장음표시 사용
91쪽
68 3 Sic TA NIA cicere, atque1 abis, Stoica prandia crescant.
Sed quis ferre queat numeros, ct verba sonan
Graecorum assiduei duo,vel tria nominais quae 6s Hauserat Θ chartis nondum barbatus Achivis, Et tamen ins ix tanto sub judice Homerus Vapulat , ct misera nutant infronte corollae. Pergama, quid prosint, quid caede piatus Achilli Patroclus Hectorea, os tot ficula famam 7o Eripuit Calaber, nec dicitur amplius heros λ62. Ut Stoica prandia crescant Frugalitas Stoῖcorum notissima , facilis enim , & parcus horum victus fuit: Cibis naturalibus , leguminibus , & farre utebantur ad esum, ut thagorici , non vero carne , quod nefas putabant . De his Pers. Saty.3.
Haud tibi inexpertum curvos deprendere mores aQu.eque docet sapiens braccatis intita Medis Porticus in omnis,.quibus ty detonsa iuuentus
Inoigilat Aliquis, ex grandipasta polentd . 63. Sed quis ferre queat ure.. Reprehendit in Philodemo
I vitium assidue gracigandi; praecipue , 'uod , cum vix primist labris graeca elementa gustaverit, adeo superbus evasit , ut, ausus fuerit etiam maximos , venerabilesque vetustatis autho- res , Homerum nominatim , parvi Pendoro' . . 67. Vapulat lyc. Tanta est hominis petulantia , ut an ii gua Graeca vix abecedarius,od elementarius Homerum taXare, , suilillare set pius sit ausu . . 67. utant e c. Quia sorte tentavit coronam Principis Poetarum illi surripere τα 68. Pergama tyc. De bello Ilῖaco intelligit , in quo Hector ab Achille interfectus in ultionem amicissimi Patrocli, qui hujus sub terro cecidit : De his fuse Homerus in Iliad. o. Nec dicitur tyc. Sensus est ; Insueti Achilles , qui ce- Iebra-
92쪽
s A et Y x A I I. L 1 p. I. 69Graeculus haec audet, forsan majore cachinna Dignus, dum totam ducit per compita nonam Et mattulinus , Despertinusque pererrat Garrulus,'comites adhibet , creditque videri
lebratis ab Homero egregiis tuis, bellicisque virtutibus, postquam Herois titulum in nostram usque aetatem fama , & opinione rerum gestarum conservasti; nunc Calaber Philodemus actiones tuas serib perpendens, invenit male tibi convenire speciosum nomen , statimque hoc fatali decreto percussus decidis a glyriae vertice , quo hactenus sedilii , nec amplius Heros praedicaris. 7 I. Graecutus haec audet σe. Vel quia Calaber , idest in Magna Grecia ortus, vel quia sic per contemptum illum dicat Graeculum, ad differentiam eorum Graecorum , quos ante nominavit, qui celeberrimi, doctissimique apud omnes, si Philodemum tantum excipias , prout de te praedicat ipse, habiti . Res non insueta , quandoquidem , & hac voce per jO-
cum usus est Iuven. Saty. 3. V. 78. Graeculus exuriens in Coelum, tu geris, ibit . Id est, tam vafer , vilisque, ut nulla prorsus sit ars, seu bona, seu mala,quam ipse non profiteatur: inter quas Cic. pro Milo. ei tribuit assentationem , uti l propriam. Sive Ita dixit e vul- gato regionis more , ubi Provinciae accolae , in qua natus est Philodemus , vocantnr vulgo Grecaroli. 72. Num totam ducit Ere. Usque dum elapsa sit nona hora diei, assidue per Urbem vagatur , fidis sociatus comitibus , quibus uti Magister praesidet. Scribit autem usque ad nonam V rbem circuire solitum , quia ea erat hora prandii, ut de veterum more testatur Martiat. lib. q. Epig. 8.
Imperat extructos frangere nona toros .
hoc est lectos disturbare, quibus coenando accumberent. De hac re vide Stuckium lib. Antiq.Convivat. , ubi de nona late. 73. Et mattulῖnus cre. Haec loquendi sormula Graecis frequentissima , & ab ipsis in Romanos adventitia . Eam habemus ex Home. Odyst. 15. vesp.rtinus venit, 8., & Io. Iliad. ,
93쪽
s Antiatis Themidis juris, legumque peritus ;Cum nunquam vetulo cognatas codice blattas Depulerit, muresque arrodant undique Baldum.
