장음표시 사용
331쪽
asa De Mιιaphoras Vci tu, quod πισο huem supercilia nutu a capiti s separavi: non induor, nis rium Euphori Perfici, unguis minimi mei diffisi tritu δει elaina non bibo aes Crinem Maurorum, quos nousios acuum 'tor Mari , calciabvi meis contundo: non edo nisi polentam e Tartaris , aes serri maesdore in pulverem redactis: O si quando cupido me tenet pulli gailinacei assari , Polasem quendam arreptum , supra Sphaeram iDis proprio , σ ca dum fumantem i, cum recidit, in aere deglutis.
. Non minorem vim habet hvper te in im minuenis, Tam 3- Ab ς δ augendo. In quo genere proponunturAE nti itisa mordaci sensua imes μηtem cetoAristophane adhibita,volutio uia propenula sinuolaci mo dimisetistis Consilium pro execrando maledicto. dira riuncula promἀπέ γέ t m b i incurabili. Ati Ium ct argentulum pro magna pecuniae Vi,' dρρνηm illem est ac si quis petat stipendulum mille talentorum; AuzPapamia 'vam' 'roge radiculum Vatidani cum hortulis Farnesiis. immissa Et generatim ad hanc figuram pertinent, quaecunqVestaterie Ulcndit. inodo lententiam nunc deprimunt nunc attollunt, I C. qVOrum Φεο- Α' haec est ratio, ut laudari rei specie meliori: vituperaturiri rDPQUΗ 3, R, ς δ' quae eodem genere continetur, utamur. Quod Simonidem lectile Ad b c si autor obiervavit, o i in mularum ignominiam scripsit eaSωμήκης Asisae, in honorem earundem eas esse suas alipedum Lino M. Sila cli ci vcniarn rem sacere Et bona comparare, genus Veluti est, quod contusistro & honestam acquisitionem, qualis est Prineipum bello aliquid pa-ν σβης rantium, Scinianestam, qualis est latronum: Alexandrum Iri peri in φρή m tin us appellare potes magnum LATRONEM regnumum , a corum S g ης ς 4 ' Cacurn haudaturus vocare DOMITOREM dc UICTORO armentorum
' fi Lia Morum. Atque hinc λrte gentes quaedam ut Ι i. idem obicra tran Di ρ- rapere dixerunt sibi posticere. l in t D. species metaphora ι ipsi melius quam cuic re alii periiDG σ specta est LACONIS MUS. Haec est figura illa eritat ηφε se argutia conflata, quae uno vestigio, ut principio hussus operis du
cyVstρ' cebamus, rem integram compendio exhibet, ut ab eo, quiad dici-r V - tur, intellectus celeriter transieratur ad id, quod tacetur. Exem- in plum at Stesichoro mutuatur, qyi Locrentibus duobus vel bis minis Rh ς ἐπι - Videte , ἐκθυit, ne CICADAE. vota HUAMI CANANT
332쪽
diversis specisbus. Cap. VIII. cio ipsis intellectus ad res futuras transfertur. Metus enim incutitur, Ore ut ipsorum adeo demasterare, ne arbor superfit, eui cicada
cantitan insideat. Alii Laconismi alludunt ad res praesentes, ut is qui de naribus alterius singuinem stillare videbat, cujus uxor aliosaeque ac se ipsam deperire dicebatur resima, inquit, hunc inguinem
gemmariis, ut ad rantes eo dis.lsin, indicaturus eum esse hircumis.
