장음표시 사용
261쪽
x igem dieendum est per morbos eerebri euenire posse , nobis tamen oeeultari ob rationis desectum , ne. que nisi per aliquam deprauatam actionem manifestati eorum delitia , ut in hystophobia constat, in qua
di mores mutant, & aquam timent, liquidaque Omnia , quae sine iudicio de apprehensione erronea seri
Sit ergo eoneluso , in aestimatiua brutorum dari ve rum delirium : quae eone Iusti ex iam ilippo litis, di experimento confirmatis manet satis probata rest eni in
error contra naturales mores, quod emis qui atilea
domino blandiebatur hilarissime, velut inimi eum persequatur , 5e dentibus dilaceret. & aquam , quam sitieulosus diligent et inquitebat, velut solatium sitis, se pertimescat di illius piae lentiam , ut nullum inimicum magis exhortescat, si eut & praesentiam omnium liqui. dorum o in teliquis autem potentiis brutiarum de lilium non conceditur , neque praecipitur : est autem disse ut tas , eut in sola aestimatiua delirium concedatur , non
vetis in reliquis potentiis. Sed hoe dubium iam manet solutum ex dictis: quia delitium est solum symptoma principis saeuitatis , vel
regentis, ae per consequens eius solum , quae iudieat,& rationem eonvenientiae , vel disconuenientiae perci pit e quae rationes solum distimatiuae conueniunt: vinde quia etior semper otii ut ex ptauo iudicio , ideo solum
delitat potentia, quae iudieat : quia illa sola decipit ut ratione praeelsa intemperiei: sensus autem teliqui iecipiunt speetes ab obiectis, ut sunt, de ut ista semper percipiunt, & inde falli non polsint ; oestimatiua vero , quia rationes insensaias agnoscit, quas nullus anisterior sensu, peteipit, de secundum illas mouec appe- situm , ideo potest rem conuenientem ex se , ut diseon. 'uenientem iudieare, Ac sie errate , imperando fugam obiecti eonuenientis. sed tune insutgit maius dubium , unde nimirum oriatur quoi tes familiaris, & animanti voluptuosa agnoseat .it per morbum tam dissona illius naturae , ut
sugiat illam , ut hydrophobielis , eo quod sti eruciatur , aquam absentem coneu piscit actu desidetiit visa tamen aqua sit dixi, illam pertimescit, ut melut venenum mortale ipsam effugiat: est re, haee dicteti lima taceusant multi eanis visionem in liquidis, aut in aqua . ut feeit Magister noster Lb. de tuis astis.
disp. r . e. 3. Eustachitis vero accusat naturam veneni: est , inquit, venenum putresaeiens ἔ unde eum humi
dis antipathiam habet, quδd snt putrefactiva omnia fhumida, Ze inde aqua etiam timetur. Alis varia diis eunt , ut est consuetum in omni di melli problemate, quotum placita neque reserte , neque refellere fas est: habent enim proprium locum in is vitis,ine de hya phobia. Mihique videt ut breuit et elle redueendam eau sim i actionem aestimatium per speeie, insensatas percipientis eonuenientiam , vel disconuenientiam in rebus I petet pitur veth ut distonuenien .aqua, sicut de omnis alia res liquida , rabienteiresultat vero speetes illa ex aquae , de liquidorum visone , tanquam ex conis ditione neeessaria, vi resultet omnis alia disconusnientia, vel eonuenientia rei, quae primo per sensus pereipitur. Quomodo autem species insentata producatur , de a quo agente , magna est inter l)hilosophos
controuersa i in mea autem opinione non proqucitur,
sed vitius repraesentativa obiecti eonuenientis, vel di Leonuenientis, venit eum ipsa specie impressa quasi eminenter ἱ quam rationem non percipiunt sensus externi , neque interni praeter aestimatiuam , eo quis lnon sunt tantae virtutis , sie ut ita ; sed si eut intellectus aequirit. 3e allequitur pluta in obiectis sensbilibus , quae non conceperunt sensus externi, neque i terni r se internus sensus te spectu externorum est 1 otentior, Ze aestimatiua prae e teris etiam eminet in eo.
gnitione , de inde per eandem speciem pet quam ocu- , lus ouis , vel imu natio non eognouerunt nisi eolorem,sgutam . magnitudinem , & motum lupi, cognoseit aestimatiua inimieitiam naturalem , de se fugit Ouis , viviso alimento eognoscit etiam illius conuenientiam, Millud prosequitur.
Sed in nostio easti res vigetiit disellior : nam etsi res ectu natu talis conuenientiae vel amieitiae diei pos-st, quod in speete obiecti eontaneatur illa repraesen talio , de se petet piatur ab aestimatiua, tamen iti hydrophobieo non videtur hae ratio probabilis, quia aquam agnoscebat ut utilem per bonam valetudinem,& illam ingerebat ad sedandam sitim : est autem per hydrophobiam 5e sitis maior , de ii ipso obiecto non datur variatio aliqua . Ob quam speetes emisia ab eo non repraesentat illud , ut quango homo erat sanus , ac per consequens ut conuenicias: neque obstat quddi ratione mi, ibi id fieri possit. Sed eontra est ratio evicax : quia si species aqliae repraesentat illam vi ami cam sitienti, nunquam variatur haec repraesentatio ex parte obiecti, quia sempet est idem immutatum vnde , quamuis ratione morbi impediti possit, quod noti
percipiatur secundum omne, rationes repta sentatas;
non tamen potest fieri , quda species repraesentet
aquam , ut inimicam : quia neque est talis naturaliter, neque respeetu in Oibi eum nullum remedium estieacius
putetur, qu in aqua: Ee saltem negari non potest , quod sit utilissima , ob quos dixit c alenus lib. cie Ise. νiaca ad pistriis , quod h)diophobi reformidant bi bere e quia eorrupto mentis iudieio , quid sibi prodesse possit , ignorant. Mihi videtur dieendum , ut iam insinuaui, ad suis
gam aquae satis esse , quod viso illius sit molesta sine bH Noua apparitione canis ; potest velo esse talis ob s lendorem , lucem , fluxibilitatem, ratione quarum est infesta oculis , Ae eetebro tam Aebili: de cum si coma munis lixe fuga omnibus liquidi, transparentibus , de capacibus magnae lueis , putandum est corpora lucida,
diaphana, de liquida moleste serti a sensibus . & propterea sugi. Nee est alia ratio . cut melanchol l pet-eipiant obiecta deleolantia velut tristis lima , viasse musica repraesentat ut vi inimica, nec placet : sed quia non laetant ut melancholici in praesentia muscae , putat vulgus tristati delectabilibus , vel vi tristia petet
pi , quod non est necessatium : praeterquam quod aliud est trillati de nouo , viso aliquo delectabili obiecto, , aliud veth pereipi , quod est delectabile , ut is iste i isae enim potest quo A est delectabile , ut tale cons Jerari, de tamen non delectati homo , qui percipit illuss inam delectati est actu, appetitus, quo fruitur ob ecto ut delectabili tibi pereepto: hie autem actus potest stin. pendi ratione morbi. etiamsi obiectum ut delectabile
agnosea tui : quia temperamentum C Dino repugnat
internae laetitiae , eertumque est , melancholicos petaetiam redexum tri stati posse de nouo. eo qu5d videant se ipsos tam male dispositos , ut nullum delectamen tum , vel suae tristiti di solatium suscipiant a rebus iucundis , animalia alia latantibus. Dicendum itaque est ex apprehensone liquidorum , & transparentium produci ab aestimatiua species insensatas inimicitiae, ratione cuius aqua timetur: eo quod ratione tempera menti sie deprauet ut aestimatio, vi ex aquae visione ali. - quid molestum eoncipiat, seque iudicet conuenientem
fugam liquidotum practico iudieio ; potest vetb alia
quid molestum eonei pere , quia magnam molestiam inserunt diaphana , transparantia , de lucida , ut prius dieebamus potest enim tam debilis esse potentia vis Da , quando iam insistat aquae timor, qnδd omnia transparentia de Aiaphana fugit , velut nimis infestapto piet splendorei M. Quod si aleas, eadem ratione tuis .cem fore abominabilem . quod non experimur: Resis pondeo aquam non tantum esse luelaam , sed transpatentem , & fluidam , quae conditio non reperitur in-
262쪽
ita mina, & propterea potest non este tam molesta luminis ψilio si eut liquidorum, aquae praesertim , quae oblucent,tiani arcntcin naturam, di fluxibilitatem potest elle molestiuima hydrophobico non enim potest tra. di alia piobabilis latio : nam si rabie correptus , ante quam aquam timeret, eam bibebat, de prosequebatur, quia si iiii sedabat, de crescente intensione veneni, hane eandem petiimescit, aliquid de nouo est , ratione cuius eam fugiati unde , cum si idem venenum, si hoe dii poneret aestimatiuam , ut eliceret insensatas speetes inimicitiae, semper illas producetet. Et ratio urget r quia si aqua est remedium excedens eontra hydrophobiam , non est ratio philosophica asserere , quδd per insentatas species petet piat aestimatiua inimieitiam aliquam , culti nulla detur reuera; imo si salubris , &propterea debet et potius det species insensatas aquam pri equi : est ligo in ipsa visione aliqua magna dincoin cni eutia, ratione euius statim ae illam viget, aepei sensus antecedentes concipit , petiimesear illam
5ed dices si praeedit molesta sensatio,non est opua,
quod eii et aestiniatiua : nam respectu molestae sens t Oatis non minus mouetur appetitus ab imaginatione, quam ab aestimatiua .' probatur ex doctrina D. I homae a. p. 3ιι εν. 8. ara. 4. ω I. a. quas. I . ubi dicit . saei contingere , quδd motus app 'itus sensitivi eone ii et ut subito ad appiet enlicine, iniuga nationis, de sensus: Zec latius docuit i. p. q.81. ara. 3. ala a. natus est enim mo
