장음표시 사용
51쪽
Sisellii , ct curru vectari turbidus alto , Indue
anteambulon bus praecedi solitum testibus PlIn .lIb.3.epist. Iq., Cornific.l. ., Martiata. r. Epig. 93.,& l. Io Epig.7ε , ubi habet Iam parces Isso Roma gratulatori , , Lasso clienti . quamdiu salutator
Anteambulones, sogatulos inter
Centum merebor plumbeos lite ioid p&tandem lib. 2. Sum comes ipse tutis , tumidique anIeambuIo regis . Hinc Suetonius in Vespas. c. r. , qui eum identidem per contumeliam anteambulonem fratris appellat . Graecis pariter in usu fuere , & denominati , quasi praevii deductores a προοδμνε , quae erat in clemnibus pompis comitatus praecedens , & praevia turba : Imo & mulieres habuere suas anteambulatrices, quae praeibant ex officio , ait idem Pignorius supra laudatus subsequebantur pedissequae . His praemissis jam ad nostrum Secta num , qui plurimam famulorum turbam sub
voce multus anteambulo comprehendit , appositeqtie ea utitur ,
nam loquens de persona in eminenti dignitate constituenda , nemo est qui nesciat in solemnibus pompis famulos Dominum praecedere solitos, non vero subsequi , uti fit cum privatim incedit . Publicum hunc morem satis est attigisse. 97 Una veste N e. Italice , vulgariterque iiυrea ; sc famulorum vestis nuncupata , beneque una dicta, non quod omnibus unica, sed quia consecta ex eadem materia , colore , Mordine . Legi antiquitus quibusdam nationibus suam cuique Propriam vestem fuisse, ut Parthis Sarabarbaras,Gallis lineas, Germanis rhenones , Hispanis striges, Sardis mastrucas.&c., scut & hominibus liberis aureas , Bombycinas , conchyliatas, fluxas , laciniatas , pictas , purpureas, sinuosas &c.: Sed rospectu servorum nil aliud in tota antiquitate occurrit, 'uam Tunicae vulgarissimus usus, qui Romae praecipue obtinuit, uelegere est apud Plautum Amphitru . ubi Sosia loquitur
Imo equisem tunicii constitis huc advenio, non dolis . Senec. de brev.vit, cap. I 2.: Clim υideam, quam diligenter exs-ιetorum suorMm tunicas succinsani & Cic. in Rullum de
52쪽
29 SATYRA I. L I E. I. due Romanos mores , dedisce vereri
cipue, cum eis paenulae fuere tributae, postquam Imperatorum temporibus luxus ad liberos homines obtinuit, & ad servos continuo traiis it . Venio ad materiam,quae semper lanea fuit, testantibus Martiale, aliisque ; unicam differentiam in ea agnosco , quod elegantioribus servis Canusinatae , idest pretiosiores, vilioribus autem per illam aetatem crassiores superimponerentur . Communior autem color rufus, & fuscus fuit, nam Canusinas lanas tales esse meminit Martia. lib. I q. , ex
Roma magis fuscis vestisur , Gellia rusis , Et placet hic pueris , militibusque color . Has refert ad nobiliores servos, nam viles omnes pulli ex eo dem Martia. Lana quidem tristis, sed tonsis apta ministris:
ales nos primo de grege mensa vocat.
Sanu ad luxum pertinuit, quod in Nerone reprehendit Sueto nius cap. 3o. , nunquam carrucis minus mille scisse iter , soleis mutarum argenteis , canusinatis mulionibus . Hinc forte nostr rum temporum moris , quoad uniformitatem coloris, imago resulsit, at cum ipsa uniformitate abusum in pretio debemus Alexandro Imperatori, de quo Lampridius in ejus vita et auratam vestem Ministrorum nullus , vel in publico conυ io hab is ,
quod postmodum in ministris Imperatoriis servatum habet Amm. Marcel. lib.26. Τuniad auro distin, , ut regius minister . Tantam in antiquitate , ut nunc, colorum varietatem non invenio , multo minus tot superpositasgonas ; idem, quantum conjicio, cunctis servorum vestibus in communi sumptis, non in particulari acceptis; quidquid fuerit de pretio, dc de r- pura , auroque intextis, aut variegatis tunicis , seu petitulis , et ieis postmodum vestiti fuere servi Imperatoris tantum , uti nostra aetate per summum nefas indutos etiam viliorum per narum famulos conspicimus , & dolemus 99 In ue Romanet mores Apage monstra ista,praesertἰm
53쪽
I oo tibi narravit de relligione pus Ilo
bellas puero penitrix , ct garrula nutrix . u. Deos credat plebs aerumnosa , gravisque ,
suique urbempascunt duri, rasique bubulci ,
sub Sanctissimo,atque pIIssinio Pontifice Is uoceturio XII., sub quo, quia caro , & sanguis non corrupit viam suam , virtuti solummodo , & pietati prsmia , dignitates , honoresque tribuuntur . Hinc non Romani mores detestandi , sed Philodemi mens , atqne lingua blasphema , quae fabellas appellare non horret , ea quoque religionis dogmata , quae cum ipso lacte a genitrice luximus , quaeque pia Mater a prima infantia nos edocuit.