O toga,qua sacrum cingis pudibunda bidental, v si
ibi, mattulini armabantur , Uic Hesternui promisit Ul es . Quin apud ipsos locutio haec etiam ad dies transi jt, quod nos hactenus, quod sciam, imitati non sumus . Nam Theocr.Idi. Io.& Hi pocr. lib. ., ωιδ' : ad exitum , dicit : Amo undecendius, obiit Ieprendius; idest, undecim dies elapsi sunt, quo amo : obiit die septimo. Inter Latinos Virg. AEneid.S. v. 63.
minus aeneas se matautinus agebat .
Huc trahi potest illud Mart . lib. 3. Epig-2. Nee mitulina mihi fronte Oenis . Quod explicat in Comm. Colle ii, iripi supercitu : mane enim non pransi homines sunt severi : λrte apte ad ostendendum huc a nostro authore tendi, nempe ad aucupandam coenam tot Philodemi circumeationes fieri, non enim casu de hora nona mentio facta est, quae hora coenae apud veteres , ut alibi notavimus . 7s. Antisses Themidis tre. Deae scilicet iustitiae, & honestatis Sacerdos : eleganter pro summo juris perito . Irridet eum Seetanus, qnod ne quidem ullum ex veteribus , & doctissimis Iurisprudentibus , vel ipsorum librorum titulum legerit. 75. Cum nunquam ire. Idem demonstrativo hoc probat argumento , deducto a pulvere, tineis, & corrosione murum; quod non evenit libris, qui frequenter prae manibus habentur , assidueque teruntur digitis . 78. O toga ere. Non Romanorum toga hic significatur , ex qua Virg. AEneid. I.
Romanos rerum dominos , gememque togatam .
dixἰt; deque ea Laberius apud Macrob., Propert. lib.' Elegiar. , Lipsius lib. 2. Elect. c. . 13. , Dion s. lib.3. Antiquit. , Tertuli. de Pallio, Isidor. lib. 9. cap.r . Se alii . Sed agitur de alia toga , quae Romae nunc propria est Causidicornm , de
94쪽
SΑτYRA II. L 18. I. si te Romani tangit ja Iura decoris 8o I precor immundis augere peculia Verpis, Namsatius nummo pro abi aenebris uno
Pendula per vicos, , rupto marcida AD , mfordes jam pati, dicique per Urbem Te phaleras tardis praebere, ct ephippia onagris
Oratorum forensium , quos Apuleius Incessens , a vulture, qui cadavera summe affectat, ex eo quod eis concessum sit in medio foro latrocinIum , togatos viatureios iam ex tunc nominavit , ut quibus sanguinaria rapacitate homines excarnificari moris sit. v. 78- . Fidentat ae c. Dictus supra Philodemus aniso Τhemiadis , hinc serte eum modo sacrum per jocum pr*dicat , utens voce bidental . Hoc etenim nomine nuncupabatur , quicquid fulmine percussum binis bidentibus , vel ovibus expiandum erat. Locum fulmine tactum seliti erant Ethnici claudere, de sepire, quia sacrum, sed mali ominis: ut apud Perse Saty.a.
Τrse iaces Iucis , evirandumque bidentat. 8r. Nam satius nummo ere. Satius est eam togam Hebraeis vendere , indeque aliquod , etsi tenui ismum lucrum capere . 22. Pendula per vicos lyc. SolentJudaei in Urbe cium venum exponunt vestes , illas appendere parietibus domorum quacumque in via, ut praetereuntes illiciant. Unde ait author minorem fore injuriam Romanae togae suspendi, & quasi jugulari Ardidis Hebraeorum manibus , quam Philodemo i
83- quam fordei lyc.. Meliusque uno etiam obolo prostabit utenti ea pauperi, qui prppriam non habeat, quam Philodemum , etsi eius dominum , vestiendo, immunda fieri, & minus decora , itaut de ea dicatur recte, qnod asinum ornet, indeque respectu ipsius Philodemi proverbium probetur Italiciam , idem esse ei togam gestare, quam meiter D sella ali asino. 24 Guaarii σς. Oaasor Anus sylvestris, cujus nomen dedu-
95쪽
8 s Indua; banc potius t Ar, dirusque satelles
Cum personatus captat ,fallitque nocentes;
deductum e graeco fonte,videlicet ex 'όνοι asinias, sylvester, seu agrestis. Hoc nomine ad quemcum3;asinum signandum uti sunt non infrequenter latini , atque inter eos Cic ad Attic. lib.6. Differentiam dat Varro lib. a. c. 6. de re ruit.