Deti appetitus sensitiuus de non solum ob aestimatiuam in alus animalibus, & cogitatiuam in homine , quam diligit viii uel salis ratio a sca etiam ab imaginatione, desintu vi videtur expressa doctrina s hilosophi lib. 3. de Amma, cap. 9. dieendo: At appetit itiit m sne imagi natione non est ; s autem requireretur ad mouendum appetitum actio aestimatiua , non poneret imaginatio nem : quod videtur colligi clarius ex doctrina tradita ab eo tis. 3. d. h soria animarium, cap. I. ubi negat ima ginationem competere Omnibus animalibus 1 dieit
dam , et go non omnibus e unde insertur adhue a sensu
communi moueti posse appetitum : h Ie enim sensus nulli animali defieere potest. Respondeo mihi videri probabilius . omnes sensus
internos, seu omnes actus eius 3ati in quolibet sensi i-uo licit in persectione cognitionis de actuum intensio- ne detur magnum discrimen : unde Opinor nullum tu. dieium eonvenientiae,vel disconuenientiaeaari, quod ab distimatiua dieatur proprius,quando iudicat de insensatis obiectis per alios sensus antecedentes non perceditis: de hae ratione intelligo Sahomam, dum dieit naiarum e me appetitum sensitiuum moueti non solum ab aestimatiua in aliis animalibus, & cogitatiua in homi ne ; sed etiam ab imaginatione, Ee sensu : hoe est, noniolam mouetur appetitus,quando concipiuntur insensatae rationes ab aestimatiua a sed etiam quando imaginamur aliquoil obiectum delectabile, vel tristabile seen dum sensum : ex quibus perceptionibus et ieiuntur species eonuenientiae ab aestimatiua ; S se appetitui imperat, aut proponit obielium ut prosequendum,vel su- giendum e putauit enim S. Thomas, quod quando otiis fug t lupum, non sugit ob talem eo lorem, vel figuram; sed quia erigi sest in illo inimicitiam naturalem, quam
nullus extet nus sensus, vel internus agnoscitante aesti malitiam, de se proponit fugam : quia conelpit insensa. tam illam inimieitiam naturalem, non quidem insensatam sibi, se/ aliis sens bus antecedentibus: tune autem
non molient ut ab limaginatiua , sed sensu, ut constat:
quia per nullum sensum fuit pereepta inimieitia; at vero quango gristia, vel rami, vel alio sensu leaeterno pereipitur obiectum naturae Aelectabile , vel tristabile , lite molietur ab imaginati ita & sensu qnia praesupponi-iue notitia de sensatio obiecti couenientis,uel hortibilii. Quod veth non detur animal sne imaginatione , d enit expresse Aristoteles i. de Anima , p. 3. eo qubdomnia animalia habent sensum alimenti, qui esse non potest sine memoria suauitatis, vel conuenientiae aliis menti, ob quam illud inquirunt animalia omnia. de coneupit eunt i in cuius loci expositione dieit S. Jho
quia ex illo heue dedueitur, omne animal habere desiderium alimenti, ae memoriam rei voluptuosa sensatae, nullumque animal dari, quod alimenti ablmatis species non habeat reseruatas,& illud inquitas ob sua atem,&ut liberetur a molestia famis de stis. Neque obstat quod dieat Philosophus isodem cap. 3. quod licet tonstet ex sensu famis elle dandum neeessalici appetitum , quia tactus sne appetitu esse non potest ; non tamen, inquit, idem constat de imaginatiua , an detur : hoe enim dixi solum dubitanter , quia nonduin determin Merat , a quo principio moueatur immediate appetitus. vetum ex I hilosophi di uisu elate videtur colligi: diaeit enim : se jus ins s loquitur de tactu θ v. iopias
nibus inest appetitio eius, quod a meit voluptate , de nihil potest appeti ignotum , datur cognitio tu omnibus animalibus strauitatis es eonuenientiae alimenti Ee potus ut iam sensitae , occasone cuius diliguntur, aeqvi aeriintur de appetuntur. Quod si dicas, alimenti appetitionem ex suauitate eorum pendere non posse, n hil obstat, quia cum animalia non semel solium , sed saepe alimentum , es potum eoncupiscant , necellat id insequitur quod diximus , dari nempe memoriam omnibus
animalibus: memoria autem a nullo eonceditur sne imaginatione : unde insertur omnes in tetno, sensus cilicumque animali competere : verum quia in persectione, ut dixi , datur nimia varietas, & in animalibus terrae aflixis non apparent actiones inter notum sensuum , nis quando punguntur , vel in alimenti sumptione , & se non constant sensus, nisi quando actu molestantur di lore , vel voluptate allieititit ut e ideo dixit S.Thomas, quem sequuntur omnes, haec animalia non habere, nisi phantasiam interminatam , id est , non phantas antur manifeste cirea absentia sens bilia, ob quam impet sectionem eis dei legauit Aristoteles imaginationem. Est autem intelligendus de imaginatione
persecta, & quae a seipsa determinati potest: de propter eamdem rationem non dicuntur habere nisi sensum communem , quia non vident ut moueti . nisi
quando actu immutam ut a tangibili aliquo. Sed ratio
desum pia ex diseursu Philosophi emeaeissima est ad
ostendengum omnes sensus internos omnibus animalibus ineste ; quia ψbi est latius, est dolor , & voluptas rubi hre sunt . dat ut neeessario appetitus : hie autem moueti non potest nis a potentia agno ente iucundum , se molestum eonveniens, vel disconueniens: istae vero rationes eonvenientiae , vel disconuenientiae a sola
aestimatio a percipiuntur : hane autem sne imagina tione dari repugnat, quia est persectior multo , quam imaginatio r neque lixe datur sine sensu communi ob
eamdem rationem ι quinimo appetere alimentum nunquam sumptum , fortassis non est sine speeiebus insen
satis ; appetete autem alimentum de potum ob suauia talem de eonuenientiam perceptam , elare monstrat memoriam eonvenientiae sensatae via de insertur,nunquam
dati animal sine distimatiua, neque ab alia potentia posse appetitum dei et mirati ad sugaim,vel prosecutionem alicuius obiecit.
263쪽
Ε st se p ponendum tanquam certum . quod in intellectu eon se tuam ut species in absentia obiectorum: nam si inemoriae sensitiuae conceduntur, eur non intellectivae i Et in hoe video iam eonia enite omnes philosophos : sunt enim species intelligibiles ira materialia , oc propterea non pendent in conseruati ab orgatii dispositione, neque ieeipiuntur in subiecto eorruptibili, de ex alia parte eatent contrario , di inde noti est a
quo semel pio ductae in intellectu eorrumpantur : quo B supposito videtur , quod dentur deliria propria inici. lectui. quin a sensibus aeeipiant cliginem. Probatur, quia vel intellectus laeditur solum per conserasum cum sensuum lasone , vel laeditur sine illis : s hoe secun ἡum dieatur , habemus inientum a s autem primum, sequit ut quod scinpet quod i .editur sensus internus,l gat ut neeestirid intellectus : patet sequela, quia non
dat ut in intellectu in hae opinione alia laeso , nisi peteonsensum eum sensbiis. Et go semper quod ladun
Iut , laedit ut necessarid intellechus , cuius oppositum quotidie expetimur a & in vertigine constat, in qua imaginatio laedit ut, Ze nihilominus intellectus non contientit imaginationi proponenti quλd .isibilia moueatitur in gyrum. Datur ergo latitudo determinata, in qua solus sensus laeditur,& alia maior intellectui de Cbita, eum qua neeessuid delitat. Quod etiam docuit Philosophia, ι b. a. iis rumis , dicendo : Ei as quodassaudem opimo assima , quod falytim si ad , quod vide ιν;
in euius loci expositione per opinionem intellexit D. Thomas ipsum intellectum. Dat ut ergo aliquando sola laesio in sensibus , de per consequens non semper laedit ut intellectus per consensum cum illis i sed dantur delitia ex ipso solo pendentia. Sed dieendum est, omnia delitia suam originem ac ei pete , sensibus , eum hoc tamen ex illis tanquam exprima radiee velut naturali sequela alia 4elitis inanise. stati quae scili intellectui eompetunt. prima pars asteristionis constat, quia si nulla laeso dat ut in sensibus , Drepugnat deprauati intellectum, ut implieat deeeptio animae separatae per reseruatas species. Ratio est, quia cum sit spiritualis potentia , di ut sic independens ab organo corporeo, non habet aliquod immutationis principium, seg omnia percipit , ut per species repraesentantur: & ut sunt tenera , se omnia intelligit: vnge si aliquando deripitur , est per aecidens, quatenus sellieet in hae , ita est intellectus alligatus sensibus i de
ita oeeas ne eorum vere deeipit ut eo modo iam tradito & ita Calenus semper redueit quod eumque delirium in laesonem sensumis interriti tum. Et S. Thomas I. p. q. s s. ara. s. dixit per accidens euenite intellectus deceptionem , ei rea quod quid eli in rebus compositis non ex parte organi, quia intellectus non est virtus organo utens e quam doctrinam repetit qti t. 8 . E
Seeungum vero, quod scilicet dent ut delitia quasi propria intellectus . constat . quando ex ptimo delirio aliud insertur, & ex uno elicii e pet des iactionem tran-st ad alium , ut qui semel eoncepit scit,3 se Deum else, inseri non egere alimento . aut esse immutabilem in proprio esse: hoc enim ei h de litium proprium intelle estis excitatum ex primo , sicut utia species mouena potentias excitat s bi astines, & analogas. Ratio , priori est, quia ex docti in a D. Tli Omae plura percipit intellectus , quae sensus peceipere nequit, & inde circa illa praesupponit ut operatio intellemis antequam senia
sus aliquid primo proponat, cum pilaid Opetari non
possit eicea ea , qua sunt a sensu impereeptibilia 2 est.
