장음표시 사용
111쪽
res, Reges, Reginae, quo inque jure, vel haereditario, vel electivo, Regnum aut Imperium obtineant. 2. Principes, qui in Prin. cipatu suo supremam habent Iurisdictio. Dem. 3. Comitia generalia eujuslibet Regionis, imo, dc Civitatis quae est juris sui. mn competit haee potestas Marchionibus, Comitibus, & similibus Dominis , qui Iurisdictionem tantummodb inferiorem in Vases allos suos obtinerit ; multo minus Colle. piorum , & Academiarum Praesectis, di Patribus familias, qui lieEt filios tuos e sendi atque puniendi potestatem habeant, in eos tamen non habent potestatem juri. dieἡ eoactivam, qualis extat in Iudicibus, qui Principis vice ae nomine jus dieunt ;sed tantummodo monomicam , qua poenis gravioribus, careere , exilio, mutilatione, o e. Subditos suos perstringere minimEpossunt
a IIER. a. In matbus vigeat potestas legislativa Ecelesiastica R. I. Primus omn um Sum. Pontifex potestate gaudet condendi leges , quae ubique terrarum Fideles adstringant. Frustra qui p. pe dictum fuisset Petro. Ze Sueeessoribus e S. I sce oves mea3 , si legibus opportunis commissum sibi pecus, per vias rectas agere non possent.
probatum eadem praeditus est potestate ;clim universam Dei Ecelesiam exhibeat. 3. Cardinales, qui tune temporis in Cleri Romani locum suffecti sunt , Sede Romana vacante , si ab electione violenter impediamur, Decreta condere possunt pr visionalia ad Eeclesiastieam disciplinam sartam tectam , servandam . Quod probatur
Dcto Clerici Rnmani , qui Sede vacantemst Fabiani obitum provisionaliter sanet.
vit, ut lapsis; in mortis periculo sacra Com- unione donarentur , lieἡt totum poeni- territae suae cursum non explevissent. 4. Concilia Provinetalia possunt leges ser- re p. o universa Provincia ; eum eam reis praesentent, proindeque possint quaecumque
ipsa potest. . Episcopi omnes pro suis respectivi
Diceresibus leges serre possunt : Idque probatur tum ex Act. II. ubi scribitur Episeo. pos esse positos 1 Spiritu sancto ad regen. dam Dei Ecclesiam , tum ex continua Omnium Ecclesiae saeculorum praxi , tum ex multis legibus ; quas Episcopi condiderunt cum totius Ecclesiae applausu . 6. Capitula Cathedralia qui Sede vaean. te Iarildictionem Episcopalem habent, dun. taxat transeuntem , leges ferre non possunt nisi provisonaliter, dum nempe disciplinam Ecclesiasticam tuendi gravis urget necessiistas. Cautum est enim in Iure Canonico ne quid Sede vaeante inllovetur. . Abbates exempti ordinum Religioso. rum , Capitula Generalia, & Provincialia ,
aliique Pimati , qui Iurisdictione quasi E.
piseopali gaudent , quique verε sunt Oidiis narii , leges eondere valent , nisi tamen , jure aut consuetudine. prohibeantur, uti revera in multis Ordinibus sunt prohibiti. 8. Praelati Episcopis inferiores, qui Iurisdictionem quasi Episcopalem non habent , Parochi , Rectores Facultatum , Collegioωrum , Conventuum , cte. leges condere non valent, sed praecepta duntaxat aut statuta eum persectae Communitatis curam non
habeant, nee gladii spiritualis potestate do
ibae fit materia , eirca quam Leges
DE objecto seu materia legum tria sun dexponenda . I. maenam si propria legis tum Civilis, tum Canonicae , mateistia. a. Utram ut aque lex actus interno
praecipere valeat. 3. Utram modus finisque legis eadant sub praecepto ; sit igitur. g. r. Quaenam fit Legis tum Civilis , tum canonics , propria materia Non T X Legum diverso fine diversa
a eruitur legum materia. Cum erisgo Lex Civilis bonum Communitatis temisporale respiciat, & Ecclesiastica spirituale, illa nisi ci rea temporales , ista circa lpirituales, res versari nequit: Unde . Dico I. Civilis potestas ei rea res finem supernaturalem spectantes, Fidei, ni mirum, Sacramentorum , de Eeclesa sileae Discis,li
nae , leges condere non valet.
Prob. Quia solis Ecclesiae supremis Pastoribus, non autem Civilibus Potestati hiis e concredita fuit a Christo Domino ligandi atque solvendi facultas , munusqbie commis in sum docendi ac regendi Populos. Ipsis qu'ppe , non Principibus, dictum est : Taser oves meas: Poscite qai in vobis est gregem: Quaecumque solveritis super terram, dic. Confir/n. Ex Nicolao Papa ad Miehae. lem Imperatorem scribente . Imperium mostrum , inquit, suis publicae rei administrationibus debet esse contentum , non usu ρare quae
112쪽
Diss. I. De Legibus in communi. 77
q e Saeerdotibus Domini solum eonveniunt . . . . Quoniam idem Mediat ον Dei , is, bominum homo Christus Iesus M actibus propriis , is dignitatibus distinctis ossieta pote satis utriusque deerevit propria . . : Ut, MCbridiani Imperatores prae aeterna vita Ponti ibus induerent, ἐν Tontifices pro eurμ
temporalium tantummodo reνum imperialibus Legibus uterentur, quatenui spiritualis actis
a carnatibus distaret incursibum, ἐγ ideo mi. Istans Deo minime se negotiis faecularibus im- Nicaret ; ae vicissim non ille νebus didinis pro de re videretuν , qui esset negoIiis saecv- Iaribus implieatur. Os ius Cordula Episci a p. S. Iohan. in Epist. ad solit. vit. ag. Constan. tinum Imperatorem se alloquitur: Tibi Deus Imperium commisit, nisis quae sunt Ecelestae
cencredit. Et quemadmodum , qui tuum Imperium malignis oeulis earpit coηtradicit ordinationi divinae, ita is tu eatae ne quaesunt Ecclesiae ad te trabens , magno crimini , eb.
noxius fias . Date , scriptum est , qas sunt Caesaris caesari , ut quae Dei Deo. Neque igitur, fas est nobis Imperium tenere; neque tu thymiamatum , is sacrorum pGestarem habes, Imperator. Oblic. Multa Imperatorum Deereta, maximE Iustiniani , de Caroli Maeni , quae
Ecclesiae Regimen spirituale spectant. n. t. Nonnullos imperatores , dc Reges multa , in Ecclesia ab ulu temerario quan . doque sibi arrogalla , quae jure sibi mini.
me competebant. a. Ipsorum circa res spiis rituales statuta nullam vim habent, aut unis quam habuerunt, nisi quatenus vel expresso , vel tacito Ecclesiae consentu fi mala sunt. 3. Plerique Principes Christiani, pro tua , qua praestabant, pietate , Ed ctis suis euram impenderunt , ut latae ab Ecelesia Leges, di Canones servarentur . quod nedum a potestate a Deo fhi ccncessa facere ossunt, sed . di debent , ut Leo Magnus eoni Augusto scribis , Epist. 7s. Debe3,1nicvjest, ineunctanter advertere Regiam pote.
