장음표시 사용
151쪽
Vtrim enim fit, oluptas in bis rebitis, quo prim 'fecundum naturane
primum sensum esse voluptatis de doloris. Qustus verbis videtur in iis posuisse volurtatem,quae sunt prima secundum naturam. Stoici id vehementer negant, roluptatemque aiunt posterum ei sequids conse uens. . A λἰγουσι moe,aiunt, e i δextu ,hisi Sesai linoi tωθιζ.ψει δοι απιφαινουσιν ἐπιγύορια γάρ φασιν, Γλοῦ -λάβε.o ναμ πραον λαε ιτα τὰ Αα,κωρα λωτα pum. Quod aute,inquiti t. quidam tradunt oluptatis primam appetitionem esse animalibus, id omnino falsum est. Nam si qua persundantur voluptate animantia id posterum quodamodo de consequem putata dum est,quum scilicet ipsa vi sua ge per sese natura , quae sui status conseruantia sinc salutaria requisierit eaque consecuta fuerit atque qui deni ratione hilarantur animalia.&florescunt arbores. Huius igitur quaestionis in partem defendas ad id quod nunc tractatur nihil interest. vii posterum esse inuidconsequens intelligatur, cum non absoluat natura despersciat, summu bonu esse nopossit sin in primis naturae constituatur,pars,non summa erit finis bonorum.
Si enim, ut mihi quidem idetur, non explet bona naturae oluptas.
In bonis ne voluptas esset annumeranda dum inquirunt philosophi.& ad utraque partem rationes adferunt .in bonis non esse ita confirmant ut refert Aristoteles, ωτον δε γέ φασι τεῖ- δονυ,ui miri κώ δἰ γυι νώτ λ. m. N K αγαξον, ἡό in ri κώ mnari Me κίραν addit,sed ad hunc locum minus pertinent. Nam illud, inquit,in primis amni,voluptatem ob id in bonis non esse ponendam, ruod ea procreatiori dam sit qui imperfectu quippiam est 3 non absolutum cum bonum in rebit in dioatis, minime absolutis locum non habeat. Id tamen eodem loco refutat.&alicubi statuit voluptatem virtutis consequens.&praeclararum actionu nocolitra virtutem voluptatis. Ex quo facile licet intelligere. non in primis naturet' luptatem positam esse ab Aristotele: sed in posteri sin consequentibus V tram autε
partem teneas nihil ,ut dixi, resert: cum ob id extremum rerum expetendarum de
semper sit in natura absolutione ε persectione positum.
Vnurn aliquod accellari corporis commodum.
Voluptat, ut dicebat lib. 2. omnium Latine loquentium more dicitur, qu trinia percipitur quae sensum aliquem moueat iucunditas quae iucunditas , si transferatur ad aninium, laetitia dc gaudium dicatur ita tamen ut voluptas etiam ad animi illa laetitiam accommodetur. Itaque huic verbo voluptatis duae res subiecti intelliguntur, i titia in an inio.& in corpore suauis comm Otro. Proprie igitur eam nunc dicit. nux ad corpus pertinet sumitate . Id genus enim propriam voluptatis appellatione ha 'bet, ut etiam seribit Aristoteles, ειλήφασι τ ὰ τ ονψατος ληυνομίαι z σω ax in ovo vireata auom αἴναι θὼντα. sibi inquit, voluptatum lix reditariunomen vendicarunt quae corpus mouent iucuditates,quia quam plurimi his alliciuntur, earumque participes omnes esse volunt. Ita clim has sibi solum notas iamilia. rcs fecerint, tantum ipsas, non etiam alias,esse platant.
Nune autem aliud iam argumentandisequamurgenus,ut non solum.
Hactenus de prima nature comm Ednione in sui cuiusque charitate polita egit, indeq; iam cones usit illa initia tueri conseruareque totius naturae statum. Nunc senuitur, singula persequenda sint, εἰ res enodati iis explicandae. Huc enim usque de totius corporis Danimi cura dixit, deq; prima sui cuiusq; charitate: ia partes trutiq;5 attributa considerat, quam quaeque vim babeat,quo spectet, quid appetat,ut ex us
152쪽
eoli gat omnes nostras vires actiones, consili, reserenda esse,ut totus homoeonuenienter naturae vivat quod rerum expetendarum eatremum est,in summuni
VH ne, visi qua in membm praua demtata, aut immistra cini
In eo ore morbus est, rotati. vitium Morbus appellatur totius corporis corruptio Aegrotatio.morbus cia imbecillitate vitium quum partes eorporis inter sedas idet. Ex quo prauitas membrorum .distortio deformitas. Sic ergo disputat Deirmitas membrorum nemini placet: ergo pulchritudo, apta partium compositio Se conueniens naturae actio.uobis sunt accommodatae. s. autem naturae statu conlaruant' tuentur. quare ad numerum bonorum, Sc ut summum bonum expleant
Multosque etiam curationis causa dolores perferunt.
