장음표시 사용
71쪽
16 LIBERTA S. CaDI. ' eo vitae solario atque Ornatu carentes , . quem pax dc societas ministrare Colenr. Quicumque igitur manendum in eo statu censuerit,in quo omnia liceant omnibbus, contradicit sibimet ipsi Nam unusquisque naturali necessitate bonum sibi appetit, neque est quisquam qui bellum
istud omnium contra omnes , quod tali statui naturaliter adhaeret, sibi existimat esse bonum. Atque ita evenit, ur mutuo metu , e tal, statu exeundum & quaerendos socios putemus ; ut si bellum habendum sit, non sit tamen contra Omnes, nec sine auxiliis. Iure na- XIV. Quaruntur socii vel vi, vel tu sit a consensu : vi, quando pugna victor Vi ctum servire sibi cogit metu mortj3, vel alitim iis Vinculis inditis; consensu , quando si,
fra pote- cietas initur mutuae Opis causa , CO fote ex, sentiente utraque parte sine vi. Potest
sipones autem victor victum , vel fortior debi- λὰ EE, borem ut sinus Sc robustus infirmum, tionem Vel .maturus infantem ) ad praestandam prasian- cautionem futurae obedientiae : ni ve- qm D lit potius mori, jure cogere. Cum e- . si h nim jus Protegendi nosmetipsos nostrona. arbitrio a periculo nostro , atque perirculum ab aequalitate prosectum sit, magis rationi consentaneum est, certiusque ad conservationem nostram, utem
72쪽
Cap. I. . LIBERTAS.do praesenti commodo comparare nobis ipsis securitatem quaesitam , accepta cautione, quam cum adoleverint, convaluerint,& e nostra potestate se receperint , eandem dubio certamine pomea repetere conari. Contraque , absurdius cogitari nihil potest. quam ut quem, debilem in potestare tenes , eum amit tendo , sortem simul & hostem facias. Ex quo intelligitur etiam , tanquam corollarium , in statu hominum naturali,
potentiam certam se irres bilem , jus conferre regendi, imperandique in eos, qui resistere nonpo sunt; adeo ut omnipotentiae , ab ea causa , omnium rerum agendarum jus essentialiter & immediate adhaerear. XV. Propter tamen aequalitatem illam virium, caeterarumque facultatum humanarum hominibus in statu naturae,
hoc est, in statu belli constitutis, conservatio sui diuturna exspectari non potest. Luare quεrendam essepacem, q tenus
habenda ejus spes aliqua a Uulperit; ubi haberi ea non potest, quarenda esse belb
auxilia , recta rationis dictamen eis; hoc est, lex Natura, ut proZime on
73쪽
ar LIBERTAS. Cap.II. CAPUT II. De lege Natura circa contractus.
r. Legem naturalem non esse consensum hominum , sed dictamen rationis. II. Legem naturae fundamentalem esse, quaerendam esse
Pacem, si haberi potest; si haberi non potest , defensionem. III. Lex naturae specialis prima, jus in omnia non es se retinendum. Iv. Muid sit jws relinquere , quid
transferre. V. translationem juris necessariam esse voluntatem acceptantis. VI. Verba non transferunt ius, nis depraesenti. VII. Verba de futuro, si alia signa voluntatis adsint,
valere ad jus transferendum. v III. Inli hera tinatione, Verbis de futuro jus non transit. IX. Definitia Contractus er Pacti. x. In Pactu transitim per verba de futuro. XI. Pacta mutua fidei , in satu natura frustra crinvalida sunt; in civitate non item. XII. Pacisci cum belguis neminem posse ; neque cum Dea . sine revelatione. X m. Neque Deo vovere. x I U. Pacta ultra summum conatum non obligant. X v. 2nibus modis Pactis liberemur. XVI. Promissa metu mortis exto ta in statu natura valida esse. XVII. Pactum posterius priori contradictorium, invalidum est. xv III. Pactum de non resistendo inferenti damnum corporis , invalidum est. xi K. Factum de si accusando in υalidum est. XX. Juris- jurandi definitio. xx r. Jus jurandum concipiendum ese ea formula, qua uritur is qui accipit. XN I I. Jus jurandum nihil superaddit obligationi, quas ex Pacto. xxii I. Iuramentum non
74쪽
Cap. II. LIBERTAS. Is exigendum, nisi ubi pactorum violatis vel latere potes, vel non potest puniri nisi a Deo.
