장음표시 사용
151쪽
., tantum Compilatione universi utantur in ,, Judiciis, & in Scholis districtius prohibemus,s, ut quis praesumat aliam sacere absque au- ,, ctoritate Sedis Apoliolicae. Non tituit Gre. I, multa in Decretatibus reseata filis F, ab earum Compuruore , quum taem Pontifex,, in dicta Praefatisne Re ipsum innuat tis ver- ,, bis ; resecatis superfluis : Votuit ramen fingu- ,, tis constitutioni&us proxum manere nomens, earum Auctoris. Idem quoque deinceps praes ε, tis Bonifacius VIIL in compilarisae Li- ,, Mi VL simiaium Decretahum a Romanis Pon- ,, tificibus conditarum, quibus listi muisimode, ,, ubi ροπι fuit, a se immutatis, atque truncia-,i tis, nihilominus praefixum reliquit Auctorum
,, n mensiquidem ipse Bonifacιus se Aq,itur ,, in Pro.emior Pluribus plane resecatis, reli- ,, quis quibusdam ex eis abbreviatis , aliqui- ,, bus in toto, vel in parte mutatis , multas. ,, que correctionibus, detractionibus, & addi.,, tionibus, prout expedire vidimus factis in , ipsis. ruas etiam clementem Papam V. pa- ,, N. modo se gessis , dum suo Clementinarum es, labro insermi Coveilii Viennensis constitutiones,, Iamquam a se si factas in eodem conrisio, , quamvis Dn- peracta, eas resecasset, arque ,, mutaset, uti testatur Ior Andrea in Glusa ad
is Priefationem earumdem Clementinarum . . . .
M Sic igitur Praedecessis noster Gregor. IX. Daem , confici iussi Leerret alium Compitationem, quasi hortis in Sehesis , s in Foro utimur, eam ,, abrogatis aliis prioribuῖ, publiea auctoritate , ,, e ' Pontifria confirmatione munivit. o Huciarius adhue hasemvis qMid sis is Decretalibus sentiendum; quiali in fueriue methodo eammCompilato res , quales sent , quae publica --
QUAER. . Quid sint Litterae Aposto.
Iia. Litterae Apostolieae dicuntur eae, quae expediuntur in Curia Romana per Papam vel ejus nomine. I ividi solent in Privilegia, Mandata re Reicripta. Rescripta sub dividuntur in Rescripta gratiae & Rescti. pia juilitiae: Ucraque pro formarum , in quibus expediuntur , diversitate, dicuntur Signaturae , Brevia , Bullae seu Constitu.
. Privilegiam jam supra exposuimus. Mandatum eit illud, quo Papa mandat Oidinario , ut certae alicui Personae de Benefic o Vacante provideat . Quod si de Beneficio
VReaturo agatur, illud Mandatum Gratia Expectativa dieitur, quae apud nos locum non habet. Reseri ta Iust ride ea sunt, quae debitum auxilium petentibus concedunt, ocad lites ut plurimuin, ae jullitiae administrationem pertinent, cujusmodi sunt Evocationes, Delegationes, &c. E contra Rescripta gratiae ex mera liberalitate Pomisi eis impetrantur, ut Dispensationes, indubgentiae, Rehabilitationes , Provisiones B, neficiorum tam in forma gratiae vel pas quIm in forma dignum. Signaturae
in Iapyro conscribuntur , neque muniuntur ullo Sigillo. Breve est brevis scriptura quae in negotiis parvi mc menti vel in Papyro, vel in membrana conscribitur, muniturque Sigillo in eera, vel rubin , vel viridi, lub annulo Pisca ris, ae praeterea Secretarii subseriptione. Binae sunt eoncessiones aut ordinationes in rebus gravioribus, nee iam in membranis deseribuntur, &cum
nulla plumbea pendente ii Datario, id eli
Eccleuae Notario, expediuntur.
I'orro hae omnes Litterae in soro interno parem auctoritatem obtinent ; sed in lam terno praevalet Ius commune Conciliis, Concilia Bullis, Bullae Brevibus, Brevia Signaturis , Signaturae vero vivae vocis ora. lis. De his omnibus consulendi sunt Auctores, & hic sermonem continebimus, M. Theologiae Tyronum mentem ac mem riam nimia prolixitate obruamus.
Propositiones damnatae quoad Ecclesie Praecepse.
r. 'raeceptu a servandi festae non obligat sub mortali , seposito scandalo , si absitia D mn ta suit ab Innocenis, 97. in ordine set. 2. Satisfacit praecepto Ecclesiae de audiendo . . qui duras eius partes, imb quatuor limuI a diversis Celebrant L .audit. M eodem . Est sy. r. Frangens jejunium Ecclesiae , ad quod
tenetur, non Peccat mortaliter, nisi ex contemptu, vel inobedientia hoe iseit; puta quia non vult se subiicere praecepto .
t ara init ab Alexandro VII. at i 665. Est 28.
ieiunii qui lapius modicum quid
comedit, etsi notabilem quantitatem in fine coseri deri I, non frangit jejunium. Ab
ecdem. Est a officiales, omi in Republiea eo poraliter laborant, sunt excusati ab obligatione ieiunii; nee debent se eertificare
152쪽
Diff. II. De Legibus in particulari. IV
Exeusantur absoluth a praeeepto jejunii ' omnes illi, qui iter agunt equitando, utcumque iter agant, etiamsi iter nece sarium non sit, & etiam si iter unius diei eonficiant. Est ηI. . Non est evidens quod consuetiido non
comedendi ova, & lacticinia in .adra- gesima obliget. Est 32. S. - ii facit cinsessionem voluntarie nul-
lam , satisfacit praecepto Ecclesiae. - mnata fuit ab Alexandro VII. an. I 663. Est . in ordine 14.
s. Satisfacit praeeisto annuae Confessionis, qui eonfitetur Regulari, Episcopo prae- sentato , sed ab eo injusth reprobato. Est Il.