Ioa Esse De σe. DIxit PhIlodemus religIonem In Deos esse aniles fabulas , modo fidem in eosdem tribuIt plebis, bubulcorum , rusticorumque simplicitati, in quibus illam supponit in vincibilem ignorantiam dari posse de Deo , quem nemo
mente sanus negavit; chm nulla gens fit, teste Cicero I. de Legibus , neque tam immansueta , neque tam fera, qua non , etiamsi ignoret qualem habere Deum deceat,tamen habendum sciat. Ioa Plebs ero. Idest infelix,molesta seu potius rudis: Hanc anxiam Sylva. I. Ieiunam Lucan. l. 3. , Miseram Horat. I.Serm. Saty. 8.dixere : Unde Plebejus pauper Plau. Poenul. 7. Heus ta, quamquam vos videmur tibi plebei, Ir pauperes Ge. Omnia haec epitheta pene synonima sunt . Io 3 Quique urbem pascunt i c. Serendo , metendo , & aD portando in Urbem frumentum ,& fruges omnes reliquas . Vide Iuvenal. Saty. mi pascunt Urbem circo scaenaeque vacantem .
Ubi etiam de fortibus , & miseris pulchram habet sententiam Io 3 Duri, sique e c. Bubulcos pro quibuslibet agrorum cultoribus: proprie enim bubulci aratores sunt apud Cic. I. de nat. Deor. & alios: Duri autem, qui laborum patientes , Per translationem nuncupati, quasi in jis indurati; ut sunt Virg. q. Georg. arator durus , Ovid. lib.4 I. Metam. Messor duetrus , de similia .
54쪽
S Α Υ Y k Α I. L 1 n. I. 3 et Hi paveant taedas , 'fulphura gurgitis imi , et os amne aliter fortes una, miseriquepararent
Io 3 Rasique ae e. Capillamento penitus nudati, ut hodie plerumque visuntur : nescio an hoc ad eorum infelicitatis signum referendum sit , cum me moneat Suetonius Caligulam uxorum capita ad indicium maximi luctus e propius verisimili esse autumo Secta num eruditae antiquitatis amantissimum veterem servorum conditionem in medium attulisse, qui plerumque semitonsi, & glabri , nisi qua a vertice in occiput capilli in geminum nodum constricti dependerent, quemadmodum ex Cipriano, aliisq; probat Pignor. de Servis pag. 236. Porro bubulcos , Aratores &c. servos fuisse In familia rustica satis compertum est apud eumdem Pignorium : Etiam conditione servili in liberam immutata nunc semitonsi procedunt a forte ad munditiem &c. Io Hi paveant i c. Ignem, quo damnati, in Inserno tor
Io Gurghis μὰ e e. Inferni, quem Gurgitem Imum poetice nominat; Gurges etenim de flumine, mari, & omni aquarum congerIe profunda , in quibus aqua vertitur, atque ad imum natantem trahit quadam insatiabili, Inexplebῖlique violentia : Exemplum a Cic. petimus: Q. e unquam CarFbris tantor exhaurire gurgites pos t 8 Ad rem nostram pluris facit Vir. gil. 6. AEneid. , ubi Acheron inferni fluvius dicitur . Τurbidus fio ceno , vasEque voragine surges . En tibi Acherontis gurgitem, eumdemque inexplicabilem, quia vasta vora ine; forte partem pro toto polinit poetice et Jam ad profunditatem , quam in centro terrae positam faciunt
Theologi; quidquid sit de Virgilii 6. AEneid. sententia, qui
profunditatem Tartari duplo majorem esse spatio illo , quod est a terra in Coelum , censilit; vel potius Homeri , & Hesiodi , qui aequalem constituere . Prior S. Iliad. Tantum sub inferno, quantum Coelum est d Terrd. Posterior in Theogon. Τantum sub Terra est , qua nitim in Coelum distat Τerra Par enim spatium a Terra in Tartarunt caliginosum .' Ex
55쪽
Dioitibus eaedem. Sapiens hinc condidit asea ;Et nemo infernas vidit quas hactenus umbras Sed quoniam recta audire,'meliora recusas Primo disce loco quaedam civilia vitaei I o Praecepta, atq; animosapiens nunc adhibe puro
Nos etenim sputo jam nos0 docti sumus quos
Socratica caepi tractandos molliter arte
