiis euenire Epicuro Cicero docet Tuscul. s. An malumus Epicurum imitari,qui multa praeclare saepe dicit quam enim sibi constanter conuenientErque dicat, non laborat.
Dicis eade omnia ianui mala, quae quidem dic lii nunquam.
philolaphia paucis contenta iudieibus. multitudinem consulto ipsa fugit. quaeq; plures mirantur,ea contemnitae pro nihilo ducit. Atqui ait Academit dei set .vo, qui rationem Peripateticorum sequimini,ea bona malaque dicitis, non quiplinoso phia,id est, sapientia, sed quae plerique ignari homines, qui usqueadeo ignoratione rerum tenentur,ut ne vestigium quidem ullum aut umbram veri philosophi unqua
186쪽
viderint sic enim solemus,eum inscitiam euiuspiam notamus,dieere eum nerei quidem de qua quaestio est, picturam vidit se Solent enim homines imperitis etiam per
ret,is certe summam bonorum non complectitur: quod deberet,si beatus futurus esset. Atoue ista est, quam ait esse cum ipsorum decretis Peripateticorum dissension LIdem disputatur contra eosdem Tuscul. s.
In eademicis, Zeno,inquit. in una virtute posita beati vita putat. Quid Antiochust Eliana,inquit. beatam,sed non beatissimam Deus ille qui nihil censuit deesse virtuti: homuncio hie,qui nulla putat praeter virtutem homini partim chara, partim necellaria. Sed ille vereor ne virtuti plus tribuat quam natura patiatur praesertim Theophrasto multo diserte copioseque dicete. Et hic metuo ne vix sibi constet qui ruum dicat esse quaedam eorporis fortunae mala , tamen eum qui in his omnibus i. atum fore censet,si sapiens sit.
Quod aut satis est,eo quicquid accesserit nimium e t.
Π, amicis ac ciuibus . Ex iis verbis si progrediamur,necesse erit fateri, ad beate vivendum virtutem sitis non esse Item, Qui beatus sit eum beatiorem fieri non posse. Nam persecto persectius non est ut nee ad id quod satis est, quippia a cedere potest.quin ni natu euadat. τελωον enim definitur, oeci γ ν iaci μου cie ira oσδεομεθα:ut id perfectum intelligatur, absolutum , quo,si adsit, nihil amplius requiramus. ina duo consequentia iis repugnant quae Piso concessierat ' Virtutem selam si adsit vitam efficere beatam.&, Sapientem esse, ad beatissim vivendum parita esse,ad beate vero satis.
Er obsequi ibi Metelliti, qui tresfilios Confulis vidice quibus.
Q. Cetribus Metellus Macedonicus a domita Macedonia, quatuorisiorum pater supremo tempore,ut est apud Plinium humeris eorum ad sepulchrum latus est: ex quibus tres Consules,unum etiam triumphantem viderat. Alter Plinius interfe- Iicitatu humanae exempla numeratum eum fuisse stribit. Et Plutarch inter eos qui splendida atque prospςransi iunt fortuna hune quoque adseripsit. μεγαλι- δἰ λι πιι id est, Exultat hi quoque Caecilius Metellus Macedonicus senex,qui qua . tuor filiorum Consulatium Q. Balearici. L. Diaduma: M. Metelli, M. Caprarii, duorumque generum itidem Consularium, nepotum denique qui de clariis nobiles,tum genere,ium rebus pestis fuerunt ,humeris ad sepulchrum elatus est. Cu quoi confertur, Regulus omnibus notus est. Is quum captus a Poenis, Romam de captiuis commutandis missus esset iurassetque se rediturum nisi capties Poeni remittere-riar,re infecta,ad supplicium redire maluit,quod sciebat sibi graue paratum, quin ivdem hosti datam tallem T. iij.
187쪽
i6 IN V. LIB. DE FINIB. Vtinam quidem dicerent alium alio beatiorem iam ruina videres.
