Q. Sectani Satyræ numero auctæ, mendis purgatæ, & singulæ locupletiores ... Accedunt argumenta, ac indices rerum, verborum, & nominum, necnon commentaria ex notis Anonimi concinnante p. Antoniano liber primus secundus

발행: 1700년

분량: 360페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

141쪽

1 18 S E C T A N IPagina, ct infinii crescet damnosa panro . Sed trepido; nam cLARA Phalanx umboue corusco Fulminat , acri qui dicor carminis author

N o T ae. 6. Ligurine σe. Ligurinus, Mart. lib. 3. EpIg. s. est Ineptus Poeta , de quo sic eleganter scribit . Eugerit ut menses Phoebur , caenamque ΤΘse Ignoro: fugimus nos , Ligurtae , tuam . Illa quidem lauta est, dapibusque instructa superbii , Sod nihil omninὸ te recitante placet. Nolo mihi ponas rbombum, mullumve bilibrem , Octe volo boIetos, o rea nolo, tace.

Idest , importuna , ineptaque tuorum. carminum recItatione enecas . Vide eumdem Mart. de eod. lib.3. Epigr. qq. , & o. Nostro autem Sectano , qui ejusdem Li*urini mem Init Saty. s. M 16. , amicus, & familiaris est ; sed lub nomine sorsan character hominis latet ' 6. En tertia surgis ere. Videlicet Satyra , qua , quod tanto malo medicamentum opportune sit parandum , edocearis . S. Sed trepido tyc. Timendum aliquid ostendit, causam autem timoris statim aperit , quod eorum , qui Luminosi appel- Iantur ex instituto , & dogmate de Luce Vnivcrsali, phalanx contra se insurrexerit , ac ilia , aliasque poenas , dc iuppii ,

S. Phalanx σe. Ita dicere ei placuit Sectam Luminosorum a sortitudine , atque in vincibilitate quam jactat , ut maiorem metum Sectano incutiat, Sc eum a scribendo deter-

8. Umbone σe. Et quod magis est, fortissimo scuto munita , unde Ietus repellat, aut potius sortiter armata, quo terribilior appareat, & ad offensam paratior .ll. Coruso ixe. Videlicet lucido, de fulguranti. Viden, ut belle timoris occasionem exprimat, Se irridat,servatoque semper eodem themate Lucis jocum augeat: sic clara Phalanx , umbo coruscus, fulminat eadem sapiunt . Io. UL

142쪽

SATYRA III. Lip. I. II 1 o Ultra Sauromatas, ct barbara littora Ponti pellor. Nimium Uis, Philodeme, Songia Parce tuo; nescis veniant qua parte sagittae ;Unde tamen veniant , tuto jaculantur ab arcu, Et vacuos rident, quibus ureris ipse, furores.

13 Illum non teneri frangit vindic a Cinaedi,

Io. Sauromatas ure. Gens haec Stephano nuncupatur . Sauromatas graphice describit Hypocrat. lib.de aeribus,aquIs,& locis sect.q3.In Europa vero est gens Scythica , quae secus paludem Maeotim habitat, di erens ab aliis gentiabus : Savromatae appellantur , horum feminae equitant , ta Iagittant , Ur iaculantur , Ur pugnant cum hostibus , dum sunt Vim

sines a

Io. Barbara littora Pontἰ t e. Pontus , Provincia Asiae munoriS, quae, ut refert Strabo, clauditur ab occidente Haly flumine, ab Oriente Colchide, a Meridie minori Armenia,a Septemtrione mare Euxino . Ea autem non minus crudelitate

Medeae, & maleficarum herbarum proventu infamis , quam Ovidii exilio celebris . II. Nimium sola Philodeme ta c. ClarIus cum Philodemo jocatur per modum deprecationis de poena avertenda . II. Sodali hye Innuit se adhuc ei esse Sodalem , id est de ejus SODALatio credi . De Philodemi Sodalitio alibi dictum.12. Nescis Ure. Clarissime tandem ejus minas irridet: Nam se non solum ipsi ignotum semper fore praedicat, sed absolute addit , quod etiamsi aliquando innotuerit, nullam ab ejus ira vim expavescere, in tutoque manum esse, quae sagittas jacula

tur .

