장음표시 사용
141쪽
re latione, ratio dictet, independenter a quovis alio praecepto, ut homo eredat Deo revelanti, ut in ip um speret, eumque eoiat, ac diligat; ad legem naturalem omni .nb pertinet, etiam seclusa qualibet ordinatione, ut Saeramenta v. g. reverenter suscipiantur. spiritualia non vendantur, &
quia licet haec, di similia praecepta dicantur
supernaturalia , juris tamen sunt naturalis, quatenus naturae humanae, non quidem sit. bimet relictae, sed ad finem supernaturalem ordinatae , sunt contentanea, proindeque ab
aliis quibuslibet praeceptis positivis distin.cta . Circa legem naturalem exurgit hie discutienda a
Lex naturalis mutationi 'obnoxia ret, Ol. i. ' si Ultipliciter aliquam legem in1 mutari posse . I. Per additionem , cam ei nova lex quaedam additur. r. Per materiae substractionem , per quam eisicitur, ut id quod in genere sumptum , erat materia legis, desinat esse ejusdem legis materia cb quamdam circumstantiam. Per derogationem, abrogationem, dc irritationem , dum leκ tollitur vel in parte, vel in toto, vel impeditur ne vim suam tineat. q. Per interpretationem, cum exisplicatur quo sensu intelligi debeant termini, quibus seitur ista lex. l. Demum per dis.
pensationem , quando legis vinculum, ad tempus respectu alicujus privati relaxatur in aliquo casu, ubi alioquin lex obligaret. I 2 or. z. .ae eirca hane quaestionem sunt indubitata. r. Lex naturalis mutari potest per additionem; tem revera ipsi addita sit lex positiva divina, dc humana, quae non alio sine videntur institutae , quim ut reviviscat, atque perficiatur lex naturalis. a. Mutari potest irer materiae substractionem: se v. g. licit ad legem naturalem perti.
ineat alienum invito Domino retinere , attamen per legitimam praeseriptionem ess .eitor, ut alienum desinat esse alienum, fiat. que meum, proindEque ut invito Domino illud valeam retinere . I. Mutari non prutest per derogationem, abrogationem, de iraritati nem, quae vera ae proprii dicta es mutatio ἔ quae enim lex naturalis jubet , nee absolute, nee pro quodam tempore non
posssat non esse bo a , aut quae prohibet, non mala. Unde, inquit August l. t q. de Tri .c, LI. Lex muralii mo variatμν ἔ--pore, sed immuIabilis ρ re permanet, qua a
tenus derivatur ex illa luce , quae veritas
dieitur, undi omnis lex Justa describitur. q. moad dispensationem, de qua prineipaliseii quaestio Nol. 3. Ibi non quaeritur utrum potestas humana a praeceptis legis naturalis dispensare possit: Si quidem satis perspicuum ethin seriorem solvere non eosse quod a Superiore ligatum est et omnis autem potelias humana legi naturali est inferior; eam logis aeternae sit ordinatio, cui nullus superior esse potest: sed quaeritur an Deus, pro suo ablatuto in omata dominio , aliquem ex his legis naturae praeceptis Ussit exim te ἱ adeo ut quae Iea naturalis jubet ob factam ejusmodi dispensationem desinant esse bona, quae verci prohibet, desinant esse
mala. Cirea quod . Dico. Nullatenus lax naturalis est disepensabilis, nequidem auctoritate divina. Prob. Auctoritate de ratione D. Th. I. M. ISO. a. 8. Praecepta, inquit, primae Ta. uiae, quae ordinant bominem ad Deum, diis recte nimirum di immediate, continent ipsum ordinem ad bonum commune ir male, quia Deus est. Praeeepta autem secundae Tabulae eontinent ordinem iustitiae inter homi nes observandae, ut scilicet nihil sivi indebi- tuo , D dumibet reddatur debitum. Tum ad a. relato Apost. loco a. Timot h. a. Deus
fidelis permanet , is se ipsum ne are non potest . Negaret se ipsum, inquit S. Doctor, si ordinem fuae 3ustiti. e auferret, cilm ipse fit sua iustitia, is ideo in hae Deus dispensare
non potest, ut homini Meas non ordinate se babere ad Deum, vel non subdi ordini rustiatiae Hui, etiam in his feremtam quae , ,
confirm. Deus approbare meeuit quod essentialiter de suapth natura malum est ι Atis qui si Deus alicui concederet exemptionem ei praeceptis legis naturalis , tune expres de directe approbaret quod essentialiter, de suaptE natura malum est, facultatem, V. g. eoncederet hominibus mentiendi, surandi,&e. Ergo, dee.
OU. r. Deus in hIs praeceptis iuris natu.
ratis dispensavit. r. Dispensavit eum Abraham , ut filium suum oecideret. 2. Cnmosea, ut meretrici conjungeretur, & ex ea filios Arnieationis procrearet. 3. Cum ista litis, ut aegyptiorum vasa aurea,& aTgenotea furarentur. q. Cum iisdem , ut eum alienis foenerarenem'. 3. Cum veteribus Patriarchis, ut plures haberent uxores. 6. Cum Judaeis omnibus, ut suas dimit terent. 7. Cum
142쪽
Diff. II.. De Legibus in particulari. Iop
primis hominibus , ut proprias sorores in nem , accedente Dei mandato, desinebatu ROIes ducerent. . . esse legis naturalis materia.