Alii denique intellectum revocant ad res praeteritas, veluti iste qVi arrogantem illum iactatorem obmutescere fecit hoc dicto Tace tu, cfus pater se cubito emungebat. Et ingeniosior erit Laconismus, qui eruditionem historicam a fabularem resipicit, ut diximus. In qVO genere refert S laudat clegans illud dictum utut de re minime et ganti Gorgiae Leontini, in hirundinem quae caput ejus lupeo lam icodaverat: Turpe tibi, δ.Phiumeta. Ubi idem observat hunc bene luidie, quoniam non rudem dixis, sed quod fuis. Respexit mnim priicam fabulam de Philomela ct Progne: istam uxorem Terei, hanc virginem, quarum altera in lusciniam, altera in hirundinem a mutata tuit, Wanquam alii Prognen uxorem dc Philomelam virgunem fuisse dicant.-Nihilominus ironica hic subest allusio, cum Progne Vimo non esset, utpote ab astini vitiata. Unde ruborem ipsi incutere voluisse videtur Gorgias dicens quasi: Si virgo σα --
regra, non tam tumpiteν te gereres. Quam venustatem autor noster
Tragicam vocat id est, kngeniosam, quoniam ejusmodi allusionibus condiebantur sententiae sublimes Tragicorum. Tales sint Sen
cae, acutae omnes dc Laconismis exsplendentes, Veluti Agamemn
riis in Troadibus, ubi Sapiens ille Rex temerarias filii Achillis minas tribus verbis repres Hos SCTRO S animosi hoc est, nonne in mentem venit te spurium esse Arius hominis effeminati, vi in insula Se ro una cum ancillis obrosissima Deidamia talarim duxit ' Unde igitur tanti
spiritus' Cui Pyrrhus statim repos iitr SCELERE, vastatrum umea r hoc est si memoria Syri ob patris Meestrum mihi erubescendum est, tiabi mrelio magis Argi memoria pudenda est ob patris tuἰ scelus , fratri festi filisi epulandos apposuit. Sic par pari retulit, dc Rex indignabundus nihil profecit adversus insanum juvenem , . Ex hoc loco promanant illa dicta, quae latini vocant Acumia graeci α ιχ αα s, Itali Morespiceanti Galli Potnte. Nascuntur porro hinc proverbia, quae mentem tuam sola indieare possunt, ut
333쪽
Carpathii tecisse dicuntur, cum leporibus foris accersitis tanta ill rum copia domi succresceret ut coacti sint emigrare. Hinc etiam nthenistasententila, ut illud Pythagorae: CHOENICI NE INSLDEAS. Choenix erat mentura cibi diurni , unde id Mocuit laboramdum esse ei, qui victum expetit. Verba porro omniasmbolorum, 'Vae duas voculas versias abrupti in medium jacientes reliquas supplere te iubent. De hisce ingenii operibus inter metaphoras proposituonis agam.
Sed proprie ad hunc locum pertinent vita, qVae una litera Vocabulum integrum significant, in quibus est metaphora verborum simplex veluti literae S. P. 4 R. dc allat,de quibus dictum eIt. T lis cr.it nota LABARI dc galeae Constantini ubi in memoriam tibi oblati exstaballitera X. divisa perliteram R. quibus Laconico significabatur CRUX CHRISTI. Vbi observamus divinum quocudam mysterium quod prima litera sancti nominis aristu , quod R significat, crucis figuram habet, de idem in cruce demum n men regis accepit, ct hoc crucis signo imperium Constantino po tendit. Sic sbia figura literat interdum metaphoram iacit, 'Vemad 3.Rh. c. o. modum fit a B. compedes suri minatus est quidam,2 de claro qum Si per ρο- tam Doctore cuius uxor non pauciores ipsb habebat discipulos sitionem quidam ex iis dixisset, Certe Vir est mainaram literarum t alius dicuntur figuram digitis in fronte signans a-xim. ntia Prea mpQsuit s
o. νεή Transeamus ad metaphoram OPPOSITIO NI S nec istam, per Up --autori ignoram. Est enim in Oppositis vis quaerelam enthy-- ct m in alica, quae non stilum iacit, ut acquiescat intellectus sed ada est Muia sentiendum cogit. Hic recordari debes duplicem esse contra'
dei r - respectum, alterum qVidem, cogi ad concinnam verborum cop-- -
'-- pertinet, alterum Laomen sententia spectat. Priori modo figurat L I) -- est harmonica, posteriori ingeniosa, quoniam contraria simulatat s. Rh. c. - ta magis intellectum illustrant, ut idem si s. monet. Pulchere Conise a naa Oppositorum ratio est ista, quae eandem vocem repetit; veluti
Mi quod ille exemplum proponit: PEREGRINUMIen, serlatam - eqse PE GRINUM. Vbi eadem vox sibi ipsi contraria, primo si-πε- ρο- gnificat extraneum, deinde imperitum, in qVO cxe lo cum opposu
334쪽
equis diversis 'eciebus. Cap. VI II.