PRaeeipua ae eommuniora Eeelesiae prae .eepta, quae omnes cujuslibet conditrionis ligant Fideles , sex vulgo annumera tur, prout in Catechismo rudiori plebi pro-Poni consueverunt. r. saerum Missae ..cium diebus Dominicis Festi tu praeceptis
everenter audito . a. Tereata tua singulis
fallem annis eo tetur. 3. s. Eucharistiam ad minimum seme in nηηο; id est, circa Festum Post bae. sumito. q. Statutos ab Erclesia Festivos dies celebrato. . Quatuor Temporum. mpimarum Quadragesimae indicta 16unia evervata. 6. Feria sexta, Sabbmrbo ab esu earnium abstineto. De quibus singulis, quaestiones varias breviter propinnemus et explanabimus.
mortali obliget, N. Assirmativε : Quod probatur tum ex
Can. ro. Apostolorum : Omnes Fideles, &capit. Missas de Consecratione. Diit. i. tum ex communi sensu Fidelium, qui hoe Eeclesiae miseeptum, tanquam gravem inducens obligationem, semper & ulaque o, servarunt. Excusat tamen ei mortali, sicut ec in aliis praeceptis, materiae levitas, quae communiter esse censetur ab initio usque
ad Evangelium exclusive. Ec ii Commu .nione exclusive usque ad Mem. Missam aurem ab 'uno Sacerdote integram audire quisque tenetur, ideoque praeeepto minimEsati stareret, qui partem Missae mediam ab uno Sacerdote, & alteram ab alio celebratae audiret ι quia partes illae nullam inter se,
tum realem , tum moralem eonnexionem
habent ; te neutra ex illis ad unum Saeti fletum eonfieiendum eoalescit. Porro nulla
extat obligatio Missam audiendi Ferra quinta, & sexta, Sabbatho malaris Hebdo madae , neque Diebus Rogationum: Et in Die Nativitatis Domini unam tantummodo
QVTR. a. Quomodo Missa sit audienda
M. Tria necessario requiruntur ad Miseum audiendam, quorum, si vel unum d sit, praecepto non satisfit. r. Requiritur Moralis θ' humana prat semia eo minis; ita ut saltem aliquo tensupercipi possit, quod Missa celebratur. Diis xi, saltem aliquo sensu. Si quidem non est
neeesse auribus audire, aut oculis videre Sacerdotem celebrantem; eam surdus, oeeceres huic praecepto satissaeere possint .
Imb de hi, qui in magnis Ecclesiis de m gno Populorum concursu , post ostium,
vel eolumnam . aut in fenestra, vel extra Ecelesiam ita sunt praesentes, ut . ex aliorum
gestibus percipere valeant quid ei celebrante agatur, praecepto satissaeiunt. Item de s lissariunt Missae inservientes, qui neeessaria ad Missam celebrandam allaturi : v. gr. vinum, hostiam , thus, die. ab Melesia recedunt , modo non longias recedant ;quia, eum haee ad Saerificium ordinentur,
a. Requiritur intentio, generalis saltem, eonfusa, dc interpretativa, ut jam dictum
est , Missam audiendi , imo de virtualis saltem intentio Deum colendi , de oran
e 3. Requiritur intentio, nedum externaoc materialia, qua advertatur quid fiat; sed Ae attentio interna, re formalis, qua viris tualiter saltem simus attenti ad Deum e tendum, orandum, cite. Unde; qui Missiunaudiens dormit, pingit, seribit, protina te. git, consabulatur, es voluntarii per not dile tempus mente est distractus, praecepto non satisfacit. rQUAER. 3. Utram ad Missam audiem dam status Fratiae sit neeessarius M. Negative, quia Eeclesia omnibus, 3e singulis indiscriminatim Fidelibus districto
praecipit, ut italutis diebus Sacro interstat nec extat ulla lex Divina, aut Ecelesastica, quae ab hoe Sacrificio eriminosos , nis, allum mum notorios, & publieos; arceat; ud videre est in Trid. is. ra. de observ. vitiin eetib. Missae. Unde jure merito in Constitutione Unigenitus , damnatur propositio Sy. Quesnelli , decimum quartum eonve sonis gradum essingentis, quo peccator Sacrificio Missae assuendi ius tandem obtunet. Taroebus tamen, iuxta Cone. Mediol
153쪽
1iat reis illa saeri io uberiorem fructum ea. pcre possit, ut campanae figηο dato, quo Fi- artes ad Missae Sacrum voc alitur, sese quisque compens, si fibi alicujus mortiferi peccati conscius est, tummo ex dolore affectus, vitaeque emendandae certo R. bilique p/υ tofuscepto, supplex a Deo veniam petat. Ohincitanda sunt haee verba , quo ex propitia rario uti, &c. quae manifestε indicant fla. um pratiae necessario non requiri ; sed ut
inde fructus uberior percipi possit. QUAER. q. Quae sint caulae ab auditione
R. Nedum impotentia physica, de abs
luta excusat, ut patet; sed, de impotentia moralis; id est dissicultas ex trutabili in commodo proprio, vel proximi corporis , vel bonorum, vel etiam famae; quia haee est mens Ecclesiae, quae, utpote prudens ,& benevola Mater, cum tanto incomm do obligare non intendit. Utrdm autem, qui Sacro interesse nequit, teneatur per aliis
quod bonum opus . vel per preces , illud supplete, & aliquear cultum Deo exhibeo re ; certum est ad id teneri diebus ultem Domini eis; quia juris naturalis ae divini praeceptum est, aliquem Hebdomadae diem cultui divino consecrare. Dixi Diebus saltem Domihrcit. Censent enim Auctores plurimi, eamdem diebus Festis non esse obli .gationem; quia nimirum , cum Fellorum institutio de iure sit mel ε humano, ea obligatione per impedimentum legitimum cessante, nulla remanet alia obIigatio . Sed
hoe minlis apte dictum videtur; eam district/ ab Ecclesia praecipiatur, ut statutus ab ipsa dies Festus aliquo modo, quantdmmoraliter fieti potest, sanctificetur; non secus ac jure naturali divino jubemur, aliquem Hebdomadae diem cultui divino dedicare: Ergo, si dies Festus per indictam Missae auditionem nequeat sanctificari, per aliam piam actionem fieri debet, si absque gravi incommodo fieri possit. Nee ulla lex allegari potest, aut Ecclesiae authentica declaratio , quae ab aliquali saltem Festorum sanctificatione dispent et Fideles, qui aliunde ab auditione iacti legitimo impedimen.
