장음표시 사용
81쪽
T raduci gaudes, tunicati murmura Vulgi Empturus famae pretio, faciam ut sale multo et o Insulsum caput aspergam, calamoque revellam, aua tibi de medio jecore exierat, Caprificum . βροm-N o T ae. g. Tunicati V e. Plautus in P nul. act. s. Sc n. 3. υsin tis illum tunicatum hominem , qui siet pEt Ennius lib. 9. Annal. Tunicata iuventus. Uterque de Carthaginensibus loquitur , hinc liquet tunicam esse eorum proprium vestimentum. De ipsius forma constat apud antiquos, quod esset sine Manicis; propterea etiam retiariis tributum, ut ad dimicandum essent aptIores , prout habet Iuven. Saty. a.
Vicii ta' hoc monstrum tunicat Ucisa Gracchi. Illud certum tamen est aevo Plauti tunicam. esse vestem propri*m servorum , & rusticorum, qui in coloniis , & municipiis
degebant: unde in Amphit. adt. i. scen. I. Certo pedibus , non tunicis Denis . At temporibus Imperatorum non tunicae amplius merae , sed penulae in usu servorum I Senec. lib.3. c. 28. de Benes. Lipsius eleel. I. 23. 9. Empturus ere. Vulgus ut notat Cic. pro Roscio , ex veritate pauca , ex opinione multa itidicat. Non tutum ab eo aucupare plausum , ubi de famae pretio agitur , cujus damna majora sunt , ut extimari possint, leue Livio Decad. I. lib.3. 9. Sale multo Erc. Sal hic pro mordacibus facetiis accipitur , ut apud Mart. lib. 9. Epigr.qq. Et solum multo permaduirue sale. Et lib.S. Epigr. 3. At tu romano lepidos sale tinge libeIlos. II. Capriscum tyς. Idest gloriae cupiditatem . sumpsit hoc Sectanus ex Persio Saty. I. V. 23. Et quae semel intus Innata es , rupto jecore exierit Capriscus. Ut ehIm eaprificus sterilis est , & nunquam maturos fructus
producit, imo sua is, & parietibus, in quibus semel radices
82쪽
SATYRA II. Lia. I. o mυis nulla meas comendet gratia Musas Nec Latiosermone loquar, multaque notandus Menda sub ferula merear pallere magistra :16 ae cite Grammatici, quae sit pro crimine poena Digna meo, quoties curto pede syllaba peccat ISed lex interea veniat Scantinia contra,
petat AEdilis, quae sit tibi causa dolendi ,
fixit, contineri non potest , quin muros , saxa , di monumenta perrumpat , frangat foras promineat : Ita etiam vana Philodemi scientia inutilis , sterilisque est , nec tamen cohiberi potest , quin prorumpat, & se aliis ridicule ostentet. Iet. amvis I c. In criticis Philodemi contra has Satyras haec primo obiiciuntur, quod sint ineptae , & ab insulso
Poeta concinnatae, & compositae . I 3. Nec Latio Te Secundo olaicitur , quod minime Latinae sint. 13. Multaque notandus ae c. Tertio, quod plurima in sylla
is. Ῥιcite Grammatki σc. Quidquid autem sit de iis , Ide quibus objurgatur , erroribus, se modo subiicit jis poenis, quae issilent djscipulis a Magistris ilifligi,quoties in aliqua ex hujus
modi mendis labantur, quae quidem satis leves sunt, nec adeo severe tractari merentur, ut meditatur Philodemus. IT. Scantinia contra S c. Scantinia lepe praeposterae Veneris usus coercebatur , Luciusque: Scantinius eam tulit, prout refert Pompon. Laet. de leg. Rom: . Aliter tamen, & forsan verius Schrevelius in illudJuven. Saty. 2. V. 39. Citari ante omnes debet Scantinia . Causam eamdem feretidae legis adducit, contraque infames pedicones latam scribit: at fretus authoritate Valerii Max. lib. 6. c. I. , & Parrhac epist. 23. , addit promulgatam fuisse Propter Scantinium stupratorem masculortim, qui C. Marcelli filio vim afferre conatus est , a Patre accusatus . Qi iam vi S autem leges plerumque sumere solitae essent nomen ab is , qui
83쪽
6o S E c T A N IT phus ingenuo , cum te non respicit ore
et o Et quoties Charinus abest , cui osculus aevi Purpureas dubia pingit lanugine malas.
