장음표시 사용
221쪽
et examinareoporteret, cur aliqua in flammam abeant , alia quasi
leota tabe absumantur, & his similia, quae opportunius in seque dissertationem rei jciuntur.
Flamma Fumo . DAnd. Post explicatam Ignis accensionem, ad eiusdem ea;
' tinctionem proxime gradum facere consequens videbatur divertim de ista interrogare paratum animaduertere contigit ex postremis hesternae collocutionis verbis, non eandem omnibus esse
exardescendi rationem: alia quippe ita in flammam abeunt, ut ex igne nihil reliquum fiat , ut oleos a & pinguia: alia soluuntur in cunerem , ut ligna atque stipulae; alia non ardent nisi flammam concupiant, ut Sulphur ; alia contabescunt , & vix flammulam eiac tantur; si flatu excitentur, ut prunae. s apropter, nisi vos aliter, atque ego existimo, statuitis, haec prius examinanda sunt , ut postra clarius innotescat , quomodo accensus ignis , etiamsi pabulum , quo alatur , non sit Procul positum , exti
Maur. His prosecto passibus progrediendum,. Vt elucescat v ritas eorum , quae a nobis hactenus disputata sunt: ubi enim omnia sibi consentire deprehenduntur,. mulum certius e cpectandum est in rebus Physicis veritatis vestigium, in quibus apodicticae argumentationes non suppetunt .. Praeterquam quod erumpentem ex sceno, quod incaluerat, flammam ne postremae dissertatione explicaremus, Permisit Gradonicus ,. tum breuitati consultum volens, tum angustiis temporis parcensia Si tamen illa omnia, quae indicasti , accuratius perpendere noluerimus , ne minuta quaecunque persequamur , non omittenda. est saltem flammae consideratio. , ex qua facile patet , quid in. cceteris dici opor
Grad. . Qusi attentius ad institutam hanc nostram de Igne disputationem animum aduerto, eo ampliorem philosophandis luam mihi videor ingredi. Ecce, quor ex occasione conflagrantis . foeni innuebas, . Maurocme, de mixturis quibusdam pluuia accensis Q statim milii suspicionem iniecerunt non omnia fortasse tribuenda
222쪽
I Flamma umo. esse Doemonum praestigijs, quae apud Antiquiores scripta leginius, sed aliquando ex Naturalis Magiae promptuario , a sacrificulis sub religionis velamine sua venditantibus, desumi potuisse imposturae materiam, ut opinione prodisij , superstitio hominum
mentes latius occuparet. Sic Pausanias se iei visae testem profitens, Eliacorum libro priore, adlin. Sunt, inquit, in L dis , qui per siet eo nomine voeantur , urbes Hiero-caesarea , b H ae e. In
templo utriusque urbis amplisimo , celia cum aris ; super bis ei nisalis longὸ colore is uulgari cinere. IIue ingressus Magus , ubi, foco
lignis impositis , tiara eaput uelarit, implorat cognomen Dei , qui cunque ille sit: ex libro enim carmen recitat barbaricum , lingua planὸ ignota Gracis: ubi rorauit, sponte sua ὸ lignis, nullo igne admoto ,purissima emicatflamma. Quibus autem lignis uterentur, habemus apud Strabonem lib. 1 3. non longe a fine. De Magis apud Persas sacrificantibus scribentem in haec verba, Carnibus super m8ro laurove impositis , eas Magi subtilibus uirgis comburunt. Quid autem prohibet, ne cinerem illum artificiose compositum existime ismus, qui aqua lustrali aspersus aut saliua, quasi per dissimulantiam, aut gutta aliqua cruoris ex victima decidentis) ignem conciperet , quo correptae subtiles & aridae virgae myrteae aut laureae inflammarentur λ Idem facile dixerim de eo, quod, eodem Pausania teste lib. i. in Atticis, contigit Seleuco , cui baud obscura prodigia felicitatem An earunt. Cum enim ex Macedonia cum Alexandro profecturus Pellae Ioui sacrificaret, ligna aris imposita ultro ad Dei ulacrum accesserunt, nullisque subiectis ignibus accenssunt: potuit scilicet ab assentabundo sani antistite excogitari lae tens aliquod artificium, quo ligna adsimulacrum accurrere viderentur usque ad locum, ubi lapis esset, qui accenderetur aliquo hu
