장음표시 사용
61쪽
Ante fores persa; et osulat ille matellam,
Tu prior ingredere, incisque puer,cave,vincat; I s Et Patrem, Dominumq; voca . Modicum hoc ,
1 I. Et efflat e c. Rem spurcissimam eleganter circumscribit, quoniam ructus est cibi & potus in stomacho male concocti ventosa per os essatio , ut docet Colum. lib.6. c.6. Cruditatis signa sunt crebri ructus V c., quamquam honestata Stoicorum sententia , qui crepitus dixere aeque liberos , ac ructus esse oportere . Cicero Pst. lib. 9. 163. An te fores ere. Vilissimum servitutis genus et 3. Espostulatae. Prosequitur proponere maximae adulationis , villi limique servitii genera : videlicet quemcumque famulum praevenire ad ferendam matellam Domino , & similia , vix auribus honestis ferenda; Matella vas , in quo min-gitur. 144. O ciisque puer tyc. Puer pro famulo: TrIbus enim modis puer nuncupatur. Primo , cum famulum significamus: Secundo , clim puerum contrario nomine puellae dicimus , marem denotantes: Tertio , ctim aetatem puerilem intelligimus . Paul. de verb. fgni f. l. puer. I 63. Et Fairem tyc. Scimus Patrem In multiplici sensu acceptum authoribus , ideoque Patrem non tantum nuncupatum a natura, sed ab asseetu, a reverentia , a religione , ab authoritate . At hoc loco nil nisi Patrem a reverentia , innuere Voluisse nostrum Sectanum certum est; nam hic nec naturalis Pater esse potuit , nec in sublimiori significatione accipiendus , nam Regi inferiorem facit: Unde nec religioni imputanda est haec vox ad sensum Virg. lib.9. AEneid. v. II. ubi deIove . O Pater, o hominum, Divumque aeterna PoIe . Et lib.3. v. 89. de Apolline.
62쪽
SΑτYRA I. Lig. I. cui adde Flaccum lib. s.
Phoebi genitoris ad aram . plurimosque alios , quos omitto; quia satis de vulgari veterum opinione testatur uberrime noster Lactantius lib. q. divi. Institu. c. 3. Itaque ty Iuppiser Epraecantibus Pater vocatur, es Saturnus , G Ianus, ur Liber , ex caeteri deinceps , quod Luci, Ilus in Deorum concilio irridet . Iqs. Domἰnumque es c. Dominum pro hero accipit , ut servetur ordo , de quo in praecedenti nota: Quadrat locus Martiat. lib. I. Epig. Set. E servo scis legenitum , blandeque fateris , Cum dicis Dominum , Sosibiane , patrem. Vox tamen superba, & adulationis plena , ideoque ab optimo I eratore Augusto rejecta , teste Suet. in ejus vita c. 33. Domini appellationem, ut materictum opprobriumsemper exhorruit , cum spectante eo ludos, pronunciatum esset d mimo: O Domἰ- . num aquum, Ur bonum I Ur universi, quasi de ipso diatam exultantes comprobassent , flatim manu , vultuque indecoras adulationes repressit. Forsitan tunc tantum Domini nuncupabantur Dii , non homines,ideoque titulum respuit Imperator, ne videretur Divinos honores ustirpare voluisse: Faciunt Ovid, de Iove. Domino solvere vota Iovi . Et Virgil. lib. 3. , neid. v. II 3. de Cybele. Et iuncti currum Dominae subiere leones ..In quem locum Se vius : Zominas Deas dicunt, ut alibi . Hi Dominam Ditis ibalamo deducere adorti . Sane Dominam proprie Matrem Detim dicis Varro, G caeteri a mani ; nam εν ui Proserpinam ideὸ ae Virgilio Dominam appellatam , quod ipsa terra esse dicatur ,sicut Cr Mater Deum. I S. Nisi Regem T c. Reges pridem ab Adulatoribus, &Parasitis vocatos eos, quos stibi demereri volebant, habemus ex pluribus locis eruditae antiquitatis : Praeeat omnibus Iuvenalis Saty. s. de Parasito . Fructus amicitiae magna cibus : imputat btine Rex ,
Et quamvis rorum , tamen imputat .