Stoici in explicanda sua disciplina ita eonsequentia tenueriint, ut nihil alteri repugnans in tota reperias doctrina . Quyd si primuin effatum dederis, non esse bonum quod non idem honestum sit, Linda sunt omnia . contra, si unum consequens
sustuleris, retexendi omnia euertex Beato autem altu beatiorem esse, unum eorum
est consequentium, quae ex primo illo et ieiunt effato quod si tollat quispiam, ruinas magnas dogmatum edet,id est totam perdet disciplinam sie de Legib. lib. c. dicit.
de noua loquens Academia , Exoremus sileat. Nam si inuaserit in haec, quae satis scite nobis instructa composita videntur,nimias edet ruinas.
Haeret in salebra Cupit enim dicere, nihil posse.
Lib.2.eadem forma dixit, In magnis versatur angustiis, In magnas incidit salebras: quae de iis dici solent qui piignantibus inter disputandum concessis premutur, nec incommodum declinare possunt non secus ac nautae fluminui obstaculis irretiti abundarum impetu aut procella, frustra huc atque illuc sese conuertentes elabi conantur. Ita Peripateticos ait initio tribus bonorum generibus positis,in hoe haerere,quod dum non audent sipientem beatum esse negare fateri cogantur , corporis aut fortunae incommoda aut mala non esse, aut interuenire beato. qui tamen bonorum summam habere debeat.
Paupertas si malum est,mendicus beatus esse non potest.
Pugnantia sunt Beatum esse mendicum,&, Mendicitatem malum esse. Debet enim beatus ab omni malo liber esse. Zeno qui diuitias in bonis, paupertatem in malis non numerat, pugnantia non loquitur, qui etiam ait omnem sapientem G Ium diuitem esse: sed tum diuitias animi, non fortunae dicit. Itaque aiunt Stoici,ani mo oportere iudicari diuitem non hominum sermone, neque cupiditatibu nostris. Diuitem,inquiunt,eum ponimus,cui tanta possessio est , ut ad liberaliter vivendum facile contentus sit.qui nihil quaerat, nihil appetat, nihil optet amplius. Alia Cicero elicit consequentia,quoru in ratio eadem est. o Loi est malum, in eruce qui angitur.beatus esse non potest. J inveteri scriptum est, DOLER a malum est, in crucem qui agitur,beatus esse non potest J quod in Basiliens codice etiam adnotatuni
Si enim ad popu&m me vocas,eum uisit ita aspectu.
Beatum vulgus existimat, qui opibus .amicis non ore, voluptate,potentia valetudine prosperitate.& caeteris id genus fortuna in corporis commodis abundat. οἰον-
τια γα .inquit Aristoteles, o πιλοὶ τον ἰδριον τον si τυ ρογα Vitam .inquit. beatam plerique in eo positam putat,si quis prospera utatut fortuna. Et alias ex multitudinis iudicio scribens, ετ o G υδαιλιρέα ευμ αξια μι- ορε - ,λααντάρκεια ζωους uκπικης nis armcmκae τουτων Ergo beatitudo ponatur, rerum prospera fortuna essvirtute coniuncta: vel vita quae contenta sit ne quicquam requirat ampliust vel vita secura ac suauissima: vel firmitas ac tuta possessio diuitiarum Se corporis , adiunctaea tuendi ae efficiendi facultate. Prudentes vero Meruditi ali aliter: Nam cui plaeent Peripateticorum decreta ii quidem beatam vitam non negabunt eam quae virtute praedita .aduersa utatur fortuna beatissimam negabunt. Cui vero Zenonis probantur dogmata.beatissimam talent vitam dicent in ista enim virtute beatitudinε omnem esse positam. Consentanea autem Zeno profert Peripatetici repugnantia. Nota est Phalaridis erudelitas ex illo aeneo tauro, in quem impoliti ho in ines. viui supposito igni exurebantur: ac dum prae dolore eiulabant, mugitum Se tauri aspera vocem edetat. Itaque 3 αλιι ιο μει pro crudeli imperio in prouerbium abiit. Cicero
188쪽
ad Atticum,Nam istum quidem,cuius φαλκυσμον times,omnia teterrime facturum
Omnis authomus philosophia consistit in brata vita comparanda.