io 3 pe aliter ere. Caussam dat , qua Insernus, pqnaeq; plebi persuasae fuerint , ne scilicet sortes, idest robusti corpore , 8c animo immites , caeteroquin mendici , & miserabiles in malum irruerent , & ut sibi divitias , & commoda compararent , necem divitibus , dominisque intentarent, juxta illud Sallust. In Iugurth. Experim sum parum Mei miseris esse :Sic Atheus sub Philodemi nomine suas blasphemias edere pro, sequitur si o6 Sapsens ere. Ulterius in Impla sententia progreditur docens Coelum esse purum Sapientum virorum inventum, nec aliquem esse, qui de Inserorum statu huc usque retulerit. Apage nebulonem hunc . Ios Sed quoniam recta aurire tre. Sectanum Num hominem quis non dixerit , nam blasphemiis , & erroribus Philo demi minime assensum praebuit, ipso Philodemo teste hoc Ioco &c. Io9 Pr ο dspe loco es e. Transit Philodemus ad tradenda dogmata, quae ad mores spectant . Videat quaeso Lector quantum & haec a recta vivendi norma aberrent III Nos etenim tre. Blanditur nimis sibi Ipsi PhIlodemus , dum se doctum dicit, sorte alii aliter sentiunt. II a Socratica caepi tre. Socrates Apollinei oraculi testimonio sapientissimus,primus ethicen invexit,adhortans ea inquirere a quae mores instruerent , di reformarent , de quorum usus nobis
56쪽
Sordibus emergunt vulgi, totiique probantur Urbe . Faber velut cabro de marmore Nymphas,
Sic ego Damophilus Aulorum gloria, vili, iis Plebejoque luto facies e go decoras.
Pauca tibi dabo quae teneas. His tramite recto, Puoque moles, ibis. Multos cole pronus amicos ,
Et magnos, quibus es aliquid corradere; lucram
nobIs domI esset necessarius; teste LaertIo In eius vIta. II 3. Faber veItiti e e. Malus statuarius est BIon , si marmora tam incomposite sculpat: Dedignabuntur sane Nymphet, horrebit Diana , ac si novum Athsonem aspiceret , si tali M-tifice efformabuntur eorum imagines . Ii q. Sic ego Pamophilio tyc. Plastis,& PIctoris celeberrimῖ nomen' apud Plinium lib. 33 cap. ia. Plastae laudatissimi fuere Damophilus , tr Gorgafui, fidemque pictores. Plastes artis figulinae artifex ; huic se Philodemus assimilat, sed non cuicumque, vertim Damophilo , qui plebeio luto pulcherrimas imagines eringebat: Hac , quoad Philodemum , accomodantur , inquantum ad animos eorum , quos efformare aggreditur, referuntur, ac si dixisset, sui operis esse in illis virtutem , prudentiam, caeteraque humanae, civilisque vitae decora , quasi plastica arte manu perficere. II 6. Fauca tibi dabota e . Potius nimia, quia nimis mala , di ad mores, corrumpendos , non autem efformandos , plus quam satis . II 6. His tramite recto re. Sed per omne nefas tantum. III. . Uultos cole yc. Dottrina etiam Ethnicis damnata, nedum nostris hujus temporis , etiamsi laxioribus, probabilistis . Certe Arist. topic. 8. docet: . Od amicitia melior est divitiis , nullus honorat diυitias propter se , sed propter aliud: Hinc secundum Cice. lib.1. de Nat. Deorum . Si amicitiam ad usum referamus nostrato , non ad Illius commodum , quem diligimus , non erit ista amicitia , sed mercatura quaedam utilitatum suarum, quia ex eod. 2. de Finib. Amicilia non sub dubia utili-E talia
57쪽
3 S a C T A N ISi deerit, mora nulla, alios pete; semper habebis Izo In promptu cassam . Sociofl cernis amore Pectora conjungi, pulchraque cupidine mentes ,
Iu propera , ct tacitus quae sint aptis a cerne Semina dissidit; alterius mox defer in aures Hauso,quaesocius dixit,fecitque phalerno,
1 a s Et mendas animi retege,ut meretricis a rem,
ati, ratisne erficiselat, sed ipsa ex se oritur ,
