장음표시 사용
221쪽
rra CHRISTOPHORI: VARS EVIGII domum, pueros & familiares di lutos & protervos, qui vivit. sudoribus alienis, qui debita contrahit, qui delectatur litibus tatum ultibus, qui interfector crudelis, S ingratus exiis ; hicqui dem iustus dici vel haberi nullo pacto potest. Duodecimum adiumentum consilia ij est, ut si largus & liberalis. Namq; populus largitione maxime delectatur, & hanc unam
amat & veneratur: auarum contra aue santur: uniuers. Qui ut
cupiditatibus satisfaciat suis,omnia habet venalia: nihil sine aliqua commodi spe loquitur: & a quo aliquid aliquando speret, admittit ad se neminem; de ita suas apertas tenet cuilibet proditioni, modo fiant, se tantum saluo. Qui dum in concilio est, alienorum bonorum, iurene an iniustitia,non curat expilandorum, praestatis auctorem ; ut tantum partem aliquam eorum ipse etiam sortiatur. Vnde grauissima & periculosissima quaeq; in Principatu oriuntur. Decoctor vero & prodigus, sensim absumit semetiplum; & postea decem millibus errorum est obnoxius: &inde splendor &existimatio eius imminuuntur, & hoc in maiores adhuc labyrintos. Expedit igitur, ut consiliarius sit largus & liberalis, & ut media via inter haec duo insistat extrema. Quod quidem consiliarij adiumentum, sic princeps assequetur liberalis. Pauperum, virginum,dcvia duarum iuuat connubia: egentioribus subuenit: captos redimitthonestorum suorum arnicorum ars alienum dissoluit, & viris ingenio & intelligentia reru prsstatibus omni ratione auxiliatur. Quos ipsum magnum argumentum in Rempub. ipsius erit voluntatis. Prodigus porro in immoderatis & plurimis epulis cognoscitur praebendis&subministrandis, in superbo &luxurioso vestitu, in hastiludijs & choreis, in venationibus, in histrionibus alendis, Nadolescentibus sine aliqua necessitate,&in rebus alijs generis eius dem, in quibus nec modus neque obseruatur tempus, neq; ipsum discrimen. Avarus vero vel eo agnoscitur ipso,quod sordido vivit,&tam investitu quam domi suae, plena sunt omnia mendacitatis.
Qui denique magis ipsum se, quam principe respicit suum; & omnia
omnium actionum suarum refert ad priuatum emolumentum.Iam
vero & petax perpetuo est ; & nihil sere aliud agit, quam supplices libellos perpetuo porrigit, & urget sua & suorum. In quo magnu
committit errorem; cum is, qui consiliarium agit Principis, obliuisci quasi deberet sui ; dirigere aute omnia ad commoda sui principisi nominis immortalitatem. E contrario autem,ut concilium suum bonum, candidum, & prouidum, princeps retineat, vicissim in eo omnem curam &solicitudinem suam ponat; ut consiliarios p quam
222쪽
DE CONCI L. ET CONSI L. CAP. II. 223 quam maxime honoratos, & opibus dignitateque essiciat auctos, cum credibile sit,omnes & singulos, principe suo iuuando laboraturos, a quo diuitias, amplitudinem, salutem denique suam pendere intuentur. Tredecimum consiliarij adiumentum est, ut beneficus sit: hoc autem est amicus benefaciendi. Quam virtutem Latini dixerunt beneficentiam: & non refertur, neque consistit in praedioru aut pecuniae donatione,sicut ipsa liberalitas; sed in adiuuanda Repub. & utilitate communi, &eiusdem membrorum admonendo, laudando, vituperando, reprehendendo, consolando, vires & robur adaugendo, prouidendo, fauore,&auctoritate prosequendo,no modo eos qui id postulen t, sed qui adeo etiam videantur meruisse, etiamsi nihil petant omnino. Itaque homo beneficus, videns vias regias, sontes, flumina, pontes, & alias res publicas aut extruendas, aut meliores faciendas, ponit in eo omnem suam opera apud Principem,& omnes suos ministros vi essiciantur alia:quq sunt malefacta,ut diruatur aut reficiantur & essiciatur.Hic porrigit manu lapsis,erectos facit ire, euntes currere,currenteS gradum sistere in laetitia & animi tranquillitate. Hic in aula principis inanimat semper aliquid agentes praeclare, lacit eos cognosci, in
principis deducit notitiam, & aliquid pro ipsis impetrat stipendij,
aut mercedis, denique omnes omni adiuuat ratione, qui laborioso genere vitae ad decus & gloriam solent contendere. Et rursus
eos deijcit, qui malis artibus, ad opes, dignitatesque connituntur. Idem ille malis iudicibus obstat, & operam bonis legibus promulgandis nauat: quas easdem vult strictissime obseruari. Postremo, tui habet illam virtutem est patronus iusticiar: est defen-sbr populi, est magister nobilitatis & nauclerus consilii , est pater patriae, est honos Principis, & q uasi alter in terra Deus. Nam damnum facere pro se quisq; facilius poteis. Tali vero eminere virtute, instar est diuinitatis. Quocirca, ut dicendi finem faciam, consiliarius hanc virtutem debet maxime profiteri,& re ipsa exercere. εquomodo cognosci a principe in ipso debeat, ex ijs, quae de beneficentia sunt allata,non admodum dissicilis res est intellectu. Quatuordecimum est adiumentum, quod aptum ostendat coluissarium,est illud,ut mansuetus & assibilis sit ; nam hic aditum magnis Eque &paruis, pauperibus & diuitibus ad Te praestant: omnes