Dorum duo genera, unum ferum , quos vocant onagros , alte
rum mansuetum . Adde Martiat. lib. I 3. Epigr. 97. Dum tener est Onager , solaque Lalim matre Pascitur; hoc insani , sed breve nomen habet.& Epigr-ior. ejusdem libri. Pulcher adest Onager: misti venatio debet Dentis Eoirhei : iam removere sinus . Induat Melius etiam tua toga, o Philodeme , vestiet Satellitem , qui ad fallendum aliquem criminis reum , ne ab eo dignoscatur , tunc chin carcerandum ex Iudicis decreto curat , vestem mutat , sorteque topatus incedere aliquando solet . Hoc ab Ecclesiastico habitu mutuare praesidium satellitibus forsitan non tam bene, ni per summum abusum jam factus fuerit civilis,& pene dixerim prophanus hujusmodi habitus , utentibus eo indistinete Medicis , Procuratoribus , & cunctis omnino, quibus magis arriserit ejusdem Vestis seu genium , seu commoditas ; ita ut non amplius agnoscas , qui Deo , qui saeculo militent, & reverentia iis debita pessundentur, ea scilicet ratione , quod sciamus togam hanc pridem uni Clero addictam , in s culares homines detestabili consuetudine transiisse, hodIernosque Ecclesiasticos ita ab ea abhorrere, proh nefas i ut videantur Clericatui renunciasse, vitamque laicam in vestium brevitate , luxu , & sorma assurra-psisse. Quod & ulterius progressurum esse timere debuissemus,
ni SANcrissi Mi PRivcipis vigilantia , pietas,& religio tanto malo talubritate decretorum , poenarumque minis , & execu tione aptam medicinam adhibuisset. Utinam pari providentia reddat Clero vestes mas, quae talares nuncupantur , prophanisque hominibus gestandas inhibeat , unde Ecclesiae Mi-1iistris debitus reddatur honos , eorum vita , tuto sit in exemplum
96쪽
SΑτYRA II. L i n. I. 73VH Nice, ct turpis medicato Panthea vultu
plum aedificationis , nec iis amplius ea mala , criminave Im- utentiir , quae promiscuus cum laicis vestium usus in solos Ec-esiasticos communi credulitate refundit. Sed notam stribo ,
87. . VNice ty c. Nicis, & Pantheae nomina , ut opi ior, pro libitu ab authore inventa , & hic posita , genericeque de omnibus Romanis foeminis sumpta , ut apparet eX not. 88.& seqq. , licet revera Pantheam habeat Xenophon lib. .. Cyri p., de qua in sequenti nota . Quia tamen in his Graecismum aliquod agnosco, libenter in re jocor: Si ergo velimus Sectanum dixi se Nicem a rixa, jurgium, concertatio , ecce, quod habemus mulierem rixosam, pervicacem, inquietamque.
Si a mi κ., victoria derivavit, est nobis generosa , fortis, &magnanima. Seligat Lector, uti placuerit; ego secundana magis probo , memor Athenis Palladi erectam Statuam , Αε,νὰν appellatam , cujus in dextra malum punicum , sinistravero robur , & imperium ostentans , uti concordiae, sortitudinis , & generositatis symbolum: Forsan delicatam, lascivamque notavit ab unguento, odoramentoque Niceroniano, dicto ab ejus excellenti artifice Nicerote Mart. lib.6. Epig. ss.
Et lib. X. Epigr. 38M mbis ebria Nicerotianss.