que per consequens seeundaria operatio sensus interni comitantis intellectum , sleut sequitur illum memoria in actu remitiiseemiae , Ae cogitatiua in nutieulatium discutia . de imagmatio in compositione Eoris ali. itaque intellectus non quiescit in obiectis primδ ptopositis per sensus ; sed ad alia propria discurrendo transiendit, quae a sensibu, sunt imi eleeptibilia, circa quae
errans videt ut Aeli ita pati pio Fria intellectus a non ethtamen dubium omnia ὀelitia ut a prima radice , laesone sensuum pendere. Neque ratio adducta in eontrarium aliquid probatinam etsi tempet delitia a sensuum laesione otiantur ut a prima radice , de inde pet eoia sensum , vii pei subia Ordinationem perpetuo fiant, non ridie inseri ur, quod semper ac lenius deprauamur, deprauet ut etiam intellectus. Ratio iam ex dictis est manini a , quia ad de eeptionem intellectus non sufficit obiecta pio poni. sed simul tequiti tui oblatio con euisus in ordine ad conintraria phantasmata, vel quod aeger non possit concipere se morbo laborate , & illius iatione sensus errate:& quia non semper tollitur concutus phantasmatum ad distertiendum intellectum , quo s latione morbi error ille oriatur: ideo non assentitur intellectus sen.
suum deeeptioni. sed potius illam cottigit. Ac sic non
E2 dicti, Olligetis facilius aliquem deliraturum
circa obiecta, quorum non habet contrarium habitum,
medio quo emendet deceptionem a sensu propos tam . ut homo qui uertiginosus est, se corrigit pet habitum
eo nitatium , quo assequitur repugnate , quod eaput prostium, vel domus moueatur an gytum , de sic notidelitat i hie delitatet in pueritia , quia non posset senis
um salsam repraesemationem cottigere : quia nouindum obtinuit habitum , quo caput propitum . vel turrim moueri in gyrum repugnet. Et eode in modo in btutia philosophandum est. non enim se eorrigunt,
nee possunt, sed eo ipso quδd aliquis sensus erret,
iudieabit ita esse , vi in puero vertiginoso dixi ; aut si brutom humore bilioso linguam habeat imbutam,
quodcumque alimen in m ingratum , de amarum putabit intrinsece ; quia nescit distinguere , ut quo contineatur amaror. Insertur tandem quod ad deeeptionem
sensuum satis esse potest motus vapolis, aut spirituum; nunquam tamen talis motus erit sussieiens, ut intellectus erret. Ratio est efficax, quia ad laesouem intelia lectus non suffieitquZd obiecta vatia propcinantur et sed requititur etiam quod iudicare non pollit, ratione morbi ptoponi; & distinguere nesciat phantasmata rerum ab ipsis tinus et hae autem nunquam fient , snon laedatat cerebium per intemperiem subuerte tem actum eontrarium, medici quo se eo trigit e illa veto subuerso nunquam resultat ex solo motu spirituum , & constat exemplo vertiginis, quae fi conti gat ob solum motum spirituum, nunquam intellectum decipit e si autem eueniat, quia sne motu spirituum iudicat res externas in gyrum moueti, tunc decipit ut intellectus. Et hoe docte annotauit Eustachius, nee nobia placet goctrina Magistri lib.de lotis dio. s. p. . contendit enim probate eodem modo intellectum laedi , si imaginatio laedatur permotum spirituum , ae si laedatur pet vitiosam temperiem. Eius ratio est . quia si intelles o, laedit ut laesione existente in actu phanta-sae , propter olgatii vitium videtur etiam laedi quam inuis vitium contingat propter motum spiti tuum . quia ut intellectio nostra tu quit, pendeat ab operatione sen-stiuarum potent arum , ut omnes fatentur , quo O eumque laedatur phantasiadaedetur & ratio. Rea hoe M.
gumentum nil probat: aliud enim eii , quhil intellectus teteipiat obiectum eerio modo , sensibus peteipi, de
e non est dubium ; nam intellectus bene eoncipit ob tecta in verticine ut mota proponi tatione mothi 1 de quia
264쪽
quia id assequitur , non deeipit ut i aliud vero est, quddladatut intellectus , quantum ad hunc actum , ut laeditur imaginatio : de hoe est quod negamus , de negabat Eustae tuus. Etat vero neraratium , ut erraret Intellectus, quo3 iudicaret objecta veia in gyrum moue-Ii , ut vete iudieat, de peteipit sensus: quod non sa-cit ; habet enim intellectus contratium iudieium . de habitum, non posse sei licti totam domum in gyrum moueri ; peteipit itaque intellectus quod imaginatio
concipiat res quietas moueri, non tamen percipit ille, quod moueantur reuera , ut putat sensus internus , de
ita intellectus non sallitur. Et ad hominem est argu mentum : quia ipse Magistet putauit in uertigine laedi
imaginationem de tamen eum hoe negat aliorum sensuum , & intellectus laesonem : non ergo in eius do-cttina tala imaginatione laeditur necessatio intellectus: aliquid ergo aliud requititur ; est veto quia dixi . ἡisten peties scilieet organi auferens actum eontrarium . quo tenetur se eo trigere aetnoscendo se laborate motbo , de ratione talis sie deprauari sensum.
Viram tio imaginatione Laarur necessario aliquisse vis externas ctim illa UAne quaestionem doctissime exponit Magister
noster lib. de ιιιιι, disp. . cap. 8. in quo pugnauit
egregie contra n istium vegam putantem nullum et rorem imaginationi accidere posse , quin sensus externus smile obiectum percipiat. Est autem supponendulupro intelligentia quastionis , piae dicto, Authores concessiile delitia in ama natione , quae a nobis negantur, solo intellectui illa eoneedentibus , de nos voca mus errores, non deliriar quia non dicit ut ad conueristentiam error eum delirio , sed se habet ettot vi quid superius ad delitium 1 hoe enim solum est ettot facultatis et ieieuiis iudicium , de propterea solius saeuita.
tis principis: error autem communis est cuicumque olentiae , siue internae, siue exieriam , in quibus omni.us nullus concessit delitia. Habet qua itio duplicem
sensum. Primus es , an ut emet imaginatio , necella rium sit quod error anteeedat in aliquo sensu externo. Seeundus , an ut imaginatio ettet, debeat communieati Geeses eiusdem obiecti sensui externo Et in viro. que sensu dieendum est , nullatenus elle nec ellati iam quod malum , vel laeso communieetur sensui externo, ut eiro obiectum illius imaginatio deprauetur. pto. batur primo effiearit et : Omnis imaginatio fit ut , e m. si ad aequata , a potentia , specie , Be temperamento. Sed haee omnia habet imaginatio in se, quando latrire seruauit speetes obiectorum in eorum absentia. Ergo sne anteeedente operatione sensus externi percipiet Gbiecta , quotum habet resetuatas speetes, Ac componet , aut diuidet sequendo intellectum fingentem erronee . vel male componentem : Nil in argumento continet ut , quod egeat probitione. Secundo : imaginatio versatur circa ea, quae sensus externi percipere nequeunt e repugnat ergo quod tunc antecedat imaginationem, vel lubsequat ut sensatio externae potentiae.
Maior patet; quia omne, Philosophi docent visonem ipsam a visi non percipi. neque aliquam sensationem a proprio sensu extetno quo Hieitur, pereeptibilem esse, quia est editta latitudinem sui obiecti: visus enim
cirea lumen , de colorem settitur , quia sunt visibilia; at visio non est vis bilis ,red actualis obiectorum perceptio. ubando igitur errat imaginatio ei tea ipsam visonem . implicit lidi. aut illam peteipete sensum
exteriorem. Et eonfirmatur, quia caecus aliquis , postquam obtiuuit speetes visibiles reseruatas in imagina tione , ei tea vis bilia potest errare r tune autem erit impossibilis viso , cum sit petiecta excitas. Neque obstat quod dixerat i Milo de insomniis, phantasiam esse motum factum a sensu in actu i v bi docet imaginationem operati non posse, si sensus alius in
actu non sit, idest,a ctualitet operans : non uiquam obstat; quia adductum loeum exposuit ι . Thomas a. p. q. I i. arι. ad x. quantum ad ptimam cognitio nem obiecti; quia repugnat inriginati Obrectum aliquod , euius non ivit eognatio ptior secundum totum,
vel patiem . pet aliquem sensum externum : quia peractum illius ieeipit speetes primas imaginatiis 1 postquam vero iam phantasia reseruauit imaginationem. non eget aliquo sensu externo actu operante , ut male
putauit vega. Quδd autem neque ratione imaginati nis per actum illius producat ut aliquid in potemus externas, ut inde neceitatiλ sequatur laesio in illis , vepraesuit in imaginatione : eonfiat primo : quia Omne ι hilosophi doeent non esse nec ellatio coniunct uri pereeptionem obiecti: nam speetes sensuum externo iarum a nullo agente produci possunt, quod non sit cibisiectum proprium . vel commune sensus externi ; at in actu imaginationis nil datur , quod visus sit, vel tactu a obiectum , vel alterius sensus externi. Repugnat ergo per illum actum prodis ei species in potentiis externis . de inde implicabit perei pete aliquando: eum nulla senis satio fieri possit absqueheeie impressa, neque Philo isphus dixit qu5do polleat imaginationem videre reali tet , vel audire , sicut dixit; oporιeι intelligenter pia ι mata De lari. . Sed his non conuinei tui veta 1 restat enim quδη per actum imaginationis mouentur vapores , S lpitiatus ad organa sensuum externo tum , de in illas deferri imagines rerum , quae per imaginationem percipiuntur. Ae saeuitatem etiam sentiendi , de inde sentiti obiecta sm lia ab externi, sensibus quibus rursus immut tur imaginatio ,& se delirans percipit vi praeleiatia obiaiecta omnia , circa quae delirat, fle ut actualiter visa, audita , aut gustata de hoe quidem in insomniis eo nia tingere. Verba sunt: πινώm in Imna phari si ροι63
nutri faeter , arqu/ in dormientibias per infamia , O iis aliιs f. s. mbtist & hoe simissima ratione probate conisi tendit; dieit enim : Nam in somno quaecumque conci. piuntur tanquam praesentia , se os erunt i agitia iura
saeuitati ; de phreneti ei , quorum imaginatio laesa est .
