장음표시 사용
391쪽
s Metaphora secunda Attributionis. Cf. X. sub hac figura quoque continentur, qvat phrasinita invertunt mi patiens fiat agens , aut ntra. Ut Virgilius dare classibus Austros, pro dare Austris classes. Et dare vulnera θ his. Et, quia nam sententia vobis versa retro, pro retro vertistis sententiam, S Horatius . d bes ludibrium pro tibi debetur Disibinem. Tullius ad Tuberonenti: via tuus αεgladius agebat in acie Pharsalua y i.e. Didagebas cum illogimiso. Senecae paucos novit secura quies. Et Antigone ad Patrem: Patria tibi vivo periit pror tu vivus periisti patria, utpote qVi excCec tus non magis eam videbat, quam mortuus. Et apud Plautum Leonidas servus vocatur custos carceris , quoniam saepe custodiebatur
A Categoria PAssioNIs descendunt Ditheta ct cognomina, qVaeta, vam perinae conditisnem significant, cujusmodi sunt quae imauriose sed facete inservos mones ec similem hominum faecemJactu tur. Veluti a verberibus, quae isti pro alimento sunt, verberones sverberasilissimi subiculum flagri a Verhosubire vel subesse. Tribunus tu ris , flagrorum mendicabulum, censio M la i. e. caesus flagris bubulis, cruomodo censio halaria dicitur, quando in puniendo milite hastae eriguntur. Ulmorum AcherHjs i. e. internus dc Hrages Virgarum
ulmearum. V eum crepitaculum, vindemia ulmea , ulmeis catapultis
transacta latera, tanquam Virgae essent machinae bellicae Virgamum imsi via, ac virgae humeros demulcere gestirent. Vibicum culcitra i. e. stragulum virgarum signo plagarum pro ipsis plagis posito. Lorur pus, cui bubuli cortabi crebri crepa i ubi cottabus significat strepitum, quem aqVae angustum orificium transeuntes edunt. Peristromata Campanica i. e. terga plagis picta, ut tapetes Arabici. Α CARCERE ferriteri l. e. serrum atterentes, ferri austrator, cum ferro rubiginem demant pedibus suis. Compedum contritor ferri crepidines a Q
Vinculorum, catenarius custos carceris catenarum colonus. ΑSTIMuLis
seu ferro exacuto, quibus latera trajiciebantur Silanulorumsegessia mulorum tritor , stimulorum pruritus , earnscum cribrum. APuGRIS
oculicrepida , a strepitu quem pugni sub oculis edunt , licui crepida dicitur a strepitu , quem sub calcibus edit. Foliis pugillinorius i. e. pila, quae pugnis in iublimi sustinetur. Dentis angibulus O dentisiangibula quoniam pugni dentes trangunt: sicut nucisi angibula dicitur, quae nuces si sit machina. Pletipatidae. -- fletigerumgenu Diqitigod by Corale
392쪽
fetaphora seu ia Attributisnu. Cap. X. 33ι irrigatus plagis. A MOLENDO. Pistrinorum civitas , asina molendinaria , Cerericida. Atrahendo CuRRu. Curricrepidae. IEt denique a CRuCE
in qua veluti triumphum agebant, crucifer pati Mus. Quin a Graecis quoque eiusmodi voces ducuntur, utvmnasii flagri, in gymnasio enim perierendis plagis adsvescebant palaestritae. Mastigia ob momastigius a mastix, quod Graece virgam significat&n stlophorus qui in ceremoniis virgas praeserebat , quibus populum siubmoveret. Hagritriba ut paedotriba , 1 mri tribaces visi: α alia vaedam his Vcrsibus comprehensa, quibus Plautus gloriam servorum describit r
errucin fuit, Cerconicus, Crinnus, Cerco liu, Costabus,
oculicrepida, Curricrepita, Ferriteri, --