Tanta est naturae eonseruandae appetitio, ut etiam eius rei caussa dolores perferre nemo iapae mentis recuset. Ita C. Marius libenter acrem morsum doloris pertulit,quum varices sicarentur tantoque desiderio naturalis status recipiendi tenebatur,ut principi vetuerit se alligari, nee quisquam ante eum solutus dicitur esse secius f ni tu cogruam motione non expetisset.tatum certe dolorem ferre recubasset rus enim alterum non praebuit. Igitur, tulit dolorem ut quod ad natu .rae absolutionem pertinebat,recuperaret. maiorem serre sine causa lecessaria no-
poris nihil est,quod animaduertendum &c. In veteri scriptum, o vo v Ni vcitis v propter se expetatur. Quid Z in motu in statu eorporis nihisin est,quod ani-
Nόnne odio dignos multos putamus qui quoda motu autstar videntur.
ne quadam,aut deformitate ut si quis aut manibus ingrediatur,aut non rat8,s Ed ego fugere plane se ipse' di hominem ex homine extens naturam odisse videatur. Quantobrem etiam sessiones quaedam. flexi fractique motus, quales protervorii hominu aut molliti eis solent.contra naturi sunti ut etiam si animi vitio id euenia tam in corpore immutari honi in is natura videatur. Itan Seotrario moderati ua
tem de Officiis extremo libro primo caput quo docemur,quae forma viru, qui motus,qui gestus deceat: qu* vitia in gestu,que in motu alien Γ sint. Na,inquit,&ia
inoque genere quae sunt recta simplicia laudantur Cauendum etiam prccipit,
deamur aut in festinationiblis suscipiamus nimias celeritates . Iam intelligere ex
d uemadmodum turpitudo pulchritudini Si igitur alterum fugiendum sit .expetendum eri' alterum: I unum contra naturam fit, prosecto alte m e natur it neces
153쪽
Tantus est igitur imarus in nobis eo itionis amorin festis, 'inemo
in tro χωtie me vici M' Φωντα. ἐαυ me. Omnes homines inquit Aristoteles. natura ducuntur ad cognitionis&sesentiae cupiditatem . Quod ex eo intelligi potest,quia propter se .detricta etiam omni opinione utilitatis sensus diligiatur,ae charisint. Itaque ex quatuor locis an quos honesti natura visque diuisa est, primus ille dicitur esse qui in veri cognitione eonsistit.& maxime naturam attingere hum ana. in quo genere excellere pulchrum est. Labi autem errare,nescire in decipi lcmalum&turpe ducitur, ut Cicero de Ossie. lib. I. scribit. T vLs requirant.&e. J Hie locus in veteri paulo aliter legitur: hoe quidem modo, v tvvs re currant ut aliquid se scire gaudeant ut aliis narrare se gestiant
O decus Aetolicum rum puppim se se rasti.
Vidit Homem probar abutim non posses cantiuncula tantus vir se.
In quovis scriptore illud maxini P probaturi, si seorum euiquein aptu tribum It Homerus qui nil molitur inepte, ut ait Horatius sed accommo latissime omnia se tibit pro rerum dignitate, in fabula Syrenum,qua V lyssem reuocare fingsitur, πι- ro ingenioso singularique prudentia pollicentes eas facit, non diuitias, non breuem dc voluerem cantus suauitatem,qua potissimum valebant, sed reriim cognitionem, cuius desiderio eum teneri sciebant.& non modo eum sed etiam omnes quino hominem ex honii ne exuerint,suamque naturam oderint.
Vlutas ducem perpetuam Dei Homerus Minertiam euius nomine Mythologi ei sapientiam intelligunt, minitio Odysseae, τλυτ σπιν appellat. Qui mores hominum multorum vidit, desurbes.
tque omnia quid cir cuiuscunque modi sint, culpere, curioserum est.