tur . Pulcherrime ausem ex nostris Ambros. 3. oflic. Vinus essamicitia, non quae us : ex Poetis Ovid. a. de Ponto dolet, quoaIllud Amicitiae quondam venerabile nomen Prostat, ετ in quUu tro meretrice se et ' . . II9. Semper habebis tyc: Consonat tritissimo illi adagio : ui vult ab amico discedere , causam quaerit. 123. Semina di dii Erc. Bene Terent.in Andria: , Aut i-ternos dissidiumqμ ημ' ' . HL e n LIa I efer in aures σc. Quamvis uti scribit Cliti inst.super Matth. , ubi ami. itia permanet , nihiι facile creditur, nibit --eAὰ recipitur, quod di sidium possit eperara , quia tamen ex Aug ad Cosen ., ea in malo esse non potest , ideo de medio illam posse tolli inter sibi rivales persuadet Philodemus , si proponat uni ex amicis alterius vitia , quamvis ipf delatione nil vitio sitis; Itaut ex hac causa dissolvendae imicitiae occasio nascatur cum sui plausu , ex constanti illo Publ. Mim. Axiomate edo eius amicus , quod amici vilia si feras , fatas tua . 224. Hausio quaeso iusta c. Cavendus ergo Philodemus, qui sibi ipsi conscuis est, quaenam ebrius dicere solitus sit, nec ςmςηβδ η sh,ιὸ his ire. Phalernum vinum optimum o agro Phalerno in Campania: Tibullus : Dmosos veteres pro-
Iet q. Et mendas ta c. Hic PhIlodemus ad fidem ab amico captandam, ei insinuare nititur hoc argumento illud communi inium φxistina, In v nove δερι . de quo Pιato apud I'iu-
58쪽
Dctus talorum, rixas; finxisse juvabit Multa, ubi vera tibi defunt, quae opponere possis. Cumsemel illieris furtivo pectora felle
Coeperit O tenerum discordia rumpere foedus , I 3o Hunc,atq;ilia verbis palpa, navus utrumq; Iunge tibi. Diadi charus dum viυit Orestis, Nec lades lucro est,nec quidquam donatoreses. Hoc quoque prolabit multums nactus amicuEt juvenem, ct tumidum fortunae divite censu , I 3 sorte coles. Lauda indoctums carmina gaudet Pangeret, Virgilius, Naso, mollisque Catullus Iudice te cedant primas . Si pulcher haberi
tarch. Problem. dec. 2.: In υino, Aut A speculo multorum ingenia praevidentur.
126. Finxisse Dυabit exe. Forsan deductum ex illo Terentii loco in Hec. facis iniuriam , confingis falsas causas ad di
I 3I. Diadi chartis ξπe. Pyladis, & Orestis fabula omnibus obvia ; sensus sententῖς clarissimus . I 3s. Lauda indoctum es c. Caveat , ne Is , qui laudatur , a malo viro se laudare sentiat, siquidem timere sic magii poterit , ne aliquid mali feceris, si vera est sententia Ann. apud Lach. lib. 1 Quidquid tamen de hoc sit; praesentem laudare Λdulatorii est, inquit Aristi a. Rhetor. , maxime cum vitia virtutis nomIne nuncupantur . Cum igitur non posmus , ex Plutarch. de praeceptis connub. , aliquo amico uti , ur adulatore , apage qualemcumque hujus do trimae Magistrum, ac Sectatorem, pestiferum quidem hominem , neque ei aures patefaciamuι , ne adulari nos sinamus , in quo falIi facile est ; later enim ηοι essertatamur, ut jure laudemur : Cicer. in Lelio ,
133 Si pulcher ire Perniciosas, nimisque In praxi frequentes adulandi regulas tradi: Philodemus Sectario : Eas
59쪽
videlIcet , quibus nobῖles , divitesque juvenes sibi devinciat; quorum rei pectu , expresse praecipit bene iii spiciendum , in quo peccent, & si se bellulos, pulchrosque existiment , tunc ambitionem hanc censet magis fovendam, de laudibus exagerandam, eos etiam praeferendo illis , quos pulchritudine celeberrimos laudaverunt Poetae , puta ;I38. Endrmion ta c. De Endymione, satis alibi dicemus In his notis, ubi de comoedia Endymionis.138. Curius, puer tyc. Cupido Veneris filius, nam Cyprides Venus dicta fuit, quod ei primum in Cypro Insula Templum sit constitutum, vel quia parientibus praesideat, quod
praece κυειν parere sit: hanc enim vocem hoc sensu usurpatam inquit Favorinus : Favet autem primae sententiae Horat. lib. I.