Maur. Memini me apud Ortesum, ubi de iactia disserit, legis se constantem famam esse, in Argadia regio est ad Meridiem posita nasci lapidem , a quo, si aliquandiu relinquatur sub paleis aut stuppa , illae accendantur i sortasse quia ex lapide exeunt expirationes sulphureae atque subtiles, quae recipiuntur a paleis a que a stuppa qua iere natione vestes laneae incalescunt ex igniculis, quos per cutis poros emittimus hae vero congestae post aliquod tempus, sollicitant sulphureas particulas palearum at stuppae, quae
223쪽
Dand. Hanc lignorum sponte sua ignescentium inaris accensio nem, nomine fibulae aut praestigiarum, suspectam mihi seper suis ienon dissiteor: Nam & Gyraldus de Diis Getium Synt m. i 7. Apud Siculos to eo e Vulcanio iuxta Hagnum, dum Derum meret armentorum Disces super aras sua sponte ignem concepisse, num sante balliu incendium fecisse fabulatisnt. Et de saxo quodam sacro in Salentino oppido Egnatia hodie Iuuenatium dici aliqui putant) de quo scribit Plinius lib. a. cap. io 7. imposito lino protinus sammam exsere, sic cecinit Horatius lib. I. serm. satis. δε-
hine Egnatia , θmphis Iratis extructa , dedit risusque iocosiue , Dum, flamma λ itara liquescere limine saero, Persuadere cupit
. Idcii coaliquandocutiostiis euoluere coepi eorum scripta, qui multa artisiciose componere docent, si sorte in aliquid inciderem, quod h uiusmodi narrationes a fabulae suseicione vindicaret; cum enim Ars Naturam imitetur, si quid articiosum deprehendissem.. quod ligna ultro accenderet, facile potuisse a Natura quid simile conformari conccderem . Ex Serapione in Tract. de Minerat cap. 39 . Magnes sepeliatur calce viva in. vase testaceo diligenter creta clauso, & in fornace figulorum locato, donec Crtera vasa percocta fuerint: Nam hic lapis extractus, sputo vel aqua madefi ctus flammam concipit. Ad mentem Alberti, Accipe calcis uiuae , Salnitri purissimi, Tutiae Alexandrinae non praeparatae, Calamitae, singulorum partem unam; Sulphuris vici, Caphurae, singulorum partes duas: redigantur in puluerem tenuissimum omnia, cribremturque ; deinde puluis in panno lineo nouo probe constringatur, atque in crucibulo ponatur; mox aliud crucibulum superimpon tur, atque filis ferreis ac luto sapientiae optime concludatur , ne ullo modo respirare possit, & ad Solem siccetur. Quibus factis pomnantur crucibula in fornace lateraria, vel fisulina, donec combu ratur materia; quibus deinde ablatis, inuenies materiam lateritio colore, & perscctam: quae clim gutta aquae, vel sputo, madefaei erit, statim adhibito sulphure flammam edit, quae flatu deinde extinguitur. Lapis, qui saliua accenditur, apud Cardanum lib. IR de subtil. pag.727. constat ex libris tribus calcis vivae, picis Graecae uncin tribus, ct Magnetis uncia una testa coquuntur in olla fictili lateribus conclusa : tum lapis sepelitur in oleo laurino per dies quindecim; inde seruatur in sicco: addit tamen Cardanus, Hoc mi nus babet veritatis, quia non semper accenditur. Porta vero multi
224쪽
methodum, ut similem lapidem acquiras. Primo. Vita si uris, Salnitri vocati repurgat quod sis cetis me parte volatili pondere, Caphum duplum, mine Calai ad
datur , ac omniamonario conterantur usque adia attenuata, nin auram euolare possint . Mmul stricte linteolo deligata conuoliuantur, testaceo vase clausa super illita argilla, feruenti Sole de- siccentur : figulorum imponantur sorn ci; cumque figulinum vassuerit excoctum sin quo maxima adhibenda est diligentia) in I pidis duritiem coeunt, & rediguntur: extracta ad urum ministrantur. Secundo. Magnetem lapidem in ollam vel aliud consimile vas contrue vi calce immersum; meliusque suerit, si Colophoniam adieceris cum calae pari. Cum vas expleueris, figulari caerta circumlito spiramento, sornaci immittito, alternis eadem prosequendo, dum vehementer inalbuerit, & torrestat: Cum opus suerit, aqua vel saliua superinfusa flammam elevabit; qua pita, loco calido ad usum recondito. Tertio. Sumatur Magnetis lapidis praenarrata calx, Salnitri saepe purgati quadruplum, aequali pondere Caphura, vici Sulphuris nondum ignem experti, & TOrebinthinae resinae oleum, & vini scecis concretae, quam Tartarum dicimus. Haec omnia mola vel pila trita cribrentur, quae insta sunt, denuo terantur, cribrenturque. Insuper austeri vini ardem tem aquam paratam habeas , eamque infundas, ut superemineat. Vitreo vase condito, &operculato, ne halitum expiret, fimo