Addo Niceteria vestes peregrinas, phrlacteria alias dictas, quae victoribus datae,collo pendebant, probabiliterque Nicem nostram ex haz voce deductam, quia amet extera in vestiendo serica i & ornamenta , eaque frequentissime mutet, prout sese offert occasio . Sed de Nice satis . 87. Panthea es c. Hoc nomine scrib t Xenoph. loc. paulo ante cit. vocatam fuisse uxorem Abradatae Regis Surorum, ut forma,ita castitate insignem , virique , licet irrationabiliter,& ad nauseam zelotypi, amantissimam; Sed non hic charaeter noItrae Pantheae , quam turpem , medicatoque vultu, idest sucato indecoram fatetur Sectanus. Aptius hac voce vetulam
quamdam indigitari autumo, b quidem lascivam ,&super- . Κ bam,
97쪽
Tempore, quo longam pubes Romano fatigat j
bam, imo vanam, & talem profecto , quae sua venustate adhuc sibi amatores posse expiscari credat: caiio ad senectutem Satyrico ii ostro potuit placuille vulgare illud adagium de homine decrepito, de quo dicimus: ha piis anni deua Rotonda . 1 asi quidem vulgus appellat Templum illud toti Orbi Terrarum celeberrimum , Diis omnibus ab Agrippa dicatum , & Pan theon dictum, nunc Dei para: Sanctisque Christiana Religione
sacratum. Relationem eamdem habere potuit ad signa Panthea , eaque vetustissima , quorum aliqua adhuc in cimeliis nobilissimis visuntur, exhibetque eruditus Sponius in Misceli. erudit. antiq. lib. I. sect. I. rt. 3. , quae & antiquissima , & no-b lissima antiquitatis monumenta jure merito nostra aetas Veneratur . Ha c porro nil aliud erant, quam imagines , quae omnes Deos , ut etymon ipsum indicat , aut saltem plurimos reserebant: Hoc si ad nostram Pantheam referemus, fatebimur aetatis vitio aliqua ex parte corrosam, ut sunt vetera aereasiona , indicatque additum turpis, sed tamen qu e pulchra haberi velit, & tanquam Dea , ab amatoribus adorari, unde superba, sicut ex fucata, linitaque vario pigmentorum genere facie lasci Ua- . . . S . Medicato vulati tre. Idest medicamentis admixtis,pi mentisque fucatum , quin venenis linitum , quIa licet medicina proprie remedium sit, quo quis curatur , unde de facie etiam dicitur, clim quis ad eius velandas maculas , candorem, roseamque colorem conciliandum linimenta superinducit , potest tamen etiam in eo sensu hic accipi, quo Grammatici pro veneno accipiunt, nam plerumque talis fucus , qui faciei mangonirandae inservit, e venenatis conficitur materiis a Sic de venenatis armis dixit medicata Silius lib.7.
posuitque Mart. lib. Stercore fucatus Cocodrilli . 88. Tempore t c. Idest vestiant potius togam Philodemicam Nice,& Panthea Bacchanalium diebus,rimo potius omnes eae foeminae, quae praeter fas incedere personatae ἐraesumpse .
98쪽
Flaminiam,'rapidissertur lascivia bigis; so .ndoquidemsenis vetuit discurrere ters
Praetor equis, raroque madent 2sanguine ludi.
runt , vestItae , uti dicebant , da Abbatiat. 88. Pubes Romana V c. I ii velitui Romana ipso Bacchanalium tempore viam Flaminiam , que a Porta huius nominis ad Palatium Venetum, vulgo S. Marci, late patet, frequentare solet. 89. Et rapidis e c. Ad utrumque sexum reser lasciviam hanc , & dic tam foeminas , quam mares personatos biai per per hanc viam vectari lascivientes , idest plus mollitiei Inquit Valla in Ra idensem quam roboris , aut conita .itiae habentes , consuetum otiosae Iuventutis vitium : non enim puto vocem hanc lasciυiam ita stricte accipiendam, ut omnes quot quot impudicos , salacesque notet; admitto tamen etiam in hoc sensu respectu pii irimorum esse intelligendam .po. Gandoquidem lyc', seu currus in Bacchanalibus senis equis trahebantur per Flaminiam , idque censebatur ad decorem maxime pertinere ς At ab his abstinere tuisa juventa tum ad evitandos tumultus , cum ad arcenda mala , quae Dequenter occurrebant ex imperitia , vel incuria, aut arrogantia nobilium juvenum , qui aurigas agebant . 9 I. Praetore c. Urbis Gubernator, ad quem spcctae hujusmodi edicta , quae Urbis pacem , quietemque conservant , conficere , observanda proponere , & sub poenarum comminatione publicare. Huic muneri ita eritissime prae est hodie Raynutius e Marchionibus Palla vicinis, non minus nobilitate generis, quam virtute,prudentia,rerum gerendarum peritia,pietate , & integritate praeclarus . Praetorem porro recte nuncupat , quia Iocum veteris praetoris eum tenere , imo idem penitus esse , non est ambigendum , tunc cum florente Republica Romana factum , ut avocatis a bellis linitimis Consulibus , cum non esset in Civitate , qui jus reddere pollet , ut Praetor crearetur Urbanus , qui S: ius redderet in Urbe, capitalibus criminibus quae ruret, institutuin est, quia in ad-