Iatem tibi non solum ad Mundi relimen, sed maxime ad Ecel f pr.esidium , esse eosia
Dico II. Eeelesae legis aliva potestas eir. ea res tantummodo spirituales versatur, nec in temporales , exporrigi potest. Tr . Ecelesia nulla potelia te atque auctoritate praeliat , nisi ea quam Christus Dominus administravit , & Apostolis suis administrandam tradidit. Atqui nullam nisi spiri tualem, minime vero civilem , & temporalem , administiavit , re Apostolis administrandam tradidit, clim ip emet disat, Ioan . i 8. Regetum meum non est de hoe mando Ergo. Hanc veritatem firmant suptli altari Nicolai Papae , & D. Athanasii Textus , quibus constat Christum Dominum utriusque potestatis, Civilis nempe,& Ecclesiae, Gisia decrevisse propria ; de eos qui offi-eium sbi non proprium usurpant ordiratio
ni divinae contradicere. g. 2. Utraem nedum actus exteνui, sed is
interni, Legibus subjaceant humanis NM. A Ctus internus multipliciter spe- αα ctari potest: I. Vel quatenus
nullam habet cum externo e neAionem , ut oratio pure mentalis; vel quatenus cum ipso aliquam habet, ut oratio vocalis tam iit, de mentalis . a. Achus internus conis nexionem habet eum externo duplici modo ; accidentaliter , 8c extrinseeε , ita ut actus externus in genere moris sine eo sub. sistere possit , ut oratio facta ad obtinendam vel castitatem , vel peccatorum remissi nem: essentialiter, & intrinsece, ita ut sine ipso in genere moris nequeat subsiliere. I. Actus internus essentialem eonnexionem habere potest eum externo ; vel prout necessarius est , ut actus externus sit humanus;
id est, quod voluntariἡ dc deliberat ε sal;
vel prout necessarius est , ut actus exte nus sit moraliter bonus : His notatis. Dieo l. Lex Civilis praecipere aut prohibere non potest actus putε internos, nec eos qui a te dentaliter tantum externis sunt connexi , bene tamen actus internos essentialiter externis connexos .
Prob. I. Pars . Nulla potestas praecipeream prohibere potest , nisi ea quae necessaria sunt ad finem , ad quem instituta est, assequendum: Atqui ei vilis potestas non est instituta, nisi ad parem, de tranquilitatem
Communitatis conservandam , quae sane absque actibus mere internis, aut acciden taliter tantom exterioribus connexis , ob.
tineri potest; Ergo eos praeeipere aut pro hibere minimε valet. Prob. I. Pars. Oui actum unum potest
praecipere, potest, & alium , sine quo actus ille subsistere nequit ; sed Ptinceps aut Judex civilis a fortiori Ecclesiasticus praeci,
pere potest actum externum , qui absque actu interno subsistere nequit. Nam Plinceps aut Iudex civilis praecipere potest , ut quis, V. g. Iuramentum praestet, aut Matri monium ineat cum puella quam seduxit, aut domum, agrum vel ossicium, quo in Reipub. perniciem abutitur, vendat; qui actus
113쪽
externi absque interno, voluntate nimirum , di intentione, omninb ei e non possunt . Ergo, &c. Dico H. Lex Canonica nedum actus inisternos, sine quibus actus externi moraliter boni esse non possunt; sed, & actus internos accidentaliter tantummodo actibus externis annexos, imb, & meth internos verε ac proprie praecipere potest aut prohibere. Prob. I. Pars. Quarumdam Propositionum damnatione , qua constat Eeelesiam
h s, & similes actus vel ε, & proprie pra cipere. I. Propositior Haerepto de Horis non eis satisfacit , qui voluntarie labiis
tantum , non autem mente orat . Damna
ta fuit , Clero Gallicano an. ITco. a. Prop. Eidem Getis, praeeepto saerum audiendi satisfit per reverentiam exteriorem tantum, animo Iicet voluntarie in aliena . ivi imprata cultatione defixo . Ab eodem fuit damnata . 3. Prop. Traecepto communio
nis annuae fatii fit per fuerilegam Dominici
Corporis manducationem. Damnata ab Inn.
X l. 4. Prop. sui facit confusionem volum rarie nullam , satis Deit Eccle ae praecepto . Damnata ab Alex. v II. Ergo veri ab Eccle M praecipi possunt, & praeeipiuntur actus interni, attentio, contritio, devotio, &e. sine quibus actus externi moraliter boni
Diees. Praeeeptum est non Ecclesiae, sed Iuris naturalis, di divini, ut dum quis orat, vel Saero interest , vel ad Consessionem , aut ad sacram Synaxim accedit , reveren . ter , devote , dc attenti hae et omnia peris
R. Hae minus aptὶ dicitur ; eam de ju. re naturali aut divino in supradictis propo. sitionibus nulla sit quaellio. Nee enim qui
has docuerunt propositiones , unquam negare potuerunt aut voluerunt, praeceptum
esse Iuris naturalis, & divini, ut supradicta
debita attentione ac devotione peragerentur, sive libere, sive ex praecepto fierent; sed immerito contendebant , per actiones externas indebite, & ab que necessariis actibus internis elicitas praeceptis Ecclesiae satisfieri; oc id praeelse ab Ecelesia damnatum et t. Quod si autem per solos actus externos, neglectis internis, iis praeceptis Ecclesiasticis non satisfit , consequens est actus internos, nedum 1 Iare naturali, didi vino, sed de ab iplamet Ecclesia verE ac proprie praeti pl. Prob. 2. Pars. Si Eeeles a Fidelibus jeju nium inliceret ad parem inter Prinei pesChrilli auos obtinendam, aut ad Iedaddam pestilentiam, illa intentio esset actus acetis dentaliter actui externo Jejunii connexus. Atqui Ecclesia Fidelibus praecipere potest, ut inter jejunandum hane intentionem Fideistes sibi proponant; Ergo praecipere potest actum internum exteriori accidentaliter eon.