singula ut praesentia fingunt, eum tamen vere . . bsen
tia snt. Cuius rei uni ea tantum musa est , atque ipsaeuidens ; quoniam elim ea imaginat ut, obiecta a seri s bus externis communieantur, re quae ipsis offeruntur , . t praesentia snt, fit ut veluti praesentia snt, quae somniamus , de ea iurea quae phrenetici laesa imaginatione delirant. sed totum quod solutio haee de doctrina eontinet. est improbabile : nam quamuis concedamus speciei obiecto tum conseruati in spiritibus in eorum ab lenistia , hoe solum eontegit ut de speciebus seruientibus potentiis interioribus; species tamen sensuum externo rum . & sensus communis nullus dixit absentibu, sensibilibus manete: unde quando absunt . impli eat dari species. megiis quibus pereipiantur obiectar quod in tem speetes , quibus operatur imaginatio, sint diuetia naturae ab eis, quibus externi sensus , satent ut omisnes ; unde repugnat per species imaginationis senstim externum sceeunδari, de ad actum reduei, quamuis pet actum imaginationis ἡeducerentur species ad externa sensoria. Tum praeterea illius motionis spiri
tuum , vel vaporum ad sensus externos, quando ima ginatio contemplatui obiecta. non ad queitur 1 Ve.
ga picibabilis ratio e quod enim principium dirigit, si
265쪽
imaginamur gustabile obiectum , speciem illius ad otia ganum gustus dc sic de teliquis. Non enim est assi .gnabile prineipium motivum . & conita quodlibet est hae ratio e Eeax , nempe quod in vigilia idem seinpercontingeret, quod elle contra experimentum non vi det nemo.
Neque argumentum: huius Aut horis, quod ut eui gens tra/ebat, aliquid probat: nam percipe te obiecta At praesentia non solum conuenit sensibus externis , sed etiam imaginationi, Ae intellectui: estque diserimen inter imaginationem de sensus externos , quod isti ne queunt petet pere obiecta , nisi quando actualitet sunt, Ee per consequens semper ut praesentia concipiuntur ;ar imaginatio cum reseruet ealdem spaeies in absentia obiectorum , pereipit illa , ut si essent praeientia.
quando non sunt: quia imaginatio non tantum concipit visibile obiectura , sed etiam eius visionem ; unde repugnat illud peteipere nisi eum sua visione pet spe .ciem modalem visionem ipsam eum Obiecto repraesenatantem di de inde nastitui fallacia in insomniis, de in delitantibus : nam elim imaginatio non possit concipere obiectum nisi ut actualiter visum, vel alio sensu ex gerno alba perceptum, quando mens non Obstat , vel ratione somni , vel propter morbum iudicat vete videte , quod phantastiee ut visum proponitur : quae
goctrina passim a philosopho adducitur per libium de
insomniis. Et contra Vegam stat sequens argumeniatum a quia s ad imaginationem obiecti visibilis seque
tetur neeelsatio viso te alis eiusdem obiecti . fieret quod quo vehementior esset eius imago , videret ut etiam pei sectilis ; hoe vero est contra communem Phi Iosopho tum doctrinam dieentium pet attentam conis
templationem alleuius obiecti impediti sensationem illius per sensum externum , ut qui in lucta se ab ini.
mico defendit, ne vulneretur, vulneratur saepe sine sensatione aliqua : quia ob vehementem imaginatio. nera distia: a anima eonei pere nequit Obiecta exterio iara. Ergo simili modo imaginatio vehemens , qualis in delitantibus gatur . obstat potios sensationi eiusdem obiecti per sensus externos.
Di eo vitiis , quδd etsi vere gictum sit , non essenuessarium ad errorem imaginationis , qu/d laedatur actio sensus externi a eum hoc tamen eertum est , saepe initium hibete ex anteeedenti laesione sensuum externorumiqua ratione imminente phreniti de , vel alia , in ipsa eolligete setaeas , vel muscas venari conari,
Originatur ex visione vaporum ante oeulos obuersan. tium ex secuentibus humoribus intra cerebrum transismisso tum ad extra. Sie qui 1 bile adusta adurit ut . sa Ela delitat dieendo , igni utenti, vel soli tituenti esse expositum,& se alia multa geliria eueniunt , ut exsbilo aurium facile dieet esse tibicines pulsantes , aut amata bile imbuto organo gustus insert aliud amarum gustate & eodem exemplo docuit Philosophus lib. d. somniis ex modiea smilitudine linearum in parietibus
existentium animalia concipere , quando mens deprauatut , de qnibus laesonibus a sensibus externis inei pientibus saepe si mentio 1 Caleno,praesertim I φοροώμ
autem perpetuum sit alae sona sensuum exteruorum incipere , vel semper eum laesione imaginationis eo puta. tam esse ldisonem alicuius sensus externi, ut Vega putauit , sustineri non potest: nee esset ratio, cur aestimatiua , vel memoria , quando laeduntur , non laedatoe simul eum illis aliquis sensus extetnus, ut in imaginatione coneedit vega. Obitetque ut salsa reiicenda est opinio Trallani tis. I. Ara. Medis. text. 16. sustinentis omnium obiectorem etiam absentium serua. ti speetes sensibus externis accommodatas ad motiones eorum , de inde in insomniis realem uisonem , vel auditionem seri . id vetλ in vigilia non contingere r quia distracta anima ab eruaeia externo tum sensibilium n on A sentit internotum motiones, quod pluitum improba
bile est , eum doctat experimentum species externo tum sensibilium immutantes sensus eaeternos non con
seruati in oculi1, vel aliis sensibus in absentia obiecto. tum , etiam si species illae sint organo naturalissimae. Nee me latet esse piobabile tempore breuissimo seruari posse , pet longum tamen tempus nullus doeuit tnam si in organo , mi sunt naturalissimae . diu seruatinequeunt, minus durabunt in aliis subiectis . vel in
spiritibus , praeterquam quod in loco tent broso cum sommo silentio se tetit sensatione a reales extetnae ira opinione Traliani: nam in eo easia , cum non distiabatur anima ab aliquo externo sens bili. sentiet ob ecta externa , quotum sunt speetes reseruatae , quod est eon
Utrum tisa prima potentia , a qua reliqua rectapiunt speties, lauantiar omnes necessario. Ε si tanquam certa reeipienda go Eltina assii man
tium . speetes impressas obiectoriam externotuiti proauei ab ipss Obiectis in organi, sensuum , di ab specie expressa sensu, externi produei impressam in sensu communi. Ae a sensus eommunis expiessa prodi ei impressam in imaginatione , de ab expleta imaginationis ploquet impressam in aestimatiua , 8e ab expressa C huius produei impressam in mem tia ; in intellectu veth plodueitue impressa intelligibilis ab intellecto agente , medio phantasmate tanquam instrumento : quod eum si maletiale, non potest nisi instrumentis rem spiritualem producere , quamuis si satis probab le . ne dicamus vetius,esse eausam prinei palem phantas i illius realitatis . quae phantasmati eortespondet ; elsese ilicet illam speetem intelligibilem repraesentativam determinati obiecti , ad quam lationem non potest ii tellectus eoncurrere , quoniam est ex se indisserena
omniso e determinatur veris a phantasmate di de vi determinatui ab eo tanquam a causa prinei pati . ut talis etiam eoneutiat pb ntasma ad illam realem reptaesentationem obiecti determinati : nam respectu in
strumenti nulla ratio est assignanda de essectu, q aera instrumento eorrespondeat: ut in substantiae productione nihil eorte spondet accidentibus splis . sic rei m& intellectus ut agens principale prodocti spuitu li
Est autem supponendum , quod sensos exteέnt ponsunt errare . de quδd sunt plutes internat polentiae . ut
quaestio intelligat ut pet sectius: sed quia sensus exie ierror minus est nostri instituti , supponamus eriorem esse in imaginatione, Ad hanc errantem percipere domum supta infirmum eadentem di an necessariδ ex hoe, errore sequetur error in aestimatiua, & appetitu , de tandem in memoria de intellectu a Plane dubitationem mouet Magistet lib. δὲ Istis, a sput. P. cap. 3. in De :3e respondet, non laedi neecisario potentias subsequentes , quamuis imaginatio eris ret, vel deprauetur. Probat esse doctrinam Galeni V dieentia pluries laedi solam imaginationem, ut in Theophilo : aliquando vero solam rationem , ut in Lani se vasa pet senestram telieiente. Quδd si obiiciax fistimatiua recipit speetes impii mas ab imaginatione : ergos haee deprauetur , neeelsari 1 proaueitur speetes impressa in aestimati a eamdem errorem repraeseritans ,& per eonsequens repugnabit iacin sequi ad tam itidieii sensationi praecisenti ei nuenientis. Desponit et Magi stet duplieitet. Prim4 , quod non sequitia neeessa riδ actus in aestimatiua, iuxta opinantes quod nori
266쪽
possint ieeipi audi spe ei ex solo numero differentes in Icadem potentia r unde eum possit dati spe etes proaucta in aestimatiua respectu obiecti, eitca quod modo imaginatio delirat , non sequitur actus de nouo in aestimatiua , de inde neque et rot: quia non producit ut species de novo, , qua eliciatur ne Cario actus aestimatiuae , verum quia ipse putat tecipi species plutes solo
numero a. iseientes in eadem potentia , aliter respondet, de dieit quo i quamuis ex actia imaginationis et neae plodueat ut speetes impressia in aesti Datiua , non errabit quia eum istae potentiae sint dii tersae , utuntur speeiebus sub diuersis rationibus repraesentantibus obisiecta: seti ergo potest . ut sit benὸ dispostum organum aestimatiuae ad operandum sub illa latione sibi debita etiamsi prior polentia , vel actus imaginationis sueti tetroneus, S exemplo Theophili Aelle explicatur, qui eis laedet et ut per actum imaginationis peteipientis
nantes tibicines, non habuit lationem laesam ; sed optime discutiebat imperando expulsionem eorum , quiae tant illi inolesti ob incest antem sonum.