Α sim colliguntur eae species, quae reconditum sensum beneficiositus ct status exprimunt. Tales erant minae r cicada tibi Hllas eanent i. e. omnes arboresexsicindentur, Jc hoc dictum facetum: Pater tuus C T se emunxit pro suit salsiimentarius,& de otiosb: aut ACCuM3fT aut DECuM3iT i. e. vel edit vel dormit, aliaud nihil agit. Α Plauto servus vocatur Susi CuLuΜ fagri, dc dicrepitus lenex a Terentio, homo Si LICERNIus i. e. ut quidam e plicant, adeo cumus, ut silices pavimenti capite contingat. Eademtisura dicunt SEDERE pro imperare, DEslDERE pro otiosiam esse. Et Horatius cum dicere vellet, facinorosium quendam faetium esse equitem Romanum: SECTUS, inquit flagellis his trismviralibus praesoris adfastidium otione Contemto SEDET. Equitibus enim in theatro lege Ottonis discretae a populo sedes concessae erant. Comtra JACERE 6c jacentum turba pro mortuis, PENDERE pro cruci sits figi. Unde apud Comicum cum servus diceret: an i PENDEO, herus responditr Cosso PENDEBis, eodemque sensia homini nequam, qui supplicem se ferens dicebat: HuMILis metto, responsum iuitia:
Sic ex situ vultus humani affectus explicantur: veluti, ER GERE Vel DEMITTERE supercilium pro efferri animo aut dejicit &IN- RVAM Iupercilia, pro admiratione capi , CONTRA A vel PORRECTA
393쪽
3ra secunda Atre Diac Cap. X.cTA frons, severitatem aut serenitatem animi significat. Et Mut Co sestendere naso pro reprehendere, taput DEMOTEM pro uti patientia, dc potita Italus: Lafra Nun negre honorifiSTRINGE, Erilpon de , chen tarda a venire. Pro nescio quid ibi agam. Ovidius ut significet, hominibus tantum inesse divini, quantum belluis terreni, sic loquitur:
PRONA gh cum tentanimalia coetera
os homini SUBLIME dedit, caelums tueri Assii s ERECTOS ad sidera tollere vultus.
Misie non quaerit TEGI Δυα columnis. Et pro eo quod cinis selu m tegat: altus gentre cinis. Horatius: PREMERE Ru minis ripam pro reqviesicere in ripa. Et Cicero argutissime o rapacillimo Verre loquens: Si cui domus PATERET, utrum GPA- an poscere aliqvid videbatur 'Denique in descriptionibus ea, qVaesitum eXprimunt, rem quoque ad vivum repraestentant: ut Virgilius de mari irato.
Huctu ut in MED IO coepit cum albescere
Ad terras immanesonat PER saxa, nec ipso .
Et ab hacCategoria ducta fiunt quaedam symbolorum heroicorum diissa, ut de histrice: EMINUS in COMINUS De palma , INCI I NATA RESURGO NONDuΜ INAuGE. De Capra reperi-
394쪽
Ad eundem modum consideratur categoria LOCI inprimis ubi ontinens pro contento ponitur ut regis ,1ωmen, habitatio pro iis qui ibi habitant. Virgilius ad Caesarem mortuum: GNEMUS Angitia , vitrea te FuCsNus unda, Te lia idi flevera LACUS. Et Ciceror PARIETEs ipsi an idem gestire mihi videntur. Sic dicimus:
TiaRis belli flammam exstin evet i. e. Pontifex. Caelo ita v*ymi. e. Deo.
REGIA fumosa est l. est Aulici de mortuorum DoMus pro sepulchro aut coemiterio:in quo argutum notatum estFlorentini cujusdam dictum, qui cum senes in in carmiterio verbis turpibus uterentur: In rima idem vestra, inquit pro arbitria vestro loqui potestis. Et hujus geno
ris quoque fuit amarus ille iocus Caligulae, qui cum quosdam Gallos oe Graecos simul occidis let: Hodie inquit, GALLO GRAEciAM subegi. Contra pro Continente ponitur contentum ut Virgilius: Purpuream vomit ille ANlΜAM t e. sanguinem aut habitator pro habitatione: Jam proximus ardet UcALEGON, pro domo Ucalegontis.