Ussit . v Utram Fideles Dominicis
Festitque diebus Missam in Regularium Ecclesiis audientes, Ecclesiae praecepto satisfa
N. Assirmati v ἡ, prout definitum est atque declaratum a Leone X. an. I 17. &Pio v. i 6 . Christi Fideles, inquit, acidien .
do Missas, tr alia Divina .cia in Ecclesia Fratrum huiusmodi, diebus Dominicis aut
Festivis praecepto Messae de iIIis audiendis fati fecisse censeantur. Monendi sunt tamen Populi, juxta mentem Concit. Tridentini sess. 2q. de Relat mat. e. q. ct aliorum Conciliorum , ut frequenter ad Parochias suas , praesertim diebus Dominicis, & Festis majoribus, ubi commoti id fieri potest , accedant. Licet enim ad id districte non tenean
tur; ut constat, tum ex eonsuetudine unia vertiliter tunc temporis recepta , tum ex
praxi timoratorum, etiam ipsorum mei Parochorum , pietate, & doctrina praestantium , qui ea de re poenitentes interrogare nequidem cogitant, tum etiam ex Decretoli Clem. Ulli. edito ano IS92. 22. Decem. bris, ad hanc controvet tam Duaci excit tam dirimendam ; piissimum tamen est atque eonvenienti stimum , ut quisque, si
quentias quam fieri potest, Mistae Parochi ii intersit. Imb, dc qui ad eam accedere
negligeret , peccare posset, etiam lethali. ter. r. Si ex proprii Parochi contemptu ianceret. a. Si Parochus inter Missarum solemnia nonnulla ad Populi sui institutionem haberet exponenda , quae Parochiant scire tenentur, ut plerumque in Pagis, dc rur libus Parochiis contingere consuevit. 3. Si Episcopus sub aliqua Censura, etiam com- mi iratoria , id praeciperet . Unde jure ac merito damnata est haee propositio 1 Fa- euitate Parisiensi an. 166s de , Clero Gal. licano an . I V . Topu Christianus, vi Tν dentini Concini, ceti non potest per Cen ram, aenam Ecclesiasticam, ut Domin eis diebus Missam Parui talem audiant, tamquIm falsa. temeraria, scandalosa, dc D cieto Concilii Trid. contraria De secundo Praecept .
QUIER. r. Ad quod teneantur Fideles per istud praeceptum δR. Ex Conc. Later. sub Inn. III. tenetur omnis utriusque sexus Fidelis, postquam ad annos discretionis pervenerit, omnia sua ' eata , saltem semel is anno, Meliter conseri proprio Sacerdoti. Dicitur . I. Omnis Fidelis, quibus verbis non intelligitur tantummodo verus Catholicus, sed di omnis qui per Baptismum Fidem suscepit, sive ip:am per Haeresim amiserit, sive non ; quia Haeretici, utpote per hoc Sacramentum Ecclesiae subiecti ,
legibus ejus adstringuun ur. Dicitur a. Postquam ad annos discretioni3 perveneriti id est circiter ad septennium,
154쪽
tibi Deli eommuniter lassicientem adepti sunt rationis usum, quo bonum a malo di. sternere, proindeque peccatum mortale com . mittere possunt. Dicitur. r. Omesa pereata sua, intelliso mortalia. Nam qui laecrata tantόm venialia commisisset , ad ea confitenda minime teneretur; sed teneretur tantummodo tam re se Sacerdoti, ad ipsi delarandum se non habere nisi venialia. Ratio est; quia, eum hoc praeceptum , quoad substantiam , si Divinum, nemo ad illud tenetur, nisi qui lapsias est in mortalia, quae nos ii Regno Dei exeludunt, & Consessionis necessitatem constit uunt. Ideo, si quis per totum anni curriculum, non nisi venialia fuisset confessust, adhue illo anno confiteri teneretur, si citea finem illiusanni in aliquod mortale ineurrisset; cam sela mortalium , non autem venialium, consessio radat sub pr.
Dicitur 4. Saltem semel in anno; ita ut
intra saltem unius anni curriculum, nullo certo tempore determinato , quis peccata deponat, re ultra annum Consessionem non disserat. Qui annus e putandus est mi Taliter, non mathematicε, ab una cireiter
Confessione ad alteram, vel a prima circi iter die Ialmarii ad ultimam Decembris ;laut potiis, prout eonsuetudo obtinuisse vi. detur a tota Paschatis quindena , ad alteram ejusdem quindenam. Dixi nutu certo tempore determinato . Nam si quis mort Iia intra annum cons sim fuisset , non teneretur vi hujus praecepti alia mortalia de novo commissa in Paschate confiteri, nisi per accidens ratione Communionis. Et qui praevidet se Consessarii opportunitatem in fine anni non habiturum, tempus Consessionis praefixum praevenire tenetur . Dixi iterum; ita ut ultra annum confessoem non differar ; si enim ultra Paschatis quindenam moram traxerit, peccat mortaliter, de confiteri tenetur, quamprimam poterit anno sequente , quia terminus ab Eeclesia non apponitur ad finiendam, sed ad non disse. tendam obligationem e ideo toties mortali. ter peceat, quoties oblatam eonfitendi opportunitatem eum advertentia negligit.
Dicitur s. Fideliser confite i : Per quod non solam est intelligenda integra Conses.sio, sed & devota , ct ex sufficienti contritione elieita ι eam per Confessonem voluntariε nullam, & saerilegam praecepto Ecelesiae satisfieri minimἡ possit, ut definivit Alex. VI l. Dieitur denique pronio Sacerdoti,
quod paulo susias discutiendum est . QUAER. a. Quid proprii Sacerdotis noomine intelligatur N. Cum D. Tho m. i. q. ad Hannib. Dist. 7. q. tiari. a. dc Ovus I9. contri impug. r. q. Proprius Saceraos duplo est ι via eukurisdictione ordinaria, Mut Paroebialis Sacerdos, vel Episcopus, HI Papa ; vel eae Iurisdictione delegata, fieri ine eat eo itatis potestatem Papa, vel Episcopus . . . Us
de qui consessus est Episcopo suo, vel alteri
habenti vires a ius, confessus est proprio Sacerdoti . Idque constat ex multis Sum m.