is. IIIum non tenerἰ Urc. Videtur Innuere , quod Cinaedus Iste, de quo sermo , vindictam contra Satyrarum scriptorem proposuerit, si ejus nomen stivisset; hujus etiam minas hac de

causa ridet, I 5. Nee

143쪽

Nec pavet aerias Sellas, O ludicra Regna,

siueis tantum, vesane, tumes,populumq;coerces. Satyrae Satyram addo. Tu nocturna latratu

Cornua percuties Luna, frusrὰque dolebis , et o Aut mota rabiem famula solabere laeva. Scribimus haec animo dociles iudioqjuvandi, Si patitur digitos ulcus, ferrumque medentis: Sed vereor tanto scateat ne pusula tabo,

I6. pavet S e. IrrIdendo aerias Philodemi dIgnitates , somniatumque imperium , jocose pronunciat, quod & si ille haec ullo tempore consequatur, se nunquam a Satyris scribendis manum subtracturum, etiamsi hac ludicra spe dominationis aliis timorem incutiat . IS. Tu nocturna latratu U c. Vulgatum proverbium de homine furore, iraque agitato , & qui ultionem meditatur contra ostensorem,acriter exclamando , sed impotente ad vindictam , de quo dicitur : Abbasa alia Luna : translatum a cane , qui sa pluscule id attentans, prout experientia docet, ex impossibilitate eam laedendi , & ex actione ridenda hujus belluae occasio huic proverbio data. Consonum autem eidem est, quod ait Statius I. Thebaid.

Umbrasque petunt, ty nubsia latrant. ad idem refero I ertui. advers. Marc. lib. 2. . . canes Deum veritatis latrantes, quem minime laedere possunt .eto. Aut mota Ex Priap. Epigr. 33. Imitationem hauriO . Sed ne tent0ine rumpar Ice manu positae flet amica manus . 2I. Scribimus V c. Mentem suam de Satyris conscribendis aperit,eas videlicet proponendo,quasi medicamenta ad sanandum Philodemum a malo, quo laborat, si tamen sanabilis . 23. Ne pustula tabo lyc. Puaula nomen tuberculorum prae-

144쪽

a s Mollia Cyrrhaei dent opobalsama trunci .

Stultitiae, mihi crede ituae non ultima pars est, Inoidi a tyram imbuisse. Accede parumper Dum vacat, ct no ras placeat,Philodeme, met

iignari auditu. Expectent Labeo, Cithi siue

N o Y ae . ter naturam in cute efflorescentium, sic a pure, ouod iit

se conti iret. Transtulit Sectanus ad alii mi in Philodemo mala denotanda, quasi maxima, eademque purulenta, & pene dixerit contagiosa . 23. -ollia Cyrrbaei isse. Balsamum, seu potius opobalsa-l mum exsudore arbusculi concreto. Haec autem arbor uni ter-l rarum Iudeae quondam concessa , viti similior, quam Myrto .l Iudaea in Syria posita , unde & Syriae recte opobalsamum tri-l buitur. Noster autem Cyrrhaeum vocavit a Cyrro Urbe Syriae, cujus mentio apud Steph., Ptolom. lib. s. cap. Is ., & alios;seu melius dixit cum relatione ad Musas sic dictas ab Urbe Cy l rha in Phocide ad Parnasi radices sita. t 26. Stultitia e re. Invidiae jam ab initio satyras tribuli Phl-l lodemus . Hinc Seetanus ansam accipit hanc nugatoriam ambitionem refellendi, maximae stultitiae eum arguendo. Discu. . titur ergo, an aliquid in Philodemo sit ex iis,ex quibus invidia

possit oriri; quandoquidem Inuidia est potentiae comeι secundum Thucid. apud Plutarc. de vii.verec., aut Gloriae Euseb. apud Stobaeum. aut aegritudo ex alterius rebus secundis Cic. 3. Tuscul. quaest. aut tandem ex opulentid Oritur Sallust. In Bel.Catilῖna. l 27. Accede parumper Erc. Ad audienda, quae dii turi sumus; donec agnoscas ex iis, quae a nobis audies,qualitum huc usque fallaci opinione deceptus vixeris . 29. Labeo re. Amicus Philodem I: Labeon Is autem me- . minit Pers. Saty. I. v. . Nee mihi Pobdamas, Troiades Labeonem praetulerint: Actius Labeo poeta fuit Ineptus, qui Iliadem Homeri Latinam fecit, sed deterrimo eventu. Scias etiam Labeones, de Labrones dictos, quicumque habent magna labia ,