Comparare hoe loco Nonius exponit confirmare Acconstituere, quo modo a veteribus usurpatum verbum fuisse tradit. Hane sententiam in Academicis ad hune modum expressit,omnis ratio vita definitione summi boni continetur de qua quidissident de omni vitet ratione disti lene. Et huius libri initio, Summo bono constituto in philo phra constituta sunt omnia. Aduerte tria in eadem re dicta,definitio- summi boni, summo bono constituto, dc beata vita comparada. Haec minuta sunt, Pueris tamen non inutilia.
Cur Plato sese Rupergrauit, ut acerdotibus barbaris numeros.
Plato elim esset Athenis honesto apud suos loco natus, te ingenio mirabill,lo suos condiscipulos anteiret parum tamen putans perficiendaentilosophiae sufficere seipsum .ae Socraticam disciplinam,quam longe lateq, potuit peregrinatus est. quaquauersum eum alicuius nobilitate scientiae percipiendae fama rapiebat. Itaque in Aegypto didicit, quaecunque illic magna habebantur, atque docebantur: desinis de in Italia partes veniens, bi Pythagoreorum fama celebrabatur, quicquid Itali-lica philosophiae ne florebat,auditis eminutioribus in ea doctoribus facillini e citrehendit. Ita tres varias disciplinas adeptus est: primam, quae ad mores' regendas ciuitates pertinebat, a Socrate qui hanc unam tenere Omnes volebat Alteram, quae de rebus est coelestibusi diuinis, a sacerdotibus Aegyptiis , fortasse a Prophetis Hebraeis. Tertia, qua de natura est,ri de matheniaticis, Pythagoreis Archyta Timaeo Locrensi, Philolao,&auritu,&c. aeteris qui tum illic florebant,cognouit Tot I ibores, tot peregrinationes Plato non suscepisset, nisi ratione Philosophoru. ut beata viueret dare posse putatat. Anaxagoram de Pythagoram Aegyptum adiisse, cu q; Aegyptiis lebretis sapientibus versatos fuissi:,ut rerum cognitionem inde haut rent,scriptum est apud suidam.
Cur haec eadem Democritus, qui Ῥerest ne quaereremus in
Democritus quum impediri aciem mentis aspectu oculorum arbitraretur: quoci intimas cogitationes, di rerum vera rationes ne animus Perspiceret, culorum illecebrae essicerent,volens oculisse privasse dieitur; quod ueli adnaodum fecerit, ut Gellius reseri, Laberius versib strio sit,quanquain alia re id verterit versus hi sunt, Democritus Abderites .inysicus, philolophus,clypeum Constituit contra exortum Hyperionis. oculos
Eilodere ut posset splendore aereo ita radiis Solis aciem effodit luminis,malis bene. Esse ire viderei ciuibus. Plutarchus falsum esse dicit. 0bidri In rerum contempli ione activi ac nientius insisteret,acie oculorum eum se privasse. De neglecto patrimonio Valerius Maximus. At Democritu uinquit cum diuitiis censeri posset, quartantae suerunt, ut pater eius Xerxi exercitu epulun dare ex facili potuerit quo magis vacuo animo studiistiterarum esset operatus, parua admodum summa retenta patrimonium situm patrie
donauit Alij eum partitum fuisses atribus di eunt. Τ
Udi odices habent οῦκκίαι : alis; αμβiem,ut propemodum vetus quem ha deo Laertius in eius vita tantum posuit ἰυ uia. - αἰνισω, sed aliis usum eum fuista nominibus tradit, ad summum bonum explicandum. Eu temporibus Socratis phil orbatum fuisse serunt: quo tempore de visinubiis bonis ac si rebiu paruad
189쪽
C modum disputabatur. Omnes enim Philo ubi in rebus occultis, Mab ipsa natura
inuolutis inquirendis versabantur, in eoelestibus inuestigidis in mathematicis tractandis Primus Socrates ab iis studiis reuocauit philosophiam de ad vitam eommuneni adduxit .coegitque ut de virtutibus xvitiis omninoque de bonis rebus malis quireretur. Democritus tamen etiam de virtutibus disputauit, ac de moribus peius librii 4i Ui,quos recenset LaErtius Aestantur tritam re σοφου διαθε ως. ηχιαν- θοαὶ κἀξιαρετης,: αδερνώα δ e. Huius praeclare dictum line sertur. U Mo'γου σκιη. NEC D vlli TANT, quin in virtute Jalij NEC Dua T A Tum vetus, Nisis valv M. AG M A ille praeponendam&eligendam I vetus,MAora eligendam.