Itaque in hoc genere duo vitia esse vitanda dicit Cicero , quorum alterum huc pertinet quod quillam nimis ni agnum studium multamque operam in res' obscuras atque difficiles conserunt .easdem due non necessarias quod euriosorum proprium est: quibus familiare est illud quo se tueantur,origi' γλυκυτιυνγι ποῶ οπως,quo in quadam Epistola ad Atticum lib. . M. Tullius utitur.
I, rabimede, qui ct in puluere quaedam describit attenus,ne patriam.
Archimedes nobilis Geometra genere Syracusanus fuit. Eum memoriae prodi tum est in tanto tumultu, quantum capit urbes in discursu diripientium militu ciere poterant, intentum formis quas in puluere scripserat ab ignaro milite quis esset, interfectum fuisse: quam rem aegre Marcellus tulit, sepulturaeque curam habuit. Plinius ait, Grande Archimedi geometri ea ac machinalis scientiae testimonii M. Marcilli contigit interdicto,cum Syracusae caperentur, ne violaretur unus, nisi fefellis
154쪽
eam ut potero, Archimedε famuli vi aliquando asormis describendis auulsum camungerent,radio figuras in ventre suo ipse scribebat. deinde qui lauaretur me in . fustisne,ut aiunt mensuram coronaein modum intellexisset, luasi nodori liod exolutus,& veluti numine afflatus,in vocem hanc erupit. lnveni .e,mque vocem saepe. iter facienυepetebat. Meminit Valerius lib. 8 de studio de industria.
dantum Aristoxeni ingenium confiumptum videmuit musicis '
Vetus, i Nox Nii. JAristoxenum praestans musicus. id Emque Lil sibi UM. Dicaear.ehieon discipulus&aequalis. Magistris usus est, patre suo,&Dlntinaram lucidam it inde Xenophilo Pythagoreo. postremum Aristotele,in quem moriem enitia iecit,quia scholae successorem Theophrastum reliquerat. lotuit u Aldxandri muccessorum eius .de Musicis libros eonscripsit.& dei l tem ηhistoriis quamplurimos. Is ita ut est in Tusculanis .delectabat iit ivte etiam pro animo statuerit Volebat enim animii non aliud esse, quam iit u i timoris intensionem quandam , velut in cantu idibus, quκliam uidicitur exeorporis totius natura dc figura varios modos cieri . tanquan in ii ii m Messiai Cicero,ab artificio suo non recessit,fc tamen dixit aliauid, quod Io. erat multo ante dictum&explanatia a Platone,Tusculan. 3. Amtoph/ne ιηγι utinus, grammaticus Heberrimus,auditor Calli achia Zeno starchi in exponendoae laterpretando Homero mus moret in L
155쪽
gliam in eo fuisse scientiae cupiditatem.
Ipsit enim quaeramus inobissessarum motus,cont latione que reris.
Pilae Ditis diuo αἰ πις,ait quidam. Nam res nulla est, quae maiorem voluptatem adferat, quae synceriorem, qua liquidiorem, qu magis liberam, qui rerum cognitio. Ea enim sola vere istitia existimari debet: quae neq, vllius molestie particeps est neque adfert sui pinnitudinem: cuius recordatio gloriosa est. Memoria praedicanda: qua animis nostris est accommodata 5 familiaris nee aliunde assumitur,ut secundum Aristotelem scribit Plutarchus. Itaque Plato Alim ut partium animi. ita etiam voluptatum tria genera secisset unum quidem eius partis, in qua irarum ardor existit: alterum eius in qua cupiditas inest tertium eius proprium quae in veri copnitione versatur, ,ῶν αμα ουσων inquit,F Moid ἡ τήτου ni μύους τ ψυγμνι -- em/ρμι,νδις, αἰω'η,κ άι ω νμων Eua νει, τουτου βίος ἰπις e. Igitur tria cium si voluptatum genera,id suauissimum existimari debet quod est partis animi propriti, quae in discendo de cognoscendo cernitur . ut quo magis dominatur in nobis, princeps est haec particula eo vitam de amus suaviorem. Quam certe voluptatcm, qui non gustauit,partem nullam liquidae voluptati sin liberae gustauit.