Claudianus: Proteris imbellem senipes hostilis ORONTEM pro Syria
Virgilius: Eoasi acieτ ct nigri MEΜNONls arma pro Africa. Iluc pertinent Ditheta a locis derivata , ut Terentius: CA-HiLARIssenex i. e. seneX mox in capulo reponendus. Et Plautus Servus PATIBuLA s. Et Augustus per ludibrium a M. Antonio ductus fuit ΤΗuRrΝus, quoniam natus erat in regione urbis Thurina. Et Tiberius CApRimus , quod se mirabili consilio Capreis abdiderat. Aut a provinciis subactis GERMANIcus, PARTHicus, Α- DIABENl Cus. Inro non minus ingeniosus quam modestus fuit Aurelianus imperator, cui cum ob victoriam de arpis relatam in
senatu decerneretur cognomen CARPICus, facete respondit: Vo- eate me potiusCARPlCutum, quod significat vilem balteum. Sed hujus generis argutiitimae sunt illae metaphorae, raeloc m cum rei incorporea aflingunt: ut Augustus rogatus, an Tragoediam quam inscripserat AIACEM perfecisset, ἈX inquit meus spongia incubuit, indicans sie illum delerisse , quosparum ipsi sticccderet poesis, cum laurus Apollinis non possit occupare caput lauro data cinctum. Sic apud Plautum, cum obliviosus parasitus inoamici nomine haereret, Charmides dixit: Non placet ροι amicor in- D tra, Diqitigoo by Cooste
395쪽
n . Metaph ra secunda Attributionis. G p. ira denici CONCLusos habet. In Tragoediis Graecis saepius lini uri used verbum tibi stetit extra SEPTA dentium, unde dentes quid nappellavit: Secretorumst a. Sic dicere possumus hocher Umfugis e cancessis labiorum. AAras bonis consiliis occludere Dolos de eoneludere. Suspiria in pectore 2 iae minin oculos Mara. r, is oculos ingressus ad cor descendit. In vultu habitat ingenuitas.' Anaac gitationes emente hauriuntur Magna vitia non intrant humiaci casas. sed
hae figurae cum istis similitudinis confunduntur. Eandem virtutem servant metaphorae MOTUS. Hunum in exprimendi sanonise , ut PRAEC URRERE FLUCTU ARE animo, ingenium VELOX dc aliae quae pariter ad figurassim
Sed magis proprium est hujus figurae motum substantive pro
subsecto ponere. . Ut Tantalus apud Scnecam: Redire ad arboris FUGAS i. e. ad arbor futtinino: Catullus, de prima navi: CUR SV primo imbuit Amphitri eis. Claudianus de Stymphalidis: Epicia vulnifico quondam starsisse UO L ATU i. e. volant ibin alis. Et deri
TANTES A: LUBRI --. pro piscibus. LEVIPES fera pro lepore vi rapiT S GRADi TuR pro animalibus reptilibus de quailrupedibus. Sic armigera VOLANTES, pro Stumphalidis. VOLANTES ρ stes pro Harpyis. M. μιι P RAEP ES pro Pem
se. Aeris Cursores i. e. venti. ERRANTIA luminis i. e. stellae. Sio etiam cognomina perinarum, ut Neria/ius CELER, quod ad nutus tyranni praesto esset. Et Papirim CURSOR Consill Romanus, quod ut Livius loquitur, pruipua illi pedum pernicitas Aerat Et Imperator Maximinus ab aulicis suis dictus suit SALTATOR 'quoniam grato nuntio accepto caltare solebat, ut hircus. Et F bius Ct CTATOR: cunctando enim fregit impetum furiae Ca thaginensis. inod cognomen etiam joco datum fuit Tiberio, qui cum antinose silmsisset imperium, ab onmi Senatu diu mustumque flexis genibus sie rogare patiebatur, ut illud acciperet. Vta