Quemadmodum in Semitu semper est aliquis qui interpretem po Llet.
Novis verbis utuntur Stoici in explicandis suis decretis ideo intelligi eum non posiint,interpre a requirendi sunt,non aliter atque in senatu solent imperiti reruciuiliis,& verboYum legis, interpretes postulare,qui leges exponant.& doceant quo criminis genere in iudiciu vocatus quisque teneatur. Sic enim ἰἱ γητα desinii intur apud Suida in . o 'si νομουστοις γνοῆm -δειαν. ονώς,ν, διδασκον σπα α ἀδικκ
Bonum appello, quicqxidsecundum naturam est quod trianalam.
Lib. . idem dixit. Quid ait Aristotele . reliquique Platonis alumilia se omniaque secundum naturam in bona appellare quae autem contra mala. Plato infra. tylo, Ma ulu τογαγαθον ni v e pvσεω - ση τω ἄγxs c ἔλεὶα τυ ονομα επικειοῦτοι, ire νετο - ον' ἔνι uas ἶροαναι ταλ de is δέ βαμδυτης lii OL. πο- τυτα ψαλα, αι re Oxςρν. τατω οὐδἡ ω ἀγxς Osrusi πωνυμία in ἡ ωγαθον Plato notationem verbi explicat .vultque αγαθοι onitie id dici, quod naturae laetabile sit c placens. id enim significat ἀγασο Mam,inquit,climani ni alia ingrediantur .illis plaeet alias tarditas alias celeritas itaq; non omnis celeritas rata est accepta. sed certa quaedam id ergo bonum aspelletur. ouod gratum est singulis Se placeo . Lib. io. de Repub. idem dicit ,--ατοκνοι διαφθειον, re καιον Am. A a ον ωφελsuo, Tu αγαθόν,quod naturae interitum adserat,aut labefactare possit, id omue malum eliscontra .bonum quod naturam conseruet,ac prosit.
Quae ita definiunt, visitu το. 1bmanda sint.
Πυγγυνατα et σωιχον m. lib. . Cato. Quonia in autem, inquit.omne quod est bonum, primunt locum tenere dicimus necesse est nec bonum eue .nec malum hoc quod praepositum vel praecipuum nominamus idque ita desinimu .Quod sit indiferens eum aestimatione mediocri. Et paulo superius, utque aure,inquit, aestin anda essent eorum in aliis satis esse causae, quamobrem quibusdam anteponerentur, ut in valetudine, Mintegritate sensuum .ut in doloris vacuitate vi gloriae diuitiarum, similium rerum alia aut Enon esse eiusmodi. Miti a Ti A lautius videtur quoaeligitur Jii veteri legitur, LAT ivs ' vina TvRJquod haud scio verum ne sit.
Neseges quidem igiturlpicis uberibus edi crebris, sim maximis
Haec latius sunt expolita Tusculan. s. Mihi enim non videbatur quisquam beatus esse posse, quum in malis esset in malis autem sapient ei esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. Dicebantur hae e quae scripta sunt etiam Antiochiis locis pluribus virtutem ipsam per se beatam vitam efficere posse, neque tamen beatiui mam. Deinde ex maiore parte plerasque res nominari etiam si qua pars abesset ut vires, ut valetudinem, ut diuitias,ut honorem, ut gloriam quas genere non numero cernerentur. Item beatam vitam etiamsi ex aliqua parte claudicaret tame ex multo maiore parte obtinere nomeu suum,&c uae ii quis cum his brevibus sermonibus
190쪽
contulerit, multo melius quae nutu disputantur,intelliget. Est enini torualla loeus illie verbis pluribus expolitus.