Hob. 3. Pars r. Ea lex praecipere potest quidquid ad finem, ad quem instituta est, nos conducit : Atqui actus meto interni maximi ad salutem aeternam, quae est finis proprius Legis Canonicae , nos conducunt; Ergo eos praecipere potest. Prob. 2. Dum Ecclesia prohibet, ne die
Veneris earnem comedamus . prohibet si,mul voluntatem , Oe proposirum eam commedendi ; ita ut qui eificaciter carnem comedere sibi in animo proponeret, licet de facto non comederet , peccaret morta liter eontra praeceptum Ecclesiae; Ergo Ecclesia praeeipere potest actus merὲ internos. Dices. voluntatem carnem comedendi
ab Ecelesia quidem prohiberi, non dis ctὸ, & primario, sed indirecte. di secundario, quatenus stilicet Ecclesia carnium
mandueationem prohibere nequit , qui prohibeat simul comedendi voluntatem , quae ad externam comestionem reducitur. R. si Ecclesia earnium comestionem prinhibere nequeat . quin prohibeat simul comestionis proponium; Ergo hoc propositum vere ae propriε prohibet, sicut vere ac pro-m iE prohibet realem eomestionem . De in. de ex hoe ratiocinio sequeretur voluntatem internam falsum testimonium serendi, vera ac propriε a Deo non prohiberi, quia indirecth tantum inhibetur, quatenus nempEhaec voluntas ad reale salsum testimonium reducitur: Unde quemadmodum voluntas interna salsum dicendi testimonium ver εae propriε 1 Deo prohibetur, quia ipsa adteale falsum testimonium redueitur ἰ ita , dc voluntas interna carnes eomedendi die Veneris, ver E ae proprii ab Ecclesia veta. tur, quia haee in reali comestione concluaditur.
Prob. 3. In variis Conciliis, spetiatim iaTrident. in Proae m. se s. o. Distrim2s in. bibitur, ne deinceps audeat quisquam amer . nedum praedicare , ἐν detere, quod opus externum spectat ; sed is'. credere , qu dactum intei num dicit , quam presenti De- ercto statuitur, im declaratur. Et Elem. XI. in sua Constitutione Uineam Domini Saba. oth autentice declaravit obedientiam Constitutionibus in n. X. & Alexand. VII. cir-sa factum Iansenti debitam minime imple.
114쪽
Diff. I. De Legibus in communi. 7s
ri per obsequiosum silentium; sed quemlibet, damnatum in V. Propositionibus Libri
Iansentani sensum, non ore duntaxat, sed di corde rejicere ae damnare districtὰ ten ri, nec alia mente aliove animo formulae
subscribi licitum esse; Ergo, dcc. Dices. Ecclesia prohibet aliter sentire aut credere, quatenus id jam a Lege divinave tuum est.
N. I. Ecclesia non alia ratione prohibet
aliter sentire aut eredere, quam aliter praedicare, & docere ; Atqui ἡer auctoritatem sibi , Deo concessam vere ae propriε prinhibet aliter docere, dc praedicare; Ergo, re aliter sentire, de eredere. a. Ex hae responsione sequeretur Ecclesiam non vere ac
propiti in hibere , aliter do te, & praedicare, elim id lege divina sit vetitum. 3. Lex Divina prohibet aliter sentire, dc do. cere, quia praecis8 id vetat Ecclesia, cui Obsequium omne praestare nos jubet. Si enim Ecclesia non praeciperet , v. g. facto an leniano internam fidem adhibere, nulla ex p.irte legis Divinae , cirea id extaret obi gatio. q. Nihil vetat, quom inlis Ecclesia praecipiat, aut prohibeat sub una ratio.
ne, quod jam sub alia , lege Divina praeceptum aut inhibitum est. Num quotidie Consessarii pro satisfactione poenitentibus
mandant opera exercenda, quae I lege di. vina aut Canonica jam sunt imperata Objie. r. D. Thom. i. a. q. 9 r. a. q. De
his, inquit, potest homo legem ferre, de quibus potest Judieare. Iudicium autem hominis non potest esse de interioribus motibus qui arent, sed solum de exterioribus qui apparent .
R. D. Thom. ibi verba non facere deIege secundam vim directivam, seu quat nus actus nostros regulare ae dirigere potest; ad quod non requiritur, ut Luislator de illis judicare possit, dc serte sententiam; sed de lege seeundam vim mactivam, seu quatenus debet Legislator delinquentes corrigere , Ac ad legis exeeutionem urgere; ad quod sanε requiritur, ut possit de actibus subditorum suorum judicare. Inst. Nulla est legislativa Potestas, nisi ea quae ad obediendum cogere valet; Ergo si lex enere non potest, non est vera lex, utpote inutilis.
R. Nulla est Potestas legislativa, nisi ea vae δε se cogere potest, C. quae per accio ens non potest cogere, N. Potes Mi quip- legislativae accidenta trist, quod cognoscat aut non cognoscat legum suarum prae Varicatores, quos profecto cogere nequit, nisi eos noverit. Unde si eos cogere ae punire non possit, quia ipsos non novit, id non impedit quominus si semper vera Potestas legislativa ; quemadmodum vera esset lex, quae euilibet Fideli praeciperet. ut seereici Pialterium recitaret, licet Eceleis si a scire non posset, utram a quolibet Fideli recitatum fuisset, dc per accidens ad illud recitandum ipsum cogere non vale. ret. Deinde negatur, qvba lex quae esse. re non posset, foret inutilis, cam ad dirigendos ae regulandos subditos, quos in eo isseientia ligaret, plurim sim conduceret:
Obsee. a. Ecclesia nullam habet Iurisdictionem, nisi in Fidelium visibilem Meteistatem ; Ergo ejus auctoritas non nisi in a. tus editernos qui visibilitatem Eeelesiae eonisi lituunt, extendi potest. N. Neg. Conseq.