tione concurrit honaonymia, ut duplex sit venustas, ut i dic mus. Huc itaque referuntur ea, quae duas voces tanovam opponunt, ut Magrammata, paronomasiae ct Omnes in
. rim Vidςntur. Ut LAUDATOR. 3 A a Senecae de Canio loquentis, qui mortis nun- credi φ Perrexerat: LU . illum putas an haustasE Z Et Poetaster quidam, ovi versibus gnati cuidam dicatis nihil praeter laudes retulerat AuDARE,
me cit non DA . Et de milite lusiore noster est iocus. Huc -- Do tinctare iiDADO. Π DARDO. Et de muliere liberius vi- pingebat:R UR ESCII non EA UBESCIT. Et Musmodi alia, qI orum exempla satis multa uippediitavimus inter figuras harmoni . Unde autor noster insertum e quoniam cadem sententia aliis verbis explic
in pretium S pulchri: udinem amittit. Veluti acutissimam illama politionem t 7. Dignum est MORI ante am dum D MO R A is, si ita explices : Dignum est MORI dum MAOeens es sensus idem cst , . Dgratia non eadem. Suniliter si dicta Italica latino, aut latina Italice convertas, plexuinque Lilem amittent ut Si Canii illud sic Italice ωι Arireucias: pam eguq sto,giscare, o emire 8 Aut illud militis sic la- PMLebao. tmetra surres aptior est alea quam telo. mori Est UM .g iaspischrae oppositionis metaphoricae ab I 8. autoro lis ι tra nostro monstratum, Cum suo iungitur at rιυum aut ciusmocli lati Μtipa timum, quod teri repugnat, ita ut alterum est crodestruatur 6 cum x utrumqJe monstrosum aliquod compositum faciat, quod novitate minaver4 admirationem dc admiratione deluctationem pariat. Prioris ex- mus isti mplum est, inquit idem sipoculum vocas NO N MARTI SCU- num i
TUM oe torui em LIRAM SINE CHORDIS. Sic quidam piamal laici am y avit ORO A NON SINE FISTULIS MUSI- quid eiusCUM. Et organnm LIIS CI NIA M SINE PENNIS AN proprium MENS A AMENS O MU- ab ore SA A MULΣA id est ine gari , ut si Italice diceres Versi riseres ct movent . Componimenti Scompsi Alterius gcneris exemplum erit si mi )Amre cum Luaetim voces CAMPOS NATANTES, aut eum Viigilio iAtque hinc Nonius vo vit nantis UNDARUM ARATORES. In quibus apparent uuae VCces af
335쪽
firmantes quae simul consistere non possunt. Sic limpida aquae dicuntur L Iu VIDI CRTSTALLI, i c. contra poeta dixit cir ians Ono NGE LATAS. D Congelataeptas meruistisarva. Hinc Augustus Maecenatem suum Joco appellavit EBURea Etruria, qVOniam Tuscis Regibus se prognatum esse jactabat, sed innuere volebat eum potius a porcino dente cognominandum esse,qVo eboris ginere tunc abundabat Hetruria. Porro JASPIS cc Ci neorum SMARAGDUS ejusdem sunt generis. At i e h .modo aenigniata ibi mantur argutissima S mirabilia, veluti illud de manu
OsοJAr. tesseris in tabula ludente: vidi carnem humanans ossuu ludentem in 3.Rh. c. i. campo linco. Sed hae propositiones egrediuntur quasi sphaeram .