At tu nil trepidas sub judice, praemia positam n
tulerunt: non raro item a damnatis usurpabant,ut Laja a Laio, qui primus omnium intulit stuprum Chrisippo Pelopis filio. . I9. Τelephus ingenuo re. TelephusIuvenali Saty. I. Mysorum Rex , & Herculis ex Auge Nympha filius , cui vulnus , I & auxilium Pelias hasta tulit. Hoc loco vero habetur prono-l bili Eph bo a Philodemo adamato: Nescio , an nimis divinare si , si sub hoc nomine viri alicujus mores , ingenium , conditionemque latere dixerim : qui vir , quisquis ille sit , meum non est apponere . Certe apud veteres illud fuit communissimum adagium , Telephus e peruid , dictum in homjne in tenui quidem fortuna praeditum , sed propter nomςn asci titium prae-esarum magnos sibi sumentem spiritus ; veluti si quis Ferdinandi , Pompei, Ludovici, Carolique nomine sibi placeat,
quod maximorum Principum decantatissma sint nomina . De hoc proverbio testem habes Aristoph. antea mendicabas , Telephum te esses dicans, e perula scilicet. Hinc habes hominem maximum sui extimatorem , nomine asci titio tumidum , lIcet conditione vilem, tenuique sortuna praditum . Sed &illud succurrit, alio adagio di tum de homine nimium pudente , qui tenuitatis suae conscientia oculos attollere non audet e oculas humi demittit, tanquam Telephur; v*l potius de eos qui
obaudit, Zc se non audisse simulans, oculos humi assigit; in - qua significatione accepit Amphis Comiciis in impostore fabula , inquiens:
Demisit primum Ocut Aenito , tanquam I elephus .
Habes igitur 3c pudibundum hominem ex propriae conditionis conscientia, habes Se pudentem ex proprio delicto . Ex his omnibus tibi in promptu est, quo ingenium acuas in tali homine quaerendo inveniendoque ; nisi aptius dicere malis in vitium , non in personam a Sectatio inquiri. zo. σc. Epbabus alter Occ. Docta
84쪽
SATYRA II. Lia. L 61 potius; docts na pargis Luca tenebras Et molles Angis juvenes , magnosque Poetas a s Esse jubes; cupiant tantum, manibuJq; terantur Pindarus astavis, O mucidafrusta Lucret j ;Protinus e Caelo descendit υus Apollo
Imberbes hedera crines redimire paratus,
Cism nuputidius versus scribente cinaedo; so Ti. tamen exultas quid distet ab inguine laurus
Nescius , in triviis carmen componere natus.
Doctis nam spargis V e. Colligῖtur ex his , quod vIlIum sub specie boni obtendebat Philodemus , impurumque amorem , quo juvenculos aliquot deperibat , titulo eos instituendi in sua Lucis universalis ridenda doctrina, velabat. as: Esse juber e c. Hac via procedens per momenta , ac pene in instanti doctos fieri posse jactabat insulsissimus homo . 26. Findarus hyc. Pindari , Lucredique lectionem ad homines omnibus scientiis imbuendos plus quam satis esse decantabat ; reliquos authores despiciebat . 26. - uel frusta es c. Dixit& Iuvenalis Saty. s. v.68. Solidae iam mucida frusta farinae .
metaphorice ad Poetam LucretIum translatum . 28. Imberbes Hederae antiquis tantum Baccho sacraedῖcuntur , In ejus autem tutela erant Poetae, bene ergo illis ex hederis corona tribuitur: Unde optime di tum illud : M. doctarum hederae premia frontium Diis miscent superis: & Pers in
Prolo. v. 6.HHiconida ue , pallidamque Pirenem Icis remitto , quorum imagines lambunt Hede sequaces .ao. Τὰ tameu exc. Philodemi impudentiam, Ignorantῖamque simili acriter mordet .