Siquidem ideb Eeelesia Fidelium Societati Civili actus internos praecipere potest, quia
ipsi ad finem supernaturalem hane viisibilem Societatem conducunt, non secus ae
externi. Tertia pars anteactae conclusionis, in pia M.
ruitur Eccusiam actio sci mea internos, vere, ac proprah praecipere , aut prohibere posse, communiori Theslogorum sententiae adversarvidetuν. Etenim, Dociores nos issunt, qui eum authore nostra in Ecclesia ratem potestatem Μη sunt ; sed Benedictus XIV. Qsis contrarium
existimas D. Thomam, eum quo uetarisam ι
dat sententiam . Ipse enim isserens δε faciatio assisendi ab haeresi occulta, sic ad rem ait lib. p. e. q. n. 4. Ecclesia, sicuti non potest per se, directh, & i in mediath praecipere, aut prohibere actum mest internum , iuxta communem Theologorum sententiam, quam cum S. Tho
reet de legib. c. I a. per tot. I ita non potest haeresim, quae in exteriorem actum non prodit, censura perstringere. Cum igitur Pontifex sapientissimus communem appetist Theologorum sententiam, opinissem illorum , qui ta em ρ testatem in Ecclesia non agnoscunt, ipsi adhaere
g. 3. Γινὼm modus misque Legis ea antsub praerepto δ
M. Ub hae quaestione multa emipimo ctuntur ad praxim utilia , quae nam videlicet actui sint nee essaria, ut per eum verε lex adimpleatur a id est, utrum neeesse sit. r. Ut fiat latenter, de libere. a. Ut fiat ex intentione legem adimplendi .
115쪽
di. 3. Ut fiat et dem fine quem sibi Legi lator prcponit. q. Tandem ut fiat virtu sε, ita ut sit actus virtutis. Dico I. Ad legis impletionem necesse est, ut alius scienter, & libere fiat. Prob. ia eam lex hominibus , non brutis, imponatur, ideoque humano modost adimplenda, impleri minime poteli, nisi per actum humanum ; id est, cum advertentia , & voluntate libera faciendi quod Praeceptum est. Hinc . Resol. r. Qui die Festo , Sacro interest
ebrius, aut dormiens, nec sui compos, praecepto non latis facit. r. Qui Sacro intersuit, aut jejunavit, prorsus violenter eoactus, praeceptum minimὰ adimplevit. Dixi prorsus vio enter. Siquidem Pueri, licet Sacro non interfuissent, nisi Parentes aut Paedagogi praece plant, si tamen cum debita attentione inter- sint, praecepto latisfaciunt, lieet ex aliquo metu id faciant ; quia metus non tollit vinluntarium simpliciter. Resol. 3. Recitans Horas sola voluntate
studendi, aut aliquid addiscendi non satis. Leit . uti nec ille qui ad Templum ubi Miseis celebratur, accedit, vel ut ibi amicum praelioletur , vel ut ibi de negotiis suis com modius cogitet, si Missam audiendi nullam voluntatem haberet. Item non satisfacit qui scio, & simulatorie confitetur, orat, &c. quia haec omnia non fiunt humano modo. Dico lI. Ad legi vel praecepto satisncien. dum, sor malis, de exeressa satissaeiendi voluntas minimὰ requiritur; sed sumeti dc requii itur saltem genetalis confusa, & interpretativa intentio. Dixi quod saltem requis atur. Nam qui per hunc actum piaecepto satisfacere nollet, non utique satissa.
Prob. r. Pars. Ea communi pravi Fide.
lium , qui praecepto se latisfecisse arbitrantur, licet tamalem.hane intentionem non emiserint: tali legi per talem actum macere a
Tob. 2. Pars. Ex essa toeommunirbaminis ultra intentionem agentis non operantur. Deinde tenetur quilque legi ae Legislatori subjectus e se ; nec illis subjectus esse censetur, a si obedire voluerit, dc prae .eepto sibi i ii post a satis sacere Reμί. I. Qiii bona fide ac devotε Sacro interluit nesciens esse diem Festu in . pr cepi uin adimplevit; suppasito q ind, si interrogatus , utra ii legi latisfacete voluis,et , sincerὶ telpondisset , se voluine. E contra, qui ex mera devotione Missam ausitet, dc nollet actu satisfacere praecepto, ipsum uti. que non adimpleret. Resi. a. Clericus, qui jam Horas reeita. vii , sed non ea , qua Voluit , devotione , Et ob id eas tepetere proposuit, ut praecepto satisfaciat; licet post hae easdem iterum, non recitet, nullo peccato tenetur ;qnia cum in prima recitatione voluntatem l altem interpretativam habuerit , novum
ejus propositum nihil mutat in actu princedente.
Dico IlI. Necesse est ut opus sat ex fine Legislatoris intrinseco, non autem ex fine extrinseco.
Prob. r. Pars. Finis intrinsecus est id , de quo Legislator intendit legem se me; ut quis, V. g. jejunet, Missam audiat, Horasreeit et , &c. Atqui necelse elt, uti mox probavimus , quod quis jejunare , Missam audire, Horas recitare velit die. ut legem adimpleat; Ergo necesse eit , ut opus fiat ex fine Legislatoris intrinseco. Prob. 2. Pars . Finis extrinsecus est id quod per accidens intenditur a Legislatore; nimirum, quod Iejunium peragatur, vel ad hanc gratiam 1 Deo obtinendam , vel ut habitus mortificationis acquiratur, aut cha ritas augeatur; sed non requiritur ut Iejunium observetur eum tali intentione, nisi expressε mandet Legislator; Ergo. Prob. Minor ex communi praxi Fidelium etiam timoratorum, qui praetepto se probδ lati fecisse non dubitant et licῆt varios fines, quos sibi Legislator in ferenda lege proposuerit, non intenderint. Dixi id expresse mandet, elim enim Potestas Eoelesiastica actus internos, uti jam diximus. praecipere valeat;
si id praeciperet, prosccto obediendum seret ; ideoque non plene latis sacere legi, qui ex alio motivo , licet honesto, jejunium
Dico IV. Modus interior , qui necessa lius est ut actus sit virtuosus , eadit sub praecepto, nec lex Ecclesiastica per actum peccaminosum adimpleri potest. Prob. Auctorit. D. Thom. a. a. a. qq. a. q. Cum praecepta , inquit , dentur ae actibus virtutum, hoc modo aliquis actus e adit sub praeeπto, secuniam quia est actus virtutis cReqviritur autem ad actum virtutis, nos μ-lum quos cadat I per debitam materiam , sed etiam quod vestiatur drbitis eireumflantiis quibus sit proportionatur tali materiae . Rat o funda inentalis est , quia Melesiap qcipit actus ad salutem aerernam , finem supernaturalem conducentes; in actus ad hunc si aem conducere nequeunt , nisi
116쪽
Dissi I. De Legibus in communi.