etiam SenatorqVidam vocem isurit aut agasam Et alius diarii: Assii cito silicentur, laxis praestant: tu citoprastin , tamde postueri
396쪽
Pinetaphoraseeunda attributisπώ. Qq. z. 'Isponunt pro re, quae illo tempore provenit. Ovidius: totumque tulit divite cornu AuTu-uM i. e. mactus Autumni. Et Ma in uvam vitro conelusian t Α--ἰia critus, Et Claudianus c stallum vocat HIEMEM. Contrarium est, cum laetitem ris να m via eur. Virgilius: Post ali ot mea regna videns mirabor AR STAs i.e. post aliquot aestates. Et Seneca: Deciei Nimus caiauit Ide. i. e. decet hiemes transierunt. Interdum etiam tempω pro hominibus ponitur , ut oraculum ad Neronem: Cave tibi ab anno septuagesimo tertio i. e. a Galba. Aut contra loc' temporis ponitur persena illius temporis, ut e Saturnm pro aetate aurea, aut motin Urorum ut Ovidius: Lora die somna pa- νει cum feceris hor.M i. e. mense Septembri. Aut vera rei rustieaaoco,emporis. Virgilius: Cum rubicunda circi succiditur pro aestate. Aut uod Isto tempore contigit memorabile, ut si dicas: Annam, arvo Tiberis 3 flamis parta pacis tota Roma exs is , significando scit. anno
is π.α pace Italiae & inundatione Tiberis notabili. Sic Poeta Italus cum dicendum ipsi esset: emt diaι parasitvre dixit: Erat dire νομι
varias fios ex dolore erga Conditosem sua- eontexit, cum imprudens 'piebar. In qVo genere argutissima exstat Iitera scribae Benedicti XIII. Lipta cum navigaret tempestate ingruente; ibi enim, cum multa s ocatus esses in Aisma illorum mnporum, sic concludit: Status
num eis nescio φυ vis, revisam te nescio ubi, dis dimidii capitis , mea in rum capitum, anno trium capitum. Quae hoc significant : Incommo-vlinea vi meus versor enim in navi fluiniante, rmis civim ventuc ermiserit, dedi has literis navigio procedente atque adeo loco incerto,
ὰie luna cum luna prauit lunaticis, quibus cercbrum non estianum, mense Janua ii qVi nomen accepit a Jano bis nil, anno ι /7. quo Viventibus Benedicto S Grcgorio Anti Papis tertius creatus fuit Martinus V. ut Pontificatus triceps videretur. Categoria HABiTus& INSTRuMENTORuΜinmitis argitavi beIla. Hinc primum eis escunt metaphorae, quae perlbnas dekribunt ab habitu ip rum. Sic promordis puerilib- ct
levioribus dicebant PRAETExT. Ti mors. Erat enim praetexta vestis puerorum. Cicero: C TOGAE i. e. milites literatis. Et S
397쪽
na Astaphora secunda Attritu Ionis. Cap. X. famulos stetit hirta Sabais maircidus MYRRHA COMAM. Et Remulus
in opprobrium Troianorum se iactans i
mbiflicta croco π fulgenti murice VESTIS Et TUNIC AE manicas oe habent reti icula MITRAE.
Quod tantundem erat ac: Emigens Imbellis ct minata. Et Sylla n tans perversam indolem , quam in Iulio Caesare adolesicentulo praevidebat , senatores admonuit: ut MALE PRAECINCTuM puerum caverent , argumentatus: non passurum se legibus adstringi, qui cimgulum vestium ferre non possit. Etiam ab insignibus dignitatum ut siceptris , raronis , throno ,gemmas purpura , ostro, translata ducuntur nobilissima. Ciceror Minitare ista horribilia PuRPuRATIs tuis. Seneca: vigilsi trahit PuRpuRA no IazL e. tyranni non quiescunt. CHLAMYDATA vitia i. e. regum Vitia.
