Iesuita sicarius hoc est apologia pro Iohanne Castello Parisiensi mortis supplicio affecto, et pro patribus, ac scholasticis Societatis Iesu olim Galiiæ regno exterminatis contra edictum Parlamenti olim Parisiis in illos latum; in 5. partes tributa.

401쪽

r. L polo a proseinditur Si absoluti sumus siletio dc ore Rei,

Iudicum m sententia, cur diffamamur tanquam conuicti criminis Cur nomina nostra,vt Reoru, in fastos & Calendaria inseributuri Cur incidimur in aes tanqua covicti cur columnis marmoreis insculpimur tanqua conuictilo columna in hunc usum dutaxat, facta, ut posteris seculis magni Regis felicitatem testeris oc infelicitate insignis Rei: quid tibi negotij cum egena familia,ad quam nulla pars culpae pertinet An non tibi sufficit natiuu pondus, nee satis grauis es,nisi te etiaam infamia nominis nostri oneret,qui noxae illi affines no sumus t At quia quasi dorso loqueris, mendacium geris;loquere lingua,& veritate pa-de. Quis tibi dixit Iesultas docere ius fas esse trucidare Reges, qui sui vius Dei imagines Quis tergo tuo inscripsit,nostro hortatu oc ductu,miserabilem illum Gallum petiisse Christianissimi Regis iugulum i Quodnam testimoniu,quae auctoritas , quae certitudo tibi suppetit,ut id quod

asseueras, tanta cotentione vi c certitudine asse-uerest Plura ne absq; auribus audiuisti, si sine oculis vidisti, quam viginti quinq; millia aurium dc totidem oculorum audierunt Ec viderunt in loco capitali, cum de aggressore illo supplicium sumeretur Plurane dicere audes, quia ita Iubet, quam ipse Reus tot pressus tormentis & cruciatibus' At quo nam querelas nostras dirigimus Lapides omni sensu carent. Maiestas tua est, Rex Christiani me, eui ius causae nostrae patefactum cupimus, de ad quam hoc etiam cosilio recurrimus. Viniam emo dabis calami aber ramis

402쪽

rantis digrestioni,qui merito in has afflictorum querimonias, utpote iustas Ec rationi consentaneas,erupit ; quodq; ex hoc capite superest,patienter audire digneris. Praecipuum quod aduersusnos facere potuisset, erat cofessio Rei. Hanc pro nobis stare vides. '

C APUT XI.

In in Societatis Religiosis nullum indicium deis prehensum esse, quo ut facinoris illivi tonia. βῆ , argui potuerint. RE τετ, ut dispiciamus, utrum nos ipsi

indicium aliquod de nobis ipsis praebuiserimus , quo coniici potuerit nos criminis huius participes fuisse, ea scilicet nocte qua

tota Lutetia concussa erat, qua extraordinarici sono campanς omnium turrium resonabant; qua circa horam nonam aut decimam armata manu ad collegium nostrum ventum; qua ex

impronici pusillus ille Religiosorum grex aministerio forensi S militari comprehensus ; qua sigillo publico obsignata coctauia oc scrinia; qua excubiae variis in Iouis dispositae; ut non solium nemini ex Collegio,sed ne ex cubiculo quidem exeuudi via pateret ct tamen scriptis vulgatum est magis noxios effugisse in quando ex Collegio captiuorum instar educti sunt, quando examinati,modo simul, modo sigillatim. Anne in hoc toto huius negotii processii, arinό in omi nibus hisco probationibus, de inquisitionibus.