I. DE definitione legu Naturalis Legem
non consentiunt authores , qui Not mea voce frequentissime tamen in scriptis '' suis usi sunt. I Iethodus scilicet qua in ' scipitur a definitionibus & exclusionea - 'LMM-quivoci, Propria eorum est qui locum minum , contra disputandi non relinquunt. Caec si
terorum si quis quid factum dicat con 'tra legem naturalem , ex eo probat a- Iius, quod contra consensum factum sit omnium, vel sapientissimarum, vel cruditissi marum gentium . Quis autem de sapientia , eruditione , & moribus omnium gentium judicabit, id minime docet. Alius , quod factum sit contra consensum totius generis humani. Quae . definitio nullo modo recipienda est; alioquin enim,impossibile esset cuiquam, exceptis infantibus , & mente captis,
conria talem legem peccare. Nam voce illa genus Humanum comprehendunt certe omnes homines ratione actu utentes. Illi igitur contra eam vel non faciunt , vel faciunt non consentientes rdeoque excusandi sunt. Naturae autem leges , ab eorum consensu recipere , qui eas violant saepius quam observant, sane iniquum est. Praeterea homines eadem
75쪽
xo LIBERTAS. Cap.II. in aliis damnant, in seipsis probant; contra publice laudant, quod secreto spernunt., & consuetudine audiendi , non propria speculatione sententiam ferunt, consentiuntque odio , me tu , spe, amo re , vel aliqua alia animi perturbatione magis , quam ratione. Ideoque non raro accidit toros populos summo consensu & contentione ea agere , quae scriptores illi contra legem esse naturalem libentissime confitentur. Sed cum concedant omnes jure fieri, quod non fit contra restam Rationem , injuria factum censere debemus , quod rectae r tioni repugnat, hoc est, quod contradicit alicui veritati a veris principiis re- ratiocinando collectae.) Quod autem injuria factum est, contra legem aliquam fieri dicimus. El igitur lex quaedam recta Ratio , quae cum non minus sit pars naturae humanae, quam quaelibet alia facultas vel affectus animi naturalis quoque dicitur. Est igitur lex naturam lis , ut eam definiam , Dictamen rectae ') rationis circa ea , quae agenda vel Omittenda sunt ad vitae membrorumque Conservationem, quantum fieri potest,
Rectae rationis J Per Rectam rationem
76쪽
Cap. II. LIBERTAS. 2 rin hominum naturali, intel- , nora ut multi Facultatem infallibia Iem , sed ratiocinandi actum, id est, Ratiocinationem uniuscujusque propriam, se veram circa actiones suas, quae tu utilitat em, vel damnum caeterorum hominum redundare possint. Propriam dico, quia quamquam in Civitate, Vsius Civitatis ratio choc est, Lex civilis a gulis civibus pro recta habenda sit; tamen
extra civitatem, ubi rectam rationem a
falsea dignoscere nisi comparatione facts cum sua nemo potes , sua cujusque ratio
rebus pro rationis aliena mensiurA censen - ς da est. Veram dico, id est, ex et is principiis recte compositis concludentem. Propterea quod in ratiocinatione falsa ,sive in stultitia hominum ossicia sua erga caeteros homines ad conservationem propriam nece ria non videntium, omnis consistis Legum Naturatium violatio. Principia autem recta Ratiocinationis riseca ejusmodi ossicia, ea sunt qua Capitis primi , articulis a. 3. q. s. 6.-7. expli cata sunt.