sint virtuosi ; Ergo ab Ecclesia imperantur tissi. Et Ila imaugendia est
cum modo necessario, ut sint actus virtu-
tu; Ergo si debit E fiant, non ibium in legem naturalem, & Divinam, sed in Ecclesiasticam peccabitur. Ex quo. r. Clerieus , qui ad templum pergit , ct divinum celebrat ossicium , princi
raliter propter retributionem temporarem , praecepto non satisfacit, Simoniam committit , dc mortaliter peccat . ita D. Th: m. Quodl. lib. 8. RIt. II.
Dura fissan videbitMr hes Resolutio Maboris s et ipsa in romitum' in D. Thoma in trentinis. Eu υerba s. Doctoris sic. cit. utrii in ille, qui vadit ad Ecclesiam propter Distributiones, alidis non iturus , peccet se se habet tittilus Atticuli, mi statim subit refutationem ricen- Eoo Ad primum sic proceditur. Videtur quod ille, qui vadit ad Ecclesiam propter distributiones, alias non iturus, peccet. Ipse enim videtur ponere l. die qarum Divinum, quod est impretiabile , tab pietio rei temporalas: ergo
sus Derat, quoa voeus libri J proniisis, A magis elucidat, s eos. nrat ρ pr am sentem iam :In praedicto calii dii linguetiduni est. Si enim huiusni di Distributiones recipit quasi finem sit operis principaliter intentum, Simon Iam committit, & i a mortaliter peceat. si autem
habet principalem finem, Deum in tali actu; ad hujusmodi autem distributiones respicit se cundariti, non qirasi in finem, sed sicut in id, quod est necessarium ad suam sustentationem , cunilat, quid non vendit ae iam spiritua. lem, & ita Simoniam non committit, nec peccat. Sic enim acceptio distributionum none iit caula quare ad Ecclesiam vadat; sed proprih hujusmodi determinatio quare num V dat, & non alia vice. Maiis adjiciatas infketit et ea primam partem Remurionis, in qua statuistir, quod perem ad Tempiam eum Iupradicta animi Hostione praecepto non salii 'cit recitandi D. Ouietam ;cum Me non iuυeniatur in loco eirato D. Thinmae . I hi ominus, hoe fitδ author Gduxit ex propriis praehresis mineipiar, ut legenti patebit. Via cur euim D misere, quod talis ita distos
MIOLI. Non satisfacit praecepto Missam audiendi, qui Sacro interest principaliter alvidendum, aut alloquendum pulchram mulierem . Ita D. Anton. M pari. Titul. s. e. I . Resia. 3. Nec praeceptum eleemosynae adis
implevit , qui iplam largitus est principaliter propter auram popularem, aliumve pravum finem: Et se dicendum de caeteris . Ut iam autem ad legis impletionem requiaratur ut actus fiat ex motivo charitatis, de
hoe alibi opportuatus, & sulius. Interim
obiter est. Observandum, quba litat D. om. merito doceat non impleri sormaliter praeceptum ullum, nisi per actum virtutis et non tamen ad id semper requiritur, ut fiat ex motivo eharitatis, si lex aut praeceptum praeeepto charitatis sit distinctum; eum opus absque charitate elicitum possit adhue esse suo modulo honestum ae virtuosum . Id expressε docet S. Doctor. I. a. q. Im. s. lo. ubi dicit modum charitatis eadere quidem sub divinae legis pincepto, quod specialiter de Dilectioite Dei, & proxiim datur, non autem sub caeteris praeceptis. Ita ut in hoe
praecepto, Honora Patrem estum, non ineluis datur quod honoretur eκ charitate, sed solum, inquit S. Doc . quod honoretur Patera OUILR. An , & quomodo per unum actum sa isseri possi pluribus legibus seu bligationibus
R. id posse fieri , si c bligationes illae in
unum eumdemque realiter actum eadere
possunt ό id est , si idem realiter actus diversasum virtutum possit esse materiar Ex
ResoL r. Saeerdos Benefisum possidens per unam Horarum recitationem duabus si is mul obligationibus satisfieir. Item qui die Festo, in quo dies Dominica incidit, unam tantdm Missam audit , per hane diversa
implet praecepta; nec alteram audire teneo tur. & caetera huju mcdi. ResoLa. Potest quis eodem tempore Misissam die Festo praeceptum , di simul Horasreeitare . vel alias preces voto , aliave ra. tione, sibi impositas. R. 2. Non posse per unum realiter actum pluribus obligationibus satisfieri, dum eae non cadunt in unum eumdemque realiter actum, ted in plures realiter dis snctos. Id μt recitet, dicendum Oideici, , quia fati,fatiis, i quod triplici ex capite dignoscitur. r. vel est' taliter praecepto, heri alluisse doletis, O quia unius actus positio, alterius positionem rccet propior sciticet, is sectam puritaris intem praepedit Ins. MiraI. Tom. I.
117쪽
irtutis cbligationes . t. Vel quia talis est expressa , aut piaesumpta Legislatoris in.