Pontifieum Constitutionibus in favorem Religiosorum laepius editis, maximE ex Conis stitutione Clem. XI. 31. Iunij an. 3676. quae incipit, surrea magas Patrifamilias. Ubi declarat Sum. Pontifex , semeι simpliciteν
bantis, quovis anni tempore, etiam Pakbati, Confessiones audire . . . ἐν eos qui dicti Religioses Ammiester aprobatis, tempore misse Ii, eo fisi fuerint. constitutioni quae in .
quoad confessisnem dotaxat satisfecisse censendos Hoe eamen intelligendum est, modo a probatio in terminis generalibus sueris eoi eessa, nec ab Emscopo revorata aut limitata I cum juxta eamdem mox citatam Constitutionem . s. q. Episcopi approbationem suam revocare, de limitare pro libitu possint. Ideo Canoni, Omnis usνisseque sexus , non satisfaceret, qui abs vel Parochi lieentia e fiteretur Sacerdotibus Saecularibus , aut Regularibus approbatis ab Episeopo, eum hac clausula, excepta quiniana Paschasi , aut de Paνεσborum einsensu; si ine elausula ab Episcopo, tanis quam eonditio sine qua non, si apposita, iplaque praesumatur intelligi de consensu expresso non tacito, ut plurimum aeeidit intelligi de tacito, maxime in majoribus , ae populatissimis Civitatibus: Circa quod cujuslibet Di resis usui ae consuetudini reisceptae standum esse censemus. De tertia Praerepto.
QUAER. 3. Utrum praereptum illud ,
praecedenti sit diversum Ri Assirmativε , quia duo omnino di. stincta per haec ab Erelesia praeeipiuntur; Consessio , scilicet , de Communici. ideo
qui utramque uno, & eodem anno eulpa biliter praetermitteret, duplex peceatum in Consessione declarandum per traret. De-
Diff. II. De Legibus In particulari.
155쪽
inde licEt hi quibusdam eonveniant interie, in multis tamen differunt. r. Conveniunt imhr is, quod utrumque praeceptum Baptizatos , & Adultos obligat, cam ad annum discretionis pervene. rint . Sed differunt , quod Communionis
priceptum maturiorem aetatem , quilin prς-ceptum Connisionis exigat: Videlicet: nonum circiter, vel decimum annum , ut
I)ueri, omni remoto ioco, severius seipsos Tobare possint , tum cient que de vi tionis
su erga tantum Saetamentum affici valeantua. Conveniunt inter se , quos quilibet
Fidelis, saltem temet in anno, teneatur ad inrumque Sacramentum accedere, ita ut, qui tempore tuo non communicavit, adhue ad communicandum illo anno sit obstrictus , α qui praevidet sibi futurum, tempore suo , Communionis impedimentum, tempus praevenire debeat , prout dictum est de Consessione. Differunt autem inter te, quod tempus Communionis fixum
sit, & determinatum in Pascha ; id eli a Dominica Palmarum usoue ad Dominicam in Albis inclusive, ut declaravit Eugenius IV. Et qui pluries per anni curriculum
communicasset, nihilo tamen minus vi hujus praecepti ad iterum tempore Paschatis communicandum obstrictus estet.
UTR. a. Ubi, & , quo , Paschalis
Communio sit fulcipienda e R. Paschalis Communionis praeceptum non impletur extra propriam Parochiam , aut si Communio non suscipiatur , pro Wio Sacerdote , vel ab eo eui vites suas commiserit. Ita statutum est in Canone , Omnis utriusque sexus , nee non in aliis plurimis Conciliis, quae hie referre longius esset: Inter quae Concilium Aquense celebratum an . T ul. de his quae ad
Sacramentum Euchar. pertinent , monet
Neligiosos, qui illus absque Parorei e se sua itustrarint, juxta Couieminam primam de Priviliniis , Excommunicationia poena
esse innodatos . Nee ibi fas est Privilegia praetexere; cum his, si quae sint aut fuerint , omnino sit derogatum, ut ipsimet Doctores Religiosi eommuniter docent.
Eximuntur tamen ab hac lege . I. Qui facultate obtinuerunt extra Parochiam communicandi, vel , Summo Pontifice , vel ab Episeopo, aut ejus Generali vicario , eam hi omnes sub nomine proprii Sacerdotis intelligantur . a. Qui id faciunt ex consensu, etiam tacito, ipsus mei Parochi; imo, ut placer nonnulliS, ex consentu in. terpretativo , qui tamen saepe non estpImumendus . a. Eximuntur Sacerdotes , qui ubivis celebrent, praecepto satisfaciunt.
. Peregrini, re vagi, qui Parochiam non habent, aut ab ea absunt. s. Famuli Religiosorum, qui sunt de ipsorum familia,& habitant in Monasteriis aliisque locis a
cura Parochorum exemmis. De qκarto Praecepist.
QVRR. t. Quid mr Diei sanctificitim
nem intelligatur R. l'er hane intelligitur religiosa mi Ddam Diei determinatae ad colendum Deum observatio. In lege veteri Sabbathum ab ipsomet Deo fuit determinatum in hon iem Diei semimae qua veluti requiescens ab omni actione ereativa cessavit. In lege autem nova Dies ista mutata est ab Ap
ltolis in Diem Solis , seu in Diem quae
Dominita dicitur , in honorem Resurrectionis Christi Domini , qui hae Die 1 l
boribus Vitae suae , Passionis , ac Mortis gloriosus requievit: Cui Melesia aut jeeit alios dies Felios, quos ad Dei cultum, in honorem ipsusmet Christi Domini, re Sanctorum ejus, consecrari mandavit; Δ: hoc quidem sub mctati mortalis reatu , ut eRcommuni Fidelium consensu praxique ρο- renni a ite constat i Unde jure merito damnata est haee propositio ab Inn. XI.
Praereptum servandi Festa non Obligat sub mortati. seposito seandare, F absis contemmus. in a. Quale sit praeceptum istud tru . Praeceptum de quadam die lanctificanda quoad substantiam; id est quatenus praecipit, ut relictis euris saeculatibus, o corporis laboribus cultui Divino curam, reopyram impendamus, morale semγr suit
atque naturale . Quatenus vero certam
diem ad cultum Divinum determinat, in lege Mosai ea caeremoniale fuit , di cum ipsa abrogatum , dc in nova lege humanum atque Ecclesiasticum ; cum hoc Ἀ-men discrimine, quod obligatio de sanctificanda die Domini ea, utpoth quae ad jus naturale divinum quoad luesiam iam pertine. t, longe gravior sit , ouam obligatio de sanctificanda quantumvis solemni festivitate Ecclesiastica. Porto praeceptum istud assi γmativum est simul, & negativum. Assimmativum, quatenus eultum Divinum mutive praecipit: Negativum autem, quaterinus servilia op ra prohibet.