laeta excipit fronte, audit omnium postulata attente, respondet benevole, promissis stat cum grauitate, negat sine morositate,reprehendit absque iniuria, expedit absque superbia: ita nimirum, qui aliquid praemij aut beneficij a principe sortiuntur , rem verbis
223쪽
rr CHRI&ΤOPHORI VARI RVI Π amplificant, & millies magis, quam per se est ipsa laudibus in cocluesserunt. Qui vero id quod petiuit, non obtinuit, laltem in ipsius' consiliarij mansuetudine acquiescit, & aliqua ex parte laeto eius aspectu, suauibus responsionibus, eius candido pectore est contentus. Quae ip*res ad eum modum sunt comparatae, ut generosi
animi magis aliquando ijs, quam vel ipsis opibus &diuitijs capiantur. Sic legimus & audimus quotidie multos inductos fuisse, ut bona,& facultates,vitam deniq; perderet ipsam indignatione quadam potius, quam vel iniurijs infinitis. Expedit igitur, ut consiliarius valvas suas apertas fieri cunctis patiatur, & non moueatur auditionibusmemini etiam desperationis praebeat causam,si id, quod aliquis ab eo petit, prsitare no potest,excuset id cum quadam affabilitate, quae ipsi vel inprimis debet esse commendata. Hoc adiumentum sic princeps cognoscet in suo consiliario. Astabilis homo, est iucundus,statim colligit se,& non est praeproperans,circumspecte incedit,eleganter vestitur. Amicus est familiarium conuentuli, dc collocutionum, partium non tenetur studio, cum omnibus omnium generum tractat hominibus, facit dicto factoue iniuriam nemini, prius rumpet caput alicui, quam ut aliquid iniurium ei loquatur. Est amicus acute & quadam cum venustate dictorum, a. mat honestam libertatem,abhorret vero ab omni genere hypocrisiar,&simulationis. Homo interim praeceps & iracundus,nulla ratione potest esse affabilis. Morosum & Melancolicum se ostendit: omnia illi molesta sunt: non admittit ad se petentes facile: audit& loquitur paucissima, & malo tandem fine terminat cuncta: patientilsimum etiam quemque fatigat & offendit, & omnia ab eo pessum eunt negotia: inimicitiarum inter suum principem &subiectos, est ceu quaedam seges,& materia perpetua. In quem eunde errorem seu vicium incurrit arrogans & superbus, qui omnes ad consiliarij munus prorsus inutiles habentur. Quintumdecimum se ultimum, quod idoneum testatum faciat consiliarium, est adiumentum, ut iit fortisi, & ista quidem non est corporis ipsusti titudo , propter quam nonnulli heroes appellantur, quasi plus quam ipsi homines. Nam haec corporalis etiam inter baiulos, vel corpulones.reperitur; qui vitam suam pro quatuor regalibus ar genteis venalem non inuiti exponunt.Sed nimirum illa,de qua mi, hi institutus est sermo, ion nisi in studiosissimis est veritatis forti t do &qui manibus pedibusq; semper illam tuentur, nec ullum vel minimum hac in parteres pectum retinet persenarum. Qua defendenda pro nihilo ducunt ea, quae alii maximope cadmirantum vi--liis In . delicet,
224쪽
DE, CONCIL. ΕΤt CONSI L. CAP. II. 22 delicet, habere familiaritatem cum principe, aut secus laetari: vel non eius patrocinio & paupertatem aut diuitias consequi: habere
dominatum vel subiectionem : laborem aut requiem : vitam vel mortem, & tam cum prospera, quam cum aduersa fortuna colluctari,unaque & altera aeque esse contentum. Nulla autem in aulis
domibus ue principum pestis est capitalior, quam quod rarissitimus cultus. & studium Jn hominibus est veritatis. Quam ut alnquando in apertum proferri necesse sit, adornatur nihilominus blandiciis & lenocinio verborum;sic ut difficillimh dignosci queat
ab ea, quae omnium odiosissima nocentissimaque est falsitate. Uc-rε & acute quidam dixit Philosophus: Unam tantum rem principibus cognitam esse,ut videlicet,bene equo insideant,reliqua non admodum esse perspecta. Etenim clim nesciat assentari equus, ει ne ullo respectu personarum aeque excutit regem, ac quemlibet alium inferiorem. Quo ipso innuebat assentatorem, & quam parum principes delectarentur veritate. Quocirca consiliarius foriatis, non solam vera ipse principi loquetur, sed amouebit etiam eos qui ipsius iudicium assentatione, atque mendacio adulterant. In quocunq; tandem statu fortunae, & tam bonorum oppidorum& regionum, quam etiam coniugum & liberorum amissione, ipsius etiam famae,& aliarum rerum iactura,est fortis & pene im mobilis,non turbatur: est sui ipsius & rationis dominus, &propterea potest statim praecurrere & prouidere rebus, quae ad sui principis spectant dignitatem. Audire,loqui,respondere,praecipere,animare, erigere, tam principem ipsum, quam & eius populu potest sine