supponatur duobus vel tribus mensilia, denis vicissim die , im
nouando, donec mellis missamentum imitetur, nec ullum diuis nis indicium praebeati flagranti inde carbone inseruescat . dum humiditas omnis a et, & penitus siccata in lapidem coeat Sihoc cognoueris, vas framgς, & exemptam iterum terito compositionem: aqua vel humore aliqub leuiter superuis risummae insetur: & inter omnes principem haec sibi vendicat locum, si is renti Portae credimus. An hisce Authorum cogitatis c quae non aliis sere verbis , atque legerim , asserie placuit e
perimentum respondeat , fateor me ignorare et obseruo tumen semper Cescem vivam adhiberi permistam materiar alia cui pingui & oleosae , ut humore aqueo astuso 'calx excit - , a cuius salibus irritatae particulae s hineae mimpam
225쪽
Butyro Antsinonhil tuo, si consertim Spiritus 'citra infundatur . Cuius quidem accensior usratio inde petenda vidctur , qu in serror sunt sulphures particulς nqη paucq , di serri compages finium const*t vinculoSalino : Clim igitur Aquq rati , in qua solutum est serrum, inunditur Oleum Tartari, limus pyt Sas dum commouentur , ut cum salinis serri particulis inuicem uniantur, agitant sulphureas seni particulas, a suo saleddim gunt, quq propterea vinchio solvis erumpunt in flammani r Miluod accidit quoque scobi stri; nam grauis odor indicat Sulphv ris cum Sesς misti eruptionem. Nec diuimili ratione philosophan ἀdum de Butyro Antimonii qui est liquor gummosusinstarbutyri adli rens collo retori , dum conficitur Mercurius Virς ex Anti moni j crudi puluere & duplo Mercuria sublimati; idcirco liquor ille etiam vocatur Spuma Venenata duorum Draconum, stilicet Met, curii di Antimoni j cuius partes Salinς dum abunde assuta Spiritiis
Nitri Salibus iniuntur, deserunt sulphureas; vero concitat is motum emicant in flammam, cutius apta materia est substantia illa pinguis ; nam ea est, ut, quemadmodum bu rum , apposito carbo
Grad. Cum Spiritus NitH consertim agundendus sit Butyro Antimonii , atque oleum Tartari non guttatim L sed paulo libearalius immittendum sit in Aquam Fortem serro soluto grauidam , mihi videor intxlligere id fiem ut plures simul particulς sulphure
a tari valeant, de erumpere in flammam, quq si solum particul tim commouerentur , ebullitionem tantummodo effcerent. Sic in soco, ubi duae tantummodo aut tres exiguς Nunq reperiuntur , si nullo flatu excitentpr, impositam quidem chartam sensim comburunt, sed illa non abit in flammam: quod si pruns sollis spiritu
stimulentur, & flammulam concipiant, non iam charta merum fumum exhalat, sed in flammam dissolutae particulet attolluntur ;quandoquidem plures simul sulphureς particulς cum impetu exuliunt. Porro impetum celeriter exilientium igniculorum indicat ipse bombus, quando sollium flatu irritantur pruns, quem strepitum non edunt extincti carbones, si in eos similiter immittatur flatus ; aerem scilicet secat velox flammaea: id quod etiam obse uare contingit in Risu Vulcani, ut eum vocat Aristoteles, quando flatus accessio ligno inclusus erumpit, & flammeam lingulam clan
226쪽
Maur inis amplius a te dici puto, quam ipsa veritatis ratio