AER. 3. Utrum ad diei Dominicae, aut Festi sanctificationem Missam audire sussiciat t
156쪽
Diff. II. De Legibus in particulari. I 2I
M. Praerepto minimε satIssaeit , qui au- l sensia Fidelium timoratorum , qui lavem l quidem in hoe, sed non gravem obligatio isnem apprehendere consueverunt.
Dixi r MOIὸ tempus bis O . iis circiter proportunatum , die. Tempus enim istud dita Mitti privata , reliquum diei tempus absumit in i ludi s profanis . negotiis saecularibus, ludis, etiam honestis, diri sed maiorem , vel saltem. notabilem diei partem , divino Cultui impendere quisqvst tenetur . id patet ex rinnumeris propemodum Patrum, Ac Cone liorum oraculis, quae hanechligationem fidelibus Populit saepios inculeare omni eura studerunt. Quam excusati nem adferre mi est Deo, inquit Clemens Llib. 2. Const. poli. e. 6 i. qui bae Le non convenit ad aud endum salutarem de Resurrect . one sermonem, is quo Propbetarum Iectio habetur , Evangelii pr.edicatio, is Sacrificii oblatio, dce. Et Nicol. l. ad c
fulta Bulgarorum respondens eam lin& l . docet eos nedum a Iaso e terreno eessau.
aeum, sed & omni modo orationibus, aut piis operibus, hise die inuendum. Et Cone. Tu. rori. Can q. declarat , quod die Dominico oportet omnes Christia os in laude Dei, O gratiarum actione usque ad Vesperam perse verare. Ubi notanda sunt haec vel ba: Quam esecusationem adferre potest, ct Omni modo, dc oportet: quae mani sellὲ indicant piorum
operum exemitationem, non secus praeee.ptam esse, ac ipsam mel ab opere terrenoeessationem.
Ratio est ; quia nim solam praeeipitur diei Festivae , aut Domini eae sanctificatio negativa , quae in operis servilis eeslationesta est, ted & positiva sanctificatio, qua diem hanc Cultui divino positivh consecra. inus: sed qui tota hae die alio. nugis, ludis, die vacat , excepta semihora , quam ad Missam audiendam eu sim impendit , serio diei minimὸ potest , quovis et ardato viro , hane diem Cultui divino eonsecrat se; Ergo , dcc. Na:R. 4 Utidm solemni Missae, Contioni, et Vel iis interesse neeesse sit em. i his interesse negligit venialiter
tantum, non mortaliter, peccare videtur.
Inio si ob honestam , licet non g avem, causam his non intei sit, nullatenus peceat, inodo tempus his Officiis circiter pronor. tionatum devotis crationibus, lactionibus, aut colloquiis spiritualibus , aut quibusvis aliis bonis operibus impendat. Ratio l. est quia haec assilientia saepius ab Ecelesia commendatur , tanquam medium Cultui divino magis proportionatum , quod absque
culpa saltem levi negligi non potest. I tio a. est quia licet ipsa sit ab Eelesia Caspias commendata, nulli bi videtur diltricia
praecepta . Utrumque patet ex communi IV. Morat. T. I. videtur suffitiens ad diei Festivae sanctificationem, nee lethali culpa damnare a uin deremus eum, qui hae die duas circiter horas, diveriis temporibus, Cultui divino ali. quo modo impendere studeret . . QUAER. f., Utram grave sit Meeatum con viviis publicis, & eomessationibus, ehoreis , ludis sceni eis, vel theatralibus, &cuiusvis genetis spina lis, interesse D minicis Festiuisue diebus
R. Assirmati v ε, juxta D. Aug. Cone. r. . in ML sti Menas enim, inquit, tota dies idereat, quam reta' die saltaneer Id mani-icilla evineunt quamplurimae Conei liorum prohibitiones sul, Exeommunieationis poena . quae nonnisi in gravem culpam contorqueri potest. Ita, inter eae era, Concit. Carth. lv. Can. 38. ubi statuitur, ut qui Dis solemni , praetremisso b emni Mese e conventu ad Decta Ia vadit. excommuniocetur . ita Concit. Turon. habitum ann. sι. Diebus Dominicis praesertim. ἐν aliis Festis. Ome lionea, eonvivia publica, tripudia, saltatisκes, strepitur, es eboreas ,
ra, venatu, aucastata tempus terere . . .
sis Maaιhematis paena proh et Mee sancta Saa us. Dixi sex assertione ὶonvivia pubδει- ea, dce. Nam convivia privata, di sobria, chortas item privatas in paternis aedibus,
seu apud consanguineos, ct amicos, rusti earum etiam stemmarum saltationes honeiallas, modo tempore Divinorum ossiciorum non fiant: nee adsit ullum , vel laseiviae, vel scandali periculum , mortalis peccati non damnamus, nec imo. venialis. i
Hine mi s πρortune dicta videntur, eum Musibus, edi Lisitaribus viam aperire facisJ p . sint . iacet enim choreae , oe saltationes, o e. misatae, modo non fiant te ore dminorum Osfetorum, in in eis ultam iasi υia, vet seanis dati peri iam ad , pecca i mortaω, immo , iiec venialis, ut ait Arethor, damnandae nymossint; attamen , cum tale periculum, cir stanis. dati, o lasciυii plerumque , imo Kere ordis riis insurgat, hine est, quia eas a cimni pe caro eximere, minime tutum fit. Iet eboraeis au-iram, er Ialtationisus rustiearum, oec. Faemia τι , ex mntus familiari as ctu, o eoua is, ex mantium eontrectationibus, in Mi πουidem
157쪽
sis familiarit tibus . ex sit ina
QUAER, ω se , qui die Dominieo
aut Feito πceatum mortale committit,
hoci salum gravius peccet quod omnes Theologi v e concordi fatentur sed du, sicis peccati in Consessione aperiendi reus e atur. v. gr. Drnicationis si ut , de transgressionis praecepti de Festorum iam stificatione ἐμ Assirin tiva ex D. August. lib. de decem Chordis : M tis sacerra Iudaeus in M a suo ali uia utile , quam fi in theatrostditi sus existerra: ir mesias foemiarae eorum . e Subotri lanam facerent, quam toto die ιη mamarus ms impudio clamarent. Item ex D Thom. III. Magis contra hoc
praeceptum uit , eri peccat in die festo, quam qui aliud corporale opus lieitum facit. item ex D. M v. Opusci consessionale de
circumflantiis , cap. a. partici 2o. Interrogandus es por iteοι de te, re, quo peccatum perpetravit; ut νὼm videlicet in tempore Festivo, 'ia η Festivo. ia nimiium peceatum die Festivo eommissum, quam d m, juxta s. Doctorem, saerilegii speciem induit in Consessione aperiendam. rea accedit D. Antoni s 1. pari. Tit. cap. 7. g. 3. Festum , 'quit, viHMur, o malo ellebratur ex tri ei ne Dentia, seu fectu . r. ista πω cavetur a de sectibus exi ηabbu3. R. suis non iaMeνetur actibus spiritualibus, quod obiter notandum est ad prob tionem tertiae assertionis nostrae. Quia non asstinetur ab operibus manualibus. astum ad prunum, debet is abstinere. peccaιis , maxime diebus Festivis , quia sus habent impndire mentem , fi mortalia sint a vaeaηδε Deo, quam opera manualia. de dicitur Leuit. 33, de Sabbatho, cui Dccedant Festa Eecisse: Omne op servile non iacietis in eo; sed omi servis es m
evium . . Peceatum ergo mortalo commissum aio Festo es muδεῖ gravius , quam
aha di . m ultra oniam deformitatem, habet specialem deformitatem ex illa ei .cumstantia te stris Iaeνi, qua Festum viola. tvν. e talis, ut dicit Nicolaus de Lyra, non soli m agit tarara unum praeeestum; scimer , moechabitis: ari illud, Non
turtum iacies . Ad ιιiam contra Hud visancto catione Subbalbi. Hara est vera SL Patium Docis ina , di qui illam, tanquimnimis rigorosam, sugillare praesumunt, d etiores.quaerant Caiuilias , sed caveant iapraesumptiores inveniant.
