장음표시 사용
621쪽
Neoremata practisa fabris vis ararullis. cap. XX. pro rogo subjicit. At ecce , tantorum scelerum cursem quo tandem erup/ι2 suo se ferro interemit. Hoc uno justus, quod injustas caedes e suo uouvit & alienis de sceleribus haustum sanguinem egessite suis. Diu d fuit extis to rogus. Ingrata scilicet Roma exiguum negavit ignem, a
Est alia ingeniosia exercitatio, quae duo ingenia arguta suscitat , ut de re aliqua longam seriem propolitionum, responsionum, saliuiri 'de lacetiarum , veluti in cellamine quodam ingeniorum contu
DATO THEMATE ARGUTIS ET CONSEQUE TIBUS HINC INDE RESPONSIS ALTERCARI.
Husmodi certamen duorum facetorum equitum Messit Cicerri& Sarmenti , quo utroque pro scurris utebatur Augustus , nobis d scribit Horatius. Jam enim adeo euiluerat nobilitas , aut vilitas nobilitata erat, ut Caesaribus suis pro oblectamento esset S deridiculo.
Prior Aarmentin Eo vi te Esse seri similem dico. Ria m. Et ipsi Messisu: Accipio caput oe movet. O tua cornu Ni foret exedio frons sinquit) q vid faceres: cum Sic mutilus mi nitaris; At illi foeda cicatrix stofam civi frontem turpaverat oris. Campanum in morbum , in faciem permusta δε-
Pastorem salutaret ubi Cyclopa 3 rogabat: Λωilli larυa ue aut tragicis opus esse cothurnis. Multa S Drerm ad hac Donasset lamne catenam Ex voto Laribus, quaerebat: Scriba quod esset Deterius Dominae nihilo jus esse. Rogabatonis cur unquam fugissetue cui satis una Farris libra foret, gracili sic, tamque pusillo.
622쪽
r Threremata practina fabricam o Qxuriis. Cap. XX. 1 Gusdem generis est altercatio duorum servorum Plautinorum Libani & Leonidae.
Lib. Jubeo te salvere voce sismma, quoad vires
Le. Θmnasum flagri faiseto. Lib. si id agis custos carceris Le. O catenarum Colone. Li. O virgarum tisi,
Le ot pondo te esse censes nudum ' Lib. Non adepoὶ scio. Le. Sciebam ego te nescire: at pol ego, qui toexpendisio.
Nudum vinctus centum pondo es, quam
Argutum istic certἡ confitetiam intueris, cum omnes prop sitiones S responsiones ad figuram quandam ingeniosam revocari possint nunc proportio νιs, nunc attributionis nut C 'pol'poseos, nunc Laconismi , sed limite prorsius est praelium ebriorum concertationubus, qui, nulla desentionis cura caesim scia punctim petantur ictus excipiunt dc reddunt. Cujus rei causa est, quodnon uno in them te persistant, sed singulis vicibus illud mutent, unde responsiim sonon refert ad propositum. Ingeniosior erat Atheniensium cum Marco Antonio concertatio, quae unam continuabat metaphoram. Cum enim diceret Antonius: ego sum Asia triumphator Bachin: Mineniensium ingenium eo dedutam est, ut nutLia ipsi offerrent suae Pandis. Antonio nuptiae dotem in mentem revocarunt, & hi hac occasione indotata meminerunt. Sic diutius utrinqVe continuari potuisset ingeniosa altercatio. Hujus generis est dialogus Gnidi ta Lydiae apud graecum poetam, ubi unum thema continuatur, oc postremum dictum novi semper thematis occasionem sirp- peditat, ut argutiae argutias pariant
623쪽
Gn. Exardeo. L . Tamen G. Insammis perit ,
Viviis Phoenix. L. Lacumis ignem
Gn. 2 parce: tali crescet hic unda focus. . An Lemnius hic est, unda avem nutrit, focus PGn. Oculi trementem Lydia me exurunt tui P . Priori astammis, ide, grarem meυ. Gn. Sentire stammas ADtna, qua jactat, neqvit,
. Hac ergo lumina vindice extinguam manu Gn. Totumgemello fidere orbares Polum.