urat; fest nimirum ferox atque essecenata Sulphuris indoles, nisi aluitum particulariim permistione penitiis implicatum insideat in quod constituit; idcirco statim, atque se a reliquarum naturarum vinculis vel leuiter laxatum inuenit, omnem in partem se Utare conatur, donec compedibus omnibus excussis ex tum ac solutum cognatas particulas in motum concitet earum pariter vincula soluens, dum terrenas atque salinas particulas, quasi ad cto cuneo, a sulphureis disiungit, adeo ut conflata seditione plures simul coactae in manipulum, validiore adhuc impetu uniueriam cuporis compagem distatuere nitantur se quoqubuersum agita res. Tumultum huiusmodi Sulphurearum particularum , quem Luent auxiliares copiae Spirituum & Salium volatilium,duliciter contingere docet ipsa experientia: aliquando enim intra ipuus com riser Mescentis terminos exercetur illa commotio , quandiu Iulphurearum particularum multitudo cong ata nondum ea est , quae vim obtineat uno impetu discutiendi repagula omnia, quibus careetur a terrenis particulis immotis, & a Salibus fixis; propterea circa extimam superficiem intra cinerum cancellos excurrunt, corpus paulatim absumunt: aliquando vero vis fere innumer,
bilis colliα Spirituum, Salium Volatilium, atque Sulphure tum particularum libere discurrentium denso agmine erumpit, re pagula conueli atque persangens, neque raro, sed semper, alia quid eorum secum per vim asportans . perinde ac fugitiva manc, pia dictaeis catenae reliquias. Crassiusculis lignis siquis candentes aliquot carbones subijciat, primum omnium fumum exiliremi it, igniculi enim ex carbonibus sensim expirantes se in ligni tus insinuant, & humorem extenuatum in vaporem c ligno triidunt: deinde lignum subiectas prunas imitatur , & accenditur, quia aliis atque alijs Spiritibus ac Sulphureis partieulis aba dent carbone sensim immissis in lignum, huius compages distatui incipit in eκtima superficie; iamque plures sulphureae atquὸ adid uolatiles particillae, tum quas iniecit subiectus carbo, tum si eo ligis natura diuulsae sunt, conglobatae disturrqnt inter terrenas parti Ias Salem fixum aristius conintereas,atqueinde per ipsa lum Mena peruadentes iteratis concumonibus impetunt cognatas naturas sulphureas,qua; a partibus fixis seiungunt,& exarsione pr Naant, Demum aliquid O ijillico multo impet' eriumen
227쪽
tem flammam videmus; nam toto eo tempore tam ingem multi
ludo spirituum, Salium Volatilium, atque partium Sulphurearum separata est a partibus fixis, ut illis libertatem nactis non satis sit per ligni meatus discurrere,sed confertim ex illis angustiis magna pia exiliant unacum vapore sumi. Grad. Hanccine Philosophiam edocti sutit, qui ad focum acco
dentes toleranter expectare nequeunt flammae eruptionem 3 siqui dem aut pede imposito sarmentis, aut batillo ferreo, illa .premunt atque succutiunt, ut eiusmodi motu atque flexione apertis ligneis potis, omni cunctatione remota, consertim erumpant in flammam
Dand. Plurima uvat, quae primum casus obtulit; postmodum tentatum est, an cum natura connexa sint, si eadem saepius comtingant : demum notatio Naturae & animaduersio peperit artem seu scientiam, qua quis felici exitu usus coeteris exempla fuit,quod imitarentur quantumlibet causae igitari, nec vel leuissimo ad philosophandum studio concitati: adeo autem frequens est ignis a cendendi usus, ut ad exstimulandam flammam sarmenta concut re discant vel pueri, omnem maiorum imotum obseruantes. Prima itaque illa staminae eruptio, nec sine strepitu, postquam ex subiectisprunis satis incaluerint ligna, manifestum facit impetum prosilientium igniculorum, quos alij subinde atque alij consequuntur, quandiu ea suppetit copia igniculorum a particulis iaxis disiunctorum, ut confertim erumpant; illa autem imminuta cessat flamma, & teliquae fiunt prunae, discurrentibus circa super fici sulphureis.particulis, quarum aliquae licet cum Spiritibus auolent, non tamen tot sunt, neque eo impetu erumpunt, ut flammam conitituant. Quod si crassioribus lignis, extincta flam-m detrahantur partes extimae, quae in carbonem transierunt, &quamuis accensae impedimento erant, ne igniculi libere confertim erumpere possent, etiamsi intimas ligni partes penetrauerint, facile iterum accenditur flamma: id quod manifeste constat, qua do serro aut baculo validi iis attritus stipes accensus innumerabiles eiaculatur scintillas, & demum flammam emittit, apertis valido