Ubi Rex de patrono divite interpraetatur , sed clarIus Mart. lib. i. Epig. I i 3. in Priscum , quem protestatur non adhuc cognitum , ob praesumptam liberalitatem Dominum , & Regem
appellasse, sed ad nomen proprium rediisse, statim ac de ejus
63쪽
ο in S a e T A N IAppelles , geniumque in poplite curvus adores. Ut
avarItia sib7 constitit: Audiamus in re iocantem .
Crim te non nossem Dominum , Regemque vocabam . Cum bene te novi , iam mihi Priscus eris . .
R alibi olo illudentem lib.a. Epig. 68.
Od te nomine sam tuo saluto em Regem ,'Dominum prius vocabam , N. me dixeris esse contumacem a Totis pilea sarcinis redemi Reges , tr Domisos habere debet , ise non habet, atque concupUcis, Od Reges, Dominique concupiscunt . Servum si potes , Ole , non habere Et Regem potes , Ole, non habere.
I 6. Geniumque σc. Iterum de adulandi d727plina ; adulatores siquidem vilissime se gerunt in praestandis alicui, cui assentari volunt, obsequiis et Bene itaque affertur verbum adorat , quod ad Deos tantum retulere communiter authores; optime additus Genius ex prisci moris imitatione . Inquiramus per partes: Adoratio soli Deo convenit si autem ali spraestetur Idololatriae crimen est . Vox ipsa Latinis hinc efformata fuit, quia Diis homines reverentiam. praestaturi manum ad ora admovebant, suaviabanturque , de quo V. Lipsiuin lib. 2. Eleel. cap. S., & Muretum , de late Varr. lib. Io, c. I. Genius porro ad mentem Ethnicorum duplex erat, bonus, Minatus , qui cuique homini praesidebat ; appellatus idcirco ab
Hora. epis. a. lib.2. , albus, eT ater. Scit Genius natale comes , qui temperat astrum , Naturae Peus humanae , mortalis in unum od=ue caput, vultu mutabilis , albus, ty ater .
Ergo & is , ut ait Poeta, Deus erat, Imo plusquam Deus, nam confundItur cum fato ab Empedocle apud Plutarch. de tranquil. animi ; quandoquidem Deos fato subesse censuerunt Poetae. Quidquid sit de hoc, non ulterius disquirendum :Certe ex dictis abunde resultat Philodemi doctrinam, ejusdem Pene generis fuisse, quam ea , secundum quam soliti erant Euini -
64쪽
Ethnici Deos venerari speciali cultu , quod & cla ius essicitur per additionem Genium, quasi hunc , uti Deum colendum esse placuerit; Evidentius etiam id demonstrat illud , quod
flatim sequitur . Iq6. In poplite curuus ure. Proni, & in genua flexi Idololatra adorabant suos Deos, hinc genuflexio proprie ad adorationem pertinet, licet aliquando ad reverentiam, & honore' civilem usurpata fuerit: Pro Deorum adoratione sunt Ovid. Metamor. Et genibus pronis supplax, similisque roganti.
Curt. lib.8. Tu Macedonas voluisti genua libi ponere , veneraraq; te , ut Deum , Sueton. in Vitell. c. a. Idem miri in adulando ingenii , primus Casum Caesarem adorari , ut Deum instituit; ei r ersus e bria , non aliter adire ausus esset, quam capite velato , circumυertensque se , deinde procumbens; & tandem Livius i. po.
ut tibi in Castra , ta Praetorium conυenerunt , more adorantium accepto , credo , ritu ex ea regione , ex qua oriundi erant , procu
buerunt . Utique ritum adorationis optime expressit Sectanus, eoque abutentes adulatores carpsit, omnia ex imitatione, de ad sensum nobilillimorum Scriptorum melioris aevi, & ad normam vetustillimae consuetudinis . Addo poplitem esse vere partem oppositam genu, dictam quod plicetur ,& curvetur, ita omnes Grammatici: cum relatione ad hanc curvationem, quae in adorando fit, posuit Poeta poplitem pro genu ; sed quid de authoribus supra relatis , qui omnes de genu praedicant Promiscuus harum vocum usus scriptorum arbitrio relictus fuit, inde poplitem pro genu eleganter dixere Virgil. I 2. AEneia, Curi. lib.6. Stat. s. Sylva. q. , & Lucanus lib.2. Deposito υἰctum praebebat poplite collum . Iq7. Color optimur erc. Philodemus homo morigeratus est; sciens inurbanum esse amico, vel patrono pallorem, aliudque 'dubi .e salutis indicium , inter sumendum praecipue e lecto, . nunciare, de optimo colore,perfectae sanitatis argumento Era
