장음표시 사용
121쪽
ec LIBERTAS. Cap. I dicentis Sion, Regnabit Deus tu M. Luc. a. 16, in nativitate Christi vox laudantium Deum & dicentium, gloria Deo in altissimis , se in terra Pax hominibim, bona voluntatis. Er Isai. s 3. 6. vocatur Euangelium, disciplina pacis. Isai. 39. 8 vocatur jussitia, via pacis. Viam pacis nescierunt, O, non est judicium ingressi-bti eorum. Michaeas s. s. loquens de
Messia , sic ait: Stabit , pascet in forti
tudine Domini, sec. quia magnificabiturusque ad terminos terra, erit is e Pax. Prov. 3. I: Fili mi , ne obliviscaris legis
mea; ct pracepta mea cor tuum custodiat; longitudinem enim dierum, amnos vitae, pacem apponent tibi. IV. Quod attinet ad legem Primam , de communitate omnium rerum abolenda , sive de introductione Mei de Tuz, habemus primum , quam adversa sit pyci communitas illa , ex verbis Abraha- .mi ad Lotum , Gen. 13, 8. Ne quaesiosis jurgium inter me se te, ct inter pastores meos ε, pastores tuos. Ecce universι terra est coram te , recede a me obsecro. Et legem de distinctione Nostri de Alieni , confirmant omnia illa Scripturae sacrae loca , quibus invasio in alienum prohibetur, ut, Non occides, non furaberis , non moechaberis. Supponunt enim
122쪽
Cap. IV. LIBERTAS ε enim Ius omnium in omnia siublatum esse. V. Eadem praecepta stabiliunt legem It m senaturalem secundam de servanda fide. cunae Quid enim aliud est, Non inmades in legi ηο alieNum, quam, non invades in id, quo. pacto tuo tuum e se desiit. Expresse a m Oandatem , Psalm Iq. Vers. s. quaerenti, Do' fide. mine, quis habitabis in tabernaculo tuo 'Re sponsum est, qui jurat proximo suo, se non decipit. Er Proverb. 6. I. Fili mi, s spopondoris pro amico tuo , laqueatus
es verbis oris tui. VI. Tertiam legem, de gratitudine, Demasierunt haec loca. Deut as. q. Non ς ti obturabis os bovis triturantis. Id duod
landius Paulus 1 Cor. 9. 9. de homini' δεκra-bus dictum interpretatur, non de bu- titudibus rantum. Prov. 17. 13. silui redditu mala p ro bonis, non recedet malum a domo om. Et Deut. 2 O, I O. I I . Si quando accesseris ad expugnandam civitatem.
osseras ei primum pacem: si receperit, O aperuerit tibi pori s , cundius populus
qui in ea es ,salvabitur, o serviet tibi,
sub tributo. Prov. 3. 29. Ne moliaris amico tuo malum, chm iEe in te habeat
Muciam. VII. Quartae de exhibendo se commodo, contormia sunt divina praecepta
123쪽
Item quinta legis nain ruralis , de misi ricordia
61 LIBERTAS. Cap. IV. haec. Exod. 23. q. s. Si occurreris bovi inimici tui aut asino erranti, reduc ad eum. Si videris asinum odientis te jacera
sub onere, non pertransibis, se ublevobis cum eo. vers. 9 Peregrino molestus non eris. Prov. 3. 3 O. Ne contendas adversus hominem frusra , cum ipse tibi nihil
mali fecerit. Prov. 11. 26. Qui negligit damnum propter amicum , IunZim ess II. I 8. Vir iracundus provocat rixas. qui patiens es, mitigat suscitat m. Prov. 18. 24- Vir amabilis adsocietatem, maris amicus erit quam frater. Idem confirmatur Luc. Io. Parabola Samaritani, qui Iudaei a latronibus vulnerati misertus est. Et praecepto Christi, Matth.. s. 3 9 : Edi autem dico vobis, non re e- re malo : sied si quis te pero serit in dex tram maxillam tuam, praebe illi , alte ram , O c. VIII. Quae legem quintam probant, inter infinita alia loca haec sunt. Matth. 9. Is . Si enim dimiseritis hominibus peccata eorum , dimittet oe vobis Pater vester caelestis peccata vestra dis autem non dimiseritis hominibus, nec Pater ve ser dimittet vobis peccata vestra , &c. Matth. 18.2I. Domine, quoties peccabit in me frater meus , ct dimittam ei Z u sequesepties' Dicit illi J e sus: Non dico tibi
124쪽
usque septies,sed usque septuagies septies;
hoc est, toties quoties. I M Ad sextam legem confirman- Idemdam pertinent omnia ea loca , quae ju- 'tinbent fieri miseericordiam , qualia sunt VP
niam is misericordiam consequentur, poena
Levitic. I9.18. Non qu raue ultionem, fui neque memor eris injuria civium tuo- r 'rum. Sunt autem, qui hanc legem non modo non confirmatam, sed & infirmaram scripturis putant,ex eo quod impiis post mortem , ubi nullus emendationi . neque exemplo locus est poena tamen . maneat aeterna. Solvunt objectionem hanc aliqui, dicendo, Deum nulla o strictum lege omnia referre ad gloriam suam , sed homini non licere idem facere. Quasi Deus gloriam quaereret, hoc est, placeret sibi, in morte peccatoriS. Rectius respondetur institutionem poenae aeternae fuisse ante peccatum , & respexisse hoc tantum , ut metuerent hO . mines peccare in futurum. X. Septimam comprobant verba Ium β- Christi, Matth. s. 22. Ego autem dico 8tima
vobis , quia omnis qui irascit,r fratri
tuo, reus erit iudicio', qui autem dixerit. .