85쪽
Cum Tito, ct Cytbis, Nomentanique Nepote, Hinc, atque inde patens speculis, vultuq; supiκοῖ s Insidiam nimbo madidis facturus amicis,iauorum saevae Urbis spurcos terit ungula vicos ;Nos tamen ipse prius detecta frontesalutas Longius, exultasque manu, gestisque videri:
O pulcher, lepidusques ut i facis esse beatos ,
o ris cernis, nutuque procul dignaris honeso ;Longo nimirum prognatusfanguine Patrum, Congestoque potens centeno Consule censu, Arbia
32. At nuper ty e. Vanitatein tandem eius redarguit, quia ex eo , quod eadem rheda cum nobilibus eph bis vehatur , Deerbiret, seque amicis pedester transeuntibus ad sui ostentationem conspiciendum praeberet . 33. Cum I ito I c. Hujus nomInis mentio apud Marti . lib.7. Epig. q. , quem supra adduximus . Septingenta I ito debet Lupus .
Sectano nobilis , & dives puer est . 33. Et Oth*ο, Nomentanique ero. CythIsus , & nepos Nomentani duo alii illustres pueri ex Romanis Patriciis orti. 3q. Fatens speculis G c. Rheda , viago Stinglia , vel potius hinc inde cortinis apertis , adeout per speculum videri possit , qui intus vehitur. 37. Nos tamen Non urbanitatis gratia, sed ut melius inspiciatur , nec aliquis eum sic procedentem vidisse dissimulare possit , primus salutat, jactationeque manum se omnibus
I. Longo nimirum G e. Scoptῖce de ejus nobilitate scribIt. Hic autem est, ubi author incipit ostendere nullam ei inesse causam , aut occasionem, cur de se aliquo modo superbiat et primo de nobilitate agit . 62. Centeno consule censu ge. Secundo, de divitiis ; nam Equi
86쪽
S A et Y R A I I. L i p. I. 63 Arbiter es populis ,'vultu fata mini ras , Credimus hoc omnes, qui te natalibus ortum 43 Novimus angus is aliena vivere quadra;
EquItes Romani debebant habere in censu , idest possidere quadringenta millia , idest decem millia coronatorum , aliter de plebe erant . Horat. Si quadringentissex septem ma-tia desint , plebs eris. Iuven. Saty. s. adrineenta tibisi quis Deus, aut similis Diis , Et melior fatis donaret . Hanc legem primus tulit Otho , de qua idem Iuven. Saty. I '
ulae summam BD septem ordinibus, quam lex dignatur Othonis . Idest, compara tibi censum equestrem juxta praescriptum a lege Othonis, quem Equites habere debent , qui in quatuor decim gradibus theatri sedebant . q3. Arbiter es postitis tre. Tert b, de ejus potentia tractata quae in populorum Monarchico regimine consistit, & in potestate animadvertendi secundum leges in subditos , deque eorum vita , & facultatibus disponendi, juxta easdem leges . q3. Credimus lyc. Facete , salseqhie dictum de hac communi credulitate , ut ex sequentibus patet. qs. Alienae vioere quadra ere. Dixit idem Juven. Saty. I.
Ex hoc authore certe desumpsit Sectanus ad litteram : Porro idem est, ac alienis inipensis vivere . Quare autem quadra pro impensa ponatur Scaliger ad Moretum fuse explicat. Quydra siquidem pro pane , qui victus , & impensae praecipua pars ; nam in quadras dispertiri solebat panis; unde Romanis dicti. panes quadrati: De his plurima apud Martialem testimonia ; tria tantii in reseram , lib. 3- Epig.77. ec sectae quadra placentae. lib.5. Epig. V adramve placenta . lib. 9.