Ex primo eapite, Resolvitur , non satis- seri praecepto Sacrum audiendi, dum tem .pore Sacri peccata sua quis confitetur ; ita Copsessio attentionem ad Sacrum necessariam impedit , nec ex propita sua ratione ad orandum inlli tuta est. Ex secundo capite , Resolvitur r. Si quis duo vota unum post aliud, tempore diverso, emiserit, Cmonam v. g. B. v. recitandi , hute duplici voto non satisfacit per unius Coronae recitationem , sed alteram
Resol. 2. alteri ex pluribus obliga tionibus debet eentum , nempε ex promi Lia , ct ex damno illato, non satisfacit, si
Resci. i. Non satissaeit praecepto Consessionis , dc Communionis annuae pro annis duobus per duas Consessiones, re Communiones factas sub finem anni praecedentis , nec praecepto Horas reeitandi singulis die. bus per recitationem factam intra tempus quoddam utrique diei communes videlicet
ad Vesperum diei praeeedentis , quo scilicet licitum eli reeitare Matutinum ad diem sequentem, ad quod spectat hujusce propc sitionis damnat o ab Alex. vII. proseriplar Uuisee Ofeio potest quis f.ti facere dupliei prs cepto pro die praesenti, is crastino. ReDI. q. Cui tenetur duas Missas audi. re, non satisfacit duas quae simul eelebran. tur in diversis Altaribus audiendo i nec satisfaeit praecepto Eecsese de audiendo Sa.
cro , quι duas Has partes simul a diversis c Iobrantibus ausit, ut definivit Innoe. X l. Eκ tertio capite , Resolvitur i. Qui ex voto; dc praecepto Ecclesiae jejunare tene. tur, per unum jejunium minime satissaeit; quia plerumque non haec est mens vo.
Resol. 1. Qui ex praeeepto Ecelesae simul, di ex poenitentia a Consessario imis
posita jejunare, aut Missam audire tenetur, per unum Iejunium, de unius Meri audi. tionem non satisfacit; quia, regulariter lo. quendo; Consessor poenitentiam non imponit, nisi de opere ab omni alia obligatione libero, nisi aliter suerit expressum. In dubio autem praesumendum est actum diversum fuisse prae:umendum , quia se com . muniar accidit.
Utrum necessaria fit, is sufficiat Legis
promulgatio , ut Tim obligandi habeat.
ΗUjusce quaestionis sensus est non so.
lam vitam promulgatio sit de esse tia legis, sed utrum per totam promulgat onem vim obligandi habeat, independeater a subditorum acceptatic ne; sit igitur.
Utrum promulgatio fit Legi essentialiter stristi Uplici ratione concipitur pro- s mulgationem elle de essent a legis, vel quatenus essentialem , dc intrit lecam legis lationem non habet abique pio-mulgatione, vel quatenus sine ea subditos obligare non potest. DIco l. Piomulgatio est de intrinseca,& essentiali ratione Legis. Tr b. a. illud est de essentia alicujus rei, quod in esus essentialem definitionem in-griduur : Promulgatio autem in definitionem legis essent alem ingreditur juxta ominnes Theologos. Ergo. 2. Lex eli e Issentialiter Legislatoris imperium . Atqui nullum est Legislatoris imperium, nisi realiter quibusdam imperet, nee iple realiter imperat nisi per promulgationem : Ergo. 3. Nulla est lex, quae non liget aut laltem ligare possit, sed nee ligat lex ; nee ligare potest, aut vim ligandi habet, juxta omnes, abruque promulgatione: Ergo.
OH. Lex se habet per modum Regulae,& promulgatio per modum eiusdem applicationis: Atqui Regulae applicatio non est de esseptia Regulae. Regulam quippe pra supponit in suo esse jam conlii tutam: EDgo, &e. R. Dist. Ma, Lex se habet per modum
Regulae, quae datur ad regulandum , C. quae non datur, N. Non datur autem lex ad regulandum , nisi mediante promulgatione, nec est Regula nisi quatenus regulat aut regulare Potest . Atqui non regulat aut regulare poteti, nisi promulgetur; Ergo prinmulgatio est de essentia legis, etiam quatenus est Regula.. Dico I l. Lex obligandi vim non habet, nisi fuerit sufficienter promulgata . Prob. Auctoritate, de ratione D. Thom. I. z. q. M. a. q. ubi dicit legein imponi aliis per
118쪽
Diff. I. De Legibus in communi. 83
per modum Regulae, & mensurae . Regmauutem , inquit , ir mensura imponitur perhoe quos applieatur his quae regulantur,
mensurantur; unde ad hae quoa lex viν tutem
obuerandi habear, quod est propriam legir ,
oportet quod anticetur hominibus, qui secun- ὼm eam regulari debent. Et hanc lenten. tiam suam , quae communis eli omnium Theologorum . firmat S. Dccior Gratiani
auctoritate, Dist. Cap. in illis, dicemis
Lexer instituuntur, cilm promulgantur.
Obsto Lex obligat ned lim eos quibus jam innotuit, sed, cte eos quibus est incognita; Ergo promulgatio , per quam leκ lubditis
innotescit, non est necessar a.
N. Dist. Anto Lex sufficienter promulgata obligat eos qu: bus eli incognita in actu primo; id est, vim habet eos obligandi, C. in actu secundo ; id est, actualiter, N. Deinde iterum Diltinguo etiam Conseq. Non est necessaria promulgatio , per quam lex euilibet subdito in particulari innotescat , C. per quam is sit innotescere pLIsit , N. igitur eo ipso, quo lex sie est promul.
gata , ut cuilibet particulari iacit ε innotescere possit, omnes quidem obligat sive sei. entes, sive iplam in incibiliter ignotarὶ res, sed diu et simode : Scientes obi gat adluat ter ; dc in vincibiliter ignorantes virtualiterrant sim, non actualiter, quia nullus ad imis possibile tenetur. Porio lex dicitur virtua. liter obligare, etiam ipsam ignorantes; quatenus per sufficientem promulgationem causat in omnibus subjectis debitum quoddam mortale, simile aliis debitis mortalibus Juribus, nimirum, dominiis, dici quae in no bis possunt oliri per solam alterius acticinnem, aut voluntatem nobis etiam ignorantibus. Ut ratet in legibus contractus aut electiones irritantibus, quae licet a contra
hentibus electoribus , & electis ignc remur, nulli tamen sunt contrν ius, & electiones sunτ irritae , si contra legis dii positionem
Dico III. Novae te es neelim Civiles, sed de Pontificiae, & Canonicae, vim obligandi non obtinent in Regnis , de Provinciis, ubi specialiter promulgatae non sue.