illo tritu poris, ex quibus erumputar igniculi. Hinc si plura sint proxima ligna ignita, flammam multo diutius fouent; quia ex uno ligno exilientes igniculi in aliud lignum incurrunt, qui ccci roqui ita auras obirent , & non solum carbonemabsumunt, atqu.i P a cine-
228쪽
cinereindecutiunt veruin etiam alterius ligni igniculos iuuane suo impulsu ut validius ad intectores partes pervadant. & mai rcopia dissolutae sulphureae Particula: una cum Spiritibus. veheme
Maur. Pertinet etiam ad flammae Deseni exhibendam fumo exhalatio sulphureis illis particulisatque spiritibus commista; nam multo maiorem flammam. ex accensis lignis ascemlere obseruamus, quam ex candentibus carbonibus , etiamsx sellium flatu excitentur; quia videlicet lignum humore abundat quo caret carbo. Si mi animum aduertistis, non videtur ignis per se lucere , multae quippe comburit, quin ad ea pertiniat flamma conspicua , aut tangantur a carbonibus: an non sype cremantur carnes in cratic Ia , aut in veru, quin a subiectis prunis ardentibus. tan tur 3 &tabula, a candelis flamma ascendente distans quatuor aut quinque digitos, non ne ignem aeque concipit, acii flammae admoti retur λ serrum ex igne ed istum, postquam lucere desset, adhuc tamen ignitum, si ligneam materiam tangat, utique nigra usti nis vestigia in ea. imprimit multo citius, quam si ardens pruna ashibita fuisset. Hinc manifestum est ad flamme rationem pertinere jumum, est enim flammas ritus sicci ardor, ut ait Aristoteles.
lib. I Meteor. summ. a. cap. I. &Meteor. lib. summ.3. cap. a.
flamma, spiritus ut fumus ardienses. ideo corpora inflammabilia dicit quae ηque non humida. existentia, exbalabilia sunt , maximὸ autςm quaecunque fumum emittunt: superilis vero dixe rat , exbalatio eu ὰ calido, tuo communis excretio sicei h iri simul M. autem lignei quidem. corporis exhalatio
Gr d. . In rem tamen pnesentem, ut opinor, non est V scrupulose haerere in. vocabulis, cum eodem Aristotele asserente ,
gnorum igitur exhalatio, Fumus ; cerae autem ,. ct Huris , erpicii, ct talium, en eorum, quaecunque babent picem , aut talia, fuligo, . olei autem, eorum quaecunqne oleo a sint, Nidor, erφη moque minimὸ ardentsua , quia paucum rei habent . Sed Fumi vocabulo complecti possumus eas omnes e irationes, qι summae speciem induere possint, ex quacunque tandem materia halitus ille expiret . In Diario Nautico Nauigationis Hollando rum ad Arcton pari. a. die a 7. Octobris I 196, quando coacti sunt hyemem transigere tamia umbia longamque noctem toler
229쪽
re, memini me legisse paratam ab ijs lucernam, quae noctu lu-xem praeberet, & ad eam rem fuisse usurpatam ursi pinguedinem liquefactam lampadi impositam: odiera rebrua ij 1 97 exvrs cadauere aperto pene centum axungiae libi as exemptas , quas Uiquarunt ad lucernarum usum. Quin &bitumen ipsum ab aliqui bus adhibitum ad depellendas icta rasmemorat Aldrouandus de Miner. lib.3. cap.r pag.388., iam alicubi in Saxoniabitumine adcurrus inungendos & ad lucernarum lumina utuntur, atque ex
caulibus aridi Verbesci bitumine imbutis faces nuptiales esses mant: immd in Valachia bituminias quandam speciem reperiri narrat odoris cerei, ex quo optimaevin Jς Nousii regionis conficiuntur. Sic ex Atlante Sinico pag. ii . in x Douincia Chextang,