non modo pro actionum propriarum, quῶ suo periculo fiunt,regula, sed etiam in suis - ' Δ ΙΙ. Prima autem & fundamentalis lex natura es, et reiadam esse pacem, ubi
77쪽
LIBERTA S. Cap. II. menta' ubi haberi potest ; ubi non potest, qγε-i 'i Hβ renda sis. iassi auxilia: ostendimus enim disis. ἐφ ticulo ultimo praecedentis capitis, pacεm, praeceptum hoc dictamen esse rectae ras baberi tionis. Elle autem dictamina rectae ra- pqis si tionis leges naturales, id proxime supra Ghρ. definitum est . Prima autem est, quia rest, G. Caeterae sunt ab haC derivatae , praeci-1μψρ- piuntque vias vel pacis vel defensionis
Lex nar III. Legum autem Naturalium a fundamentali illa derivatarum una est,
ρfimas I omnium in omnia rotinendum non
Ilu in ο- esse, sed jura quaedam transferenda, velmnia non relinquenda esse. Nam si retineret unustis quisque suum jus in omnia, necesse est 'μ' 'sequi latisre alii invaderent, alii desen derent quisque enim & Corpus suum,& ea quae corpori tuendo necessaria sunt, necessitate naturae conatur defendere. Lectam ergo sequeretur. Facit itaque contra rationes pacis, hoc est, contra Ie
gem natura , si quis de jure suo in omnia
Luid sit di IV. Decedere autem de jure suo di- ας aere citur, qui juri suo vel simpliciter renun- j' ς claria vel in alium transfert. Simpliciter
illud reNVuct i, qui signo vel lignis idoneis tr in1- declarat, velle se non licitum sibi am-1erre. Plius fore eertum aliquid facere , P0d
78쪽
Cap. II. LIBERTAS.jure antea fecisse poterat. Transfert autem in alterum , qui signo vel signis idoneis illi alteri, id Iuris volenti ab eo accipere , declarat velle se non licitum sibi amplius sore ipsi resistere certum aliquid agenti, prout ei resistere jure antea poterat . Iuris autena translationem in sola non resistentia consistere , eX eo
intelligitur , quod ante juris translat ovem , is in quem transfertur , jus habebat jam tum in omnia ; unde novum Ius dare non potuit, sed justa transferentis resistentia , propter quam , jure suo alter frui non potuit, extinguitur. Quicunque igitur jus acquirit in statu homi , num naturali, id agit tantum ut secure& sine justa molestia jure suo primaevo frui possit. Exempli causa, si quis sundum suum alteri vel vaenum vel dono dederit, sibi soli Ius in eum fundum, non
aliis item adimit. V. Requiritur autem ad Dris trans- lationem voluntas non modo transferen-travita tis, sed etiam acceptantis. Si utravis absit. Irm manet. Non enim si quod meum est eusa. accipere recusanti dare voluerim, pro- riam essepterea simpliciter jure meo renunCiavi,
sive ad quemlibet transtuli. Nam causa propter quam uni dare volui, in eo uno praui. est; in caeteris non item. VI. Vo-
79쪽
α LIBERTAS. Cap.II. Verba VI. Voluntatis autem in jure vel relinquendo, vel transferendo, si signa nul- fuistissi la lia exstiterint praeter verba, verba ea depra- depraesentivel p terito esse oportet. Nam sinti. si defuturo sint, nihil transferunt. Qui enim , exempli causa , de futuro sic dicit , cms dabo, aperte significat se non dedisse. Toto iraque hodie jus immotum est , manetque etiam crastino die , nisi interea acta dederit. Quod enim meum. est , meum manet, nisi post dederim. Quod si depraesenti loquar, puta hoc modo, B, vel dedi, habendum cras illis ver
bis significatur, me dedissese se haben
di cra, transtulisse hodie. Verbo VII.LVeruntamen, Quoniam Verba ας I sola acl voluntatis declarationem signa
ἡά '' lassicientia non sunt verba de futuro , si
molun- alia adsint signa voluntaris , valere pos- ratis aue sunt, tanquam dicta essent de praesenti. Ani, Vμ Siquidem enim propter alia signa COH-- 'in stiterit ipsum de futuro loquentem Vellerranio. V dere Verba sua ad perfectam juris suirandum. translationem, vadere debent. Dependet enim ruris translatio , non a verbis: sed
ut dictum est articulo q. hujus capitis, 1
. . ..' V III. Si quis jus aliquod suum ad
ne cera Riterum tranoferat, neque id faciat pro . ιu δε-- 'pter bonum mutuo acceptum, vel Pro . Prer
80쪽
Cap.II. LIBERTAS. etspter pactum ; ejusmodi translatio D O- raro seu N U M vocatur, sive Donatio libera. In donatione aurem libera, obligant ea ver
ba sela, quae deprasienti sunt, vel de prgi rito. Nam si defuturo sint, non obligant
ut verba , propter rationem articulo proxime superiore adductam. Oportetigitur ut ab aliis signis voluntatis nascatur obligatio. Quoniam autem quicquid sit voluntario, propter bonum aliquod fit volentis , nullum signum voluntatis
dandi assignari potest, praeter aliquod bonum tali donatione acquisitum , vel acquirendum. Supponitur autem nullum tale bonum acquisitum esse, neq; pactum exsistere quia sic non esset donatio libera. Restat igitur ut bonum mutuum sine pacto exspectandum sit. Signum autem
nullum dari potcst, quare is qui verbis defuturo usus est,adversus eum qui ad mu- tuum beneficium non teneretur, sic vellet verba ejus intelligi, ut obligaretur ipse. Neque rationis est, ut qui aliis facile bene volunt,omni promisso praesem tem affectum restante obligentur. Et Propterea promisor talis deliberare in- relligendus est,& mutare affectum posse, quemadmodum & is cui promittitur mutare meritum potest. Qui deliberat autem , eareRus liber est, neque donasse B dicitur.