Sed in hae quaestione dieo primo , quod si solum
attendamus vites sensiti uas, neeegatio sequitur .laesio in aestimatiua . quando imaginatio deprauatur ei rea cibiectum . te spectu cuius aestimatiua tenetur elicere actum inccuuenientiae , vel disconuenientiae. Notant et dixi , cicca obiectum eonveniens . vel discon e- . Niens : quia certum est non omnia obiecta pereepia ab imaginatione mouere aestimatitiam ne eegatio ad operandum : quia non datur in quolibet obiecto , eirca quod imaginatio erret , ratio eonuenientis, vel di conuenientis, ut si ertaret circa existentiam Petri, uel alterius iei , quae nec sug:enda , nee amanda solet: in iliue enim calu non est dubium non sole laedendam aestimatiuam . quia milium actum elieeret circa obiectum propositum. Si veth obiectum deprauate ab imaginatione conceptum neeellat id inclu/it ratione conuenientis , vel dic conuenientis , nece ilat id etiam laedet ut aestimatiua perptimum actum Piobatur efficae iter: Actiones sensili. tiae non sunt libetae ex propria natura ; sed neeelat id sequuntur posita speeie determinante potentiam capa eem seniletidi ; sed ex actu erroneo imaginationis sequitur nece ita rid productio speeiei impressae in istimatiua : ergo operabit ut ncceilaith , quia non poterit non
determinati ad opus ei rea illud obiectum. Omnia huius rationis sunt pct spicua , de consi matur exemplo cuiusque alteriit, sensus , in quo ii Aispostus si, repugnat non percipere obiecta, vel ei rea illa operati semel informat ini specie t quia est nece latra determinatio , de adaequata at operandum : vi oculus nequittion Videte semel neeundatius speete , nee auditus non audite , vel non sentire tactus.
Nee ratio Magi siti est ad rem 1 dieebat enim non se qui errorem in aestimati ia : quia seri potest , ut organum eiu , si bene dispositim ad operangura sub peeu
liari tatione aestimatiua, quamuis ad imaginandum tua lὸ se habeat. Sed eonita est, quia potius sequitur coniat latium o quia si organum aestimatiuae est optimum, re pugnat non elicere iudicium eon time sensationi ima
ginationis, ut in Theophilo , quia bene se habebat oraganum, iubebat pelli tibicines,quia continuo sono erant molesti: idemque probatur in dormientibus, quibus sipto ponarur lautus eos inuadeus , necessarid fugiunt:
quia intellectus non assequitur esse propositum , sola imaginatione e & si in somno proponat ut delectabile obiectum , eodem modo prosequitur illuss appetitus
actione praecedente aestimatiua, unde in brutis repugnat
esse piopositum obiectum tetribile, vel amabile , quin sequatur statim actio aestimatiuae, fle appetitus. Dieo si ridδ ; s attendamus vites intellectivas ricinsequitur laesio necessaria in aestimatiua , quamuis per imaginationem proponatur obiectum delectabile vellet tibile t eonstat ex doctrina philosophi Dea i am ad
ducto ex libro de ι omniis, 3e ostendit praeeipue vertigo, in qua etsi domus videatur in gyrum moueri , non timet aeger : quia intellectus assequitur ebiectum illud else solum imaginatum, Ae se nee timet domus ruinam;
nee sugit ab illa : quia ab in ellectu suspendit ut actio aestimatiuae iudieando domum apparete subuerit; sed
non subuerti reuela : vnde quan/o intellectus non eorrigit praedictam apparitionem , statim deprauatur aesti- .
Neque recta in fetes in homine etiam necessitandam esse aestimatiuam laesa semel imaginatione : quia qua natum ad vires senstiuas eadem ratio videtur in homine, de in brutis, seut non potest non videre , vel audire, semel pto posto, ut decet, obiecto aliquo ex dictis. Res Ondeo negando sequelam. Ratio est, quia fuga obiecti , vel prosecutio pendet ex apprehenso ne obiecti lub sotmali t,tione delectabilis, uel terribilis : de quia obiectum tet tibile fictum nequit timeri, id ed neque aestimatiua laeditui : non enim potest appellius sentiai-uus, vel aestiinatiua imperate aliquem mutum renuente voluntate de intellectu sunt enim rationes superiores:
Eliqu2 voluntas in homine mouens superius, ut intellectus superior ratio. Contra quae renuentia repugnat appetitum Se aestimatiuam aliquem motum proseeutfo- Iris , vel fugae elicete. Ad aut hoditatem Galeni respondeo saeile , quod cum ima inatio et tans non semperversetur circa obiectum amandum , vel sugiendiam, potest errate , quando distimatiua nullum actum elieitcirca illud obiectum, eo quἡd non habeat bonitatem amandam , vel malitiam fugiendam te spectu illius indiri uidui. Iam vero diximus quZd quando Theophilus imis perauit fugam tibicinum, errauitastimatiua , & appeis titus etiam . quia laeso est in eis imperare fugam tibi e .cti , quod ficte solum molestat.
sed obiicies e saltem videtur quoa memoria semper laedat ut, etiamsi organum illius bene se habeat. Pto-batur . quia non potest non reeipe te spe etes ab acta
imaginationis etroneo , neque intellectus potest impe dire , ne remaneat memoria illius obiecti erronei. Respondetur in easu proposito nullatenus memoriam erarare , quinimo operatur ut debet , quia obiectum naturale illius est praeteri tuna, ut eognitum quomodolibet, vel aqua uis occasione eognostat ut , essetque potius laesio in memoria noti recordari illius , solumque pu- γ tant Authores memoriam errare, quando altithuit De tro, quod videt in Paulo,vel ertat in rampore, vel in t
co : versatiit enim memoria ei rea praetetitum ut cogntitum cum determinatione personae, loci. 8e temporiris recordati veto obiecti quod vidit, semper alium selisum respieit,& etiamsi si illa conceptio erronea,naturalis est ope tatio memoriae , de nullo modo delirium,
Vtram mutario temperamenti in sotis prinus qua
er Emperiem primarum qualitatum esse neeessariam a simplieii et ad operandum, probatione non eget;
imis omnes actionum variationes ex varietate temperamenti primatum qualitatum originati publice sat etiatur omnes , de est ratio manifesta I quia potentiae sed stivae non suscipiunt magis , nee minus, de ideo sunt in se imitabiles , Ae multd magis anima ipsa : sitque in phreneticis expetimur , immutatis omnino speeie
bus, potentiis,& anima, tam initam varietatem sympto
matura . & deliriorum a vitiosa nasci temperie sup ponimusque in praesenti quaestione nullam mutationem
267쪽
in speeiebus , vel yotentii, esse , sed solism in teram. A vei δ in mutatione secundarum qualitatum eo nitaria.
ramento , inquiritque , an sola variatio primarum
qualitatum ad delitium suseiat ρ An veth st neces saria productio alleuius seeundae qualitatis , quae storigo immedia i a delitii 3 In qua quastiona Magister II. de loris, disp.7.e. 6.existimat, nullatenus suscere mutationem in primis qualitatibus sed esse tequisium quod producatur aliqua seeunda . ut delirium causetur , probat esca. ei ter suo videli sequenti argumento : A qualibet di. si petie, vel febre eiusdem in te sotiis euertitur
temperamentum piamatum qualitatum eo/em modo , tam secun/us gradus frigiditatis corrumpator, de idem intendatur ea lotis; sed experimento constat istos eum magna febre in delitium non cadere; illos vel δ eum remissa febre statim mente deprauati , deri: nam eator attenuat de rarefacit, seque essetve iacentiam in humoribus causat, feeitas eecintra densat , di ineratnt: unde videtur , quod non conducat. ad delirium per mutationem se eundarum qualitatum Inam musae eontrariae nequeunt ad eundem modum operandi δisponere.
Dieendum ergo nobis est , qtios sola .atiatio in qualitatibus plimis sume it ad delirium : quia tempsile, illa est simpliciter necessaria ad bene operan dum , de magis necessaria agnoscit ut , quam seeuci iadarum temperies, & inde omne genus 6mplomais tum in laesa actione ex variatione piamarum potest .& Aebet oriti l de cum vatiatio in si eundis fieri re pugnet, res propter variationem primatum, sέω que euidens in primis mutatio , ignota veId in secun delirare nimium. Ergo sola ea lotis mutatio non eau. B dis, sine ratioue philosophica te citur latici in v
sat delirium , alio qua delitaret, qui maiori sebre eor. tiplebatur. E st ergo requisita mutatio in aliqua qua .
litate secunda e Galenus enim nomine temperamenti requisti ag actiones, non solum intellexit temperiem ptimatum qualitatum , sed secundarum etiam: se enim in alte medicinali bonum ingenium in cete-bia tenuitatem reduxit.