Ly. cuicquam esse luci Laride,si reas,potes Gn. Ivicquam esse vivum, Lydia, quod φ
ctes, potem Ly. sicin ipsa vivo, vita quod vivo tua. Gn. si in ipse moriar, luce ni moriar tua. f .
Atque si Tergunt argutando, rae argutiae incidunt in rationes, m res aut a ectus atqVe Omnes nituntur metaphora proportionis. Sic nonnunquam nomen aliquod metaphoricum substantivum loco the malis assumitur , idque alternis responsionibus bella ingenia argu te continuant, ut Dialogus iste inter maritum dc uxorem altercan- tes. Cum enim dixisset maritus: Furiaω quod veluti thema erat, regessit illa certe a idem: quomodo non ebsem , qua in domo tua id est, imferno commoror' Rursus ist', pom am iniressa re meam domum, magno meo malo i facta est infernus: Sed ita , Minime: Plutonem enim uir periebam. Et idem: Castam vero Proserpina orte rapui. Et haec: taniare e Diqitiroo θν Cooste
624쪽
yra Theoremata practis fabrαμῶν- q. XX. N HVmstaliisvissem, qualis nim Pluto esses, quium insi sim carerre. Et sic porro. Mulier elaim in fabulis amatoriis versata erat. Eodem modo Dialogos non nunquam ingeniosi amatores tex erunt ludentes sub vela Metaphorie, quae pertiner ad chartas Imserias ad Hurin, numeros, cV omnia ludo raran verba, quae ad alium semsum trahebant S promtas argutasque responsiones inde eliciebant.
At ingeniosissimi sunt isti dialogi ovos ingreditur Laconismus ita 1 ut in quolibet proposito Δ respontis contineatur allusio dc plus significetur, quam dicatur. Repetam pro exemplo colloquitam gamemnonis Pyrrhi ex Troadibus argutissinii Senecae.
Pyr. Ese regis alis ritum regi dare
Innuit Pyrrhus clementiam Achillis erga Priamum captum.
Ag. Cur dextra regi spiritum eripuit tua p
Respicit Agamemnon crudelitatem Pyrrhi , qui regem Priamum senem imbellem obmmcaverat.
Pyr. Mortem misericors e pro vita dabit
Tanquam misericordia esset Reg istam lataicem calamitatibus
Ag. At nunc misericors mi isti busto petis'
Tangit Polyxenam a Pyrrho ad sacrificandum petitam
Pyr. Ramne immolari vimines credis nefas st
lugeniam a patre Agamemnone mactatam obscit.
Ag. Pra ferre patriam liberis Regem decre
oraculo se coactum significat , ut Vntos hoc sacrificio placaret.
i. mila camis c. aut pinnam impedis
Ag. . Misimum debes libere, cui multum licet
625쪽
fγr. His ista jactas , quos decem annρr m
Plenam victoriam Trojae sibi ob mortem Priami deberi significatis.
Probroses Pyrrho natales in parva insula Scyro, quae una est CP
Patriam Agamemnonis impia fratrum Regum audesitate insam esse innuit. '
Alludit ad proverbium Homeri in Iesulanos , qui undis trabaa
carcere a natura conclusi sunt.
Pyr. Nempe cognati maris Atrei oe TDesta nobilem novi domum. ,
Regiam Argus dc Mycenarum respicit, ubi Atreus pater Agam innonis fratri Thyeuae filios ipsius epulandos apposuit.
Ag. Ex virginis concepte furtivo stupro ' Et ex Achiae genite , sed nondum viro
Pyrisus ex incestu Achillis in gine o muliebri habitu latentis cum Deidamia Regis Lycomedis filia natus erat.
Pyr. Ido ex Achito,genere avi mundum βιο
γ' Sparsis per omnem cartituriregnum tenet.
Maiores Achillis laudat, nimirum Thetidem Deam marinam,AE cum judicem inferorum, Iovem Regem coeli.