Construa sunt scelera, qua OSTRO lucent. Propiora Iulminibas SOLIA sunc Civili sanguine Casaru TRABEA purpuravis. Infirma capita onerat CORONA non ornat. Periculosa fortuna fulcra Funν SCEPTRA. Ab insignibus Magistratuum , ut regis , tribunalibus fas bus , se de muria aut etiam militaribus, ut gladias, ym panis, vexastis, aquilis, pharetris, Frauis , galeis. Vir lignator M FASCiBuS aptiar quam GAs ια- dicebatur de Doctore robustiore quam doctiore. Urbium seca ri Most ncuRis i. e. justitia. Claudianus Eunuchum Eutropium irris dens, qui ex imperatricis gratia ad summas dignitates pervenerat:
- - FLABELLA peros Asserant TRABEIS. Jam non UMBRAECULA gestant Virginibus: Latias ausi vibrare SECURES.
Tu potes alterius sudiis haerere Minerva i
Sic ensis pro virtute militari ingeniose ponitur: veluti Pyrrhus Rex
398쪽
Astaphora secunda Attri ionis. Gep. X. 3s interrogatus , civem succetarem diceret: Cuem, inquit, GLADius erit acutur. Et Galli Capitolium obsidentes rogati, quo iure invaderent Romam restonderunt: Sejus circumferre in VAGINA gladii. Sic dicimus: TELuM Alexandri perveniebat, id omne i us era Tusae Musas Pindo ct C Dos Eridano peltant. Hau potuit SCuTuM Tmbii quam LANCEA Mamii Oc. Ab insignibus victoriae: ut eurru triumphali, amo, trima, tam reis , spoliis, trophaeis. Pulcherrimum est hoc Tullii in Pisonem igna-Vum , majoribus, qui triumpharant prognatum: Ex illo feminaris TMuMpΗoRuM arida folia tau A retulisti. Et alibi: LAu A illa ma-σnis periculis tarta amittit ungo tempore viriditatem. Claudianus dehonsa Palladii: Maiortia minris nobilitas SpoLlis ARMISQVE exultatamitis. De duce bellico, quem post victoriam sua ipsius pressit Re subl. amarissimas LAuRI baccas a taxat expertus: Augustus OLEAMAuRo inseruit. Quoniam post bella pacem reddidit. Claudianus r nti TRopΗ ΕΑ tuas semper comitatu SECuREs i. e. Constitatus Hon rii semper aliqua victoria insigniti sἰunti Themistocles: Miltiadis
mihi TROPHAEAsomnum excutiunt: c emam cst gramineam CORONAM uno tempore promeruit clarolus, qVi scit. uno tempore urbem expugnaverat-cives conservaverat. Ab insignibus sacrorum, ut mitristiaris , lituis, ad tribus, viatismis, immolationibus. Achilles apud Homerum jurat se effecturum, ni Tiresia Sacerdoti MOLA SALSA amara videatur. i. e. ut eum poeniteat sacrificii, quod mosa salsa adspergi selet. Sic dicere licet M tuenda est laruLA, hastam Lumo, Mio S galeam quandos Pontifex repularit. Et hac figura Urbanus V L cum decrevisset excommunicare Carolum regem, legatis ipsum admonentibus: ut memini set eum esse Carolum, qui CORONAΜgestet, respondit: se meminisse riti REGNuΜ, i. e. triplicem coronam qua Pontifex utitur) esse quavis CORONA sublimius. Sed postea pro sinisti o omine acceptum suit, cum equum conscensiuro triregnum hoc capite decideret. Ab insignibus natalitiis, ut obstetricibus, fasilis, asiciis, eunis , lectis genia alibus. Claudianus natilem Honorii celebrans
Excepit Tyrio venerabile pignus in OSTRO Lustravit, tuos A VILIS ctribus ortus
399쪽
Metaphora secunda Attributionis. cap. X. .
Quasi dicat ipsi Ostra fuisse profasciis, mi ius pro obstetricibus, aqui- pro ausipiciis, b .is pro crepundiis. Α Sponsalitiis , ut rite, facibus thalamis, eastu, pronuba. Etlanereis , Ut meis, piaretris, tumbis, procis campania, cypresso , vesic Virgilius de nuptiis . Eneae:
Sanguine Traiano S Rutulo DC TABERE
Et Bellona manet te PRONUBA nec FACE
Cisais praegnans IGNES eu a JUGALES.