Haee doctrina nunquam mihi plaeuit. Primi , quia multiplicat entia absque neeessitate . de fugitium euitatem eonfugiendo ad id , quod nullo modo potest probari. Secundo, quia smili actione et tonea. quam ratione morbi delicans elieit. potest homo sa. ius voluntate fingete : unde si talis modus actioni, exposceret certam mutationem in qualitatibus secun .gis , nullo modo posset homo sanus talem errorem Cfingere. Patet , quia nulla act O potest Aari s ne tein petie ad illam requisita. Ergo s delet minata apprehenso tequirit talem mutationem in qualitatibus securissis , dari non poterit absque tali mutatione: hane vetδ non dati in homine sano manifestum est. Ergo non requiritur , ut si talis deprauatio in amo ne. Tettid , si esset neeessaria talis mutatio , ehinfitit innumera delitiorum genera, essent ponendae tot mutati omes in qualitatibus secundis, quot sum 4eliriolum speetes , quod est omnino ctimaticum. Quarta vigetur r Non est in homine producenda acal te diuersa secunda qualitas ab eis , quas producit in rebus externis i in istis autem solum producit
tenuitatem , de raritatem nulla veth ex dictis ad de tiationem solam cientidarum qualitatum. Sie Galenus ad solum calorem deliria rediicit . ut eoustat ex Lb. I. de Dia A L Utonuitum, cap. vlt. s 4. Lι. depraθε. expuistas, cap. . ita doeet expresse die do tCer brum ipsum . ubi incurretit in inorbosam intemperiem simploma quod necessit iis intempe ei familiare est, indoeit ut in ea loribus immodici . siquando ij soli extiterint , delirium &e. vides quod
dicit, quando soli exiiterint, de litium causat te ergos ne eotis bitio alietitus qualitatis secundae cuius est ratio insinuata: quia . vi temperies i rimarum est requisita ad actiones i mplieiter . ita permutati. . erus potest conaneete ad male operandum quomodolibet, ablate rit mrrum . diminute , 3e deprauate. Ad rationem , qtra Magister conuincitur , respondetur faeile di nam eum ex doctrina Galerii l. Ab a sanis re itienda. latitudo sanitatis non consistat in inia
diuis bili , sed magnam latitudinem habeat hine est
quod non irdamur omnes aequaliter ab codem gradu caloris , de ita unus poterit delitate eum remisio calore, & alius non delirabit eum magno de intento et
quia in illo a minoti calore inducitur maior laetiti . qu m in illa ab intenso calcite. eo quδd sanitas illius, vel eius latitudo minoi inultδ est , quam lutitudo alterius i Ze ideo remissiot ealor est homini d. bili plus
contra naturam , quam magnus homini robusto euius sanitatis laetitudo latius patet . quam in alio , de se ob intens titi calore non offendit ut sensibili ici ;altet verδ maxime , quia ei est magis contra naturam litandumleondueit. patet, quia Calenus in a te M. - unus gradus caloris, quam alteri duo , vel ite . Et ἁ . Iam rar. inter Optimas teis peries ad bonum inste, ratio , qua conuinei tui Magister, praeterquam quod iam est soluta, habet eontra se hoer eur, inquam maia
gnut ille eator non produxit illam qualitatem seeundam, de eam produxit ea tot remissis 3 s dieat passum resistere magis introductioni qualitatis seeundae in homine calidiotii idem ego dieam , quoὰ latiiugo sanitatis in illo est maloi , 3e inde requirere maximam intensonem , ut mens deprauetur. t optimas te inperies ad bonum inge nium tenuitatem enumerat, quae sine raritate etiam Non sit 3 ergo ratione seeungarum qualitatum a calore proque ibitisin , non vigetur probabile quod seia quatur de litium, si ad bonum ingenium conducunt. Quintδ di Temperies primarum qualitatum non minus requiritur ad actiones, 3e benὲ operandum,quam qualitates seeun/α : ergo setit vatiatio in secundiscleprauat actiones, ita es uariatio in primis. Neque potest aflduei a Magistro plobabilis ratio . eur in secundis sollim detur deprauationis occaso . de non inmutaticine primatiam. Et patet 1 smili . ad ablatio nem , vel diminutionem actionum susscit sola vatiatio in primis qualitatibus: ergo ad deprauationem
suffeidi patet, quia non est ratio maior unius laeso Dis, qu m alterius. Tande est argumentum ad ho
minem . quia Magister pntauit fieri aliquando deli xia proptet solum motum mordinatum spirituum,se Husa quavis alia intemperie. . Et exemplo insomnio tum probatur . eo quδd absque mutatione in aliqua seeunda qualitate sunt saepe. Si ergo solus motias spirituum , vi adaequata & sola eausa est e raso dea hiijsne vitiosa temperie, tussin eoost imitur mutatiola se odis. Et eonfiat, quia ealorem, de secitatem ttagunt Acimores ut sotis causas gelirandi: constat
FSt hie quissio discillima et ut vetZ intelligami
eius de eisio , notandum est quod diximus ante , AElitium sei lieet duo requirere . vi fat: primum est, quδά egeatitet moueant species aliquae potentias reis citieet ad opus. Seetinflum est , quod tollatur eoncursus phantasm , ut eum inte lectu operetur adactum vel disiuisum eoni ratium: quod est suo modo
Aiminuere vim sensuum internorum in Ordine ad ope La cervi, vel omnino auferre. Non est ergo do bium Ai- . Z minutionem
268쪽
minutionem actionu,ant ablationem a frigore, de bu iuiditate fieti poste, M se hanc conditioncm participate oropiths, quam habent calor, es licetias, licet ei r- noe si: notabilis differentia quod frigus, vel hu
stiditas non tollunt concursus pia a malia, vel sensus interni in ordine ad opus fleterminatum,sed vim sen. sus interni diminuunt, vel auferunt uniuei sititet, licet prius monstretur Iaso lenius istellii in uno actu, quam in alio, aut in una potentia, ut stigus, de humiditas plius inserunt laesone in actu memorandi,quam in imaginatione, vel eogitativa virtutρ , ut poli videbimus ι ealot veto,& 1iecitas eo ipso quod esseaeitet solent exeitate speetes determanatas, de non omnes ; se non diminuunt virtute sensus inietui uniuer- latitet, sed Jeterminate diminuunt ad actum eontraiarium ei, ad quem e uiraeius determinaui, S ine linant, ut dictem peties quae ad sutorem ineli t vehementer, eo ipso diminuit eum ad timendum .de non necessario ad alias passiones: frigux velo, de humiditas econtra faciunt diminuetti, stitieet indiffereutet ad omnia phamaserata e cultis ratio tradet ut a nobis inferius. , idetur autem eti diuis, quamlibet qualitatem exprimis ad delirium eonflucere : patet, quia non vigetur eue te pugnantia aliqua, ut frigus, di humiditas certas species determinent magis, quare alias , de se potentiam vel Vim efficae iter i uelinati ad Opetandum
per illas,3e ex alia parte diminuenι sine ξubio vim adeo iurat a plaantasmata ergo ad delitandum conduciit.
Meundd id pio bai ut esse acti ei a sui ili,exeu plo naiaturalium actionum 1 stitii enim deplauate per frigus
in .ensum: conitat in coctione ventrieuli. per quam ali, uentum inutat ut in acidam qualitatem A sique depra. uaia actio,quia terminatur in alienam qualitatem. Et
go limilitet eo minget e potuit in actionibus sensu lim. Idem plobatur exemplo hydropis,in qua deprauatutiee ut i stigore immodico generando aquam, vel ciuis dum humo tem .ves gitus loco sanguini Mestque argu mentum ess cacissimi im.quod ex sanae canina desumitur in ea enim instigis aio e mla naturam ore venistriculi fit .e omen, sensatio,&imensor,quam sceundum natu iam , Ob euius molestiam tantam alimenti copiam appetunt, de ingerunt, S nunquam satiatur appetitus qui .i sereret adhil intensa pereeptio obiecti excitantis ad famem : ergo intendi potest obiecti sens bili, sensilio in intemperie sigida.
Sententia tamen opposta communior est in nostra schola, vi consciis magis dominae Celeni, di alit horum docentium via animi eonsensu, solum calorem, defeeitatem inclinare ad delirium ; frigus autem , de humiditatem tutet eausas deliri, nullatenus numerat: quin imo semper dispone te sesus internos ad no operandum,& quietem neque in uniuersi domina Gale. ni legit ut ubi frigus & humiditatem tradat ut causas delitii. Sie lib. de oris, civis .dixit causam potestate cais li/am,vigilia 1.3e delitium efficere ἔ s 4.tib.de praesag.