87쪽
Venturus Romam porta fran it eadem ,
subiisse solent Uberino colla capistro
3 o Debita, ab Hetrusis moes, comitanda galeris Hoc mihi Jussciat , nec multumscire laboro ,
Lib.9- Epigr. 92. Sectaplurima quadra de placentae . 46- in latrat σe. Latrare proprium Canum est , cum fames urget: hinc metaphorice latratus ad Philodemi stoma
67. Plena Tarentino σe. De ea Intelligit , quam Italice dicimus Polixa di cambio; quae menstruatim illi a Tarento
q7. Sοἰδε tyc. Soldum pro solido: Ita usus est , Martiat. lib. . Epig. 37 Ex insulis ,fundisque tricies soldum .
q8. Venturus Romam lyc. Ingressus eam ex Urbis portis , quae ad S. Ioannem nuncupatur; & Celimontana is Monte Cetto , cui proxima erat, dicebatur . Nec forsan a vero abest, eam esse eamdem, quae posterioribus Rculis Asinaria fuit nuncupata , cu)us nominis mentio apud Procop. lib. I. de Bel 'Goth. , ubi agit de Belisario . Clarius Anastas. Biblioth . invita Silverit Papae r quos reserens Fulvius, hInc Asinariam dictam scribit, quod per eam homines Romam accedentes introirent , plerumqua ruffici, & indocti, dc ad unicum esculentorum commercium Romam adventantes : Per has portas frequentior furum, latronum, necnon crassatorum in Romam ingressus, qui ultimo supplicio assiciuntur prope ripam Tybςris ad Pontem , qui vulgo dicitur di S. Angelo; ideoqtie Capistrum hoc appellatum est a Poeta Tyberinum . So. Ab Hethruscis erc. Hetruscos galeros intelligit Societatem Misericordiae natIonis Florentinae, cui ex privilegio, & instituto mos patibulo suspendendos ad mortem sociari , atque
88쪽
SATYRA II. L 12. I. 6s speculum ciem, cur tantum , ulte procaris Ipse tuam, ct nitidi placeant mendacia vitri ;Cur jactes aevum pueri, trieteridas octo,
s 1 Dum tibi luxuriat utro gravis hircus in ore , Et
N 6 τ ae. atque consolari , necnon ab bene, ChristIan ue morIendum suadere: Eam autem sic denominata galeris , quos ejusdem Confratres supra Caputium ferunt, inconditos, magnos , &undequaque pendentes, quod aliis Societatibus insuetum. 2. Procarii tyc. Idest, lascivis , vel plus quam homini deceat speculo ad faciem mangoni Iandam indulges.s3. Et nitidi placeant Erc. Idest: quamvis tuae turpissimae aciei mendax speculum aduletur , attamen tibi eadem placet adulatio . 3q- Cur iactes aevum pueri σει Vulgare est Philodemi dictum , se quamvis pene puerum , ac aetatis nondum confirmatae seniores sapientia , atque doctrina superare , eademque de causa mulieribus gratum , acceptum , atque amabilem se esse, ac semper fuIsse. q. Trieteridas octo G c. Trieteris spatῖum trIum annorum , cujus meminit Martiat, pluribus in locis: nempe lib. b. Epig. 38. Nec adhuc Trieterides&ηἀIdest non adhuc absoluto triennio: item lib.9. Epig.86. Ris trieteride junctά. Idest sex annis : & lib. Io. Epig. 73-
Anno videlicet vigesimo septimo : sic libI. Ep7g. ps.. Sex mihi de prima deerant trieteriae menses. Cicero lib.3'. de nat. Deor. A quo trieterides constitutae . HIne apud Graecos τριετερικά, trieterica Baccho sacra , quia tertio quolibet anno celebrari solita . s. Graυis hircui Erc. Idest, grave olentῖa oris , ab hirco, qui statim ac coire coeperit, foetet. Pro alarum grave olentia ad huius animalis ictorem accedente, accepit Horat. Epod. 2.1 Gra-
89쪽
Et gregis ipse atavus nonfusos computat annos. Infaelixformaestudium , quae nata maligno