Et de nuptiis, quae bellum pepererunt: nuptiali ea FACE regnum eonflagratit. De victore in praelio caessit PALMA ui ct CLIPRES. SUD ibin a a. De infante in partu exstincto: Fati perfidia, Cu-Nis PMERETRuM THALAMO TuΜuLuM , .senealibus D IS funebras sociavit , ct OBSTETRICIs ministerium excepit PRAEFICA. Ab instruinentis artium liberalium , calamis chartis, cera,s is, atramento, libris, laureis, oleastris poetarum. Poeta Marinius, cum ictum stlopeti evasisset, scripsit LAURUM suam a se hoc fulmen prohibuisse. De mordacitate poetarum dixit Ovidius: ex succo OLMAsTRI dotem ipsorum cognosciposse, is enim acerbus est. De historico res gestas narrante: Ex ejus nascuntur heroὶs immo ta M. Sine hac PENNA non tam alte subvolarent tela militaria. De si pido scriptore: REMO a1 am CAL Mo tractando aptior. Idem dico de inin umen is iliarum artium, Veluti fabrilis. Vulcanus Virgilii pro eo, quantum potest mea arS, dicit: ruantum LGNES ANIMAEQVE valent i. e. quantum ignis cincina mea flatnsfilium meorum e cere poterunt, tantum praestabo. De sculptore: huem SCALPRA vitam dant marmori. De pictore: Natura invidet Vm PENICIL-Lis i. e. ejus arti. De nauta: Vin fortuna pendet a debili Him. Ne
400쪽
Astaphora secunda Attributionis. Cap. X. 3Isrtuum est sub JucuM ANTENNAE missio. De rustico r innocentia invenitur inter A TRA. MOra sceptrum arvat LIGONi de alia ejusmodi. Ab Mylaniam ct Ombolis c itatum vel perinarum. Caeso' ENSEM eripuit LEONI h. C. Pompeio arma extorsit, qui utebatur symbolo Leonis ungvibus gladium tenentis die LEO ALATus D 2era conjunctiu est GALLO i. e. Veneti Galliae. mnricus. I. trespenn- , Qui L CNi GR AE evellit i. e. Metim, Tullum Ic Verdunum imperio Gripuit. LuNA Ottoma/mica deferitam passa est ad sinum Corintiviacum. Artostus alludens victoriae regis Ludovici qua capto duce Ludovico Moro Mediolanum cepit:
Evulsa moroforem lilii plantat infacunia terra qua ervondam erat Vic Comitum. Et alludens Bononiae recuperationi:
Deinde monstravit Regem arvi de Bononia sustulit ferram, ibique constismit glandes. Serra Belativolios quorum erat insigne, intelligens ,glandibus Papini Julium II. qui ct cognomine dc insignibus utebatur
Non minori elegantia cogitata explicantur beneficio instra mentorum es insigniumfabulosorum qualia sunt rota sbriunae, fati, forfex ct fusum Parcarum, fila: mortis de temporis, fax Cupidinis S iuriarum, Cornucopiae Cybeles, Dimen Jovis Caduceus Me curii, triacns Neptuni, fons Musarum. Sc. unde dicimus: Syra RoΤΑΜ fortuna elavis in fastigio coUixit. Caesar non aliam sortis sua URNAM desideravit, arvam galeam suam. Amor huic inflammando F cEM de furiis mutuatus est. AEgistus suo sanguine FA TM cupidinis emsinxit. Andreas Auria TRIDENTEM Neptuni invasit. Tempus FALCEM exacuit contra molem Adriani, Vta exorsam erat STAMEN hujus infamtis, cum Atropos illud res caret. Jupiter Fu Mi NADa mi titas capita coronata: Sed ista sunt instrumenta separata. Sed alia sunt instrumcnia nobis con necta , a quibus non minus argutae dicendi rati ne. Di iligoo by Corale