Ela ritiae ex parte turioris sententiae se t - viae e. sitiamυis enim veram sis γοή rhores communiter o ment, quod peccaἔμm diebus Festis moratrissum groius maris: multi tam/u . . quidem non inferioris nota, fullis nent, quod non induas semper no m ma ιtiam a primaria distinctam, quae neregarib aperiri M. Mar in Co Umae, inpote duplex peccatum ius malinorem. Dsinatium igitur peccata, qΗ includum oppositionem θα - , ves impediamentum Deciais assertioni sanct aliovi Fest rum. μι Iunt ebrietas . quae dia. Aminem ad Spirituatis exocritotis es in/abiim rendi , immisus sediti s-; as tuis, qua talem Op. positionem, . impedisentum tiae non asserunt. Peccata primi generis, aiunt ipsi, Iunx necess rio in confessone exprimenaa tamquam diebus
Festis parrata, timore contrahemia motitiam mν talem comtra Religionem e mirariam autem as
serunι is pereatis secundi generis . Quidquid sitis hae media sententia. qviam fundamensis non destituram censemus, 'ro merito auestionem con eiadis auia. noster iis verbis . Haec es vera S S. Patrum doctrina. Tatiter mim vera sen. sitim Patres, atque Scbolarum Principes fem --
UER. 7. Q sae opera eorporalia dic bus Dominieis, &. Festis sint prohibita ψει. Opera tantumnodo servilia ; id est. quae propriε ad servientes pertinent; licet, liberis, vel recreationis causa. vel aliam ob causam, nonnunquam fiant. Servilia sunt Arare, Fadere, Amisare. Suere. Vere, Constare, Imprimere, imb tropo*bπborum characteres ordinare, sculpe. re, Nwnere, eum arteiactum respiciant. Barbas, crines tondere, vecturas Iabo νiosas eum jumentis, de eurribus de loco in locum e Nere, fructus, una, &e, cu I ere, piscari venarique; cum id a multis Canonibus sit prohibitum, di animum mul tum a Cultu divino avertant.
158쪽
P-ieipsius ver ea semper uirius IV Potestarιs tabulis Hare nos idorem, Benedi lus XIκ tib. Ir- eo. I. n. s. De syn. refera: Patres Africanos in quadam Sνnodo congregato ab Imperatore Adriano petemetiam de eυisse, ut Dominitas , albintie Deo Iaeratis diebus spem cura , Indor amoveri iuberet , his vertis e nec
non & illud petendum, ut spes uta theatrorum, caeterorumque ludorum, die Domini-M , vel caeteris Religionis Christianae diebus emisberrimis amoveantur . Mirum autem ποπ
is Pore adesse , a Christiana professisne perquam ,, alienum reputarunt ,, serer spectacula computari potest agitatio ilia urorum , quae solemniter Mim , o maguo U --α fio is O mine qdioque aliquibus in Ieris e us vestigia perdurant. Miam, gramistriRM utinis poems, ob vitae praesenim distrimen meia se exponebais iamisantes in ipsa , a S. Pici κ. 'ritan. Dise , constat ex eivis Conclitat. 48. incis. De salute. 6- proruidae Pontificis emrin diu quidem caruerunν emem a sed temporis progressu venationes s ,.s non tociuiιer de m dio fMutae, saltem ita regutis . inquin Pro Manaetitis prudenter avfiis reducta , ω te e- .inrae furrunt , ut qui se nune in ipsis exercent ,
mois pariter uis amea vitae pericula expositi io. veniantur. De illis elamoresis υenationibus Io.quens laudistis 'Φrfex Benedimis lib. II. cap. IT. N. 7. cin operi in leat , ne easdem die s Uis insilui permittasur; quo υero ad alias privatas venatianoaedas volati iam. , τε Agi non -- assem , quod si moariatae simw,- τ-pore disinorum Ohiorum exerceantur , non itariatae interdictis viae Iur. Idem asserunt de m d rara piscationa, quae asstatis diυinis inficiis, Mnestae me. recreationis , non autem turpis rucri
Diff. II. De Legibus in particulari. 3
quitur, quod necessitate, edi Mevstisato rati mini mente piseationi Her e vae re non licet. Mante aiatem neresstate, Ecclesiis, πω Pauperiabus νωλuem mori deberi . Simiaiser direnaeum is cenoessione, quam Nauartas, Rodericus, Sporer, in Portelliis, νει
ferunt ab Engenio m factam fiat e Minorit nis, musicendi, scilicet, Operarios ad laborandum in eorum caenosiis quamor auri Diebus festis, videliser: S. crucis, S. Michaelis Septembr. S.S. Innocentium, G S. Silvestri. Is Me qa que casu, sumsita necessitate in pav ribus Re-ώgiosis, murio indigentiis intris elaustra με- ventinis, labor a Iocul ribus ibi taricistis, M
Servilia non sunt opera animi mere in. etna; me opera maturalia, ut itinerari , di omnia ad irer commodὰ peragendum transvehere ; nec opera externa ad artesveia liberales pertinentia, in quibus magis animus quam corpus exercetur; ut Iegere, scribere, docere, cantare, dee. Transcriptio
tamen servi lis videtur . si fiat ab eo, qui hanc artem in omela exercet; non quidem, quod transeribat prditer luerum; Menim nee Advoeatis consilium lare, nec
Museis Musie. m.dorere seeret; sed quia
servorum videtur tale ossicium exercere ,
elim non sint domis, sed famuli qui hoc
transcribendi ossicium eYhrcent. . Praeter opera servilia prohibentur a Con-eiliis opera , quae Forensia nuneupantur ἐquia videlitet notabiliter a Cultu divino
animum avertunt. Ut Mercatus . , Nundi. nae, scilicet, tum annuae, tum eae, quae
qualibet hebdomada, aut quolibet mense , recurrunt . imb , oe amis mereandi, ut Emptio, venditio, Loratio, dee. quae fiunt maximὸ eum instrumento publico. Unde Placitum ab, Eeclesia est pronib um; id est sententia Civilis, or quilibet suilletalis strepitus, id est opera Iudi eum , Notariorum, Actorum, Reorum , Testium, Proeurat rum, dc Advocatorum ad hoc eoacturien .