anto metaphorae simplicis, ad s*cundam pertinent. Nas' propriobretiusct huic loco conveniunt contraria una voce comprehensa, ut Antia per opposia pseois figura, ciso. quo brevior coacutior, quam appellare licet nutionem dii misma utraris facie signatum. Tales principio suere, conta cuntur viae sententiae: LUCLIS quia minimὲ lucet, PAR CAquia non parcit, tanto ma- IsANES M a nocunt manes. Priscis enim MANUM idem eradisclis proba- quod bonum. Forte derivatum a Syriaco A fanu, unde Mona. Sicitur. qVibusdam nomina imponuntur contraria joci causa. Veluti si Maurum mancipium vocares Gisi maut Pigmarum Goliathum. 3.Rh. c. N. Sic Gigantes NANI appcllati fiant dc nantis aulae dimis est ATLAssunt etia quod risum excussit Satyrico. Atque hinc nascitur lepos Ironia quae urbanita- contrarium significat ac dicit, ut Itali nostri qui iam ρuiatas per chram occasionem amiseris pro valde desipis. Et Virgilius de miluerantia-t tibus Trojanis: O vere PHRTGIAE: netenim ps gei. eisnem ex Metaphorarum Octava dc ultima meli ab autore nostro quam ab ullo decepti prisco aut novo Rhetore observata est isi. DECEPTio,figura cavilla me. toria quidem sed lepidissima,& ut verbo dicam ,facetiarum oe alium isa. n. omniam mater. Cujus virtus posita est in eo ut opinionem fallat, quae ervia no- sententiam aliqVam ex j edtat, cum alia non exspectata reddatu .va placet Unde fit,ut is r. novitas rei improvisset te oblectet S cum in aliis ara ἐδεο sem guttis rem ipsam rideas,hic te iplum tuumqve errorem rideas.Exem-tentia aplum autoris quod tamen gr cc prolatum melius qVadrat, est hoc. do unt Is lepide incedebat Geminos in pedibi gestitans elegantissimos PERNi ΝΕs. praeter o- Vox Graeca signthcat morbum calcanci ex trigore laesi, P em voca-pinionem, bulo a Gallis petito vulgo appellamus te MULE, ut si diceres: Pra-
336쪽
astyteribi elegans illa gestitans in pedom pulcherrimum par calcaneorum fiatore correptorum cum intellectus exspectaret parsandaliorum. Aliud
exemplum aemulus ipsius sic tamen laudatus i 3. ab ipsb stuppeditat Itbcrates, qui principatum diXitprinciγωρον Mn-MOLAVerbum s.fib. e n. . quod autorjudicat facetissimum. Od enim non putabatur dicturus,ia disi . Potius dicere velle videbatur principium est omnis amplomdinis. Sic Martialis irridens Coramum, cujus vinum ex parva vinea collectium pluvia vasis vinariis illabente dilutum fuerat, dixit Miarum s centum Coramusfecis AMPHORAS AQUAE . Ac usmodi facetiis
utpote ridiculis di popularibus florent Comoediae plautinae, veluti salutatio illa Argyryppi: Male apud ORCUM. Et alterius salutatio ad piscatores: Valete maritimi MiIR E S, quid agitis' in PERITis ΘUbi illi ex latini sermonis consuetudine exspectabanit ut valetis fEt alius servus, qui ad stimulos occalluerat,quasi heroica sortitudine glorha ns: arvis me vir fortior est ad susserandas PLAGAst Et senex ille acriter sed facete puero sito siccensens: Spero tibi menturam hoc anno maximam messem MALI. Cum ille audito verbo, Spero, messem stumenti non verberum exspectaret. Et huius generis maximam partem sunt facetiae Crassi illius, qui inter ridiculos maxime serius erat, quem Cicero aliquo loco imitatur, postquam de spinis Grammaticorum locutus erat e merumsi placet, quoniam haec ato SPERO v bis di irim MOLESTA videri, ad reliqua aliquanto ODIOsIORA pergamus.
Quo pertinet etiam hoc Boccacii, qui de muliere fabulatus, eamque describens non erat, inquit, admodum Juvenis, ATTAMEN facie erat adeo deformi, ut nihil supra. Nam post adversativam illam attamen ,, alias dotes laudaturus videbatur pririer aetatem. 3 - .s. Ad haec Dith ta is lepidum eiusmodi errorem iniiciunt , in ἡμμcum nobilitas & amplitudo ipsbrum non respondet substantivo, cu- ri ti ius exemplum est apud auctorem ex Cleophonte stimium: D ia ρη b-stia VENERANDA Div INA ficus. LInde Marinius noster ridet Epitheta temulo suo in mundo creato sine judicio adhibita, qui dixerat INCLYTH-SACROSANCTisSlΜuM pulmonem, S BEATu Μ atque BENE-nic M SPLENEM. Et similiter deceptio est in isso amori m ct -- Miu qui non respondet peristas, ut si diceres quod eiusdini est r G M, iam pulsarere dixem qVomodo poeta Ferrariensis veta iuve-
337쪽
ni liter se comentem describit: Meoma videbam imisia,qmamri concitandi causa aliqvu vestiis.