tatem vero ad delitium conducete , ex melancholicis robat in in quibus nulla distepeties agnoscitur mot. Osi,nis feea e tamen salis vehementer deliranti&ex eutatione probatur,quae At alimentis,& medicam eistis humidis eelebratui . 5e id elat E indieat vigilia superflua,quae ab exsuperate seeitate naseitur,de nullo modo a frigore. Hae docti ina tuetur Princeps noster 1 n. I.cs.ssieendo Et θνms qui9em tini: ersiis id opera
tans oscitare. ει oodem Lb. s fen. ae. 7 agendo de sensuum laesione dieit: ει ηιιPaeti Me harum s deci nan/ ad tanto tisionem , t ι Qνis Ado es ex frigore : G quodeumqtia est decline ad permutationem , ct agitati nem,es ex cini. tate. Quibus locis satis pet spieue ti didit doctrinam politam. Est autem difficillimum assignare rationem,propter quam humiditas,de stigiis ad delirandum non condu- eant. Et existimo, , priori non posse tradi est probabi lissima quae ex somni conelliatione desumitur: nam
ut rarium tenendum est,somnum,dc vigiliam eontrariari,fle per eonsequens ex contrariis eauss,de priueipiis Oriti : unde eum delitate uigilate sit, de dormitecessare ab omni opere sustiuo,videt ut quod id quod inelinat ex propria natura ad conciliandum fommim, nequeat condueere ad delicium . quia delirium in sua intrinse ea ratione includit vig iram rergo vi calor, de siceitas ad vigiliam inclinant, ita neeellario conducunt ad delitandum , quia vigilia supersua via est ad delirium , de ex vicilia delirium ventutum praesagit
Hippoetates 1 φρον . Merito ergo calor,de si cellas excitant potentiam ad opus , s vigilate eomta tiaturam cogunt:quia vigilare sentire est, de perei pete tibisiecta. Onitatis igitur ratione stigus & humiditas eo ipso qu)d somnum eonelliant,vi latentur omnes, torpidas reddunt internas potentias, de nullo modo ex elistant species ad opus sed ad aequale opponuntur eauss, de ptinet piis omnibus ad sentiendum conducentibus, ita ut noti solum tollant ab spiritu ,de cerebro dispois.stione eouueni eluem vi in partes sentietates influant, ut poste v KLbimus. sed etiam per propriam insor in tionem male disponant organum ad bene sen-ien-oum , de scueungationem spectetum destruant, fle sic semper minuunt ex propita natuta sentiendi principia, nun qnamque eonducunt per consequens ad magis sentienditin,aut essi ea eius, ted semper ad minus de hoe communi quadam ratione omnibus potentiis,Mactibus earimi:nam s eertos solum tollerent, eo ipsi, ad delitandum eonducerent,quia non pollet homo eo trigere deficiet ibus certi, actibus phalasae,ut ante diximus. Q cio A aut e calor, de seeitas superiluam , i lia eausent,publice fatetur omnes de proprio it achata
trademus huius ratiouet unde erasse et tauit Massatias
e. 1 1.μιρυἱῖ ea, assirmando secitatem in tet qualita ie, diminuentes sensus esse connumeransam : hoc, enim verum esse non potest, si ag vigiliavi supersua, de deliritim disponit,quod ab eo negari non potest.
Ex dictis soluitur facile primum argument recon' stat enim latio,ob quam frigus, de humiditas ad opeiarandum non excitent. si vete ex natiua conditioue in
somnum illelinant, de qualium sensatio quaelibet, quatenus est actio eorporea,petat temperiem mixtam, ut
fiat, de ut se pendeat a primis quatuor qualitatibus
absolute;tamen ut actio aucta,re vi excitatur polen ritia esseaeitet ad operandum , pendet solum ab audimento caloris e seeitatis,le coctio,et i st actio mixti, de Ut se pia supponat quatuor primarum qualii a
trim temperiem, tamen ut coctio in opinione Philosophi solum a ealore efficitur. Ad se eundum responis
aeq esse diuersam rationem : nos enim non negamus
seri poste ab imenso stigore aliquam deprauatam
actionem, de se acida eruditas ab e eausatur ; at ver sensus interni frigo te vel humiditate praeternatura li nequeunt exeitati esseaeilis ad Opetandum e quoianiam sempεr inducunt dispostionem repugnantem sensationibus. Neque obstat quod contrarium in G
sti dia humotibus exeitati putentias ag insonvita determinata,vi quod si dormiens immersus aqua, et quod pluuia eadat. Et confirmatur ex e miniani doctrina Medicorum dieentium,somnia esse contempla-d quia ex illis diuinate potest Medieus temperiem exeedentemergo quaelibet qualitas de temperies habet suas speetes pio portionatas , quas excitare potest
ad opua .l spondeo quod si di humoetes superabun
269쪽
δe speetes ad opus. Sed ni nilominus alio modo pollunt
conferre adema insomnia, praesupposita se ilieet sen. CAPUT XI Lsatione stigoris . re humiditatis e nam qui, dum dor
mit, si igiditatem sentit, vi patet, nil mirum quod p i Vtrum risemperies Ddem etnam Iotentiam
memo iram coniuncto tum , ut docuit Fracastoreus , Ddas omnes ne essaria pstatim se offerat iudieium de pluuia . uel ouod sit in lumine : seut qui sentit inter dormiendum status ni
miam motionem , iudieat statim a vento concuti.
Dini ei liii, videt ut quod de same eanina tradebatur. Ad quod respondeo,quod conditio,vt qtialitas illa dolori hea otiatur ab interno principio , potest a stigore
poni, quando non tollit virtutem ad sentiendum , n que patiem in Ortiscat ex prissio enim sucei alimen toti a minori stigme fit, quam tequiratur ad ablatio. nem, vel diminutionem : cuius ratio est,quia e Ypte sci, de inanitio fit per solam unionem cauitatu ira , intra quas alimentum continetur ἔ conditio autein ad non
semiendum requirit densitatem in propria subflatilia.
ut in ea pax reddatur ad rce plenduin in iluxum 4 haee autem dentitas m tensus fixus requirit ,. Je sie ante quam eotistia uatur , excitatur sames intensa , quia fit ilianitici, de expiessio alimenti, ad cuius desectum ori tui statim qualitas illa dolo fiea. Uae 4 ctrinati iam est vera retpectu euiusque altei ius modi opinandi ei rea natu tam , vel modum. quia fames . de sitis exeitant ut . in quo philosopharidum eii eogem modo nuia quam itaque scietus contra naturam disponit orga num tactus. ut melius. N eseacius percipiat obiecta.
Neque obstat quod frigus sit vlee tibias inordax ut docuit Hippoetates lib.so.' r. id enim non causat quia organum melius disponat, sed quia soluit continuita
tem, S itide dolor inducitui: soluit autem continuum antequam. dispositionem ad sentienduiti ineptam in . triaueat. se partem incipiat mortificate ; ad hoc requitit ut frigus nimis intensum : frigus itaque est oceas O , ut ponantur obiecta tangibilia , non tamen est dispositio . ut sentiati tui melius. Sed inquit et aliquis , an quando calor deprauat o. nem primo attulit, de postea ere ens diminuit virtu
tem sentie litem. ut Aixit Avicenna, Ze etiam intellexit
pet hoe quod est ealorem magnifieati,tune eesset deli rium . quod prius attulit , ita ut fiat sola diminutio in inbus sensuum iniet notum' Respondeo nullo modore sate gelitium ; imo crescit quantum ad errorem. quamvis non eres eat in intensione actionis. Ratio est .
elata r quia si eatot excitat vim specierum . de poten- tiarum ad operandum, qud plus crescit, det et minabit species esseaeius. & ex alia parte, quδ plus crescit. liminuit ut magis phantasi opus ag actum eontrario m et sto non est vii e cesset delitium interim , ae vix senatiendi non ita destruitur , ut percipere non possit obiectum propolitum:sentiet itaque temissius obiectum, sed deprauath: quia actio erronea, vel salsus assensus non reqMirit actum intensum cum non sit actici aucta, sed solum et totieum iudicium. Et hoe expetimento eonfirmatiit in delitantibus morti iam proximis. in quibus etiamsi virtus extinguatur de potentiae nimium labaseant. delirant nihilominus , & magis haerent assensu salso : quia ob debilitatem minus pollunt emendate sal, 1 proposita peractum contrarium. Neque Oppositum docuit Aurcenna, quando loto ei fato in no ara coneltisone dixit, quo J diminutio ope rationum non set ex caliditate . nisi maguiseetur . de perueniat ad hoc, qaod flaiiciat virtutem nam dimi
rus tecte intelligi potest smus cum errψte, quia non fit tam intensa pereeptio cbiecti, quam antea e de po-t Est etiam intelligi de dimatistione alio tum actuum,
ei rea quos non delitabat. vinde Gentilis in commeδει-tia putauit, calorem per aeeidens diminuete actio ne, , iri quantum nil ieet resoluando substantiam ea. lidam te sultat stigiis conita naturam.
ANixa docuimus , qudd quamvis imaginatio laedatur, non laedunt ut Decolatio aliae potentiae evnde videtur supersua quaestio proposita ; in i menviilissima : ratio est, quia imaginatio potest ladi sine distemperie aliqua,quae vi Organi dispositio ip. Diati deprauet, ut constat in vertigine. in qua laeditur imaginatio , non quia distem peties sullietat ad talem laetionem ; sed quia eommotiuntur spiritus, & se petet
piunt ut res esteu latitet inoueri: quin imo aliquandovettigo causatur cum dissem perae repugnante totalit et delirio : eausa tui enim frequentissime a stigida intempetie , ut docuit Paulus lab. t s. cap. 1. in quo con-Deniunt omnes. Quaestio ergo inqui iit, num ea loccon a naturam , qui vi dispositio organi deprauat actum imaginationis . nece .lacio si inui deprau: t aestimatiuam de memoriam a supponimus autem tanquam certum, potentias recti ices, vel in tertias in eodem loco subiectati si enim in diuersi, loeia colloea tentur, non eadetet sub dubio , unam ab que alia laedi pol se. ob loci distanti an , cum posset dii tempetati pars cerebri antei tot sine polletiori, laesione ι de pet consequitis deplauaretur
imaginatio te iidens in patie ante ori ali que ullo nocumento in memoria , quae in parte postica colloeatur. Et eadem quaestio habet locum in opinione ais r-mantium solum dati unicum sensum in reinum actus imaginandi, memorandi , de aestunatiuae, uti ad aequatos leorsim elicientem : inqtiitimus enim, virum s laedator actus madaequatus imaginationis , laedatur ne cessat id aestimatiuae , & memoriae.
coneluso ergo sit,quod quamvis solum detur unicus actus internus . vi iam communissime in scholi, desii itur, non ladantiit Omnes actos ab eodem gladu caloris , vel contrariae qualitatis, de ii a laedi potest imaginatio , calore, quin laedatur aestimari ua, vel memoria is lite deprauati potest j de idem dico de actitia
diminutione, scilicet quod non omnes diminuantur simul in hae eonclusione 'inanimem video consensum : de eonstat ex Caleno lib.3- L. is,cap. se stiliabente de memoriae laesione : Haec istitem ινιινώ Mobis oc-
iada/ιν, memoriam qu qtie lassi contingit, viritisque noxa ab eadem passiona proc/dore, qua iba telareotim intenditur , simul cum memoria νalio quoque deperditur , qhepasio vocartir sistiit a. idem docuit vi a ferentiis sympl.
cap. R. detis. de locis , cap. 1. tradit delirium solius imaginationis, quin rato vel memolia deprauetur . quam doctrinam sequitur Avicenna sv. . I tir. . c. c. ct tit . . cas. . te Paulus lib. s. cap. ia. dicendo: ME- moria iactura paνιμ per se, partim eum aliqvia rationis egensa a ci sis: qti madmodum mentis , vel ra iocinia r a facultatis noxa pγitiarim pritis aec ait, deinde memoriae laesura sequitur.