Θdere,non madidu panem,aut ungueta mereturi
N o T ae. Graυὼ Hrsutis erebat hircus is alis, necnon Catullus , qui Caprum appellat hujusmodi 'torem Valle sub alarum trux habitare caper . . ς6. Arment que atavus lyc. Quia Philodemus sibi numerum annorum minuit, ideo Sectanus ad atavum armenti eum remittit, sub quo natus: itaut ejus anni stat Philodemo, quali fasti Consulares , unde suos computare debeat ..ue R. Madidum panem tye. Panem lacte asinino madidum ad sollicitandum cutis nitorem , ac candorem adhibebant antiqui. Refertur enim de Poppsa Neronis uxore, quod adeo diligens in curanda oris sorma fuerit, ut eam in eXilium missam quingentae asinae sequerentur , quarum lacte cand rem corporis provocabat . Huc respexitJuven. Saty. 6 v. q7I. Ridendaque multo pane tumet facies.s3. unguentat re- Ad liniendam cutem, & ad odorem. Haec autem Iuven. eodem loco dixit,pinguia Poppaeana, ab jis, quae Poppaea formae studiosissima adinvenit. Alia tamen unguenta virorum , alia mulierum innuit fuisse Martialis lib. Iq.' aealsama me eapἰunt, haec sunt unguenta virorum s
Delieios Nini vos redolete nurus .
SuavItatem Balsami commendat Plin. lib. I 2. c.ets. , sed hoc non in usu apud mulieres, ut supra notatum Epigramma ostendit, quod foeminis tribuit unguentum Assyrium , videlicet amomum, nardum , aliaque id genus pigmenta , &magis delicata , & quidem de unguento Assyrio idem aliut seripserat, nempe tib 8- ig 77'. . Si sapis, Asirerio semper tibi crinis amomo
Nini deliciae, & unguentum Assyrium idem, nam Ninus Assyriorum Rex fuit. Maximo idcirco in pretio ungentarii fuere , quemadmiaum Cosmus ille apud Mart alum myropola, un-
90쪽
Illa suburbanis potius Agatur in hortis , 6o obscaenique vices subeat lasciva Priapi , Villicus ut cupidas possit terrere columbas
scribam Epig. illud in Gelliam unguentis delibutam . Quod est 1 s. lib. 3'quod, quacumque venis, Cosmum migrare putamus, Et fluere excussa einnama fusa vitro , Nolo peregrinis placeas tibi , Gellia , nugis , sic puto posse meum , sic bene olere canem . 39. . Ille Iesurbanis G c. Priapus vitis ,& hortorum custos, cujus imago in ipsis hortis apponebatur ad avertendos lares ,& aves . Sic deducimus ex Horat. I. Ser. Saty. 3. . . . . Deus hιnc ego, furum, aviumque axima formido. Et ex Virg. lib.q. Georg. Et custolorum , atque avium t e Serυet tutela Priapi .
Hic Deus veteribus cum membro vIrili enormis magnItudῖnIs pingebatur , aut sculpebatur, imo ipsum membrum virile sic sculptum, & pictum pro ipso Priapo habebatur, dicebaturque Priapus , prout passim apud Authores legitur , & in antiquis marmoribus visitur . Satis tamen sit in confirmationem locus Iuvenalis Saty. 6 de Eunucho . . ec dubie custodem visis, hy iarii Pro Ocat is Domina factus spado .... 6 r. Villicus ut cupidas hortis suburbanis non tantum omne genus olerum , sed & leguminum serere solent nostri Horticulae. Semen vero terrae recenter creditum palumbes importuni adeo infestant, eruuntque e solo, ut terriculamentis illos arcere necesse sit. Quapropter in areolis , campis, locisque eminentioribus palum defigunt, cui plerumque, vel attritae braccae, vel frustulum pallii, vel aliud quid turpe alligatur , unde avidae volucres perterritae aufugiant . Dicit igitur Author Philodemi faciem adeo turpem esse, ut huic ossicio sit opportunissima .