145쪽

Inυidi ortassὸ patet longaeυa Tuorum Nobilitas, medioque foro Pater aeneus, ct quae

quὶ Grece cognomInati ex hac nota alicujus Horat. invexit Serm. primo Saty.3., scribens syaleone insanior inter

Sanos dicatur. - Ο

In eos siquidem fertur, qui immodica libertate sunt, & nimis pertinaces, sive contumaces, aliterque perfrictae,.& durae Cervicis dicuntur. Id autem deductum pridem fuit a Labeone Antistio Iuris civilis, legumque Romanarum perito,sed quem astitabat libertas quaedam nimia, & vecors erat usque eo, ut D. Augusto saepe restiterit, ac responsarat, teste Gellio lib. I 3. cap. I 2. & I3. Bene observa, an Ineptiam ex Labeone poeta , aliquam jurisprudentiae peritIam, maximam vero petulantiam ex Labeone Antistio voluerit in nostro Labeone Sectantis laiy

29. Cithis que ure, Amicus alter Philodemi,culus & meminit Sectanus Saty. r. v. 33. Nobilem hunc Ephoebum esse sensus illius loci satis ostendit. Vocis nunc Etynion,quantum conjicere potui,pando; nam nullus veteribus Cithisus est . Herbulam sub hoc nomine tantum agnosco ,mollem, & delicatulam , de qua Archilochus apud Interpretem Nicandri. Planta uιιιι seducandis fetibus , multμm enim lactis ι venerat , dc Virgil. Eclog. 9 Cilbiso pasti e dipentent ubera vaccae . Inde Cithisum ephoebum delicatissimum , de mollem puta

3o. Invidiae Urc. A partium enumeratione demo nitrat nihil in Philodemo ei se alicui iuvidendum . Primo non sanguitiis, ti familiae nobilitas ' . . 3I. Pater aenetis G c. Statua mea Patris, vel alicujus evProavis , seu de familia Philodemi medio foro erecta quamiviro illustri , aut gellis aliquibus memorabilious claro .

146쪽

Pallidulis implent umbris alabastra Sorores I Ffuspensa nitet laeυὼ de parte, decora

. 32. Implent alabastra lyc. Sepulchra, aut mulius Inscrip-t7ones sepulchrales,ex quibus ob praeclara majorum gesta marmore insculpta nobilitas ipsa resultet, & comprobetur . Alabastrum , seu Alabastrites lapis magnae aestimationis; hinc Sectatriis alabastra pro lapide, seu urna sepulchrali magni pretii Sc. posuit . Imitatus est illud Iuven.

Pleni eqtae sororibus urna.

Ubi animadverte, lector, Satyric uni nostrum longe in dieiIonis nobilitate, proprietateque Iuvenalem superaste, nam quae huic Lyrnae,illi alabastra dicuntur, ad repraesentandam marmoris, & sepulturae extimationem, qualem putavit nobilem familiam decere. i 32. Sororer T Nempe femῖnae illustres de familia Philodemi. 33- suspensa Milet G c. Agit de ordinibus militaribus, puta Hospitalarioriim S.Ioannis Hierosolymitani &c. Ordinum liu usmodi multiplicitatem, vetustatem , originem , Instituta, praerogativas, & insignia habes a Bernardo Iustiniano in ejus opere, cui tit. Historia Crosologiebe della υera origine di tuitig ordini equestri, e Religioni Caυallerescbe . Illum,si libet,consule, notas scribo, non historiam . 33. Laet/d de parte exe. Ab humero sinistro super vestent posita et Mos hic pene omnibus militaribus ordinibus communis , nec indiget testibus , quod uniuscujusque oculis patet. Geritur autem hoc signum sinistra parte , ut dextera illud tueri possit contra hostes. 33- Decorae G c. Idest illustris , & nobilis; quia Ordines ,& Religiones equestres non solum ad Regnorum, & Provinciarum honorem institutae , sed ad privatum decus eorum, qui hujusmodi militiae adscribuntur, cum nonnisi Patricios, Nobilesque ad earum instituta recipi, & admitti polle mandent a Vel saltem eos,qtios meritis, & virtute insignes, hac specialis s-ma gratia dignos censuerint ii , ad quos spectat cognoscere , quae nam virtutis , de sanguinis specimina veram nobilitatem constituant.