403쪽

aliud quam innocentiat signum apparuit in vultu iri oculis. in fronte in verbis in gestibus' Ampliusne quid expressium est a caeteris, quam ab eo, qui quaestioni subiectus, iudicum sententia absolutos fulti Potuissetnε caelari, si quid repe tum fui met Nam quod inter Theologica adue saria, eius, qui supremum supplicium subiit, inuentum est.id cum hoc facto nihil penitus commune habebat. Continebat quaestione Theolo sis:Philosophis, ct iurisperitis familiarem; Iucubratiun eula erat priliati laboris;non excusa ty-Pl S. Latebat nemini nocuerat, nemini nocere poterat. Et tam eri turbulenta ct exulcerata tε-poris conditio Gallo illi calamitatem .i md mo rem, nobis exilium peperit. Quid ergd nobiscum illo crimine commune Cur diffama muri cum eius culpa vacemus no solum coram DEO, sed etiam in eonspectu Regiae Curiae, quae crimε illud nobis non adscribit An non satis grandem iacturam facimus, quando plerim nostru ama bilem patrix nostrae aspectum & fructum, vitae nostrae quietem , paupertatis nostrae facultates, studiorum' nostrorum opportunitatem amisiis mus t An ne etiam famae ct honoris iactura subeunda erit, ut nutrimentum habeat eorum furor, qui nobis ruinam pertinacissim ε procu-

Quodsi non obstantibus omnibus his. quae dicta .adhue culpae suspicione a nobis no am Iimur, non recusamus, si ita tuae Maiestati videa- ηtur, vi causa nostra denuo discutiatur; Favori inobis di subsidio orit actionis instauratio. Nec ullam

404쪽

vllam Curiam , neque ullum Iudicem. qui Catholicae professionis sit, deprecamur. Nos aequi- 'tatem causae nostret libenter subiicimus cte committimus prudentiae, examini, disquisitioni. de moderationi eiusdem Curi et, quae prius de nObis sententiam tulit; Ec si nos eos esse cognorit. quos inimici nostri praedicant; libenter fatebimur, mitius quam pro meritis, nobiscum a minet esse, S a quo animo pendemus poenas graia itati malefactorum nostrorum pares; nec amplius calumnias esse dicemus ea,quae nobis ad uersa rii imponunt, potiust praeoptabimus. vi celeri morte ab ipso iure nobis inflicta enecemur. quavi lento isto igne, inter tot calumniarum Ec criminationum aestus, ct inter insultantium Δc exprobrantium furiosos impetus torreamur. Iarraveritas aequiore trutina, ct maiore quiete&oti ponderabitur. quam tempore tentati illius facinoris tam exiguo,tato animorum motu . oc per

turbatione; tanta trepidatione urbis,quq Principem locum tenet dc caput regni audit, oc eo minpendium Galliae dicitur. Quod si innocentia nostra superioribus argumentis demonstrata, hoe demum iudicio patefiat dc comprobetur;

tum serio obstruentur nostrorum calumniatorum ora. nisi omnes verecundiae metas transi

' Iierint,no 3 eam capiemus voluptatem , quod post naufragium ea ducarum, earum p tenuium facultatum, saltem existimatio nostra remanserit integra qua nos conseruemus, oc ad aliquem tandem tranquillitatis portum nauim tot flucti

405쪽

Migiosos Sorietatis non esse corruptores iuue tutis blanditiis iuuentutem ad suum ordinem alliciendo. ACC E DA M Vs nune ad tertiam accusationem, quae nos iuventutis corruptores reseductores proclamat. Cui confutanda quaerenda sunt firma & valida argumenta. Quia res haec tanti momenti est in omni Republiea; quanti quaevis alia. Si enim ab institutione iuuentutis pendet commodum aut in comm dum, emolumentum vel dettimentum Reliasionis, omnium morianum quam immane scelus erit iuuentutem deprauare & improbis mouribus inficeret Quanto conatu tueri debet inno centiam suam is, qui huius criminis insimula tur Et quamuis accusatio haec suapte natura sientro X,attamen cum nos petit, nihil aliud est qua calumniarum quoddam columen ,sulcri,materiae solidae, aptaeq; formae, aliorum m adminicu- 'lorum,quibus sese sustentet,expers, legi naturaeoc disciplinae contraria. Qua de causa non magno nisu deiicietur cui duplicem sensum animaduertimus subiici. Fonnulli appellant nos iuuentutis corruptores ,quo ut ipsi aiunt, nobilium filios inestemus, blanditiisqr ad societatem nostram pelliceamus,ut eorum patrimoniis potiamur. Alii nominant nos siductores, quod, ut ferunt .prauae doctring Doctores simus. Prioribus hoc responsum damus, Multos ingenuos α