Sic te Disa potent Cypri . Ex hac genitus fertur Cupido pulcherrImus ephebus, qua de causa Amorum Deus nuncupatus.138. Aυι ere. Etiam formosissimus puer, quem Cybele sacris suis praefecit , ea conditione , ut perpetuo callitatem sep-Varet : .sed cum postea Sangaritidem Nympham compres isset, ab irata Dea in furorem actus; cumque manus sibi inferre conaretur , miseratione ducta in Pinum arborem mutavit. Notissima fabula ex Ovid. Metam. lib. Io. I 38. Annis c. Formosum vocat Virgil. Eclog. Io. , verem Propert. lib. 2. Eleg. I A., Piritim miariae Auson. Seci. r. iii
Cupidine cruciato; Filius autem Cynarae Cypriorum Regis , S Myrrhae ; quem Venus in deliciis habuit, ted inter venandum apri dente sub inguine percussus,interiit . Hunc miserata Venus in florem Adonium , qui est sanguineo colore , transi formavit. Fabulam habes penes Auson. Seet. I. Epigr. , MOvid. lib. Io. Metamorph , ubi refert eidem festa dicata , Adoniaque nuncupata , quae cum planctu ad Adonium fiuvium , de Byblum Oppidum celebrabantur a mulieribus Veneris ploratus imitantibus.
60쪽
139. . Lurrhi σc-. Hi sunt Sectano iiirpῖssimi holmines, quos pluries in suis Satyris vexat; ideo mittimus Lectorem ad loca
Propria , quibus nostras Notas uberrime addemus. I o. Et quidquid e e. Fateor me totum hoc Sectani opus semper venerabundum fuisse admiratum , ac ejus elegantiam, ordinem , sales, venustatem , Latinam puritatem, inimitabilemque in scribendo facilitatem , proprietatemque in se ex- Primendo , nunquam satis commendari posse censuisse. Sed totam eruditorum Republicam judicem appello: Me perjurii reum sistat , si mentior , Satyricum nothrum hoc loco, nedum veteres , sed seipsum superasse : Proposuit si quidem pulche rimos pueros ab adulatoris genio turpissimis hominibus ad amico puero indulgendum comparatos , inter quos Burrhum, Nasicam , Rufinumque nominat; & quia in his sibi sistendum non censet , addere proposuit istis omnes quotquot turpitudine insignes, vel vixerint, vel adhuc vivant: Si in imitatione veteris Scriptoris persistere voluisset , potuisset sibi proponere Iuvenalem Saty. a. , qui deIulIa agens, ait:
Et patrus siruites emunderet as . Quo natorum ex ea turpitudinem acriter, iocoseque mord ret: At noster Sectanus acriori joco deformitatem, ignaviam, stultitianique istorum exprimere volens, non natos , non gemnitos, non homines dixit; sed quasi abortivum quoddam nuncupavit, immo multo minus, quam abortivum, nam naturam mejentem eos creasse protulit: Mejere quidem est urinam emittere , quod etsi natura impellente fieri hoc eveniat, attamen in nostro casu hos foetus potius effluxisse sensus loci ostendit, ex Martiat. Imitatione lib. I 2.Epig. χχ. , ubi de matella fracta.
atella curto rupta latere meiebat.
In quem locum Scholiastes habet : Ex qua ruptA eouebat tirin, : Sic optime dictum Sectano non peperisse hominem, sed quasi mejendo putidum emisisse excrementum ζI I. ane nos es e Stertere, idest dormiendo ronchos