R. Deum in praeceptis imis naturalis eis. 6. Item plurimi arbitrantur Theologi impensasse dispentatione improprie acta, per gem, qua Deus divortium permisit, Iudae smutationem scilicet, aut substraci cinem ma . non fuisse approbativam permissionem, sed teriae, C. dispensatione proprie a , ma- tolerativam , ut gravius malum , id estnentibus iisdem rebus, ac circuiritantiis , uxoricidium vitaretur, proinde que per hu-N. Nam . jusmodi repudium solutum non fuisse Ma-r. Deus Abrahamum non jussit, ut actio. trimonii vinculum . adeo ut nec repudians. nem exerceret legi naturali contrariam ;inee repudiata, alteri nubere possent. Sed cum homi ei dium auctoritate Dei commis rectilis dicendum est , quod licet ad duri. sum , qui vitae, ac necis est Dominus, ei-itiam cordis haec prime vae legis, quae condem legi non adversetur. Hoc enim iiissu,nubii vinculum in dissulubile sanxerat , re- Deus mutavit materiam praecepti, quo ve- laxatio Iudaeis suarit concessa, nihil tamentitum est homicidium, sicque improprie tan-jobitat quominas, dato semel illo statuto tam ab illo dispensavit . . repudii libello, verε solutum suerit Matri. a. Nee adulterium est, nee simplex sor-imonii vineulum, quo toluto non est eo nicatio, rem h1bere cum muliere, in eu- tra lenem naturae alteri nubere. jus eorpus habetur dominilam. Oleas autem T. Non desunt Theologi qui docent eon. dominium habuit in corpus meretricis, ad nubium inter fratrem & sororem , etiam quam a Deo jussus est accedere, ac proin-iextra casum summae necessitatis, Iege nais de actus cum ea exercitus non fuit mate-iturali non esse prohibitum. Ut ut sit, cetaria legis naturalis, injustam maris cum sce .itum est apud omnes in hoc casu , qualis
mina conjunctionem prohibentis. Qiod au- fuit hominum propagatio, tale connubium tem addituri Fae filios fornieationis, id in- minimε suisse legi naturali eontrarium. telligitur eo sensu, quod filii ex illa mere. Obj. Auchbritatem D. Bernardi qui L trice nascituri appellari possent fornicarit,ide Dis e. 3. triplex distinguit praeceptum suatenus eκ matre, quae sornicata suetat, neeessarium et nempe ι Stabur, leges scilicet fuissent geniti. humanas, , quibus sis Ecclesiae Praelatis. De ux in surto proprie non dispensavitidis pensare possunt r Incommutatiae. quod ad cum Israelitis , qui aegyptiorum tulerunt primae tabulae praeceptat refert a q*ibus spolia, tum quia ab i omet Deo bonorum Deis ipsemet dimine nequit: & --D- omnium supremo Domino haec ipsis fueruntd bile, quod Gundam tabulae praecepta emis concessa, tum quia haee eisdem iureae m. plectitur, , quibus solus Deus, noci aut xitito debebantur, titulo meroedis ipsis debi- homines dispensare possunt; quandoquidem itae ab AEgyptiis, quibus laboriosissime sem revera Deus haec praecepta: non occidυ, .
v ierant.. . non merbaberis, non Drtum faeier, quanda,
ηι Permisit Deus Iudaeis, ut eum alienis voluit, solvit . . sce aerarentur . non permissione approbati. R. Dist. ut supri, Eere praecepta secum. va, sed tant lim tolerativa, ad majus m xdae tabulae: Non oecides, &e. Deus, quantum vitandum; vel idieendum id quod ab do voluit, solvit dispensatione improprie di. alienis ultra sortem exigebant, alienum non cha, C. proprie dicta, N. Totum igitur di- esset, sed sibi proprium, nedum titulo do- serimen, quod juxta D. Bernata. intercedit nationis a. Deo sibi factae, sed de titu o ju. inter incommutabile, dc inviolabile praesti belli; eam, omnes alienigenae hostes es ceptum, in eo situm est, quia tale sit praeosent populi Dei insensissimi, quibus dc vi- ceptum inviolabile, ut ejus materia a Deo tam sine erimine auferre poterant. subtrahi possit ; id est effeere possit, ut Nonnulli i censent Theologi Polyga- facta externa, quae prios erant illius praemiam sola lege Evangeliea, non autem iee eepti materia, desinant, propter circumlian ge naturali , esse prohibitam, proindeque tiam quam Deus ei addidit, esse ejusdem Deum eum antiquis Patriarchis ad simul praecepti materia; & quod incommutabile plures uxores habendas non dispensasse . praeceptum hujus mutationis, aut substra-bra posito, quod utique probabilius vide- citanis de se sit inea pax; . nec Deus eAceretur, Polyg miam in se sumpram, etiam le- possit, ut per ullam circumstantiam hiljuge Plurali prohibitam esse, spectata vero lae praecepti materia non sit amplias ejus in his circumstantiis, in quibus erat pror- dem materia, cujusmodi sunt praec ta di sus necessaria ad Populi Dei propagati . lectionis Dei, cultus divini, veracitatis, di O a quo-
143쪽
quorum materia, qualibet adjecta ei reumstantia nulli mutationi, aut substractionipoteli esse obnoxia. D l. D. Bernar d. eitatus espressE ibidem docet. Deum posse dispensare in praefatis ea dispensatione, qua non potest homo :Rtqui homo in his potest isis pensare impropriἡ materiam selli et & circumstantias
mutand , v. g. dominium rei furtivae in furem transferendo: Ergo mens est D. Ber.
nardi, Deum proprie in his di pensare posse, quod homo facere non potest. R. Negando hominem improprie di ensare posse in praeceptis, in qui biis Deus impropriε dii pensavit ; quia ni initum Iussi.
cientem non habet aurioritatem, ut materiam horum praeceptorum mutare, aut substrahere valeat. Nam x. Nulla auctoritate humana innc centem occidere licet . 1. Mulierem absque legitimo Matrimonio luamem cere. 3. Solvere Matrimonium contum. malum. q. Plures uxores habere , &c. Ergo verum est quod dicit Bernardus, in his Deum impropriὰ dispensare posse, quod M.