risis Constitutisnom Benedictus XIV, qvam prima inripis r Paternae Charitatis. seruae autem: Ab eo tempore, quas integras dabimois in Appen. mercatus a nundinis A iu. d. guis: Nundinas intelligimus, quae sunt de rebus maioribus, & semel in anno fiunt, ves raro in eodem loco, Sit de longinquo ibidem 'eoninniunt homines: mercatus vest, qui fiunt in rebus inmoribus ad quotidiaras i ecessireres a Pe
159쪽
pertinentibus; & fiunt singulis septinianis, At
ab hominibus de vicino ibidem convenienti
bus. Tam niandininum , quam mercatiatim meis
bus festis, ait ipse, anιψinu fuis abusus; Iedantiquas fuisse pariter Ecclesiasteas Leges, quia hus prohibentur atque vetantur s licti Pierumque effore suo earuerint. dum nee rgisne , ω Bomratur Ecclesiartim P ινες , ut tiam pernicio AmabHrem, in tam μκεὶιficationi debιrae dissus
Einis Sennogalliensibi is a se interdiciis , sic ιο-quens: Inter nundinas, quae in Provinciis ninil ras aguntur,. illustriores . . . sunt SenCgal lienses, protractae multis diebus. Cum Anco. nitanam Ecclesiam, senogalliensi finitimam regeremuς. non sine ina rore intelleximus, Iempore nundinarum ea omnia fieri festo die, quae aliis hebdomadae diebus Divino cultui non consecratis 'peragebantur. Huic malo occurrere lata gentes, die et . Augusti superioris anni Constitutionem nostram de nund: nis Senogat. liensibus publie xvimus; qua, praeter caetera, iussimus, mi diebus sestis Apothecae clauderentur, neque matutinis horis, aut vespertino tempor e , quibus Divina officia in Lelesiis celebrantur , vel Dei Verbum populo nuntiatur contractus fierent. Proidissimi Pon. t ficis telo cooperini igitur issent. nedum ani martim Pasores, υerum etiam comessarii, hortan- ο , scilicet, absterrendo Fideles a conc a ad ntinuinat Alas , me mercarus , tibi Piorum Danaalo ataue viget, . integer perseverat δε- mnatus a sus .
8. Qtiae causae permittant ope. ra prohibita exercere K. 3. linque vulgo numerantur.'
I. consuetudo legitime introducta non autem eorruptela id est videntibus, &tacite annuentibus Praelatis . Ut Nundinaem nonnullis Fellis diebus haberi solitae ,
praeparationes ciborum quorumdam artificiosorum , licet non omnino necessariorum, ut cupediarum, placentarum, S similium; necnon emptiones, & venditiones eorum quae in familia usu quotidiano consumun
a. Pietas erga Deum permittit opera, quae Cultum divinum proxime respiciunt; at pullare Campanas, ministrare in organis, &ς. ornare vero , & everrere Tem. Plum , ct caetera, quae ad Ossicium non pertinent , in die Festo, non licet e S. cere absque rationabili causa. Longὸ mini slicitum est dare operam his, quae t emo te Cultum divinum respiciunt i v. g. deserie lapides, aut tirna pro aedificanda Ecclesa, nere, aut opus textile iocere, dcc. i3. Charitas erga proximum . Sie liciti sunt actus judiciales in favorem pauperum , orphanorum, & miserabilium personatum. Similiter licet operam impendere ad sub-xen: endum infirmo , ad sepeliendos mortuos, ad extinguendum ignem, dce. q. Vecessias propria, vel aliena , cc p ris, vel animae , dum scilicet sine gr vi incommodo opus omitti non potest . Sre exculantur. I. Pauperes , qui se suosque alere non possunt ab que labore, dummodo privatim laborent , & sine scandalo . a. Rustici, qui tempore Messis scenum, aut legetes colligunt ob supervenientis pluviae metum. 3. 'triarii, Cectores laterum, me ctores onerum , dic. pei sistentes in opere inchoato, quod absque notabili damno it terrumpere non pollunt. q. Pisatores H lecum, aut Thunnorum , dc similium se . scium , qui cetiis tantam temporibus ea pipossunt. 3. Molitores, & aueleri a ven.