147쪽

T e sera militiae I Priυatis aedibus Aram 33 Stultus habes,vel thura domestica JSarmata forsan Te titulis auxit solita mercede Philippi ,

a . Tessera re. Id est insigne ejus equestris militiae , citi quis mancipatur: milibet enim ordo sua habet insignia , Crucem plerumque diversimode & figura, & colore , & materia estor malam, quibus unus ab altero distinguitur 34. Privatis aedibus I e. Privilegium primarii ordinis Patriciis, ac Principibus concedi tantum solitum, habendi talicet oratorium domellicum , in quo Sacra celebrentur . HOC tantum Imperatoribus , Regibusque pridem tributum,habent Theophanes, Eusebius de Vita Constan..t . . c. I 7. I 8., Balsamo Jur. Orient. to. I .pag. 369. Carol. M .in Capitul. l. I.c. I 82..&li, 3. c. 2 3o., postea Patriciis communicatum,ut de Venantio Syracusarum Patricio innuit S. Gregor. V. tib 3. epist.ΑΣ.& q3., pracipue si distet ab eorum domo Ecclesia,vel ii aliqua infirmitate laborent, quemadmodum jubet Can. I. Concilii Londin. i., qui privilegium hujuscemodi etiam in talibus casibus solis Principibus , & nobilibus ab Episcopo posse tribui censuit. Hodie vero invaluit usus hujusmodi privilegium intra civitates concedendi omnibus iis , qui Rudalem jurisdictionem habent; Ruri vero cuicumque nobili viro, & ingenuo sanguine procreato, licet jura seudalia non exerceat. Hisce autem Pontificiis diplomatibus conscribendis , relaxandisque praefici solet vir doctrina , fide , & dignitate prae caeteris conspicuus, vocatiirque Brevium a secretis , quo munere fungitur hodie Cardinalis Albantis ob eximias thin animi, tum ingenii dotes vere Eminenti iiimus. Nullam ex hujusmodi praerogativis in Philodemi familia agnoscens Sedianus , interrogando , di per partes proponendo,irridet: Sequitur magis jocose. 36. Te iiituis Poscit demum a Philodemo,num aliquo titulo, vel NI archionatus, vel Comitatus &c. saltem ex privilegio cohonestetur , juxta frequentem nostrorum temporum abusuiu, in quibus sunt plurimis familiis tituli sine re,non tantii m

148쪽

SATYRA III. Lia. I. IasDuxque panraceus Boream fasidis, ignem' Sed clamat Gemtrix patrii prope suminis unda ,

Dum tondet pecude , resolutaque pondere ventrixqo et fertur peperisse . Cadit cum fisce lana

Protinus e manibus, gemitumque dedere capella:

Nam gravis illa tui quo mense anguilla colubris

thm concessi ad explendam horum ambItἴonem , sed usurpati nulla 'aevia gratia, nulloque imperante diplomate: Idem de iis, tantisque dicendum , qui vix togam induti Clericalem , te Abbates vocari patiuntur, ac optant, cum nequidem ut plurimum,primum Clericatus decus assumpserint. Philippiae e. Philippus, sive Philippeus,nummus ad reus Plaut. in Poenul. ach. 3. scae. I. V. omodo trecentos Philippos Colistbisco villico

Et Ilorat. a. epist. I., qui Philippos regale numisma nuncupavit. Indicare vult Sectanus hujusmodi titulos parvo pretio venundari, &emi solitos, nempe unico Philippo, seu au

reo .

37. Duxque pamraceus ere. Vulgus, qui hujusmodi titulos odit, sumens ex hac ratione ansam contra hujuscemodi pers nas invehendi, vocat, Duchi σα di cartastraecia . 37. Boream tre. Iocatur in re Sedianus , hosque talibus titulis insignitos monet sibi cavendum ab Aquilone, & ab igne, quia hic potest comburere, ille autem asportare eosdem titulos cum suis concessionum chartis . 38. Sed clamat tyc. En Philodemi genesim : Observet modo quaeso, & legat Philodemus,an narratio veritati consonet; namque inde nobilitatem miretur , ni se nescire publice dissimulet, qualis ea vere ut, ne mendacii reus fiat illam aliter , atque aliter narrando . r. Anguilla colubris tye. Anguillam colubrIs coIre , sicut& masculis suae speciei negat Aristot. lib. . Hist. Animal .c. I I., ubi contra aliquos defendit eas non solum non eue prolificas,