Fatue, reus erit Gebeuuae ignis. Proverb. eontu.
1 O. 18. Lui profert contumeliam, insimiliam. piens
125쪽
o LIBERTAS. Cap. IV. iens est. Proverb. y q. ai. Lui despicit proximum suum eccst. I s. i. Sermo din' rus suscitat furorem. i 2. Io. Dice derisorem; se exibit cum eo jurgium, cessabuntque causa contumeliae. Nem X L Legem octavam de agnoscen- , , . nizequalitate naturae, hoc est, de huius sit, milit te, stabiliunt haec loca: Matth. s. contra 3. Mati pauperes sipiritu , quoniam ipso- si rum eis regnum coelorum Proverb. 6, 3 6. 19. Sex sun t qua odit Domitas, o septimum detestatur anima eyus, Oculos sublimes , 8cc. Proverb I 6. s. Abomina- tio Domini est omnis Arrogans : etiamsi manus ad manum fuerit, non est innocens. Proverb. i I. Vbi fuerit superbia, ibi .erit se contumelia: ubi autem est humilitas , ibi se sapientia. Item Isai. O. 3. ini adventus Μessiae annunCiatur, Pro praeparatione ad regnum ejus vox clamantis in deserto , haec est: Parate
viam Domini, rectas facite insolitudine semitas Dei nostri. Omnis vallis exaltabitur , o, omnis mons se collis humiliabitur. Ouod absque dubio non ad momtes , sed ad homines refertur. XII. AEquitas autem, quam posui 'iis 2 mus nono loco esse legem natura, quaturali, unicuique praecipitur caeteris eadem ju- δε πιο--ra Permittere, quae sibi permitti cupit, desii . quae
126쪽
Cap. IV. LIBERTA s. rquaeque caeteras omnes leges in se eomplectitur , eadem est quam & Moses po- nit. Lev. I9. I 8. Diliges amicum tuum sicut talpsum. Servator noster, summam ait esse Legis moralis, Matili. 22.3 6. Magister, quod es mandatum magnum in lege ' Ait ilii Iesus: Diliges DY.minum Deum tuum, o c. hoc est maximum O primum mandatum; secundum autem iis est huic , Diliges proximum tuum ,sicut teipsium ἰ m his duobuου mandatis universa lex pendet, Prophetae. Diligere autem proximum sicut ses-psum nihil aliud est, quam ei Omnia per- . mittere quae nobismetipsis permittenda esse postulamus. XIII. Lege decima vetatur acce- Item δε-ptio personarum quemadmodum etiam ς ψ te
locis sequentibus. Matth. s. 's. Visitis filii Patris vestri, qui facit Solem seum eurifra 'oriri superjustos , injustos. Colosi 3. acceptio I I. Non est Gentilis , Iudatis, Bar- ης
omnia , ct in omnibus Christi. Act. IO. 3 q. In veritate comperi, quia non est personarum acceptor Deus. 2 Par. 19. 7, Non es apud Dominum nostrum iniquitas , neque acceptio personarum. Ecclesiastic. 33. I 6. Dominus judex est, non apud illum gloria persona. Rom. 2.