Obj. 3. Deus dispensare potest in his,
in quibus legitim E dispensat potestas Eccle. saltiea: Atqui haee potet las qnandoque legitiis dispensat citra actualem Paltorum residentiam , circa observationem voti, dc dies Dominicae sanctificationem, quae omnia ad jus naturae spectant; Ergo. R. In his nullatenus potestatem Ecclesiasticam proprii loquendo dispentare, sed tantam impropriE. Nec enim pronuntiat Ecclesia quM , itante obligatione residen. tiae, voti, &c. ab ipsa aliquis sit immunis; sed tantummodo residentiam , volum, &c. non esse in quibusdam particulatibus materiam legis; quia videlicet secund sim legeminaturalem nee Pastor ad residentiam tene- ur, cum alio eum vocat necessitas publica, nec vovens ad voti redditionem, cam haec nocet vel eommuni Reip. bono , vel
DUplici modo lex vetus accipitur. Priamo late pro omnibus praeceptis ρο- sit ivis, quae Deus Populo suo tradidit ver. bo aut ieripto ab initio mundi usque ad Christi Domini adventum. Certum est enim primis parentibus nostris ante Legem Mo. 1aicam data surae nonnulla Pr cepta, qua
apud Haebraeos vim legis habebant; ut Ieges Saerificiorum, ab itinentiae a sutacatis, ec lex de semine fratris suscitando , quae post hae cum legis Mosaicae praeceptis i m. mixta suere. Sed lex vetus sit ictὸ ae propriὰ sumitur pro lege scripta, per Moyse in
Hujusce legis praecepta triplicia sunt generis , moralia , caeremonialia , di rudi. cialia jnxta illud Deu . l. Loquar tibi omnia mandata mea , esremonias atque Iari eta. Praecepta moralia ea sunt , qnae ad mores ad rectae rationis normam comm
nendos conserunt, quaeque licet ad legem naturalem pertineant, veteri tamen legi tribuuntur, eo quod in ea fiterint renova. ta. Caeremonialia ea sunt, quibus certititus ad Dei cultum praescribuntur ; hujusmodi sunt Saerifieia, Levitae, Purificationes, &e. Iudicialia ea sunt, quae modum Rempublicam administrandi designabant. Porro praeeeptorum moralium summam complexus est Deus in Decalogo, se dictoa decem verbis, seu praeceptis in duabus Tabulis descriptis, quarum prima tria continet praecepta, quae Deum ipsum spectant. Primum, quo praeeipitur ut Deus colatur, ne fiant idola. Secundum, quo prohibetur nε nomen Dei in vanum sumatur. Tertium,
quo praeeipitur Diei septimae sancti fieatio.
Meunda vero tabula septem alia praecepta complectitur. De veteri Iege nonnullae sunt quaestiones hic breviter exponendae. Misaam eirea Legem veterem brevis expositis. QVRR. 1. Utrum lex vetus bona sucirit atque persecta.
R. Ipsam in se. & absislutὶ bonam fuisse
atque persectam, sed comparativἡ ad legem novam imperfectam, seu mini,s persectam . Prima pars patet ex variis, quibus lex vetus extollitur in Scriptura , encomtis . Ut
Psal. ig. Lex domini immaculata, converten
animas δ dc Rom. I. Lex quidem Dacta, is mandatum sanctum. Deinde mas ipsemet eam condidit. cujus opera bona sunt, refersecta, & Christus Dominus eam adim-
perie . . bcnnda pars probatur ex variis praerogativis, quibus lex nova super vete quas in serius enumerabimus.. Vices. Lex vetus in Scripturis mala dicitur atque imperfecta . i. Ezechielis a
144쪽
Dig II. De Legibus in particularI. 1 ost
reae stibiηtravit, ut abundaret delictum. 3. disia sua non manifestaint eis. Qibd si au. Hae br. 8. Si illud , vetus Testameutum , tem ex Seriptura solis Iudaeis lex vetus sueocu. a vacasset, non utique secundi Deus in- rit data . aperth sequitur eaeteros Populos
quireretur. hae lege non teneri, eam nemo lege te.
Ri. Ad I. Cum D. D. AuD& Thom. LN neatur, eui non est imposita. gem veterem dici non bonam , quia gra- Dices. Si Gentiles ab que legis veteristiana non eonserebat, per quam homines observantia salvari potuissent, non autem a peccatis mundarentur. Ad a. Per legem Iudaei, pejor fuisset istorum eonditio quam mori abundavit peccatum positivε, dc esse. illorum. Deinde lex vetus disponebat ad chivo, sed tantam eonsecutivh seu oecas italutem, quae per Christum sutura erat; naliter, ob corruptam mentem hominis;lsed salus per Christum omnes Gentes re Dium quia, lege data, peccatum factum piciebat; Ergo lex vetus omnes spectabat. est gravius; tum quia per occasionem ip- R. Pejorem haud dubie eonditionem esse sus concupiscentia erevit vehementius , eorum, qui magis ei salute, at ab ipso Deo quatenus homo naturaliter nititur in veti. sunt remoti, quam eorum qui propios Deo tum. Unde subdit Apost. Oeeamne aerepta eonjunguntur, quique facilius atque tutias peccatum per masdatum operatum est inisalutem consequi possunt e Sed judaei per, omxem concupiscentiam. Ad 3. Per cul. legem veterem propius Deo de Christopam non intelligitur peccatum sor male, dc Domino eonpincti erant. de facili sis atque proprie dictum, sed desectus , de infirmi. tutillis per i sinam, salutem poterant consetas; eo quod lex vetus per se homines pu .iqui quam Gentiles, qui lumine legis erantrificare non poterat , nec eos ad vitam destituti: Ergo, Bee. Deinde lex vetus quais aeternam perducere. tenus ad salutem disponebat, quae per Chri. UER. a. Utram lex vetus data sile. stum sutura erat, omnes Gentes incubat, rit immediate Moysi per Deum ipsum, aut quoad promissiones quas eontine i , C. Verbum divinum, vel per Angelos. quoad caeremoniarum tuarum observantiam,R. Datam fuisse immediate Angelorum N. Siquidem eonveniens erat, inquit in ministerio. Aeevistis legem, inquit D. SimiThom. PopuIum electum , , quo Christus phanus, Act. 7. in diostisne Angelorum; nasciturus erat, his caeremoniis Deo sp id est, quae in certo ordine disposita est abietaliter eonjunctum esse , de variis ae di- Anytis Ac tradita Moysi , ut eam Popu- stinctivis praerogativis donatum esse. lo Irui promulgaret. Idem annuit Apost. QUAER. q. Utri im sex vetus fuerit pror-
Haedi 1. dum legem novam supra veteremisus abrogata.