Et quid hyloria de clat, quam Iolemus pci sequi usque ad extremu .
- τ λατπια ἡ ωαδορ,οιον Φοῦν κλειο αρύων; θεάγρων mor ἔν me etsi μζξ IzΗψ ον. αὐτὴ ea. λαλκθ Mi μάθησις ου me ,ασμι mectior,ί Iseo διατογiνι σκων Latine dicant,in eorum gratiana qui Graecarum literaria rudes sunt. Historiae inquit, clim multas adserre solent suaves oblectationes tum veri cognoscendi insatiabilem post se relinquunt appetitionem, voluptatenique incredibilem cuius quidem voluptatis tanta vis est, ut ista delectatione,ne sit falsum qui dem sit quod legimu priuemur. utque itan tu uis fictas fabulas audiamus, si no credamus probabiles certe iudicemus. Animaduertere enim licet, suum Platonis Ailatico legi naus,quumque postrem an alia dos partem, quemadmodum pun amur ae moueamur,qui quasi phairis,aut theatris clausis persequi ad extremum usque fabu- Iam magnopere desideremus. Cognitio autem 5 veri scientia tam placet, oblectat,& expetitur, ut esse de vivere nos velimus, ut in studiis scientiae cognitionisque
C: eteres quidem philosophi in bearoru infulis figunt qualis natura
Vetores Ethnici suis Heroibus,& philosophi suis sapietibus beatoria attribuunt
insulas. campum Elysium,ubi e vita excesserint. Ex autem insul Oceano coclusidicuntur. quas perpetuo ventus amet Fauonius. singulisque annis illic arbores ter fructu siducere feriatur. Quida scribunt Iulium Casare, homine multi in rebus fortunatissimum. 8 qui maris Oceani imperio potitus erat, eo aliquando peruenisse: cumque loci anacenitate 5 pulchritudine summa teneretur, eum locum habit ire voluisse vi tamen expulium ab incolis fuisse Socrates apud Platonem locum quendam beatis animis tribuit, in quo tanta sit temperies, ut incolae sine ullo morbo vi
156쪽
rem eius regionis aiunt partes eiusmodi esse temperatione ut incolae morbo omni liberati,diuturniorem vitam. quam nos in hoc mundo Agant. Itemque aspectu eos, auditu,prudentia, me aeteris omnibus degenere eodem, nobis praenare, tanto quidem interuallo quanto ab aqua puritate aer, de ab aere aether distat. Illis praeterea Deorum lucos& phana in conspectu esse, in quibus vere Dij habitet responsa quoque,oracula, sensus, eiusmocli consuetudines ac familiaritates Deorum cum ipsis hominibus esse frequentes. Solem hune praeterea quem cernimiis , lunam ridera illis talia conspici, q talia ipsa re vera sunt itemq illos alias beatae vitae partes ac nu
Nihil aliud es acturos putamcnisi ut omne tempus in quaerendo.
Eam vitae actionem quae in cognitione reriamin contemplatione cernitur, De rum propriam esse Aristoteles tradit. atque etiam hominus actionem quoad hane propius accedat,eo esse beatiorem. Et Socrates Axiochum consolans. κω eam α- ν,inquit, αχὶ ' ἀς αθανασιαν μεταβαλος, λάζι , δε ἀφωρισιν νέος ρων, - λικρινεςieeta κω ἀπιλαγ ν NU Hμα Ῥάους ero σί -τ - ς δονα ἰα κρατους ἁπασῶν αμηδονων κει- α δέ, πινωθοις κτῆς ρκος , ωθα απινα πω m sq,ςωακτα καὶ λήροτα,γαλlinae A me G κακωνίων de ἄσαλάτιμώ-λια οἰδιο lo, H ος,κρα πλαθρων του φύσιν. κρα)δDσοψίν ου προς- ν' ηιατ ον,αλα Me αμ δεαλὴ ἀυ αλkeci αν Non est, Axioche quod timeas no enim in mortem proscisceris,sed ad immortalitatem transis neque tum abstraheris a bonis, sed ad synceriora perfruenda contendes. Non iam mortalis corporis communes senties voluptates.sed puras nullis doloribus permixtas gustabis. Eo enim tanquam .custodia inculisque corporis liberatiis euolabis: ubi nullus dolor, nullus moeror. nulla senectus locum ullum habet: sed semper ades tranquillitas qusdam, vitimalis omnibus carentis omne tempus cum omni sedationes quiete. in naturae cogni tione conlumitur. Illicove philosophiam tractabis, non ut coetus aut theatri volutati subseruias,sed ut quia in quaque reverissimum sit perspicias.