Ag. Ido ex Achi e , avi manu Paridis jacet.
626쪽
ramea sdrae ins arrand1. cap. 6. ' ον Turpe erat Achillem utut magicis artibus invictum a Troianorum timidissimo& eisceminatissamo Paride adultero fuisse occisum. Ex his intelligitiir ejusmodi altercationes Laconicas locum habere ilia argumento auditoribus non ignoto , earumque venustatem positam esse in circumstantia quadia innuenda, ex qua reliquum im
Hoc genus exercitationis nos ducit ad aliud non minus J cundum S fructuosum, quo intellectum excitare dc sententiam. nostram peregrina cruditione exprimere possumus.
EX ARCANIS DISCIPLINARUM VISCEMBus ERUDLTA ENTHYMEMATA ARGUTE . DERI RE
Metaphorae, homotamiae dc reliquae omnes figurae ingeniosiem artium d c scientiarum superficie peti possunt, ut suo loco dixtimus. Sed ingeniosiores multo sunt d c doctiores illis,ovae ex interis nis cujusque icientiae vel artis propositionibus ingeniosa applicati ne derivantur: unde ad eruditos, non ad profanum vulgus earum excogitatio vel intelligentia pertinet. :Εκ JURISPRUDENTIA Lepidam translationem mutuatus est nobilis quidam studiosiis, qui ducta chim ignobili sed pulcher. rima uxore, patri irato lege hac Papiniani satisfacere voluit: Iurata jure generiper speciem derogatur. Et Doctor quidam interrogatus, cur uxorem duxi facie subfusca dc statura exigua legem Ulpiani laudavit: In Obsiuris qVod minimum est. sequimur. Ex MEDICINA cum ineptus quidam Medici famulus opus f cere recusaret, quod nondum cibum cepisset, herus aphorismo Hippocratis respondit: Recte sentis: Mifamoς, iaborandum non est. Et inceps cum ministro cuidam magnam pecuniae vim eripuisset, quod ex munere gesto nimis clitatus inQlescere videretur: Medicus dixit, factum esse id quod aphorismusjubet Hippocratis: MON
Ex GEOMETRIA: Geometra quidam duos cernens aeque Iomgos ac macilentCS tanqVam lineas paralelas per Viam pariter inc dentes simul in foveam male tectam incidere, seque invicem colludere dixit: en falsa definitia linearum paralleiarum i Euclides eninia
parallelas definiverat, quaprocurrentes n-qvam coincidunt.
Ex MATHEMATICIS in centurionem gibbosum dc macrum, Dddu a qui
627쪽
1sa TtDremta practica fabrDandis .irgutias. Cf. 0 qui mirifice virtutem suam praedicabat, aliis indignantibus, tacetus quidam dixit , quid mirum si iste res tantopere augeat ' nonare videtis eum esse Diaphanum striaricum. Et e contrario de sapienti H docto Viro, sed deformi oc contemtibili sp cie, dixit quidami, hae est μgura Catoptrica in Glindro aspicienda. Sunt enim figurae, quae in plano videntur maculosae, sed iii speculo Cylindrico proportionem
Ex MUSICIS de duobus Musicis, qui ut istorum homanummos est assidue inter se obtrectabant , dictum est , hi inter se conveniunt, ut diatessaron re diapente. Est enim hoc Musicae scientiae praece. ptum, sesquitertiam cum sesquialtera nunquam Concordare, utamtor noster in problematis demonstrat. i Ex ARITHMETICA, in divitem, qui cum nummos scenori posuisset mro cedere coactus est, dixit mensarius: hie nummos main νἐplicavit snthetica non anastura ratione. Multiplicatio enim, anal Da vicitur , a sinistra ad dextram progreditur , at 1 inerua a dextra ad sinistram: 'Ex GRAMMATICA, Cum quidam dotis causa anumquamdem duxisse perhiberetur sine spe prolis suscipiendae , ingeniosius quidam grammaticus dixit: hic quidem grammaticam nobis pervertit,
cum dativum genitivo anteponat.