99쪽
76 Sac TAMIFallimur, ecce liber Corvini pumice mundus, Perque manus volitat multo circumlitus auro Desuper,stcultae ridet membrana tabellae;
9s Author quis I Philodemus erat. Date serta Ca
Infano capiti, Saurosed qualia Ph bus. Non hic disinae dictat praecepta poesis, Se tertii ; caules ,st .i Anciput ag re
modum Historiae Romanae Scriptores passim habent. 9 I. Rarὸque e re. Id est postquam hoc prohibetur, non ad ebintra hos dies seequentes mortes audiuntur, visunturque eorum , qui pedibus ambulare coguntur , quique vix equorum violentos impetus, rhedarumque invicem sibi acres concur
yr. Ecce liber in c. Philodemi liberculus sub titulo Di Orso di Bione Crauo Pastore Arcade , qui jungitur Endimioni , ad
captandam samam circumfertur luperius deauratus , beneque ornatus , ac speciose librariorum arte elucubratus , vel potius ejus dialogos continens , ut notavit Scholiastes Coloniensis . 92. Corvinἰ pumice N e. Optime emulatus illud Horatii . Scilicet ut prostes Sosiorum pumice mundus.
Sicuti enim Sosii illa et a te celebres librarii, ita hodie CorvInus 93. Date serta Camgnae re. Illudit non minus libello, quam authori ejusdem , cui vult a Musis , atque Phebo nobilis limam parari coronam, non e lauro , qualis Poetarum erat, sed ex cornibus , quae Satyris in fronte dantur; ni potius ad Midam alludat, cui ab Apolline aures asininae attributae. 97. Non hic diυinae Urc. In eo tractatu Philodemus praecepta poetica tradere somniavit regulis tamen vagantibus , Incertis, ac male habendo ipsos etiam Poetarum principes ,
quoniam cuncta suae doctrinae fundamenta in somniata luce universali ponit. 98. dea fleriis e re. Imo delirat , ineptia ne maximas sci ibit, easque vilissimas, prout sunt inter edulia caules, de sal-
100쪽
SATYRA II. Lin. I. 77Somniat,'fribit. Calamo quἱ temperet ille, Io o Dums bi blanditur, dum corda inuata perurit
Verborum urtica,'scabies male nata loquendi ξTe contra Endymion voces essundit amaras ,
Testaturque Deas, ct rusica Numina flvae , Non oculi Phoebae, telumque Cupidinis , illum ros Ἱysicula appendix, po remaq; pagina tangit.
Scilicet immeritam non parcis perdere chartam ,
salsamenta, iuxta Illud Persit Saty.6. v.7o. Mibi festά luee eoquatur urtica, V Asfavumosum sinciput aure . 98. Caules, ta Μ, es e. Genus ferculi,vulgo cavolata, apud rusticos , & bubulcos usitatissimum; fit enim pulmentum ex Caulibus praecipue, & carne suilla, quod tamen ad nobilium etiam mensas additis exquisitioribus condimentis transsatum est, maxime cum recreationis gratia ad suburbana rura divertunt. Sensus igitur est, Philodemum adeo amantem , cupidumque rustici hujus serculi , ut etiam in somniis illud concupiscat, Ze suspiret; talique pulcherrima id ea correptus scribere aggrediatur, seu potius ineptire, ut ideae respondeat.1o I. Verborum urtica ta c. Pro prurigine , Sc ad venerem incitamento scripst Iuven. Saty. a. & II. Sectanus autem a
simili, pro scribendi libidine .
Io I. Et scabies male nata es e. Optime transatum adscripturientes , & locutulejos , qui quanto plus loquuntur , tanto magis ad loquendum incenduntur ; sicuti evenit scabie laborantibus, qui scalpendo pruriginem acuunt ΙΟΣ. Te contra Endrmion V e. Endymion pastor fuit, qui fingitur a Luna adamatus . De eo cecinit Italico metro Poeta quidam nobilis , & celeberrimus; Philodemus autem huic opusculo sub nomine Bionis Cratet aliud a se exaratum addidit, quod, quia invenustum, atque insulsum , necta on temerarium sit, merito a Sectano ipse Endymion dolens inducitur,