Sed etiam leuamentum miseriarum.
Ψυγscreeνήσηe πια-rte tibi, Cy rocis ste ἄκοαρω μαλθαση - ,ait quispia. Et testatur Cicero in prominio lib. t. de Nat. Deorun , se hanc aegritudinibus adhibuisse medicinam.Sic enim inquit de suis in philosophia studiis loques, Hortata est ut me ad haec conser rem animi aegritudo fortunae magnain graui commota in tu ria cuius si maioren aliquam leuationem reperire potuissem non ad hanc potissimuconfugissem. Praeclare itaque Aristoteles, ritu παλί-i H es τας R. πις Uσεον, ὼ δῖτας ἀτυχἰας καταφυγώ, Eruditionem in prosperitatibus ornamentum quoddam esse, Se in aduersitatibus perfugium, licebat.
Princeps huium ciuitatis Phalereus Demetritis, τι tim patria.
Demetrius iste Phalereus Philosophus Peripateticus, Theophrastum audiuit,
Athenisque', μαγώγefuit, vel ut Laertius extulit. δημη γ ροῦν ποι. HIL Mota της πολ ως ἱροησατο ro δέκα praeesar R em p. administrauit. Reditibus enim urbem amplificauitin disciis, tametsi ignobilis suerit. Tandem in eum inuidia commota est, insidi. paratae, usqueaded, nior absenti decreta fuerit .ita cum praesente hominem non tenerent, eius statuas qua plui imae erecta fi erant, unica in arce seruata, deiecerunt pse autem mortuo Cassandro,cum ab Antioono sibi timeret, ad Ptolemaeum' 'motis se contulit: apud quem diu versatus tancem moritur plurimos autem esse studiorum suorum libros reliqirit: γλ s eqs, ,κρῖ sepκα, Ἀπιλιτηαλ,
157쪽
miam α ἰγιασum,t , ut est apud suidam Plutarchus stabItelim In . ter Ptolemaei amicos principem suisse,& non modo in eo exilio abundantem omni rerum eopia vixisse verum etia Atheniensibus dona misisse amplissinia. Cicero D metrium scribit fuisse virum non solum eruditiuimum .sed ciuem Meipula maxime tuendetque ciuitatis paratissimum eumque mirabiliter doctrinam ex umbraculis eruditorum, ocioque non modo in solem atque puluerem, sed in ipsum discrimen aciemque perduxisse.
Equide Cn. Vidi Praetorio, erudito iamine, oculis capto saepe au
Lucis desiderio Aulidius non sine eausa mouebatur . Nam videre ad cognitionem Iesentiam pertinet praeclare enim Plato, Rerum,inquit, OPrimariam cognitionem nobis oculi attulerunt. Nam mundi Ochinain molitio naud unquam intelligi potuisset,si neque sidera,neque l. neque coelum sub oculorum aspectu cadere posset Natura ergo duce Aufidius trahebaturis ducebatur ad cognitionis rescientie cupiditatem: Leuius studiis ne incommodo quidem nostro abduci facile possumus. Extrema Tuscul. quinta, Aufidiis dicit in illo tuo casu nec priuato, nec publi- eo muneri defuisse pueris nobis,inquit, Cn. Aufidius Praetorius, in senatu sententiam dicebat,nee amicis deliberantibus deerat,in Graecam scribebat historia, Bevidebat in literis.
Nisi requietem corpori messicinam quandum tiboris sterren
Inveteri est scriptum, Nisi s nuria TEM corporibus&med. δουπ-κα- μικτυν απαυσις ni ν.ait Graecus quis iam & quod aperte Cicero somnu dicit m dicinam laboris,idem ille obscure. νουν: inquit απων κατορθωμα. Plato lib. . de Legib. scribit Deos misertos generis hominum, natura laboriosi, requietem Iabo rum eis constituisse, eis εικτειραν το ταν νίπων immν --φvici λ- αν ι -- λάζοιντο . ncia caret alterna requie, durabile no est,esti ta. Et praeclare alius Sopor,inquit,irrigat artus.