Ex PIGURA, cum sorores duae in publicum prodirent, alimra albo dc sicci pleno, altera sicco de submaeo vultu, dictum est laeuo pictura genera a natura evressa, alterum Berniardi adnaus, alterum
Figini. Imagines enim Bernhardi nec umbra nec musculis erant conspicuae. Contra Figini imagines, umbrae obscuritate musculos o sa venas exprimebant, ut steleta potius quam corpora viderenturi. Ex ARCHITECTURA, cum ingeniosus quidam architectus puellam conspiceret corpore dc vultu deformi, sed quae caput flor,bus eleganter exornaVerat: hac, inqVit, artis nostra prosia imperitas, va columna thusia Corinthium capitulum imponat. Ordo enim corinthius capitula habet liis eleganter adornata, ordo vero Tuscus omnium est maxime rudis dc ignobilis, unde etiam dicitur ordo ru sticus.
Ex CEREMONIIS sacrificiorum, cum invenustus quidam im ter nobiles pueros puellasque rusticantes sibi caput seno cinxisset, dixit Diuilirco by GOos e
628쪽
Theoremta ramea suricandis ae mm. mp. XX. NI dixit nonnemo : en Victima Symani. Huic quippe Sylvestri num, ni immolabatur porcus Coronatus. Ex AUGURALI disciplina, Plautus cum infuit cerneret polentam avide devorare, felix inquit, augurriuml bene pascitur prelenta. Alludens ad auspicia Tripudii Sositimi, quod felix habeba. tur si pulli polentam comedissent, infesta si fastidissent aut in terram aliqvid cadere sivissent. Ex LUDIS in Comicum nullius ingenii dc memoriar dictum fuit: haec persona ambitheatrum polim φωm theatrum deceat. In thea tro enim homines , in amphitheatro bestiae producebantur. Breviter si thema quoddam arsute explicandum tibi proponisci in artes omnes oculos conjicis , sexcentis illud modis valde ingeniosis variare poteris atque adeo lectis artium libris sylvam quan ingeniosarum cogitationum notabis , qua suo tempore dc loco d
Im nec dicta, nec inscriptiones, nec symbola gravias 'atum est. semper sint δ seria, sed interdum in comoediis, in privatis congressibus lepidum quoque dc RIDICULUM 3.Rh.c. triusia veniat , de quo hactenus nihil ex prost diximus, Ea plana- nec sontes nus inquisivimus , hinc dissenatiunculam hanc spcciatim est in huic argumento dicabimus. iis, qua de sei autoris nostri genium usta non cognoverunt , existim, re poeticarunt partem illam ubi de ridiculo agendum ipti fuerit, ex poetica eius diritasum, iniuria temporis excidisse. Cum enim in ca8i.) primo dc ua tertio pνοt ridia
Rhetoricorum ad Theodectem legerint eum in poetica siua de ridi- culorum culis eorumigeneribvi egisse, neque tamen in poetica, nisi pauca vem ha, quae sint hujus argumenti in secundo capite invenerint: reliqVa,t, ρομperiis te sibi firmiter persuaserunt. Sed in paucis illi. verbis magnum rum alia illud ingenium omnia dixisse perio, cum radicem suo modo nobis liberis coisdemoiutraverit virilicet ridiculi, qua attente considini uunt, Dd dd 3 rassia alia non. Diqitiroci by Coosli
629쪽
iata ingenium philosophicum per te integram artem condere pote
rit. Verba eius in poetica sunt haec: ' . Qi,, Comoisia est PMOR- ΙMiTATio ; m. non tamen secundum' omne vitii genus ridiculum a turpi proficita . Ridiculamen ta
in Ahimo PACTO PECCATuM ET TuRIreiura Sing DOLOR MI Noxia, perinde ac ridicula sivim apparet deis is facies in ,-- distorta sine dolore. i iustis ια ' Hic primum animadvertis materiam ridiculi communem ub M. ---Tinx , Cuius exemplum affere finem distoriam , in qua hinis υἱῖ - ἔμ' /--Liride intelligitur esse quoquet rapi stiliumn ora, obsc--. Utraque turpitudo continetur generalissimai Seo, ι . 'IOR- rq e iaciunt argumentum Comoediit, de opponim---- -iOR. Isus, piae fiunt argumentum tragoessiae. Puora munia is iis ια intelliguntur r viis uerae operarios, servos, parasitos coetit, Mi