extollit , quod haec per ipsummet Rilium R. Legem veterem penitus abrogatam Dei data sit, illa vero per Angelos; quia fuisse non sollim quoad praecepta caerem nimirum juxta D. Thom. eonveniens fuit , nialia , Ac iudicialia , iis quoad moralia . ut lex minus persecta daretur per eum qui Ad hoe probandum refert Apost. Haebr. 8.Ionge in selior esset eo, per quem data est istud. Ierem. 3r. Eue dies venient . in comperiectior. summabo super domum Isras Testamentum Dices . Ex Seriptura constat Exod. Io. nisum, non seeundum Testamentum quod fe- Ipsum Dominum Deutum fuisse eunctas sem ei Patνibus eorum. Disendo autem novum, mones hos, dicens: Ego sum Dominus Deus inquit Apostolus , veteravit prius. At- tuus , qui eduxi te de terra AE Wi, noniqui Testamentum quod fecit Deus Patria habebis Deo alienas . N. Disting. Dominus bus Iudaeorum, praeeepta moralia maximo loeutus est immedia se per Angelum . qui eomplectitur. Siquidem Deus eos alloquens vices ejus gerebat, C. mediate per se, N. dlait: Ego sum Dominus Deus tuus, qui edu.mm igitur Angelus qui Moysem alloque. xi te de terra PED ir habebas Deorbatur, Personam Dei referret, non mirum alienos, ere. quae certε moralia sunt. De-
est si ejus nomine direbat: Ego sum Domi. inde Apost. 'dicit legem , Padaevum nonus Deus tuus. Nee enim , inquit Aug. l. 3.sstrum suisse in christo : Paedagogi autem de Trin. e. r.eὰm verba Iudicis Praeeo Wσ- proprium est Adolescentem instruere. αnuntiat , in gestis scribitur: ille Praeeo dia docere, quae a malis actibus ipsum deterinxit, sed iste Iudex. reant, peccata ostendere , dici quae psae-QURR. a. An solis Iudaeis data fuerit stant maxime praecepta legis veteris mor lex Musa ira lia . Huc aceedit auctoritas D. Th. Quan- R. Assirmati vh . N.on fecit taliteo omni tilm ad alia praeeepta, inquit S. Doch. q. 98. nationi, inquit Propheta, Psal. M'. ἐθη D. a. I. vctus continebat, de lege natu-rgo,
145쪽
ro is , Omus tenorer ad virgatisnem inis veteris, non quia eraxi de veteri ine, sed
Dices I. Lex vetvs dieitur in Scriptura pactum sempiternum. a. Christus Dominus an urnit legem solvere, sed adimplere. 3.
Apoll. testatur legem potius per fidem suis. se statutam, qu1m destructam. q. Sci ibitidem Apost. eum qui diligit prcrimum, logem adimplere. lv. I. Lex vetus dieitur pactum sempi te num, non quoad praecepta quae continer , sed quoal vitam aeternam quam praefigurabat, quam per Chiislum ventu tum annuntiabat. a. Christus ncn venit solvere ; id est violare, sed venit eam abrosa re, suam legem ei substituendo. 3. Per fidem lex etiam moralis statuta est , quat nus per ipsam fidem praecepta moralia suerint de novo instituta, atque instaurata. q. ii diligit proximum, legem adimplevit;
quatenus quod a lege olim erat praeceptum Oble VRVit, non autem quatenus adimplevit
quod a Moyse promulgatum fuit; quia, ex hac parte nulla superest obligatio; sed tota
se tenet tum ex parte. legis naturae , tum
ex parte legis Evangelieae, quae hoc prae
ceptum expressὰ inli auravit ..
AER. 3. Ut iam lex abrogata fuerit ante mortem Christi e. R. Negative, quia Christus ipsemet om . nia veteris legis adimplevit praecepta & ad implenda mandavit, dicens; super Cmhedram Mois sederunt Scribae is Pharisini,
quaecunme ixerint veris. Deite Ueinde vetus Tei tamentum non suit, nisi eam in illius locum novum lactessit: Non successit.
autem novitio ante mortem. hujus Test
menti Auctoris , Apost. dicente Haeb. 9.- Testii mentum , mονι necesse est intercedat
Dices i. Secundam Apost. Leae posita est, donec veniret semen ; id est , Christus , dc
Lue. 36. dicitur : Lex is Pνυhetae usque ad Ioannem. N. Lex posita est, postquSm om nia quae de Christo seripta erant, conium.
mata sunt, non autem antequam consummarentur . Item Lex, & Prophetae prophetare cessaverunt usque ad Ioannem , qui Christum praesentem demonstrabat, nec tamen ad Ioannem usque obligare cessave
Diees a. Cessavit lex, quando cessavit n. gura : Atqui adveniente Christo. dc ipso Praedicante, eessaverunt figuras, quae ejus Nativitatem , dc miracula praefigurabant ;Ergo itatem quoad illa ante mortem cessa. verat. R. Cessavit lex, quando cessavit Ggura eompletP, non autem quando cessavit incomplete .. Unde non cessavit obligatio
legis, . nisi quando omnia quae de Christo
scripta erant, suere e summata. Dices 3. Circumcisio cessavit per Baptis. mi institutionem ante Christi mortem; Ergo dc lex ipla, eujus erat quasi fundame tum eam ipsa legitime observari non pol- sit, nisi , Circumcisis. R. Circumcisio cerusavit per inlli tutionem IIaptismi; id est ne cessaria non fuit neeelisitate medii, C. neces sitate praecepti, N. Quamuis enim Circum cisio non estet tune necessaria ad delendum peccatum originale , qui a Baptismo jam instituto deleri poterat, tenebamuς tam ea Israelitae ad eam suscipiendam , aut pueris suis administrandam, quatenus signum erat-dili in clivum Populi Dei μ URR. 6. . An lex vetus abrogata fuit:
in morte Christi, de ipso expirante ZR. AffirmativE; quia tune lex suit abro
fata , cam Meerdotium Araonis suit tran latum , dc novum conditum , juxta illud Apost. Trirxstito Sacerdotio necesse est, ut is legis translatis fiat, re cap. 1oia Aufert pri MMm , ut sequens statuat : Atqui Sacerdotium. Araonis. suit translatum, de novum conditum,.cum Chlistus novus Sacerdos
secundam ordinem Melchisedech se ipsum
Patri victimam obtulit: Testamentum enim, inquit Apost. in mortuis emfirmatum est. Huc accedit auctoritas Patrum, qui hanc vocem Christi mox Spiritum emissuri, cω- summatum est, de legis veteris abrogatione interpretantur . Ideo inquit D. Th. q. lvs.-
a. 3. ad 2. taliter debuerunt cessare legalia , quasi 1am veνitate eorum consummata.
Idem colligunt Patres, ex eo quod velum templi in morte Christi scissum est , nem' po quod tune temporis lex vetus rescii lal desit. Velum templi seisitur inquit Aug.
Serm. qia de tempore, quia Sanagoga bonore nudatur, observatio antiqua dissolvitor, Melesiae unitas praemonstratur.