65쪽
T. Superi orere velint pos mille Detembres.
optimo lacie; colore noster author ex veterum scriptorum imItatione . Habet de puerorum penῖs Senec. in Hyppoli. Ut fulgor tenerit , qui foret gems . Ubi fulgor genarum florere dicitur, quia roscidus, splendidusque simul: rationem hujus vinculi a Philosoplias haurio , qui splendorem omnem naturae igneae esse censuerunt : unde fit ut non omnino respuendi sint illi, qui vocem Latinam εοι ducunt a voce Graeca , cam famina ignis sit instar floris sCerte utramque vocem , seu ei a finem , nunquam, aut saltem rarὁ disjunctam legimus, exempla suppetunt plurima apud Lucretium lib.q. Florentia Iuminasammis . ManIIIum lib. s. de Templis Coeli aere filigentibus. Laetisque micare floribus . Stat. I. Thebaid. Arcano sorextra igne smaragdos. Et Claud. in Magnete . tio lumine floreat arcus . . In & promiscue sumpta, quandoquidem quas ex lib. vij. AEneid. vocavit Virgil.
Propius etiam ad Sectani mentem idem Vῖrgil. eodem lib. s. ubi posuit, iuvenum , pro juventute, quae vere a talis fios:
Ita vetus inscriptio in Agro Veronensi : s LORENTES ANNOS MORS IPSA ERIPUIT : ventutem indicat, quae fos nuncupatur Livio J-8., & 32., Pinda. Ode 3.Olymp.,
Lemad. que apud Athen. lib. 3.148. Post mille Decembres ta c. Post mIlle annos: V.notam ad illud Secta. Saty. 3. fassusque Decembres. I 9. aeum ventrem G c. Aliud villismum servitii genus
149. Molli e nctoria I c. Ad dbstergendum podicem: mollis
66쪽
sAT 1 RΑ I. L i κ. I. q3as o Aptaque siue manu ed nonsit scripta panrud, N ferrugineo crispetur pulvere podex Ingenuus. Nimium tener est in partibus illis. Sensus Trojugenis, quos tua subuculas eridia
N o T ae. mollis chartae usus proponitur, ne nates det Icatas laedat :Emunctoria autem proprie sunt linteoli ad purgandas nares , quod sit clim ex eis detrahitur muccus, qui est cerebri excrementum; eleganter hoc loco translata ad purgandas nates ex emisiis excrementis per podicem foedatas: apposite tamen ad vulgare quoddam dicterium, quo inutiles chartas dicimus,esser buune per far fax coletti Erc. Interim scias volo , quod apud Romanos, quibus usus chartae non erat, pro sordido litoministerio spongia: virgis alligatae inserviebant; Vide Senec. Epist. o. Nuper in ludo Bestiariorum , tinus e Sermanis , cum ad matutina spectacula pararetur , secessit ad exonerandum corpus . Ubi lignum id , quod emundanda obscena adberente spongia possum est, totum in gulam farsit e.
nec scriptam; rationem dat: ne pulvis super impositus podicem offendat. I 31. Ne ferrugineo tye. A colore serreo, cuius communior usus; qualis est ea, quae apud plerosque lacus, Vulsiniensem praecipue, colligitur asportatur, venumque ubique prostat.
concutietis . Adhet reo explicationi Casauboni in illud Persi Saty. 3
His populis ridet , multumque torosa iuventus Ingeminat tremulos naso crispante cachinnos . quae , inquam , explicatio ita se habet: ιάm vehementer irridet, ac cachinatur , ut totum corpus concutiat , nasum in rugas contrabat: Hinc monemus re te Persium a Se tano hoc loco inii
133. Moi ipsa subucula tare In enervem, e geratnatamq re Romanorum juvenit: n mollitiem jocatur argutissime , qui a
67쪽
η4 S E C T A N II aedicar olet. Capitis dum liberat aurum, Retia
tenui subuculae , vest sque cujuscumqtie ruga , non aliter ac si acri tormentorum genere mulctaretur, se taedi dolent: Sententiam sumpsit Sectanus ex Mart. Epig. Ioo. lib. II. , in quo de Lesbia De CathedrΛ qiotieisurgis, iam saepe notavi
P edicant miseram , Lesbia , te tunica. uas cum conata es dextrἀ , conata sinistia Vellere , cum lacrymis exἰmis, gemitu .