Vera enissensus ctionemque tostis omnem.
sensus primum,qui rerum interpretes sunt,ac nuncii .E quibus omnis profreditur cognitio Sensibus enim mens nostra cingenium excitatur Auseri demu actiones ictiirco eum recte Socrates eum morte comparabat, quae sensus actionum omnium finis est,& interitus.
Facile e thoc emere in primis puerorum aetatuli
inquit, videndii est, vere ne natur congruat ille sermo, qui nune nobis celebratur,& quonam modo verus esse possit, quo dicuntur paruuli omnes uno nomine, conquiescere corporein voce non posse, sed continui motum sermonem requirere. Qusd idem aliquanto post .apertius repetit Marsia. ., μεξ νήρ, α, κατ οῦ Me όγων,ίς si φύσις ἀπαίτωνα νέων διαπιυιἔσα, - ἰοωὐλοιάτ αγον, ovo Niso σωμα, duo Qq L φων L . Diximus, si bene memini, huius orationis initio omnium infantium naturam acrem esse,& velut ignitam ideo eoquiescere, nec corpore pota
hmionis somnum nobis velimus dari.
somnum perpetuum nemo sibi dari velit. Endymion enim,ut est in fabulis, rogatu Lunx, perpetuum dormit somnum. Cicero Tuscul. 1. Quasi vero,inquit, quisquam ira nonaginta annos relit vivere, ut quu sexaginta consecerit, reliquo do,
158쪽
Iat. Ne sues quidem Id velint.non modo ipse. Endymion veris. fabulas indire Volumus, nescio quando in Latmo obdormiuit,qui est mons Cariae , nondum opinor, est experrectus. Num igitur eum curare censes,quu luna laboret .aqua eon pitus putatur,ut eu dormientem oscularetur Quid curet aut .qui ne sentit quidem ob id scribit Plinius amore Lunae Endymionem captu esse tradi,quod primus hominii multiplices motus e varias eius figuras intellexerit. Caeter u hie locus paulo aliter est seriptua inveteri, quam in impressis: sic quidem inveteri, TAM , is iocundissimis quide nos somnis usuros putemus, Endymionis somnium nobis nolim dari. Id si accidat mortis instar putemus: quia etiam notissimos homines,ne io qua singulari segnitia praeditos, videamus tameni corporein animo moueri semper,&quum re nulla impediantur,&c JDeinde paulo post non habea'ntingenuas ex doctrina oblectationes,circulos aliquos sessi siculas consectari. JQuet seriptura, si mendo non vacet non est tamen Omnino improbanda. Alveolum Festus exponit tabulam aleatoriam.
Esse omnino nolit in stis,si gerendis negocus orbara s,po'L
Imone quidem esse possit. Qui enim nihil agit, esse omnino non videtur, ut striptum est: b. de Natura Deorii L. Itaque quum sumus necessariis negociis euri':
vacui, tum auemus aliquid videre,audire ac discere,cognitionemque rerum aut oe cultarum, aut mirabilium,ad viuendum necessariam ducimus. Est enim ea in nobis mentis agitatio quae elim nunquam quiescat novin studiis cogitationis etiam sine opera nostra continere possit, quod ait Cic. de Osr. lib. I. Esct voLvpTArimvs Ite de Diuinatione lib. i. rimes amo vertit partem animi, quae voluptate alitur. I lib. i. dixit. gustare partem ullam liquidae voluptatis quod Platoni dicebatur.κα ἀράς δονοῦ γει Med. est Nonius exponit uti. Cui Vergilij illud ait esse simile. Quod si fata virum seritant,& vescitur aura Aetherea.
tu qui altiore animo sunt capessunt Re .honoribus imperiissis.
Quanquam enim ut est in Oisciis an omni animo bene a natura informato inest appetitio principatus .ri nemini parere velit,nisi praecipienti aut doceti, aut utiliter e legitime imperati: ut quisque animi magnitudine maxime excellit ita ma xini vult princeps omnium vel potius solus esse: tamen multi sunt e fuerunt qid tranquillitaten expetentes.1 negociis publicis se remouerunt vixeruntque in agris delectati re sua familiari: aut ad ocium profugerunt.studio doctrinaeque se dediderunti Et tamen siue eos qui Rempub administrant.siue eos qui inde se remouerunt inspicias, nullos videas,qui aut priuatim, aut publice aliquid agant: γ voluptates consectentur: sed potius curas cogitationes,studia, vigilias perserant. Apparet
itaque naturae consentaneas esse actiones non contrarias.