Sed alia species est deceptianis fere salsior, quae metaphbris ita speciem honestis oc ad laudem comparatis , reum a vituperantibus te in errorem inducit. Iss. Atque hae sint eius generis argut , qVas 3.Rh.e.ιο. non intelligimus, dum dicuntur , sed non mulio post. Sic quidam,sorisis blandiri vitus puellae, quae bella dc elegans haberi volebat revera I eQ,his sit ips*m his Verbis: Tua nitet in fronte fulgor M us r ARGENTuM in
.elsimul cimis; SMARAGDus in oculis: SAPHiRus in Doris: CHRrs ITHus in gedum dia uis' collum RESTI ., hoc est, eostum in patibulo, cum dicere debuise Har fit se Videretur cottam in margaritis ct gemmis. Et Caesar Augustus ut
οὐ iso, jam diximus hoc modo lepide irrisit affectatas stili delitias Maecenatis isti. ρ siti, Epistolam claudens his blanditiis , quarum singula translat
Etiam muno verbulo cis . latet Heva o , cum ab una literat /170- - cipit , ct in eam desinit , quam minime exspectabas. Tale exemplum s. Rh- - - est supra laudatum Theodori, qui cum se dicere simularet TRA SEInsati μα-TRATTista, ubi in postrema litera, sicut in extrema Caud vi μ ιι ειο ριἰ , venenum latet. Aliud non minus pungens verbum stupperer rμm ditat nobis acutus Aristophanes , quod in Cleonem Atheniensiuim Imperatorem , cum calami adhuc essent liberi , impune jecit. Cum sunt δε- enim bellator is auri magis quam ferri studiosus esset , dc Musica supravati - mul delectaretur , poeta micturus vi debatur, me herciae aliis meliusne.Decipia didicisti DORICuM , qui erat modus musicae , sed poeta pro quod 'im exprimit illud Doricum dixit i , quod significat, donis cor--- ρ' ruptum. Sic etiam ejusmodi verbis inter Latinos lusit argutissimus Plautus , apud quem rex iratus servo facete minatur in hunc modum: At ego per crura σω stergum, obtestor tuum, ut tibi uberem essesterre Vi RGIDEM IAM , cum exspectaretur vindemiam. Cuiusmodi s
libus hodierni Comici aspergunt sententias eorum , quos inducunt Docto hs, dc ignorantia condiunt sapientiam. Sic Gratianus filium male moratum corrigens , Non habeo , quod dicam , mi sili, nis Mo
338쪽
hoc fonte proficiscuntur mirae S insperatae interpretati nes-uleratrinis initialium, veluti ista vatuor literarum A. F. P. R. quas Caninius lepide interpretatus est, ut stipra diximus. Correctionω quoque acutae dc pungentes, quam in medio orationis cursu metaphoram veluti sumendo proiicis , qua postea ad N prium sensum revocata , acineum metaphora os endis, veluti tae Ciceronis , quaecum in Verbo errare videatur, pessimum quod dici potest, significati a via viarm fiscerem vehementius,nis intercederent milia Inimicitia eum ist mulieris VIRO: fatrem volin dicere. Semper hie emo. Et isverse interpretariones diversi idiomatis, commentum. argutissimi Plauti in Poenulo, ubi Milphio stolidus S arrogans interpretem sie gerens, cum hic lingva sua diceret: μι-rbocca: iste sic explicabat: o
Miseram esse pradicat buccam sibi,
Fortase medicos nos esse arbitratur.
Unde hodierni Gratiani suas inversiones didicerunt, veluti iste, qui puerum comparare jussit carnem salitam brassicae inseremdam, autoritate usus eu huius versus r
Triste ministerium viridi me carne salutis.
Trasia L misso di veret senna carne Diada.