tis pendentes . ε. Laniones , & Plerer, qui carnes, aut panes alio terr pote praeparare , aut coquere non possurit. T. Sa tores in operibusneeessariis, laneribus, nuptiis, ole. fi aliter fieri non possi. 8. Baν-bi tonsores, qui aliunde familiae suae lui lentationi subvenire non possunt, maxime si tondeant Rullicos, aut opifices qui Pro festis ip cs adire nequeunt. s. Instauratores sontium, pontium , viarum publiearum , de similium, quae moram non patiuntur. io. Servi, dg ancillae, qui una altera vice ruito metu laborare coguntur: Quia
si tamen saepius eontingat , Dominos illos
deserere tenentur. Quo M Rusires, quibus tempore Me is I pervenientis pluυiis , ves grandinis metu π, fanum , ἄμι segetes eialigere induissetur; Gle
vaniam est quod in his easibus, . aliis fimiatibus iaceutia a proprio ramus, semper, quoad fieri potest , petenda es ; cum non Doriar interpretarisa, quando expressa habera potest, tum aequMm es Eesesiam adire in iis quσad ipsam pertinent pro declaratione, vel dispens
rione legum tam Divinarum, quam Ecclesiaticarum 1, rum etiam γω,i Idistin maximὸ, ex RVici faelia decipιumue in rebus ad propriam utri tatem spectansιbus, in quibus mutiori a' paret urgenι necessias, etiam se tutis νmera musit . Ilaee quo ad licentiam necessario exqMire
dam e quo vero ad Opus ipsam semiae diebus fistis. exercendum , disinguenda scivi Regiones a Regionibus, adinae, sciuicet, a temperatis; illae
quae frequentius, ab atiis, quae rarius aeris r
160쪽
Diff. II. De Legibus in particulari ἰ Ias
ἀυersimode de omnibtis ratismmmdum, ad hoc in opus hctimn evadat. Generaliter loquenda , damnum , quod imminet atque timetur, debet. esse vere, in realiter aνaυe s metus autem, in periculum, prudens, midens, arfine Dudatum. Ad grandines , quod attinet ἰ non ora accipias
velim assertum, ut quocumque aereι ιurbinis as
pectu , Mercenarios conducere liceat, ει - δε-getes reliis endos diastis festis illos applicare. Non ita quia m s sed in aliquo tantum particu- Iari casu, tu quo de imminenti ruina timeatu THMaenter. U-, υ. g. dio Sablathi ollectae ,δn unum redactae, supervetilente ram nocte, sub isto in agro, noeusitate cogente remae fuerunt . Statiemi autem Dominιca me turbine gra-υι i exorto, de grandine ram 1am imminenti. rationabiliter , pr enter timetur. In talicas , collectas υδε βρον plaustra festinanterim overe, easq;ε domum inbere ' Me is 4 Haec omnia , oe his similia 'a parin pria mi pω aerari aebem, antequam semilia diebus festis
Utilitas publiea, licEt simplieiter non
necessaria. Sie operati licet ad communem laetitiam, in adventu, vel ortu Prinei pis , heatra eriget e , ignes maestinoses evirue-
QUAER. 8. Qitae sit materia gravis in opere diebus Fellis prohibito ad peccatum
mortale susscieris. D. Una hora gravis materia censetur, . si labor sit omnino servilis, graviterque ex eo corpus fatigetur . Qiod si labor inohmultum si servilis , una hora sortε non tunicit ad peccatum mortale. In Forensi. bus autem, & Judietatibus, materiae gravitas, non ex quantitate temporis, sed ex qualitate operis, desumitur. Porro gravitas materiae en unione morali desumi potest. Sie Herus tres habens servi τ', qui singulis i emi horae laborem assignaret , graviter Decearet ; tum quia id in fraudem lagis foret , tum quia hae tres semi- horae , inter te sis moraliter unitae, Hero mandanti ac praecipienti merito imputari de.
i R. Jejunium aliud est Metaphoricum , & spirituale, quod in vitiorum Ebstinentia consilii tr aliud Morale, quod in recto, rem derati, usu eibi . & potus situm est :aliud Naturale , quod est abstinentia ab omni cibo. & potui post mediam no clam, qualis requiritur ach Lucharistiae sampti
nem: aliud tandem est Ecelesiasticum ab Ecelesia sub mortali praeeeptum di definitur . Abffineηtia a quibusdam eiis , eum vniea refectione, semet in die, bora competenti sumenda. Dicitur i. .Abstinentia a quibusdam eibis; id est , earnibus , non quidem omnium animalium; sed eorum duntaxat, quae apiscibus vere distinguuntur, qualia non sun lutrae. ει nonnullae gallinae aquaticae, . quae, Fidelibus, etiam timoratis, inter pilces reputamur; non quΛd sanguinem frigidum habeant; sed potius quod diu extra aquam
vivere non possint. Ad veram carnem rein
dueuntur animalium intestina , sagimen , adeps, ct juscula ex eorum carnibus , aut adipe consecta. Licet autem ova, & lacticinia ex carne prodeant, ad eam tamen, juxta omnium existimationem , no
reducuntur; ii que vesci licet die Jejunii. juxta eujuslibet heelesiae praxim, & eoninsuetudinem, cui pravi, & eonsuetudini se conformare quisque, & potest, ct debet. Unde qui eontra Eeclesiae suae consuetudiis
nem ova, aut lacticinia eomederet, moris taliter pecearet nisi exeusaret parvitas m teriae, quae ad summum ultra mediam unis eiam extendi nzn potest . . Dicitur a. cum uniea refectione , &e. Adjuncta tamen , ex consuetudine nunc temporis ubique reeepta, vespertina colla-
inaneula. Ideo duplicem in die jejunii suis
mens resemonem, jejunium violat & pe eat mortaliter; prout definivit Alex. VII. in damnatione pro olaionis contrariae. Im, qui, sumpta secunda resectione , tertiam, re quatiam assumit, tot numero peccataeommittit in Consessione aperienda, qua .
tenus pluribus actibus distinctis legem intringit jejunii. Et vanum est prorsus jej nium illius, qui fovius modicum quid coinmedit, si notabilem quantitatem in fine e mederit, jaxta praedicti Ponti fieis definitionem, qui contrariam adhue damnavit propositio.aem. Censetur autem quantitas no-
tablis, si unam, de dimidiam, vel duas
ad lummum, excedat uncias. Porto non
est neeesse , ut refectio una sit physicE ,
modo non si moraliter laterrupta. prout unam dumtaxat moraliter restitionem se.
eisse dicitur, qui propter neeessitatem per duarum circiter horarum spatium prandium suum interrupit. Quod si veth nulla adferiecessitas, unius horae intervallo moralis fit interruptio. de frangitur ieiunium. Dicitur 3. Hora competenti sumenda. ΓΦ quidem resectionis dilatio ad rationem es sentia