1itque ut is talibus in studiis, ut eos etiam quisibi alos.
Ira Epicurus eu in voluptate summum bonum posuerit naturae bonitate victus, quiescere non potest.Sollieitus est: libros de Natura de Fili e bonorum,de Arte iudicandi cuid verum,nuid falsum sit .eonscribit: vigilias persert: noctesque die'; literis insudat. Nisi enim plurimum temporis operae eonsumpsisset, tot libros,quod aiunt,conscribere non potuisset. At tanti labores,tot solicitudines no erant eius, qui solam per se dicat appetendam voluptatem. Quid ergo causae est Epicure,cur non continuos dies mollibus in plumis cubes, ludas, edax,bibas, voluptatibiisque aliis detinearisZSi omnia tua utilitate δ: volu prate metienda sunt, quaena est haec cura,quae
te exustitat,ut scriptis tuis nos reruni naturam doceas nos leues superstitione 'nos libere mortis metu efficiasque ut non conturbemur ignoratione rerut , ut seruemus
illam quam quasi de coelo delapsam dicis ad omnium cognitionε Regulam, ad qua omnia rerum iudicia dirigitiu3Scilicet natura vinceris id ita viuere cogeris ac aM-
159쪽
re,ut tua vivendi ratione refellatur oratio, atque ut e teri existimantur dieere meli quam facere . sic tu contri, videris melius facere quam dicere. Hoc satis erit ex epli. ut intelligamus quam ad agendum natura rapiatur humana.
Id Aristoteles verbis paucis expressit. lum homine dixit qui absolutus siti persectus ad duas res natum esse ad agenduri contemplandia: Mut in G, A TFῶνπυν, ,κρακτιδν vaοντων. Nam alio loco nomine e ἰογωας, Mael .complectitur, ut quum ait propria Deorum αν-γειαν esse in contemplatione d cognitione positam. Paucis idem aixit alias Cicero,Oinnis cogitatio motusque animi aut in consiliis capiendis de rebus honestis de pertinentibus ad bene beateque vivendum, aut in studiis scientia cognitionisque versatur . Ha e autem actionia diuisio nata videtur ex ea animi partitione, quam Aristoteles fecit. Animi enim,ut dixi in eam parte distribuit in qua scientiari cognitio sedem habet quod 'aeis μενικον appellati Linei
quae in te liberando conlultando versatur in Ἀγiςικρνι βουλs imκρν nuncupatur. Vnde niens siue cogitatio duplex exorta est,quam idem Ouii Mometa I αριὼρ ετ νον nominat. Πακτιος rerum earum est, quae sub deliberationem consiliu cadunt . cuiusmodi secundum genus actionum est θεωρηnός vero ad ea pertinet quae semper uno eodemque modo eueniunt: quale est primum actionum genus in cognitione .scientia positum. Est hie locus aliter scriptus in veteri quam in codicibus vulgatis: in hunc quid modum, Axi MAR AvTε sunt primum, ut mihi quidem videtur de his quorum nune in ratione versamur , consideratio cogitatioue rerum coelestium in earum quas a natura occultatas Se iacentes indagare ratio potest: deinde rerum publicarii administratio,aut administrandi scientia,tu prudens, temperata, fortis ratio,&c.
Omnium emm rerum principia para sunt e this progregionibus.
Ita e minutissimo grano spatiosa arbor nascitur . e tenuit, imo semine.animantia bene magna procreantur. ex animo datis primum notionibus exiguis S obscuris, omnes artesin scientiae omnes virtutis partes prosciscuntur. Et Aristoteles, τὰ
exotiri l.mR A FixΩο εκ τά- αγξήσεως Sisoν Δισω: υργοῦ που τος,οῖς res λίγε αλεα πισον ma*θlii M. ταυτης Ii ιύρηαρ. M ἐῆον re θεενα, σιωxior Ηιπον Giν. Quae primum inueniuntur, quanqua in ea initio exiguum sumere incrementuomnia solent id tamen multo est utilius quam quae postea inuentis adiungiatur accessiones. Nam,ut dicitur,totius maxima pars initiu est: ideo Malia difficultate superat. Q tuanto enim in eo maior vis est Ac virtus.tanto, e i magnitudine omnia minimum sit .ad perspiciendum est difficilius. Quo in urnio, pr. eterea adiungere,&4uod deest eo congerere facile est. Propterea ut recte initiis uramur, diligenter viendum est: ne si peccemus initio. longe lateque error progrediatur. Re te itaque Plato. δειδη, inquit,r ου ηχμς πομα πόχμxnoe παι-ὐαάδ in ναολ-λόω, αν.