Hae sunt octo species METAPHORAE diversis locis ab autore nostro observatae, quarum quaelibet foecunda est argutiarum mater. Videlicet . . st. SIMILITUDINIS, Mms quadratus. - , t a. ATTRIBUTIONIS, regnatμdiau. META- l 3. HOMONYMAE, jus Merrinum malum. PH . HYPOTYPOSIS, pontem indignatus Araxo . R A. t r. HYPERBOLES, instar montis equum. . . l.. LACONISMI, Carpathii leporem. l m. OPPOSITIONIS, Mens amens. L8. DECEPTIONIS, Visis apud Oreum
339쪽
νεε De Met se Implis Quod si mavis unam vocem per omnes hasce formas ducere. en tibi exemplum in nomine ROMA, quo non aliud est celebrius. Ex Amititudinis Metaphora dici poterit, URBIUM SOL. Sic. enim Roma inter urbes, ut Sol inter stellas splendet. Undediceres et Urbium emerarum nitorem Tiberim filis fulgor infusiavit. Ex metaphora attributionis: CAPITOLIUM videlicet partem pro toto. Ut si dicas: monita omnes capitolio decesseruntita metaphora homon miae: VALENTIA Graecum enim nometia ώuη Valemiam sero significat, ut fatali consilio hoc nomen imposu' tum videatur, nequis barbarus Romam nominare posset, quin V lantem dc robustam confiteretur. Unde dicere liceat: areis isti uis
EX metaphora rip t Us POPULORUM TRIUMPHATRIX. Sic enim oculis subjicitur actio, quae unquam fuit gloriosissima, videlicet triumphus. Sic diceret aliqvis r Arduas Regam cervum ferram eurru populorum triumphatrix procvisavit. Ex metaphora hyperboles ALTER ORBls, tanquam murorum ampli simus ambitus, dic incolarum infinita multitudo orbem urbi inelusisse videatur. Unde dicere possumus: miratur orbis alterose in om 118. Ar. be concladi.
3.Rh e. u. Ex unica litera R loco nominis integri. Fineeruanto enim litera signis inscripta Sabinos magis terruit, quam signa ipsa, plura con sic diceres: Ne quies m de imperio decertatis Sabini: Ho Sigma
Murbanis ta mervbora oppositi ANTICARTHAGO, tanquam istis ad everten- videtur. dum Africae imperium sibi aemulum destinata. ut si sic diceres: Camili si ea thagine uis e montibus Anti Carrhago Dum avis. verba per EX metaphora deceptionis RoMuLA. Cum enim magnificum R translatia maenomen ibnare audimus, postea dimi, uti etim accipimus funda-orum fini toris humilitati respondens. Prorsus enim cum conderetur, dicta ct trans- fuit RoMuo, postea vero ROMA r ne potentiae tamam vox deminulatio ex tiva minuere videretur. Unde siti cesceres, quid cur ingent da in proportio 'perio superbias Romulatne v- Saepius quidem plures metaphorae species in unam vocem Conpositum curret e videas. Quae quo plures sunt, eo ingeniosior ut is8. au- insit, ct tor docet & arguzior tua erit oratio. Hinc inter metaphoras u
340쪽
uri, diversiis rivus. C p. VIII.
eum iEorum UIRTuTE LIBERTAsSEpuITA est. Nam si dixisset tantum virtusse uua est,cluae essent elegantes metaphorae, abripo risis. Sed dicens libertas eum virtute sepulta est alicit teletiam ex oppositione urbanitatem, quae reliquai m pretium auget Sic in istumcui facies siugillata: θλι- ci eum esse eatardi plenum mom: similitudinem vides, biserbosen O h pol pinnqvam Cilicit color vitii Atque haec mixtio obstitit quo minus Rhetores figuras in enuom sivis qVasque eneri reddere possent. Unde ipsie Cicero de diactis argutup capiens, multis acutissimis, prout in mentem venitabant, relatis, ingenue fatetur haec ad sha genera speeis certas velle revocare esse opus infinitum dc humano ingenio majus. Unde ipse non ingeniosas figuras modo inter se scd cum patheticis o harmoniciae quo C permis i dc confundit. At si mecum oraculum quod nihil ignorat atque phi Ophira seuorans icillo minutias Rhetoricas plane perspexit, atque uno verbo plus, quam integris libris alii dixerunt, consulis r primum animadvertes, ab ipso nobis SuΜΜuΜ GENus omnis ingeniojasi ura suppedia 'tum esse. Postea OCro SpECIEs ab ipsis sparsim inclicatas perti cles--m illud genus dividere. Denique SpECira INF MAs de singulares quasi, in quas hae OCTO subdividuntur, ita ut nullum librum legas, metaphoram foecundo tuo ingenio eXcogites nullam a reserenda sit scias. quin narales Uus agnoscas , dc ad quod genm aut quam steriem illa