Dices. Ex D. Bern. Epist. 77. Si lea Ve tus in morte Christi fuisset abrogata, Po
pulus Dei sine lege positiva divina, saltem
usque ad Pentecostem, qua die nova pro mulgata est, permansirit, defuissetque id tempus remedium eontra originale ρος eatum . R. Si eut in ei vilibus lex antiqu/ν
licet sit abrogata in consilio Principis,.vim 'tamen habet obligandi , eosdemque s lix effectus, donee abrogatio fuerit promulguta; idem de Iere veteri dicendum venit scam ejus abrogatio promulgata non sue ly ν
146쪽
D1ss. II. De Legibus in particulari. ἔr I
nis dre Pentreostes, proindeque viguit remedium contra originale peccatum usque ad id tempus. AER. 7. Quam ob eausam , legis veteris abrogationem de novae institutionem, die Pentecostes dieitur promulgatam fuisse.
M. Plurimae adducuntur rationes. I. uia 'conveniens erat, ut eo ipso Die, quo Judaei recolebant memoriam sibi traditae legis in monte Sinai inter tonitrua & sulgura, nO. a lex promulgaretur , ut figurae veritas responderet. 2. Quia hae Die eum apparatu & solemnitate novae legis publicatio is .cta fuit, dum scilieet Spiritus sanctus cum ingenti strepitu & in flamma ignis descendit in montem Sion, dc novam hane te rem proprio digito seripsit. non in tabulis lapideis sicut plias. sed in eoidibus Fide. lium . 3. Quia hae Die Apostoli, qui 1 PaLsione L. hristi latuerant, Evangelii Praecones sunt designati, de jam Spiritu sancto repleti locuti sunt variis linguis, Deo seris
monem aeorum confirmante stupentibus si .gnis
Dices: Post Pentecostem legem veterem saltem in quibusdam eapitibus Apostoli obtervaverunt, & observandam mandarunt, ut
cum Paulus Timotheum circumcidit , di Apost. in Coneilio Hierosolymitano praeceperunt, ut Gentiles ad Fidem eonver si a itinerent sese ab idolothytis, sanguine de sutacato. R. Apostoli legem veterem in
qui Ham observaverunt, dc observandam mandarunt ad vitandum Iudaeorum standa. lum, Q tanquit m ad salutem necessariam,
N. Ex quo deducitur, qu bd lieEt lex vetus de se fuerit inutilis post Pentecostem ,
non fuit tamen ex parte eorum , qui ob charitatis motivum eam observabant, non
quia , Moyse erat promulgata , sed quia ab Apostolis in quibusdam praecepta. QUER. 8. citando legis veteris obseris
vatio , quae aliquandiu post Pentecostem licita fuit, evasit mortifera, atque luperstitiosa N. Fuisse mortiseram quadraginta circi.
ter annis post mortem christi, destrueto videlicet templo sub Vespasiano, de Tito;quid probatur ex diversis rationibus, pr pter quas Apostoli veteris legis caeremonias aliquandiu observarunt , dc nonnullas oblurvari mandarunt, quae eune temporis non flabant amplios. i. Ut cum honore Synago,a sepeliretur. a. Nε darent locum Haereiaticis exilii mandi se legis veteris caelem,
nias, tamquam sacrilegas, detestari. 3. Ne exacerbarent, &- ab. EvanMIi seisi frent Iudaeos, qui his cieremoniis mirum in m dum erant addicti, dc paulatim eos ab ip-larum observatione avellerent: Atqui haerationes supra dicto tempore non stabant.
Siquidem i. destructo Templo Hierosolymitano, in quo unci licitum erat offerre sacrificia, plane leκ antiqua sepulta fuit. a. Per praecedentem praxim Apostolorum, dc ipsorum Discipulorum, qui legalia observarunt , satis fuerat demonstratum ipsam de se nee esse malam, nec sacrilegam. 3. Opus nim erat diuturniori meonomia cum Iudaeis , jam longὰ lateque promulgatu Evangelio: Imo periculum erat, nε diuturnior legalium obtervatio faveret errori aliorum
Haereticorum contendentium , ea esse ad
salutem necessaria, proindeque gratis Christum esse mortuum.
Porro sundamentalis ratis ,Pr ter quam
te is obsermo a destructione Templi I
rosolymitani mortifera suit, non autem Apollolorum tempore, in eo praecisε sita est: quod , qui eam exinde observastet, cum abique uita justa eausa id saceret, videretur sperare cum Iudaeis Christum venisturum, Ecea impleturum, quae a lege pro missa sunt. Nec etiam Apostolorum temopore, ante templi Ierosolymitani eversio. nem, legalia observarem in m E lieitum fuit ea mente, ut spes salutis in his colloear tur: quo sensu ipsemet D. Paulus, qui lon-gὸ ante hane eversionem Timotheum cir- cumcidit, protestatur seribens ad GaI e. s. Quia A eir meidamivi, Christas nihil vobis proderimi id est si legalia observatis. tanquam ad salutem neeessaria 4 Unde Petro iure ac merito in faciem restitit, non qui dem quod praeeeota legalia servaret, ted quod minus eaute id faceret, animo scilicet Iudaismum simulandi, quod in his circumstantiis malum erat, de scandb lum pariebat inter Gentiles , qui inde putabant legalium observationem omninio elae nece
sariam. γDices. Abstinentia ab idolothytis , I guine de suffocato, diutissime post Templi
serosolymitani eversionem in multis Eceleis sis obtervata suit, de a multis Conciliis de Patribus commendata: imo oc nune viget apud Graecos; Ergo statim post hane eversionem noeiva, di mortifera non fuit. R. Nonnulla de lege leviora piaecepta Ecclesiam admittere potui ue , non quatenus , lege Mosayca erant praecepta , lea quatenus ab Apostolis eommendata : quolensu hae leviores coeremoniae potius ad legem novam , quam ad veterem pertinebant.
147쪽
bant. Deinde in nonnullis Eeclesiis hae ab .stinentia retenta est, vel ut suam erga Apo. notos reverentiam testarentur, vel ut sinis gularis temperantiae exemplum exhiberent,
vel demum, quod spectat ad Idol'thyta, propter scandali periculum ; ne scilitet, si
Fideles hujusmodi cibos manducassent, fat.
sorum numinum, quibus consecrati erant, cultores haberentur.