-οψ. r Πη ο sqVae ad nobiles principes & heroes spectantia et '' Non autem lastidio sit haec de rebus istidiosis disputatio, quae gemmas nobilissimae artis excoeno colligit. Est enim humanae memtis radius Elis splendori similis , cui sta per immunda mundum tra
sire licet , quin humana mens ad divinam quodammodo accedit , cujus divinitas eadem ratione S paludi inest & stellis,dc ex 2rdidissimo
luto corporum creatorum divinissimum condidit. . . o Uttaque a DEromi TATE P sICA ordiamur, inter SuMT--τ11s magis propria ridiculi materia est eaenum quam aurum, e-- quam cedrus , aintimal immundum Mam equus generosius, ex puir δ e natum ram clegans. In QVANTlTATE magis ridiculus est -- quam gigas, corp- mutirum s 'Vam integrum , m- quam taurus,
ct in quantitate pretii magis id ridetur , quod minoris aestimatura, unde proverbium: homo nihili. In QVALITATE , quae sub visum cadit , ridicula sunt obscaena,secusenta maculos potius quam nitida de lustria, Ipecies manea, facies distorta ct deformis , quam pulchra Mabsoluta. In iis , qua sub auditum cadunt, ridetur potius ruditus asius, vox cucuti , rana , cicada, quam lusciniae aut testudinis. Unde Plato a Satyrico appellatur Harum cicada, atque sic in reliqris p uta I speciebus in relationibuμ rerum inseriorum dc arte factarum. - -δεω bin , locis , habitu ct instrumeniis sordibus ae vilibus secundum tabulam a nobis supra exhibitam cum de verbu illustribui ageremus,ridiculum exquireri Di0jtjred by Coos
630쪽
rie nactus est. Sed ridiculum maxime est poema Tatanti in urnalis να - , quod argumentum ipsi largusiamum iocandi campum aperit. Et hujus generis sunt omnes inscriptiones, de epitaphia in villhima unimalcula, apologi item pictura dc symbola, quorum corpora sunt ignobilia dc abjecta veluti cucurbi a cum petiolo cum dicto: MELio IATENT. Et mus inter ungues sellar cum dicto Sic MEA FAciet
AMICA di' ' Venio at D--ITATEM MORALEM dera tamen notandum est illuclautoris nostri praeceptum modo laudatum , non .neritium esse ridiculi materiam. Sicuti enim vIrtus in medio duorum extrem
vim estposita, avorum alterum altero est turpius S vilius r sic quod turpissimum est, hoc magis propria erit ridiculi materia. Sic
strvilis ec 1brdida conditio. Istud enim vitium comunctum est cum aliquo animi robore , hoc vilis dc abiecti animi esse videtur. Sic etiam artes quo viliores sunt, eo etiam sunt turpiores magisque ridiculis. Hinc ex virtutibus intellectualibus minus pudenda in astutia dccle. 4aeptrix calliditas, quam stupori insulsitas, oblivio , dessermo incomcluta. Mutia enim mentem indicat siliis superque acutam dc perispidacem, cum ignorantia animum meliori parte destitui fidem ficiat , ex qVo quodvis animans nedum homo ridiculus videtur. Α ovella unumquodque vitium considerans, illud maxime ridiculum mpudendum Me reperies , quod quamplurimum participat de dum h .hisce defectibus r servili humuitate O stupore. Sic quantum ad FORTITunium magis ridiculus est timidus quam temerarius. Hicenis spernit periculum , iste iugit. Quantum ad MICITIAM magis ridiculias est . ator quam prator. Nam adulatio servilis ingeniistinus est, proditio ferocia dc astuti, quod vitium non risum, sed