Pinguedo quNam est ex arboribus nata , ex qua, veluti ex sebo, optimς atque albae fiunt candclς, qua manus non insistunt , etsi tangantur, nec foetorem exhalant, dum extinguuntiis . A Sinis Meuyeu vocari solet. Arbor est satis magna , pyros nostrates &solijs diserina refert; florem album emittit, vi cerasi : porem excipit bacca rotunda omnino, ceraso mole aequalis: tegit hanc subniger, & tenuis cortex, alba intus caro est, quae,cumba in matura est, disrupto cortice apparet. Has baccas collis hi, ac aqua calida excoquunt, tum caro liquefit; at Egida iterum omnino, ut sebum solet, spissatur : Nucleus dein remanet; hunc oleo plenum, ut oliuas nos, macerant, ct oleum non ad cibos, sed ad lucernas aptum exprimunt. Hyberno tempore arboris folia, quasi cuprea essent, omnino rubescunt: demum stata decidunt , & quia pinguedine quadam praedita sunt, pratissimum ouibus, ac vaccis cibum prKstant, ex quorum esitatione egregie piris guescunt. Haec ibi. Si igitur ex Aristotele, Flamma fumus ardenses, quidni sumus sit exhalatio, inquam resoluitur accensa pinguedo, aut bitumen, clim flammam emittunt 8 Certe lignei corporis exhalatio, Fumus; Piceam autem, & Pinum, similesque
resinosas arbores, ex quibus vi ignis elici potest pix naualis, lignea
esse corpora nemo neget, ideoque incensa sumum exhalare: &Betulla arbor utique lignea est: accensa igitur fumum emittit; ex eius vero delibrato de contorto cortice, ad nocturna lumina, laces concinnant, quae instari dae flagrant, diresinosum quiddam nigrum simile pici sudant; idcirco ex Betulla in Galli, bitumen e
coquebatur , ut docet Plinius lib. I 6. cap. I 8. Non video autem
230쪽
quid intersit inter sammam ex bitumine, aut oleo , aut pice, atri que flammam ex lignis bituminosa, aut oleosa, aut picea pinguedi ne redundantibus; ut illorum exhalatio Fuligo aut Nidor dicatur,
Dand. Mittamus omnem dei vocabulis quaestionem. Spiritus. Terebinthinae, cucurbit inclusus , & balneo arenae impositus, si calore modico urgeatur, leniter ebullit; sin autem calor intendatur, liquor magno impetu esseruescit, donec in flammam erum
pat. In metallis ipsis aliquid esse, quod possit in flammam abire , docet illorum solutio artificiosa: ideb Io: Beguinus Tyrocini, Ch mimici lib. 2.cap. I .editionis Quintae anni 16iρ studio& opera Chri- phori Gluchradi scripsit, Si quis dubitat, an etiam metalla iis, phur redire possint, is fiat omnia metalla in liquoribus rem
uenientibus aliquoties soluta, tandem in liquorem unctuosum,facio. summam concipientem, resolui , visσὸ meo dammo expertus sum Nonne huiusmodi flammae, fumi ardentes sunt, neque tamen e ligno' Certe Antimoni j partes quWam adeo inal Gine miliae. iviit, desolutet, ut in menstruo quovis oleoso, aut a communi li-,xiuio educantur; aliae ita pertinaciter cohaerent, ut aqua forti non luantur, sed sola aqua regia, quq id ita violenter pri stat , ut fumus inde excitatus cubiculum obs uret . Non itaque admodum laborandum est, an sit proprie fumus, quo sensu accepit Aristoteles lignorum exhalationem . . Maur. Neque mihi placet in hasce vocabulorum tricas me cf nijcere: quanquam in ligno, utpote re maxime semiliari, stimi, qui in flammam accendi possit, naturam liceat sacilius contemplari; admoto scilicet igne nefas non sit iterum dicere excitantur quidem in ligno, & commouentur particulae Sulphurei , atque Spiritus, erumpentes una cum particulis aqueis attenuatis in v porem mistum cum particulis terreis, atque Salinis: Sed quandiu pauciores aliquot Sulphureae particulς sensim, nec multo impetu prorumpunt, halitus ille est merus sumus: Sin autem aliquanto plures in hutis particulet circa superficiem discurrant agitantes alias particulas, &earum nexum dissiluentes , fit pruna ardens: ubi demum consertim glomerat plurimet sulphuris particulae , quasi instar turbidi torrentis, exiliunt permistim secum rapientes alias particulas aqueas, terreas, salinas,& pneumaticas , tunc est
flamma: quae deinde crit, siue quia non iam plures sulphuris