QUAER. 9. Quale fuerit Augustinum in. ter ec Hiercnymum circa leg lium observationem celebre dissidium R. Sanctos Doctores eum aliquo aestatu imter se pugnasse. I. Quod Hieronymus contenderet legalia statim post Chri lii moratem, non solam mortua suisse, sed dc morti sera ; his nempE solummodo, qui ea ad cultum Dei exhibendum observabant; proind que Apostolos ea ad Dei cultum utur. passe tantum simulatoile, simulando nem-ph per haee legalia Deum colere velle . ne
Iudaeos scandalizarent . Augustinus velo fatebatur quidem legalia mortua fuisse, sed negabat etiam ad Dei eultum exhibita tune sui se mortifera; assirmabatque ex animo pio, ae sincero Apostolos post mortem Christi itidem usos fuisse. I. Docebat Hiero nymus D. Petrum ne levioris qu:dem culpae reum fuisse, com Antioch at Gentes et e.
git judat Eare; et simulatoriὸ tantummodo, non sincerὸ Ι D. Paulo eorreptum fuisse. Augustinus ε contra amrmabat, ipsum sin. eere D. Petrum arguisse, utpoth vere re prehensibilem; quia debitam non adhibuit diligentiam, ne facto suo scandalum inter
QUAER. ro. Quid de hae controversiast sentiendum R. Divi Augustini mentem amplectuntur eommuniter Theologi. Ratio est quoad priorem quaestionem , quod hae simulatione uti non potuissent Apostoli absque vero mendacio, & grarissimo scandalo. Menda. eio, inquam, quia una externa adhibuissent, ad ingerendam in Iudaeorum animos saliam opinionem hujusmodi eceremoniisse Deum religiosῆ eolere, quod tamen longe ab eorum mente aberat. Scandalo vero , quia hoc suo exemplo docuissent Iu .daeos servare legalia, quae com in senten. tia D. Hieronymi morti sera essent, ad peccatum eos protraxissent. Ratio quoad posteriorem quaestionem in eo sita est, quod,
s D. Petrus in hoe facto ab omni culpa etiam levi fuisset immunis, ct simulate
tantummodo D. Paulus eum reprehendi Lset, non Iolum eum sic increpando imprudent et mentitus suisset, sed hane reprehens sonem Fidelibas in Epis. sua ad Galat. a. enarrando, maxima injuria , dc calumnia D. Petrum i fiscisset ; eam D. Paulus iahae Epistola expresse dicat, D. Petrum pecocasse atque reprehensibilem sutiae, quia in
his circumstantiis coeteros exemplo suo ad
judaizandum provocabat, dum E Gentiis Ilum mensa recedebati quae omnia 'el ne cogitari quidem possunt de tantis viris.
De Line nova , seu Evauelisa. PEt legem novam At Evangelicam intelis ligimus eam, quae , Chrilio Dominoeit condita, dc Spiritu sancto die Penteco
stes promulgata. Ipsa vero duobus constat, gratia nimirum Spiritus sancti, quae datur per Fidem Christi, re praeceptis quae loli mei Christus observati mandavit; noe discrimine , quoil gratia Spiritus sancti sievelut anima ec forma legis Evangelicae ;praecepta autem 1 Christo imposita sine veluti ipsius eorpus, de materia. De lege
nova sub utraque ratione usurpata nonnulola quaeruntur, hic breviter discutienda. Quaestis revia de Lege nova. QUIER. r. Uttsim lex nova, pro gra. tia interiore usurpata, si lex vere ac Prinpite dictis' A . N AmrmativE; quia vera est rationis
ordinatio ab ipso Deo, qui estrio, sacta in bonum publieum, ec a Spiritu sancto promulgata, dum eam M.fo
apparatu, ac strepitu die Pentecostes in via hum eordibus indidit, eum intentime
gandi; adeo ut quisquis ab ipsa defieit, o
excidit, praevaricationis reus e stituatur. Deinde lex nova , quatenus Spiritus sancti gratia, mentem inlatat, voluntatem accendit, dictat de suo mcdo intimat, atque imperat , quid agendum nobis sit, quid elagiendum; Ergo lex est vera ac proprie
QUIER. a. Utram lex nova sit lex
scripta N. Legem novam proprie non diei seruptam ; cum secundom principaliorem sui partem a Spiritu sancto nobis sit indita. Scripta tamen diei dc potest, dc debet: tum quia illud impropriῆ in eordibus scribitur. quod in ipsis disiunditur, juxta illud Jerem.
Dabo legem meam , in vi ceribus eorum ,
148쪽
Dissi II. De Legibus in particulari. II 3
in earibus eorum scribam eam I tum quia , secundario sumpta lex nova, verὰ ac propriε exterilis seripta est, tum in libris novi Testamenti, tum in Sanctorum Pa.
UAR. 3. Utrum Iex nova alia sit a veteri e N. Cum D. Thom. Si lex nova specte. tur quoad finem, certum est ii veteri nullatenus differre; cum utriusque Iegis unus, re idem sit finis, nimirum ut homines sub . da ntur Deo: Unus enim Deus es, inquit
Apost. Rom. 3. qui Iustificat cireumcisionem in Fide, ly praeputium μν fidem. Si
vero lex nova spectetur quoad modum , quo ad finem perducit, evidens est aliam esse a veteri, quod in sequenti quae itione patebit. SURR. q. In quibus lex nova li vete. ri differat . N. In his maximd inter se differre. I. Quod lex vetus esset lex servilis, quae non consiliis , sed tantum praeceptis regebat Iadceos, tanquam servos, praeci E poenaxum metu: Lex vero nova , lex filialis, de libertatis. quae praeceptis suis superaddit
consilia, ob ervatu libera , non poenarum metu extorta. a. Quod lex vetus fuit umbra , & figura novae I nova autem veteris perfectio, re complementum, proindeque nunquim abroganda . 3. Quod lex vetus ex te ad justificationem non valeret, quatenus gratiam non habebat, sed illam per Fidem in Christum venturum ex lege n va veluti mendicabat. q. uod jugum veteris legis durum erat, di importabile , quia continebat ει 3. praecepta , nimiruma 48. aifirmativa; quot numerantur os la in homine , ct 36 . negativa , quot dies in anno. Legis vero novae lugum suave est, ct leve ; quia longe pauciora praecepta Con. tinet, & gratiam ae charitatem instillat, quibus praecepta. observaru evadunt longe
faciliora: Ex supradictis aliae dissimilitudi. nes facilE colliguntur. US R. s. Quam ob causam lex nova data non suit a prino pio mundi R. D. Thomas hujusce Providentiae dispositionis triplicem affert eaulam. I. Quia lex nova principaliter eit gratia Spiritus sancti, quae abundanter dari non debuit, antequam impedimentum peccati ab humano genere tolleretur, consummata redemptione per Christum. a. Quia aliquid ad persectum non adducitur statim a primeipio, sed imperfectum praecedere conveniens est. 3. Quia oportuit ptimam ut binisse. Moral, Tom. Lmo sibi relinqueretur per aliquod tempus, ut gratia se indigere agnosceret . Non quos hominibus sub lege veteri desuerit gratia sussiciens, qua salvari potuerim, hoc enim longe alienum est , mente S. Docto. ris; sed quω sub hae lege minos abundasister minuive efficaciter ministrabatur, quimnune in lege nova.