406쪽

domi nobiles & ex claris familiis progenitos

adolescentes in ordinem nostrum cooptatos eme, semperq3 eam rationem a nobis initam, Madhue iniri,ut ex m ultis seligam' aliquos melioris conditionis &ingenii praestantioris, eo numero, cui alendo domus probationis sufficiat. At delectus iste non eo sine instituitur,quem nostri aduersarij confinsunt; videlicet ut eorum fortunas inuadamus; experientia refutat hanc accusationem; quam nullo unquam solido testimonio probare potuerunt illi, qui eam tantis, . eXaggerationibus amplificant, Sio ui ex trecentis aut quadringentis Gallis,qui in hanc Societatem nomina sua dederunt, aliquid ex Patrimonio suo largiti sunt, id sponti fecerunt. At Ioeo vnius, qui aliquid det, semper decem reperias, qui nihil tribuant ; licet opibus abundent. Nec habent aduersarii, quod huic tam perspicuae veritati opponant. Ratio igitur cur libentius &promptius in ordinis-nostvi album referamus eos qui innenuis parentibus procreati sunt, in - genio. Valerit;alia non est; quam quia ad nostrii Instituti functiones tales magis idongos iudieamus. Isti enim plerunm nobiliore animo,& excelsiore mete, di ad disciplinas virtute'; capescendas accommodatiore id structi sunt. Ut no-,hilitas pleruntν valet ad eximia & heroica facinora in castris illis de eonflictibus Martiis patrada; ita eadem cum in Religiosis eastris militati vulgo ignobili antecellit. Ministeria, quibus a

saluti animoru operam nauamus, publica sunt, tam difficilia, quam necessaria. Quorum mo-

D 3 dum

407쪽

dum &artem,ut quis percipiat, perceptam. re

tineat optas est inlita quadam bonitate & doei ita te ingenii. ct ut eadem ministeria fructuosa obeamur, oportet. Vt quis naturae S gratiae donis probε fit excultus. Et haec unica ratio est, cur hune delectum habeam iis ex iis, quias DE-vs mentem nostri instituti sequendi mittit. Ne que id ideo dicimus . quasi omnes ex nobili familia quibus stat mundum deserere, in societa- 'rem nostram adsciscamus; aut aliis aditum in t c lia damus; multos enim infimae conditioni admitamus. S adhuc admittimus, si ad nostri ordinis munia idonea videantur. At cum aliis eo candore semper egimus, ut licet planὸ intelligeremus. eos ob indolis excellentiam,natali-υmque splendorem. multum lucis di emolumenti nostro Ordini afferre posse, eos tamen in Mostrum coetum non allegeremus,quotiescunmiiudicio nostro satius esse videbatur, vel ad Rei

i I publicae utilitatem, vel ad familiae priuatu come modum , ut aliud vitae genus potius sibi deliget rent;imo hisce non raro disertis verbis auctores

fuimus, ut de Societate inhianda cogitationem nouam. susciperent, sed aut in Eccletiastico autabo quocunm statu pie sanctet, vitae suae rationes instituerent. GCaeterum quisquis ille fit, eui Peletas datur. id semper fit sine fraude ct dolo. Nemini ad

' nos patet aditus qui decimum sextum aut vi e annum non attigerit. & qui non feceriti satis magnos progressus in iudicio, pietate, se litteris si eas debeat profiteri i quosdam enim ri, ordia

408쪽

ordinem nostrum adscribimus. adi domestica duntaxat officia, non ad docendi munus,qui tamen veri nominis Religiosi sunt, eadem regula adstricti, qui sub eodem , quo citeri. Duce militatant, eademq; coelestis mercedis spe sustentantvr in Feminem voti sui compotem facimus euimo longὸ antea societas in votis fuerit,eandem que uno anno, biennio,interdum quadriennio. ante non experierit. Maiorem partem. conscrisu Parentum, si Catholicam fidem sequantur.re cipimus. Antequam suscipiantur . non pelliciuntur & incitantur copia redituu ct beneficiorum,obiectu honoris, S illecebra oti j & quietis.