Is 3. Capitis erc. Totum hoc quoque mollem iuventam spectat , uti sunt comae reticulo inclusae, & adstrietae, ut in annulos decidant , de quibus Martialis lib. 2. Epig. 65. in Lalagem .
Unus de toto peccaverat orbe comarum Anniatis , ix certa nen bene 'us acu .
Et Seneca de bre v. vitae c. I a. omodo excandeseunt , si quid ex iuba decisum est ;si quid extra ordinem jacuit, nisi omnia in annulas suos reciderunt . et sq. Aurum eTe. Idest capillos flavi coloris: Frequentissimum hoc epithetum Poetis ad explicandam comarum pulchritudinem: Horat. I. Cerm. Ode 3. Cui flavam religas comam .
Et de Lucretia Ovid. a. Fasto: Forma placet, niveusque color , saoique capilli. Inest enim in flavore quaedam rutilitas instar auri: Sed colorem hunc in crine , uti impudicitiae notam , arguit Iuvenal Saty. 6. de Messalina impudica .
Et nigrum favo crinem absiondente galero . cum quo concordare videntur Euripides de amore . Amat specula , U crinitim υitiem.
Horatius , qui nobili scorto Pyrrhae dat flavam comam , Sesorte Virgil. lib. . Eneid. de Didone .e udum illi saυum Proserpina vertice crinem Abstulerat SI vera sententia Iunii comm. de coma cap. 9. , ubi censet indicari Didonem ex flavo crine parum pudicam , nam fava
68쪽
Subridensque novis quidquam contigit Urbe
corna olim habita meritoria . In hoc sensi loquiitum esse Sectanum. non abs re autumo , cum agatur de epnebis delicatis,& luxui deditis : cum caeterogii in pateat posse flavitiem comarum reserri ad decorem , de dignitatem , qua flavi crines , utique aurei, dantur primatibus feminis, de adhuc ipsis virginibus , imo ipsis Diis , Plisbo, Mercurio, Baccho, quod probare magna Poetarum copia facilὰ esset; loca enim ubique obvia : De hac materia alibi plura &c.
I S. Reticulo I c. Comas nutrit ut mulier, eas colligendo reticulo , ut sublato in ordines , & In anulos decidant. Sic molles , & delicatos perstringit, ex Iuve. Saty. a. v. 9S- ad corruptos nostri temporis mores se accomodando, qui scripsit
Rellaviumque comis auratum ingentibus implet. I SP Iucundus in aurem σc. Tacite', & secrete cum de alterius famae detrahendo agatur , ut ex infra dicendis liquet, innuitque hic vox subrident ; quoad vocum sensum concordant Cicero s. Verr. ,& a. de finibus, qui habet accedere, I admonere ad aurem: Sed in quantum ad sententIam, nullus inter tantos melius expressit, quam Marti. lib. I. Epig. 7. ubi Cinnam arguens, cui tantus detrahendi morbus insederat , ut ne Caesarem quidem aperte laudaret, inquit:
Garris in aurem semper omniatis Cinna , Rides A aurem, quaereris, arguis, plora I
Cantas in aurem, taces , clamas ;
Aιὸ nὸ penitus sedis hie ilii morbusu: saepe in aurem , Cinnὰ , Caesarem laudes De Cinna hoc vide Notas nostras ad v. 83. Saty. q. Homo autem jucundus latine dioitur , qui fabellas hilares semper habet in ore risum captandi gratia , quales sunt homines nullis seriis rebus addicti .