QUAER. 6. Quoiuplicis generis sint Prae.
R. Triplicis Moralia , selliret , Saeramentalia, & Fidei. De Moralibus sermo. nem facit Christus, Matth. s. 6. & 7. ubi proponit Praecepta Decalogi , quae propriε
ad mores pertinent. De Sacramentalibus, Joan. 3. Nisi quis renatus fuerit ex aqua, ace. 7 si manuueaveritis Carnem Filii Homiηis, &e. de Praeceptis Fidei, Matth. t 6. Qui crediderit , O Baptizatus fuerit , Iatavus erit; qui vero non credi erit, conde
Porro moralia Praecepta h Christo Domino non fuere de novo institu a ; sed explicata, ct auctoritate sua confirmata. Ideo lex naturalis sie per Christum expli-eata & confirmata, eth vero D vina, &Evangeliea, & qui post promulgatum Evangelium in legem naturalem peccat, is nedum jus naturae; sed etiam Christi, de ejus gratiae solvit. Sacramentalia vero Praeiscepta 1 Chri lio Domino suere de novo instituta, ut essent loco veterum, quae ab ipso sunt abrogata. Quoad Fidei Praeeepta subitantialiter de novo instituta non fuerunt; eum substantialiter eadem sit Fides novi ac veteris Testamenti; re veri Ista litae omnia crederent futura, quae Christiani credunt impleta; nee ullus Iudaeorumalisque Fide in Christum venturum, salvus fieri potuerit, non secus ac, re nos salvi esse non ressumus absque eadem Fide in Christum jam natum , di hunc cruei fi xum. Idcirco Praecepta Fidei accident aliis ter tantummodo de novo suerunt instituista; quatenus clarilis suere explicata, aperisti os revelata, & in nova lege eredenda distinctE proposita; Mysteria, scilieet, Trinitatis, Incarnationis, Redemptionis, die. que in lege. veteri obscurδ tantum suere
cognita, di imperfecte eredita.
149쪽
sium leu Pandectas, 1 verbo Graeco tutum CAPUT I v. capio , vocavit . Plaeterea Iustinianus, sa. ciliorem ae breviorem viam ad Iurilpru. De Leae pstiva humana. dentiam addiicendam tradere volens, eonisseribi mandavit universi Iuris elementa,
D Uae sunt, uti jam dictum est , legis quae Institutisne1 seu Instituta dicuntur ,
humanae species, Civilis, nimirum, quoniam autem prior Codex non erat latis quae in terrena Civitate ad Neem terre. accurate lcriptus, alium emendatiorem edi.
nam sertur 1 Plincipibus saecularibus , dc die duodecim libris conclusum , ct fiat. Canoniea quam in Christiana Religione adicem repetitae lectionis voeavit. His omni promovendam Fidelium salutem , Ecclesiaesbus addidit in .uper varias Constitutiones. Praelati condide iunt . Utraque dividitur .iquas Imperii sui tempore promulgavit, de r. In seliptam, ubi est Corpus Iuris Can t aut, ricas seu Novellas appellari Iussit. nici, & Civilis, cte in non seriptam, quae Demum elus jussu liber nudorum, quo juis nimirum praxi , de communi usu receptatra Feu aha exponuntur, prodiit. est. 2. In communem, quae universam Ee- QUIER. 3. Quomodo eitetur Ius Cuclesiam totumque obligat Imperium ; dcivile imunicipalem , quae alicui vel Provinciae, R. l. Digesta seu Pandectae hoe modo vel Civitati, vel Dioecesi est propria. Quidicitantur L. Si aliena D. vel ff. de Uueaμο- sit utrumque Jus commune scriptum hieim: Ubi L. significet legem, Si aliena prunobis disquirendum supereti. mum verbum legis . D. vel Digestis , is
usucapione titu um . 2. Eodem modo cita.
Q U S S T I O I. tur Codex , excepto quod loco D. vel stponatur, C. Bi legatur Codice loco Dige. Quid sit Iur cisiis. itis. e. Institutiones hoe modo citantur :Inst. de Rer. Div. I. Item ea; id est, in In-NOL Uplex Ius in Gallia distingui istitutionibus Iustiniani, titulum de Rerum I tur, Romanum nere, Μ,&Gai idivisione , s. qui incipit item ea . q. Αulleum ; Galli quippe Iudices duplicis illius thentiearum sic fit eitatio. tbet. vel
Iuris auctoritate pendentes lites dirimunt .iri vel. 66. f. stetur etiam ; vel sie ser ibi. Unde . tur Ambent. de Len. f. rauimus ; id eli, QUAER. r. Quid sit Ius Gallicum i authentica, de Lenonibus, x. Sancimus. R. Iisi Gallicum eonsuetudine magis l. Liber Feudorum se allegatur: Fod. δε quim scriptis legibus eontineri ; sed, piae amisib. Feud. atieu. C. vel L Quoniam; idter eonluetudines in diversis Provinetis tNiest, in libro Feudorum in titulo de prohi-ceptas, ipsum varia Regum Edicta eom ibita Feudi alienatione, in capite, vel lege, plectitur, quorum nonnulla usu sunt reee--incipit uuoniam .pta, alia non observantur, de quibus Iuri L
consulti eonlulendi sunt. QUAESTIO ILQURR. a. .id sit Ius Romanum Ius Romanum in quinque partes di- Quid sit ira taxonteum.