Sed diees . videri impossibile , quo dis sensus
internus est tantum vitieus , laedatur in unico actu inadaequato , di non in teliquis. Probatur exemplo laesionis sensuum externorum , in quibus ex petimui , quod si visus diminuitur ei te a visonem unius obiecti , diminuitur necetrario circa omnia
alia i re si deprauetur . idem contingat e natu si quis ἁiminute videt obiectum , diminute etiam videt nigrum , 3e quemlibet alium eolorem ; de si aepta-
Detur circa unicum obiectum , etiam circa omnia deprauatur et quia vel Omnes colores putat elle
pallidos , vel omnia obiecta videt duplicara , vel Z , distortar
270쪽
distortar ergo smilitet si imaginari , vel memorati, Avel aestimationem de rebus et ieete sunt acti H inadae quati unius solum sensus interni te pugnabit laedi in uno absque aliorum lasone. Rel pondeo esse diuersam rationem : quia externi sensus seruntiat eo. dein modo in obiecta sua: nee enim aliter sertur visus in album, quam in nigrum , vel alium quemlibet
colorem : de ideo temperies , quae vitiat virum actu trapartialem , vitiat reliquos eiusdem potentiae: at sensus internus diuersissime sertur in sua obiecta partialia , eum snt tam diuersa smplicitet imaginati obiectum praesens, de disturtere eitca illud , vel memo tali , vel disconueniens, vel distonum iudicare : vnde nihil mirum,qudd tequirat ut latitudo diuersa tempe-
tamenti ad eliciendos actus tam vatios ,& se cum laesione unius state pet sectionem alterius. Midi, supposita ἡocti ina communis est , quod
quamvis actus sensus interni requirant mixtam tem periem ; non tamen requirunt eamdem sed licet ini ginatio . aestimatiua, 3e memoria calorem exceden lem exposcant, non tamen aequalem , sed imaginatio
minorem , aestimatiua maiorem , memoria maiorem
omnibus: unde quando intenditur ealor praetet naturam in cerebro , laeditur primo actus imaginationis , seeundo distimat iure, ultimo memoriae. Ratio
est, quia si remissiori calore complet ut persectio
imaginationis , 5e maiori aestimatiuae , α memoriae . qualido incipit intensio contra naturam respectu imaginationis , ineipit pet sectio respectu aestimatium de inemoriae . ra inde laeditur prius imag natio: Cutila quod est illi eontra naturam , est natu tale teli quis potentiis :& eadem ratione laeditur aestimatiua, antequam memoria, quia laeso . vel deprauatio fua eatore ; ii ve id diminutio fiat a Ligore , prius
diminuitur actus memoriae , deinde a stimatiuae , de ultimo imaginationis. Ratio constat ex gictis ; quia intensio caloris maioris debita memoriae destruit ut priua quam quae dcbetur reliquis potentiis, ct ita prius aufertur temperies requisita ad bene memo randum , deinde ad aestimationem , Je deinde ultimδad imaginationem : quia prius auferuntur gradus
intens , quam temissi: S similiter p&4s descit me molia 1 stigo te, deinde aestimatio . deinde imaginatio.
ginaris or ratio. Sic Galenus L s. s. ae lacu, cap. . dixit: Cum v tur pestis, mel gratia ιν usa ni memoria , si iries ini peri/s 1 debet autem intelligi, quomodo sola memoria laeditur, alioqui salia esset doctrina , eum a calore possit laeδi memoria, de a quavis alia qualitate. si vel δ inquitatis , unde esse , eonstate quod imaginatio requirat minorem calotem, de distimatiua , lem emolia maiorem. Respondeo esse , quia sunt actua persectiores 1 quia discut rete et rca obiecta, & memo-iati eorum sub ratione cognitorum maiorem persectionem arguit sine gubio , quam simpliciter apprehendete illa; de ideli tequirunt persectiorem dispos . ptionem, quae ad motus, oc agilitatem in calo te consi stit : nee inde bene insertur,esse neeessarium intenso rem eatorem pro aestimatiua: quia eum operetur eum di se uisu ei tea singulatia , patri ei pat persectiorem mo dum operandi. eon notatque discursus actionis eelestiatatem, quae agilitatem , de calorem maiorem per con sequens requirit. Sed eontra est i quia memoria non
est minu, discursua in homine pet coniunctionem in intellectu, inuestigando Glertimὸ unum ex alio,
ob quod eum S Thoma dorent Philosophi reminis
centiam soli homini eonuenire e quia est velut dis t-sus particularium , ut ex Diuo Thoma retulimus.
Imaginatio itaque dieit solam simplieem apprehemsionem tei per modum quietis, ad quam non requiritui, nis applehenso sola,aestimatiua veto, de me tradi utiunt, de se egent faei litate magna in operationeae pet consequens maiori calore, in quo omnis agili tas de promptitudo consistit : est enim ad distulium neeeilatia penetratio breuissima rerum, δe praedicat rum eatum, connexionisque, quam habent iniet se,ut unum inseratur ex alio . quod etiam in reministemia inuenitur, de se intensiorem calorem, quam imagina tio requirunt : estque reministentia, quae eogitatiuae deseruit, ut discuit ei e possit, de se eget recordatione celeti rerum, ut circa illas cogitatiua di se uitat. Sed diees di memotia non totum requii it calorem,
sed etiam siceitatem , ut fatent ut omnes t eigo laedi potest primo ab humiditate, ec inde male intulit Calenus, quod ubi grauit et olfensa est memoria, indicat si igidam aistem petiem de eulatio id manifestat, quae eis saepe agitur , ubi memoria minuitur. Respondeo ita este ; sed Galenus supponebat grauem cis titio nem, de subito factam, in qua hypothei; rectilliine intulit, damnum a frigore oriri. Si autem laeso interni sensus ab humiditate oriatur, laeditur ptim h memoria: habet enim duos actus de vi
talem actionem memoratiuam praeteritoriani,& tursus
conseruare species in absentia sensibilium. Primit, actus, ut sat set secte requitit calorem,secundus seel
ratem magnam : unde se ut quando .nt rigida tui cel bium praei et naturam, laeditur primo memoria,quanium ad actum vitalem , ita quando Organum contra
naturam humidum tedditur, laeditur pii 4 memoria quantum ad retentionem , de conseruationem speeie tu in i inter quas laesiones hoe magnum dis et in n in uenitur,quod quando prae nimio frigore non memor
tur ager,non fit obliuio per desectum specierum , sed rei di sectum gi spositionis tequisitae ad actum, quamvis maneant species ; at quando memoria deperdit ut, vel minuitur prae nimia humiditate,deseit actus illius, quia gesseiunt specie . Ratio est quia ut satentu Philosophi .de Meuit D Thomas, ii siccitatem requitit re tentio sormarum . de specierum, laedet humiditas m moriam quia species, de imagines retum laedenturin evanescent : unde qui per humiditatem memoriam deperdidit, eis cuiationem susti piat, non recordatur, nisi retum aequisiturani de nouo quia praeteritorum ante morbum nullae supersunt imagines : at vero qui
propter sit gus non 'memoratur , cum non deperdae imagines rerum recordabitui rerum cognitarit m ante morbum e quia durant speetes eommunes, de recuperant temperiem ad memorandum idoneam.
Quo3 s obitetatis,fle satis disseile,scilicet non posse
speetes simul seruatas deperdi : nam s eatent contrario, a quo corrumpantur,de ex propria natura non dependent in conseruati ab obiecto, vel eausa illas producente , quom goeunque varietur temperies primarum qualitatum manebunt: patet,quia temperies .cum qua recipiuntur, de durant tempore aliquo,/utabunt m
perpetuum eum smili intemperie quia semel impleta
in organo non est a quo corrumpantur. Respondeo
corrumpi ad desitionem subiecti nam quia substanti, lintnida nimis,est etiam nimium resolubilis,de pergitut elle, de s mul eum illa depetdunt ut species r ita auiatem esse eonstat, quia si defeetent per solam dissos-tionem materialem,non minus deseerent pes humidi tatis exeessum,quam altet ius eii lusi: t qualitatis .cum per quamlibet distem petetur organum.& male dispois natur. Si ergo per siceitatis exeissum non sollim non
deperduntur 'ed fiunt polim perseuerantissimae, nisstat non gestiui pet excessum tempei iei ; sed quia se- cita, stabilem δd firmam reddit substantiam eelebri,cui inhaerent, se durant nimis quia distat subiectum.
Sed diees r Imaginatio non miniis eon seruat speries in absentia obiectorum, quam memoria:ergo Non