runt , nee luiscit quod in Curia facta fuerit promulgatio. Prob. De legibus Civilibus. r. Ex omnium Regnorum praxi, qua constat hane temper,& ubique suisse Principum sollieitudinem ut in omnibus suarum ditionum locis piaecipuis leges a se latae proponerentur. 2. H CeexpressE definitum est in Authentica in factae novae constitutiones, quae est 66. inter Novellas Iustiniani, in qua statuitur novas Constitutiones non obligare , nisi in singulis Imperii Provinciis promulgentur. 3. Ex perenni Galliarum consuetudine , ubi leges Civiles non obligant, nisi primum ad varia Regni Partamenta mittamur ἐν Deinde ad Senesthallos , per quos iterum in singulis Provinciis promulgantur. Defectu cujus speetalis promulgationis nonnullae leges Gallic atrae robur obtinent in una Provincia, quod non habent in altera
Prob. De legibus Pontificiis, & Canoniis
eis. t. Leges Civiles non obligant in Proqvinetis, ubi specialiter promulgatae non sue ront, ut mox dictum est ; Ergo nec Ponti fietae, dc Canonicae . Patet sequela; quia dum in Iure Canonteo nihil ei rea quidpiam statutum est, servandum est Ius Civile moindo Iuri Canonico non adversetur; uti legiatur , C. Io Sicut Leges de novi operis man tiatione, Et C. Si in acutorium, Dist. I ubi habetur leges Imperiales in adjutorium Ecclesiae assumi posse. Et Glossa ibidem ait: Ubi desunt canonea , leges eitari possunto Atqui circa legum Canonicarum promulgationem in sngulis Provinciis faciendum nihil in Iure Caninico statutum est λ Ergo
circa eamdem standum est Iuri Civili.
Prob. 2. Non est potior ratio , cur leges
Civiles in singulis Provinciis promulgari debeant, quIm leges Pontificiae, dc Canoni-
eae , imo longὰ magis necessaria videturi statum . qu m illarum, in singulis Provinciis promulgatio; Ergo . Ratio potissima, cur leges Civiles in singulis Provinciis sunt promulgandae est, quia alioquin hae leges non censerentur in notitiam subditorum sufficienter pervenire posse ob nimiam imperii latitudinem ἔ nimisque durum videretur iminusve humanae fragilitati accommodatum, subd tos obligare statim post sactam in Regia promulgatic nem; Atqui haec ratio longe gravius urget erga leges Canonia
eas, dc Pontificias ; ium quia clitio Ecclesiallica lati sis patet quom quaelibet Civilis, tum quia jugum Ecclesiae luavius ae levius esse debet, quam jugum Principum . Erogo, de . Prob. 3 Ex eonstanti ae perpetua Ecclesiae praxi; qua constat omnium legum, etiam in Conciliis Genetalibus editarum, proin mulgationem omni cura atque diligentia suil se peractam: De quo innumera prope molam omnium Ecclesiae saeculorum exemis
pia hie adduci possent, a Concilio Ieroso lymitano primo, ubi Apostoli , Decretum, te editum cons stim miletunt his qui
119쪽
erant Antiochiae, Syriae, & Ciliciae per Iudam, de Silam, utque ad Tridentinum, in tuo statutum est, ut Decretum ejus de re. ormatione Matrimonii omnibus ordinariis. quantocias populo publieandum transmitte. retur, &hujusmodi, Decretum robur suum ubique habiturum post dies triginta 1 die primae promulgationis factae. Ex his di similibus exemplis, quae hie re.
serre non patitur brevitas promina, se argumentari litht. Vel hane promulgationem restariam fuisse arbitrati lunt Majores nostri , vel non . Si non sunt arbitrati . eur
tanta sollicitudine hane fieri curabant f Silane arbitrati suo tempore necessariam esse, cur non nunc temporis, cum hujusee aevi
Meleta non majori qu1m in prioribus saeculis auctoritate polleat Tris. q. Plurimae extiterunt, & modo extant leges Canonicae , quae solo promul- rationis desectu robur non habent in quibusdam Provinciis, quod obtinent in aliis. Bulla Coenae viget in Hispania , Belgio , Italia , cte quae tamen in Gallia , Poloenia, &ci minimE viget. Constitutio Pii U.
Sicut ad Satrorum , qua Pontifex pronuntiat Concit. Trident: ubique obligare, etiam quoad ea quae disciplinae resormationem spe. ctant, nulla auctoritate praestat in Gallia, Germania superiore di Polonia. Imb ceristam est Matrimonia clandestina non esie
irrita in pluribus orbis Christiani parathus, ubi Concilium Tridentin. ncndum fuit prinmulgatum.
Obi r. Curiae Romanae Praesules tetius orbis Christiani lites dirimunt juxta Romanos usus , licὐt tales ulus in I rovinciis non fuerint promulgati ; Ergo supponunt omnes Christi Fideles adstringere per solam Romae peractam promulgationem. R. Nego Romanos Iudices Gallis, An. glis, Polonis , cte. jus dicere juxta leges apud has Nationes non promulgatas . Si enim in Curia Romana supponeretur has leges & usus omnes Christi Fideles ad stlin.
gere, Sum m. Ponti sex causas Romam evocatas non remitteret . ut plerumque contingit, ad harum Regionum Archiepiscoris aut alios; cum probe sciat ibi jus non di. ei, nisi secundum leges, quae ibidem sue. runt promulgatae. Deinde si Romani Prae. sules jus dicant dissitis Roma Provinciis si
eundum Romanos usus, supponunt hujus cemodi usus in his Provinciis vigere re pro. mulgatos suisse. Siquidem moraliter est i m. misibile, ut omnium Regionum atque Pr vinciarum usus particulares perfecte calleant.
Obj. a. Multa sunt in Galsa, quae vim obligandi obtinent, licet in ipsa non fuerine
R. Dist. LicEt non fuerint promulgata formaliter, sed suere virtualiter, C. quae nec formaliter, nee virtualiter promulista suerunt, N. Virtualiter autem leges Canonicae in Regno promulgantur dupliei ratio ne . r. Quia in Regiis latae sunt Constitu tionibus, qualis est, v. g. lex, quae Matrimonii contractum spectat, quae in Blesensi. bus Commitiis lata extitit. a. Per univer sam Populorum acceptationem , quae in prc mulgationis vicem transit , vel saltem
GH. 3. Si legis Pontiste ae requireretur promulgatio in singulis Provinciis , vel io
ex desectu potestatis. vel desectu volunta tis Summorum Pontificum oriretur . Nomprimum, eam Pontifices in universa Ecelesia suprema auctoritate leges condendi polleant de ubique Gentium fidelem Populum ligandi . Non seeundum , quia saepius in Bullis suis protestantur, se velle . ut Buli suae post promulgationem Romae factam emnes ubique obligent, perinis ae si essent personanter intimatae.