ει id senus aliis blandimetis; sed labor illis proci

ponitur, poenitentia, submissio, humilitas. sub lectio, Salia huius classis terrere potius quam

inuitare consueta. ΑΗ missi iam biennium integrum probantur, sc omnibus illis experimeniatis explorantur ct excoluntur, quae apta sunt, ut

intimi cuiusq; sensias penitus perspiciantur. Vro

animus D Eo iam dicatus de consecratus . certo Ec recto tramite dirigatur. Hoc tempore exacto, nostrorum numero accenseritur; li vi 3eantur apti: fi sint inepti, aut manere nolint, quo Iubet, abeunt Haec ratio allegodi operarios in nostrum o di nem,satis superm docet, totum hoc negotium a nobis sincerε, candide,&absq; fuco tractari, meminit iustam occasionem a ceu sandi nos doli ct fraudis suppetere. Quid, quod innocentia nostra hae in parte adeo constat, ut ex non paucis, qui societatem nostram deseruerunt ex D 4 quo-

409쪽

quorum numero nonullis postea parum in nos requus animus fuit in nemo exstiterit, qui conquereretur, se malis artibus & technis a nobis circumuentum esse.

CAPUT XIII.

Religiosos Societatis non esse iuueneutis corruis plores, quasi malas artes in scholis 'doceano.

CMτ s κ v M illos, qui nos Iuventutis coris

ruptores appellant, ob prauam doctrinam. obtestamur, ut aliquam accusationis suae rationem reddant. Quo argumento probant vos peruersa doctrina Iuventutis animas deprauare ' An quia teneris mentibus Religionem. pietatem ,DEi timorem, diuinorum praecepto-Tum amorem, scientias, ingenuas artes instillamus,east probis moribus perpolimus 'Hic proculdubio abnuent, cum harum rerum institutio nulla deprauationis semina contineat, quia impietas ch haeresis mentes α voluntates Iuvenuin transuersum agunt, non ea,que enumera uirimus. Si adolescentes imbueremus verbo re exemplo, haeresi,blasphemia, Magia. necromantia, aliis 3 id genus vitiis, verὸ corruptores esse-- mus. Hete enim institutio verissima esset deprauatio. At verd ea ratione iuuentutem informare,qua eam informamus, ct erudire eo modo, quo , DEI munere, eam erudimus,id nihil aliud est, qua teneriorem aetatem exornare, per

polire.

410쪽

polire, locupletare, nobilitare, ae in his terris morantem gazis spiritualibus &coelestibus cumulare, eidemq; viam ad superas sedes sternere. At nos, nostris in Gymnasiis, Catholicae Relisionis dogmata explanare, praesectione si de virtutum studio instituere, clarius est,quam ut probatione egeat. Nam si quis id demonstrare contendat,is perinde fecerit,ac si soli lampadem accendat. Experientia id confirmat, tota Gallia idem sibi persuadet; urbes Galliae idem comm . memoranti Curiae dc Partamenta idem testifi- arituri tota Europa idem cofitetur, aduersarii nostri,quibus mens rectior & sanior, idem non inficiantur. Quis os aperiet, quis credet, quis

Ebiiciet,quis testabitur . contra assertionem,fidem, affirmationem, asseverationem, testimonium,& confessionem, tot Iocorum & Rerum-

publicarum t Apostolica sedes, Ecclesiae oculus,' quo prauam doctrinam a sincera internoscit, suffragio suo doctrinam nostram probauit per omnes Pontifices, qui a primo societatis nostrae ortu Cathedram Petri tenuerunt. Apostolicae Sedi, doctrina nostra, amplificandae Catholicae, fidei per omnes orbis terrarum plagas consecrata, a quinquaginta asis iam perquam grata fuit. - Eadem Apostolica Sedes comisit nobis institutionem totius fermὸ nobilitatis de iuuentutis Romanae. Nam duo millia auditorum schola nostra numerat) praeterea curam qui φque seminariorum,in quibus Romani Iuuenes, Graeci, Angli, Germani, Hungari, ct Maronitet litteri&.ci virtutibus informantur,ut sileam alia septenis