127쪽
et LIBERTAS. Cap. IV1 I. Non enim acceptio personarum apud. Deum est. rtiri XIV. Undecima lex , quae jubet Mndeci- communiter habenda esse qua dividi non V ε ρ6sunt, nescio an expresse habeatur in
sacris scripturis, necne; praxis autemhaianditissim occurrit in communi usu puteo-
commu- rum, . viarum , fluminum, rerum sacranii r rum, &C. aliter enim fieri non poterat,'' όἡ ut homines viverent. XV. Loco duodecimo Iegem natura. Item esse diximus , ea quae neque dividi, ne-dust teci- que communiter possideri possunt, sor- η' giis te tribuenda esse ; id quod cum exemplo iii ι M con matur , qui ex praecepto sorte dia Dei, Num. q. partes terrae promissio viden- nis tribubus sorte possidendas dedit : V tum Ach. I. exemplo Apostolorum, qui in numerum suum , sic praefati, Tu Domine ostende, quem elegeris,&C. Ma thiam prae Iusto sorte ascripserunt. Idem colligitur ex Prov. 16. 33. Sortes mittuntur in sinum , sed a Domino temperantur. Et, quae decima tertia est lex, successio debebatur Esavo , scilicet Primo- genito Isaaci, ni ipse eam Gen. 263. vendidisset; vel pater aliter sta
Illam δε- XVI. Sanctus Paulus scribens ad im corinthios, Epin . i. cap. 6. corripit. quinta illius
128쪽
Cap.IV. LIBERTAR 73 illius civiratis Christianos, quod judiciis legis no forensibus apud judices infideles suos , hostes inter se contenderent. Delictum esse inquiens, quod non malint injuri/m arbitro. accipere & fraudem pati. est enim illudeontra legem illam, qua jubemur mutuo commodi esse. Sed si accidat controversiam esse de rebus necessariis, quid faciendum est Z Itaque Apostolus ver. S. sic loquitur: Ad verecundiam vesiram dico. Sic non est inter vos sapiens quis
quam, qui potest judicare inter fratres
suos. Confirmat igitur illis verbis legem
naturae quam numeravimus decimam quintam , nimirum ubi controversiae ubtari non possunt, constituendum esse ex consensu partium aliquem arbitrum,
eumque tertium, ita ut squae est lex decima sexta neuter litigantium judex sit
XVII. Quod autem Iud Gye r' eima biter praemium pro sententia accipere ptima non debeat, quae lex decima septima est legis n. Constat, EXOd. 23. 8. Nec accipies mune- ' et: ' ra , qua etiam excaecant prudente , ct , is h a 'bvertunt verba iustorum. Et Ecclesia' misimstic. 2O. I. Xenia ct dona exc cant ocu- pro sinus judicum. Ex quo sequitur neque obli- gari eum parti uni, magis quam alteri; quae est lex decima nona, confirmatur-
129쪽
que etiam Deut. I, 17. erit distantia personarum; Da parvum audietis ut magnum & Omnibus eis locis, quae asducta sunt contra personarum acceptio
XVIII. Quod in judicio Facti,t stes adhibendi sint, quae est lex decima octava non modo confirmat scriptura, sed
requirit plures. Deut. I7. 6.In ore duorum
aut trium testium peribit, qui interficie
tur. Idem repetitur Deur. l9, IS. XIX. Ebrieras,quam ideo inter violationes Legis naturalis ultimo loco numeravimus quia rectae rationis usum im
pedit , prohibetur in scri pluris sacris et
iam propter eandem causam. Proverb. cap. io .vers. I. Luxuriosa res vinum,
tumultuosa Ebriet s. quicunquς his delectatur, non erilsapiens. Sc CaP. I .Vers. q.& s. Noli regibus dare vinum,neforte bribant, es, obliviscantur judiciorum , se mutent causam fliorum pauperis. Ut autem sciamus malitiam hujus vitii consistere sormaliter , non in quantitate vini
quod bibitur, sed in eo quod judicium lerationem labefactet, sequitur proximo versu, Date siceram moerentibus, mi
num his qui amaro sunt animo. Eibant se obliviscantur egestatis sua, doloris sui
nou recordeutur amplitas. Eadem ratione
130쪽
Cap. Iv. LIBERTAS sin prohibenda Ebrietate utitur Chrisus, Lucae Cap. 2I .vers. 3 q. Attendite autem vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula ct ebrietate. XX. Quod diximus superiore capite, Item relegem natura esse aeternam, probatur ex e Mattos. I 8.Amen dico vobis, donec transeat coelum S terra, jota unum, aut apex suntis,nonpraeteribit a lege. 6c Ps. II 8,I6 o. gem na-In aternum omnia judicia justitia tua. iura esse X X. Diximus quoque, natura Leges 'pertinere ad conscientiam ; hoc est. Iu- sum esse qui omni conatu eas implere ni- naturatitur.Et quamquam quis omnes actiones pertinera fecerit tales quod attinet ad externam φήςρη-
obedientiam ) quales lex jubet, sed non ob legem ipsam,sed propter poenam adjunctam, vel. gloriae causan tamen eum
injustum esse. Utrumque confirmatur scri pruris sacris. Primum, Isai. s 7. Derelinquat impius viam suam, ct vir is, quus cogitationes suas, ct revertatur ad Dominum , ct miserebitur ejus. Enech.
I 8. i. Prollicite a vobis omnes pravaricationes vestras , in quibus pravaricati estis, ct facite vobis cor novum: ct quare moriemini, domus Israela Ex quibus & similibus locis, satis intelligi potest, non
puniturum Deum facta eorum, quorum correctum est. Secundu ex Ilaiae c. 29. D Σ versu