R. Id ex desectu potestatis non oritur cam leges Civiles obligandi vim non habeant, nisi fuerint in singulis Provinetis promulgatae, licet Reges in Regno suo , notuseeos ac Pontifices in Ecclesia, suprema auctoritate polleant. Sed id de sumendum emi. Ex ipsa natura legum quae humanae fragilitati singularumque Nationum genio de
bent esse accommodatae. 2. Ex defectu voluntatis Summorum Pontis eum , qui eum probe sciam sibi datam elle potet latem , Christo Don: ino non in destructionem, sed in
aedificMiorem , cujuslibet Regionis usus receptos potius auctoritate sua tueri , quam violenter, nee sine populorum perturbatione atque discordia, subvertere cogitant . Quod autem Summi Pontifices non intendant leges suas ita si paulis Provinciis non
pri muls atas omnes Nationes , apud quas vigent usus eontrarii , obligare , patet 1 Quia adversus eos qui his legibus toga non submittunt, tamquam adversds ccn-
lumaces , nunquam reclamaverunt . a.
Quia Theologos, qui hanc nostram sententiam super tecta praedicaverunt nε minima quidem censura unquam perstrinxe
Of. q. Ecclesiae definitiones, quae aut fidem , aut mores spectant , in his et latri
obligant Provinciis, ubi lpecialiter promulgatae
120쪽
Diff. L De Legibus in communi. 83
atae non fuerunt: Ergo pari ea, quae addit ei plinam pertinent. Neg. paritatem , re disparitas est , quoa definitiones , quae fidem , oc morest pectant, nihil novi contineant, sintque ψ-x,s naturalis ae divini jam sufficienter promulgati declarationes: Unde promulgatio ne non opus est , modb eonstet se ab he.clesia esse declaratum. U. . I. Quomodo Leges promulgantur
R. Leges diversimodε promulgari juxta
legum diversitatem. l. Leκ naturalis, quae legis aetemae emanatio est, atque effluvium luxta L . Thom. l. r. q. D. a. q. censetur no
bis promulgata suille, lumine quodam natur .ls n ,b: sab iplomet Deo indito per modum habitus, quo tensu Apoth. dicit R.em. a. Dum naturaum seriptam esse in cordibus nostrιν. r. Lex Divina modis totidem promuIgari potest, quot Deus voluntatem suam no. bis poteli exponere. r. Per internam reveolationem , ut dum Spiritus Iesus segregari jussit Saulum , & Barnabam ad opus ad
quos assumpserat eos. a. Per externam locutionem absque solemnitate, ut dum Chri .stus mandata tua tradidit Apostolis. . Per externam revelationem solemnitate adh: bita , ut dum Legem Mosaicanti Iudaeis in monte Sinai. oc Euangelieam in Die Pentecostes novis Christanis intimavit. 3. Legem humanam publicε ae solemniis
fer promulgaνi necesse est , ut vim obligan .
di obtineat. Unde licet omnes subditi pro-bὸ scirent, legem esse eonditana , dc scripsam, imo, re sigillo publico munitam, ad
eam tamen non tenerentur, possent eque
perinde se gerere ac si nulla prorius foret, donee ritu intemni juxta morem Pattiae pro. mulgaretur. Ratio est, quia cum Principes leges eondendi potestate non praestent, nivquatenus personae publicae , ideo subditos obligare minim E eensentur, nisi lemni a que publiea caeremonia id peragere videantur. E eonir, , eum Deus summam atque omnimodam in nos de se potestatem na-beat, iusticit quod de ejus voluntate cCnstet, ut ad eam adimplendam districte ad.
AER. r. Uttam leges revocatorias, ct irruatorias promulgari necesse iit hR. T. Lex prioris legis revocatotia prinmulseri debet. nisi lex prior fuerit Onercs Ratio est , quia lex revocatoria rationem legis non miniis obtinet quam quaevis alia
lex, cum subditcs regulandi, do obligandi vim habeat; Ergo non laeus ae aliae leges promulgatione indiget. Dixi, nisi leκ prior
fuerit onerosa. Nam . M a. Nullam requiri promulgationem in legum onerosarum revocatione, de eo ipso quo haee revoratio exterius declaratur, et iam uni personae, subditos id restientes ab illo onere absolvi, juxta illud suris effatum in favorabilibus necessaria non es promuia
Refol. I. Coneil. Τridentini meretum . quo Matrimonii impedimenta ad numerum
pauciorem contracta sunt, ubique terrarum
robur obtinet. Item plurimae facultates quς in eodem Concilio Episcopis largiuntur, validae sunt, Iieet in singulis Provinciis Con cilium non sit promulgatum ; quia haee impedimenta Jo Matrimonii celebratione inriducta fidelibus Populis erant oneri, seu i , dc Epileopis subducti' suarum facultatum ,
quae jure eommuni ipsis eompetebant. Resol. 3. Promulgationem non requit in Privilegii odiosi re voeatione; id est, quin juri communi adversatur, aut alteri nocet pbeii ε quidem in revocatione Privilegii sau, rabilis, quod praeter, & ultra jus eommune dicitur, & eonceditur absque ullo altea rius praejudicio. Ratio utriusque est, quia Privilegii odiosi revoeatio inter res is vota. biles nuncupatue , di reuceatio Privilegii lavorabilis inter odi olas . Siquidem odiosum videtur alicui subtrahere Beneficium , quod
nulli nocet et Deinde res se se habere cono suetudo ottinuit, ec haee videtur esse men
I Upliciter legem posse non ac ceptari . Primo modo , dum
Populus legem respuit statim post ejus promulgationem: seeundo modo, dum E lan ga Populi desuetud ne abrogatur. Nulli dubium est, quin lex humana quaelibet lo nga Populi desuetudine abrogari possit; sed soluin modo quaeritur, ut tum lex li PopuIorum eonsensu ita pendeat, ut vim obligan
di non habeat, si , majori de spectabiliori
parte Populi respuatur. Dieo . Nullae legra tum Civiles , tum
Pontificiae , Populorum acceptationem requirunt, ut eos obligandi vim obtineant. Prob. I. Ex iis tum Scripturae, tum Pa