Virtutis autem amplitudinem, quasi in abera Israe lance ponere.
Noe ad Critolaum retulit Tuscul. s. Quo loco inquit,quaero quam vim habeat libra illa Critolai qui quum in alteram lancem animi bona in ponat, in alteram corporis externa, tantum propendere illam boni lancem putet, ut terrani Maria leptimat. ita Peripatetici quum tria bonoru genera secerisit,animi corporis, de fortunae: primum locum, g quasi principatum bonis animi deferunt: secundum,autio. tius multo inferiorem iis quae corporis sunt tertium Minfimum externis tribuunta Tantum autem primigeneris bona alia excellere dicunt ut omnino omnique ex parte, Ze propter se expetenda esse dicant: caetera non nisi illorum gratia. Ex quo volunt beati tuainem non ad secundum tertium genus bonorum referri sed a primo metiendam esse Sc ponderandam anquam a parte maxin ain praecipua Grqca autem Critolai legere non metri in me vi piam praeterquani qua Lucianus mutuatus inde mihi videtur in quodam Marti, Mercurii dialogo. sic enim Mars ait, γω. cita Equidem inquit, facile concesserim, singulis in rebus neniinem bonitate depraestantia illi anteire quod tantum vero caeteris propendeat, ut si in altera librae
lance ponatur ea terrain maria deprimere non possint id pernegauerim. I- et v R. st a MEL tristis effectus est.&c. J inveteri legitur, ERGO si s a Ma
tristior effectus eli hilara vita amissa est. An hoc in eo &c.
Pol crarem Samium Felicem appestant,nihil acciderat ei.
Historia est apud Herodotum lib. . Et Valerius Maximus meminit lib. c. ius verba adscribam. quia non longa sunt. 3 totam rem coni plectuntur. Ad inuidia usque,inquit , Polycratis Samiorum tyranni abundantissimis bonis conspicuus vitae fulgor excessit,nec sine causa omnes enim eonatus eius placido ercipiebantur itinere spes certum cupitae rei selictum apprehendebat: vota nuncupabantur simuli solliebantur : velle ae posse in aequo positum erat Semel duntaxat vultum mutauit, perquam breui tristitiae salebra succulsum,tune quum admodum gratum ibi anulum de industria in prosundum, ne omnis incommodi esset expers, abiecit: tamen continuo recuperauit, capto pisce qui eum deuorauerat. Sed hune cuius felicitas semper plenis velis cursum tenuit, rolite Dari Regis prxfectus, in excellentissinio Mycalensis montis vertice cruci affixit: ex qua putres eius artus, Diabibo cruore mali antia membra , atque illam laeuam , cui Neptunus an ultim piscatoris manu restituerat, situ marcidam Samos amara seruitute aliquandiu pressa liberis ae laetis oculis aspexit.
sed isti ipsi qui, ob lateo dolore omnia maluntur.
Epicureos dicit. sic enim ab Epicuro ait 0rquatus libro primo sapiens semper beatus inducitur, finitas habet cupiditates, negligit mortem, de Diis immortalibus sine ullo metu vera sentit .non duditat,si ita melius M. mi rare de vita. His rebus instructus, semper est in voluptate. Neque enim tempus est ullum,quo non plus habeat voluptatum,quain dolorum. Namin praeterita grate meminit, 3 praesentibus ira potiatur, ut animaduertat quanta sint ea,quamque iucunda, neque pendet ex
suturis. sed expectat illa. fruitur pr. x sentibus, ab iisque vitiis,quae paulo a me collegi, abest plurimum Tuscul. items naec exposita est Epicuri inconstὸntia, ut diimus.
De hoe Dionyisso ita Laertius scribit, cum enumerat qui Zenonis fuerint infi-