viditur; nimirum in codicem, qui duos libros eomplectitur: Digestum seu TUs Canonteum, si vim nominis quae quinquaginta libros continent: Institu. I lpectes, Canon seu Regulam siris es seu Bis itura, quae quatuor libris eon .ignificat; ideo quidquζd mores Fidelium adstant ; Authentieam seu Novellam , euictilalutem aeternam consequendam regulare unicus extat liber; & demum in librum potest, ad Iuris Canonici rationem perti-unteum Fevrirum: qui omnes libri jussuinet; nempE Seriptura saera, Apostolorum Iustiniani Imperatoris fuerunt collecti. Ex iTraditiones, Conciliorum Generalium De tabant quippe prius tres coires, Omple. ereta oe partieularium ab ipso capite e ctentes Leges , & Constitutiones anterio. firmatorum, denique Sum. Pontificum E. rum Imperatorum , quos in unum librum pistolae decretales. Horum omnium eollet gessit, quemque nomine suo appellariictio universum Corpus Iuris Canoniel in voluit, codex Justixiani. Deinde idem Im- varias partes distributi complectitur. operator veterum Iurisconsultorum volumi. eirea.
na in duo millia librorum dispersa in so QUAER. t. apibus partibus integratur libros collegit, de digessit, ae ideo Dige Ius Canonicum t
150쪽
Diis II. De Legibus in particulari. IIS
R. Ouinque partibus . r. Ex Decreto. a. Ex Decretalibus. 3. Ex sexto Decreta. lium. q. Ex Clementinis. l. Ex Extra va. santibus. Decretum Gratianus S. Betredicti Religio sus Bononiensis an. circiter II in compilavit ex S. Scripturae sententiis, Conciliorum di Sum. Pontiaeeum Decretis ae responsis, Imperatorum legibus , & SS. Patrum , &e. Ecclesiasticorum Historieorum dictis, ipsius ique Gratiani, ejusque Discipuli Paleae Com. mentariis. Opus suum inscripsit , Coneredantia discis tantium canonum, di in tres partes divisit. Prima Distinctiones unam supra centum continet, in quibus agit de Iure humano, de iis quae pertinent ad mores componendos , 8e ad Ecclesiasti eam diseiplinam. Loisca autem ex hac parte excerpta, hoc modo citantur. Can. vel C. Ius Geureale, vel
co uetudo, vel si mulier, prout incipit primum verbum Capitis vel Canonis, Dist. i. vel 2. Meundas pars compIectitur Causas 36. aestionibus seu Capitulis distinctas, interuas eausas 3 3. quaeit. s. septem ha t di. inctiones de poenitentia. Quae ex hae par. te desumuntur, hoe modo citantur: Can. vel C. Gratia r. q. r. id est, Canone qui incipit Gratia, eausa I. quaest. l. itaut nua merus ante q. denotet quota sit causa, de
Tertia Irars inscribitur de consteratisne , di distincitones quinque eomplectitur, rehoe modo citatur: De cosseri Dist. r. C. agis; id est , in titulo de Consecratione ,
distinctione prima , Capitulo quod incipit
Vasa Deeretales sie dictae, quia magis ex Sum. Pontifieum Constitutionibus malescunt , quam ex Conei liorum Decretis , eompilatae fuerunt iussu Greg. IX. S. Raymuri do de Pennalari, & Jn s. libros sunt di.
visae , quorum materia Me versiculo exprimitur.
Solent se citari moetales simpliciter sine ullo adjecto. Capia Cari reum de Iudieiis; id est, Capitulum quod incipit, Caetervm , in titulo de Iudiciis. Serius Decretalium sie dictus, quia prae . dictos quinque metetalium libros sequitur, 1 Bonificio Vii l. ex diversorum Pontificum responsis compilatus est . Eodem modo citatur ac Decretales, excepto quod ad . datur in o. cap. cum in tua de consuetudine; id est, in sexto easte quod incipit,
tam in tua, &c. clementinae , 1 Clement. V. se dictae, eomelectuntur Constitutiones tum ejusdem Pontificis , tum Concilii viennensis, eui ipse praesuit. Has absolvit & publieavit Ioannes XXII. At hoc modo allegantur :Clem. Exivi de veria significatione, dc aliis quando additur s. t avarantes se appellatae, quia extra Corpus Iuris Canonici antea quasi vagabantur, de post hae in ordinem suris redactae sunt , partim a Ioan. XXll. partim ab aliis Pontifeibus; dc ideo nonnullae Extravagantes Ioannis nuncupantur, aliae communes vocitantur. Sie allegantur: Extram
ambit a de Reb. Ecel. non alien, id est Extravagans, quae incipit ambitiose, de quae est de rebus Eeclesiasticis non alienandis; eui additur inti comm. seu inter Extrava gantes communes, cum de his agitur. QUAER. a. ma auctoritate in Eeeleta hoc eorpus vigeat R. Cum Gratiani meretum 1 nullo hactenus Pontifice solemniter de authentice sit confirmatum, non omnes Canones dc Cinita ejus juris obtinent auctoritatem, nisi alias ab aliquo Concilio vel Pontifice eanoniZata sunt, vel inveniantur inter D eretales Clementinas , de Extravasantes , quae in plurimis Regionibus legis vigorem sunt assecutae. QMoad nos Gallos, nec mineretum, nec Decretales, nec Clementinae, nee Extra vagantes vim legis aut juris a
ctoritatem habent , nisi in his rebus , in quibus cum antiquis nostris moribus , de receptis in Regno usibus, concordant.
An NOTATIO II. Varium meretaliam pondus refert Senedict. XII
in Epipola ad Archiepiscopum S. Dominici in
Insula Hispaniola, euius verba hic μυ- ev nere ad hoc, ut earum authoritates in ritationi. bus quisiue digninere valeat. Non sὶe agi. ur , ait ipse, de Granani mereto, quod Mι- is pote privara auctoritate confectum tantam vim is haber, quantam Textur in eodem adducti ex is se ipsis LMm nosiuntur. Non agitών de aliis is qua ex aliis quinque Decretalium Compisaιι is nibus, quae Grem M. opus praeresserant, eris quorum nonnullae a priυatis anctoribus eme se natae Derun . Rex es de sexta ilia eo ιlmis time, quam Gregorius Pontifex a S. Romanis is do de Penn ora adornari iussit , quamque apinis prosariano Pontificia muniυιt, mandans, niis ea fila deinceps m Tribunatitas, i scholis ,, deberet usurpari . En illius verba in Praesari rione Decretatium r vclenies igitur ut hac