Is 6. Novis quid σe. Iuvenal. Saty. 6. v. qo I. damnans mulierum loquacitatem, & curiositatena, quae omnia explorabant , non sollim , quae in tota Urbe , verum etiam, quae in
toto orbe fiebant, notat . IIaec
69쪽
46 S a c T A N i Narrare incipias. Babilanus Natta coire Nititur in cassum tenera cum virgine ; Iamque
Sta ub judicio poenis, Patresque laborant ,
N o T ae. Haec eadem novis , quia toto fiat in Orbe . uid Seres , quid Thraces agant: secreta noverca, Fipueri: amet , quis decipiatur adulter . Babilanus tre. Babitanorum familia numerosissima
Romae, imo iii toto terrarum Orbe . Illustrem , & plebejam agnosces , & in sui sterilitate foecundissimam, lateque propagatam . Hanc Romae nescio exterus homo . Audi: novitium nomen est, licet vetiista progenies , Curjisque, &Pisonibus cxva , imo , uti credendum firmiter est , antiquior . Cuiuscumque cognominis tandem alibi, Babilanos Romana plebs uti fertur recenti commento illos appellat viros, qui ad coeundum sunt impotentes; unde nomen hoc derivarit, sateor
me nescire ; si plebem ipsam consulas idem profitebitur; Si
Philosophos, si Grammaticos , respondebunt voces esse adplaeitum inventas: Est apud Hethruscum vulgus affine vocabulum Babbiano , pro homine inerti, nulliusque pretii: ab hoc processisse Romanense Babitantini divinare est, sed non tamen improbabilis, penitiisque vana conjectura . 137. otia Te. Ex hac Babitanorum famῖlia maxῖme celebris homo, cuius historiolam, quisquis ille sit, compendiose narrat Satyricus.
I 38. Nishur in cassum Ure. Supponit Virginem duxisse , nec adhue virginitatis florem delibasse .
Is 9. Stat sub judicis πe. Satyrice dῖetiim , quippe sub
aequivoco pulcherrimo verbi flare , taxat Medicos , qui cause inservientes potius, quam veritati, non siae artificio robus Natig ad coeundum coram testibus ostendere conati sunt. Dicit igitur Sectanus, quod haec potentia momentanea fuit, &tantum sub judicIo , hoc est , dum Iudices , de Periti genitalia
inspicerent . Stare enIm pro potentia ad res Venereas acci-.pitur, ut videre est apud Mart. Epigr.73. lib. 3. non sat, magno Mentula flare tui . 1 9. Poenis
70쪽
16o de frigidulis jus dicunt. Maxima res es, Curiaque Discriptis hinc pugnat, ct inde libellis.
Adde etiam; viduam praegnantem fecit baruspex Pontimius , toto dum monserat sydera Caelo Fausa, Ducemq,aliquem spodet,Regemq;maritu. I Gellia, cui natos septem, totidemque puellas
rue ρ. Penistre. Cuius judicii prima pars est , ut PerItorum oculis penis ipse inspiciendus proponatur ad cognoscendum de defectibus naturalibus , & perpetuis. I sq. Fatresque laborant in. Iudices Ecclesiastici , ad quos
spectat de cauῖs matrimonium dirimentibus cognoscere propter reverentiam , dignitatemque Sacramenti. 16o. de frigidulis erc. Secundum leges , praecipue Canonicas, ad regulam Text. tot. tit. de frigid.&malefic. qu est. I. per tot., & ad omnium Canonistarum sententiam &c. I 6o. Maxis φ ta c. Puta , quia acriter hinc , inde a partibus promota. I 5 I. i Curiaque re. De multiplici Patronorum , Advocatorumque concertatione intelligendus hic locus , ac de voluminosa scripturarum , consiliorumque tarragine non tantum Iurisprudentum , sed etiam Medicorum arte elaborata.
Io I. Inscriptis re, Hoc loco Satyricus formam libellorum , qua nostri Causidici utuntur , demonitrat. Siquidem inscribere est scribere super , & in tergo , prout videre est snam Patronus , qui causam defendit desuper scribit , videliccte. g. Romana Domus pro D. N. N. contra D. N.N. I 62. Viauam V c. Iuven. Saty. 6. M AOq. Dicet quis υἰduam praegnatrrem feceris, τ quo.*ense : quibus verbis concumbat quaque, modis quot.I63. Pontimius e . Factum hoc forte ideale , demonstrativum tamen , quibus sermonibus alienae famae maculae inuri possint enicaciter. I 64. Ducemque aliquem S e. Vulgarium Astrologorum consuetae ineptiae . Ios. Geta