sim φαί, αἰκειν, ἐπομεια Ergo rerum omnium principiis conliderandis multa opera, si utut numque te pusione dum est, ut intelligatur an recte posita sint, liecne. Quorum si vera ratio teneatur facile quiconsequuntur, appareb ut luscclcentque. Dimidium facti ait poeta, qui bene coepit. babet.
Praeclare enim Ptito beatum ait cui etiam insenes lute contigerit.
160쪽
Quod te in homme praestanti stimum atque 1ptimum es id destruit.
Corporis omnes opportunitates, omniaque instrunaenia natura ipsa per se perfecit nec quicquam in his nobis absoluendum reliquit. Animi vero praestantiam tantum inchoauit,non etiam ad extremum perduxit: sed id curae nostrae, labori disciplinae,quarum tanae rerum initia sunt nobis concessa .eommisit Mentem enima natura habemus ad omnes virtutes ad omnesque scientias percipiendas idonearae accommodatam. Quod eleganter a Plutarcho paucis verbis expressum est. e re Ἀγικε τοις ἰμι υχοie μετ1ςιν . Nam ratio, inquit, ut ipsa quidem natura ingenerata est cita rationis probitas ac persectio cura. doctrinaque omnibus ijs naturis quae animum habent rationis adminiculo comparatur Mensa itur siue intelligentia, insitas habet primas rerum notitias, ad quas spectanda quum artet sentuum in inisterio excitatur tum denique magnarum rerum cognitionem consequitur. Nisi enim quasi stimulo quodam pungaturin excitetur, imbecillior est, quam ut possit vim suam exerere: quod inchoatum a natura habet ad summum' perducere.
Induxit in ea quae inerant tanquam elementa Pirtutis.
Id genus Aristoteles appellati umκae ὁρώαe, sine quibuDirtutes perfici 5 absolui que more de animi iudicio coparantur, negat; itemque contra,illas natur impensiones ad frugem non peruenire ait,nisi excolantur. Manimi cogitationeae G silio dirigintur, ώσὶν.inquit, λιται Ma φυσειά λάς ο κ ἰγγινδε M. χιον πιν e
ορμ-ς. it tutes sunt quaeda natura in singulis hominibus ingeneratae quae sunt veluti quaedam animi propensiones, ac impetus sine ratione ad fortiter, iuste facta singulatim ad alia res eius generis sunt etiam virtutes,qui more lanimi instituto ac consilio perficii intur: atque ex quia cum ratione coniunctisunt,ideo virtutes sunt laudabiles. sed posterius genitae Igitur virtus ea natura insita, quae sine ratione est, quanquam i ratione seiuncta est,exiguamque vim habet,ac non laudatur iuncia tamen cum ratione 3 animi iudicio persectam ac absolutam virtute gignit Itaq rationein etia ipsa adiuuat:&ut sine ratione naturali galla propensio ad virtuti non peruenit ita nec ratio Manimi consiliu in sine hoc impetu naturae, eo fuit ut virtus sit perfecta, progreditur. RT Em ipsam inchoauit. Nihil itaque amplius nostrum est Jalii melius. vi R Tu τε ipsam inchoauit, nihil amplius. Itaque nostrum est.
Quod quidem pluris sit hali is auli,mag ue ipsum.
Finis bonorum in eo positus,ut quis secundum naturam vivat sie affectus Hopti me astici possit, ad naturamque accommodatissime in .anto honore est pr ei vel bona corporis Se multis magis fortunae excellat. Eius vero naturae perfectio .ii' sapientia est pars praecipua cuius splendore obscurantur Mobsuscantur omnia reliqua bona, ta tamen ut non intereant, quod volunt Stoici: sed ut eius dignitati noc5- parentur. Ut enim primas partes bonorum occupant, quae sunt mentisin animi. ita secundas obtinent quae sunt corporis, tertias quae fortunae: omnia ad summum