149쪽

I gitur, O Lamia coeunt, nigrossae camino. Lurida uallentes celebrant connubia larvae,

men ad coeundum, & generandum si necessarium: Verba ejus sunt. Nam Anguilla neque mas, neque femina est , neque prolem exse aliquam potest procreare ; unde lib. 6. de ead. Hist. c. I 6. , probat eas nasci non ex coitu , neque eX ovis , sed sponte, ex quibusdam lumbricis , qui iii testina terrae nuncupantur, scribens: Anguillae,nec per coitum procreantur, nec pariunt oυa . Nec verὸ capta unquam est aliqua , quae aut semen genitale, aut ova haberet. Meatus quoque vel semini, vel vulvae accomodatos nulla

rescissa ostendit: sed boc unum inter sanguinea gentis totum sine coitu , sine ovo procreatur U c. & paulo infra : Sed certe ex his prodeunt, quae terrae intestina vocantur, quae sponte in luto , humescen- teque humo troveniunt. Communior tamen opinio est anguillas se miscere invicem, ac etiam colubris,unde fit, ut aliquibus temporibus suspectae sint, & censeantur quasi venenosae . Certe Plin. l. 9. c. 3I. huic sententiae adhaeret, scribitque parere solitas mense Majo.qq. Et Lamia coeunt Mulieres quae strygum Instar infantium sanguinem sugunt, sive ipse stryges, de quibus Horat.1. Carm. od 36. Neu pransae lamiae puerum vivum extrabat alvo.8: Apule. lib. i. de Asino Ai ille colore spurcisimi humoris perci sus, quo me lamiae illae infecerant. Adde Lanitas dictos viros nobili familia ortos. Erat enim Romae clarissima quaedam familia AEliorum a iLamo Antiphatis patre , & Lestrygonum Rege , qui Formiis regnavit, ortum habens , unde Horat. Ode 17. IEII oetis. nobilis β Lamo . Hic tamen accipiuntur pro larvis , & lemuribus , ut Philostr. in Apollo: ait: Lamias larvas esse ad amorem, & venerem propensas, & carnes humanas, maximeque formosorum esurielIter appetere. Sed quoniam uti innuimus initio hujus notae,

etiam stryges nimcupatae, scias volo, quod stryx avis qu*dam

150쪽

SΑYYRA III. Lip. I. I 2767 Lucinam extimuit venturipraesta partus. '

Inυideat tibi nuc tria nomina. Graecule vecors

Nasceris e coeno , vilisque insignia gentis

Marra

nocturna , stridula , Iliati spicati omitiis, SI Importuna , a stridendo didia . De ea Lucan. lib. 6. Quod trepidus bubo, quod frix nocturna queruntur. Plinius autena lib. I i. cap. 39.de Strige ait: Fabulosum arbitror de Strigibus,tibera eas infantium labris immulgere . Esse in maledictis jam antiquἰ frigem conυeniunt ;sed quae sit avium constare non arbitror . Inde ab huius avis nocumento Striges , vulgo , appellamus mulieres puel- Iulos fascinantes suo contactu , dc lactis , mammarumque oblatione . S. Lucinam ext vis G c. Dea partuum praeses : eadem& Iuno dicitur & Diana. Qv od ea Iuno fiterit , .notat Tereia. in Andria. Iuno Lucina fer opem . ManIseste autem pro Diana accipitur Virg. In Pollione . Casta fave Lucina , tuus jam regnat Apollo. Parturientibus vero subvenire dicitur Diana , quod sine dolore Latona eam in utero gestasset, & peperisiet, ut canit Callimachus in hymno Dianae. Diversimode autem sensere Greciapud quos Vix uita, quae nobis Lucina , non Ipsa Iuno credita fuit , sed Iunonis', & Iovis filia , quemadmodum scribit Hesiodus . q6. Tria nomina Ure. Videlicet, quasi sores Eques, & Civis Romanus ; Romani etenim Cives tantum tria n&m Irin . habebaut, Praenomen , nomen, & agnomen, ut Publius Cornelius Scipio, &similes, qui passi in in Romana historia occurrunt : De hac porro materia vide Politian. Miscet. c. 3I.,& Flavium Conjeci. c.66. Unum tantum Iuvenalem Saty. S. V. I 2 - , quem imitatus est Sectanus,adferam: Poeta Trebium servum monet, quod si in mensa parroni, vel hiscere ausus fuerit , nedum familiariter, & libere aliquid loqui , tanquam si tria nomina haberet, Civis nempe Romanus esset, veluti Cacus pedibus tract is e stra domum ipsius Patroni ejicietur: En verbδ .

SEARCH

MENU NAVIGATION