retardatione. Iam & illud perspicuum est,quod talis nona ratione, non a fide, non a sui principis amouebitur amore, auro , amicitia, prece, vel precio, nec ulla vi, aut aliqua re, quae in hac naturae nostrae reperitur mortalitate. Quod quidem adiumentum sic cognoscet princeps in consiliario. Vir fortis cultor est & amator veritatis: hostis vero assentationis,non optime omnium illi constat cum Iocosis, non variatur conditione, odio magno habet susurrones,
non ridet, libere loquitur, non est superstitiosus, dicta ipsius habent pondus: peraeque principi ac cuipiam alteri suam aperit sententiam, nec scit vel tantillum dissimulare. Interim ab amicis hypocritarum & assentatorum, & qui occultant veritatem, caueant sibi principes, caueant a consiliario qui se dedit pecuniae, non modo suae libertatis, sed & alienat is aget venditorem: caueant a consiliario qui bonorum coniugum, aut liberorum interitum ad
lachrymas usq; prosequitur. Lamentatur,qui seipsum conficit, &Ff magnitudine
225쪽
CHRIsaeo PRORL VARs Eurori Atlmagnitudine doloris agitur aliquando in furorem. Nam eiusnio di no est sortis,sed potius estaminatus & prorsus ineptus, qui consilio adhibeatur. Atq; hic quidem finiunt adiumenta quindeclin, quae bonum & idoneum testatum faciunt consiliarium, si animum eius intueamur. Qua ipsa in re diligens fiat inquistio, ut omnia baptus appareat is,qui aggregari concilio debeat, & interim quia Liumenta omnia quindecim habuerit aptissimus censeatur.Qui ve ro plus vel minus, eodem modo plus vel minus aptus omnino erit habendus. Illud autem certo certius futurum est, in quem supra dicta adiumenta concurrent uniuersa, illum omnino rerum in te ligentia assequendarum fore capacissimum, & rursus ab omnibus intelligendum ; is haud dubio etiam sequetur bonum, & fugiet malum, &in omnibus tam consilijs quam actionibus suis, retin bit firmitatem. Nam eundem oportebit esse prudentem, bonum& sortem : bonus autem non fallit, & prudens non fallitur, sortis vero peruincit omnes difficultates. Idem ille amatur a populo, propter liberalitatem, beneficentiam, affabilitatem &concepi de eo bonam existimationem. Hic habet in omnibus quae dicit, &fidem facit: nam illis quidem nos nostraq; credimus omnia, quos ea quae tractant probe intelligere intuemur, & quos moderate Miuste imperare non ignoramus. Hic orbis totius iudicio omni praecarteris honore est dignissimus. Nam res plane diuina & admirabulis est ingenium, quod tot diuersarum artium &scientiarum sit capax. Hic harum in vita rerum contemptor est, & nihili ducit ea, quae alij tantopere admirantur, &in eo felicitatem suam omnem reponunt. Sic ut talis, quiscunque tandem fuerit, vere sit nobilis& honoratus, sit illustrissimus, sit excellentissimus, & sit adeo serenissimus, ut cum quibuscunque tandem orbis terrae principibus possit conserti.
quisq; pro se, qualis quantusi sit, &quan-
tum ac eo valeat ac quaecunq; tandem alia res duobus maxime experientia & coniectura perus stigaturi Illa quidem maior certiorque est, atqde adeo etiam magis necessaria;quamobrem & principem occupare debet locum. Coniectura ducis
226쪽
DE CoatCi L. ET CONSI L. CAP. III. ar
instar & argumenti est, quae ut vel nonnunquam fallat , saepiusta men elucet ipsa,& confirmatur veritate,quo etiam contemnenda, S abijcienda est minus: quanquam non ut peraeque certa, secundarium locum obtineat, & ipsa experientiam proxime comitetur.
Iuxta autem hanc institutionem, ut quo pacto idoneus eligendus sit consiliarius planum fiat. Primum quidem cognitum esse volo ab experientia, quae in dictis factisq; consistit uniuscuiusque: quae quoniam ab animo proficiscuntur duo, & sine eo nec possunt, nec oebent deprehendi ; propterea haec ipsius animi appellaui adiumenta, quae quindecim his praesidijs ut apparet continentur. Sequitur iam porro coniectura, quae per quaedam externa idoneum consiliarium reddit testatum, quae est pars altera nostri de consilia ario instituti sermonis, in quo ipso multum esse me, aut oratione non expedit divagari. Quantum videlicet ipsius adiumenta valeant corporis, & unde, & quomodo oriantur, & alias, quae ultro cutroque moueri possunt duceptationes, silentio praetereo: sufficietque scire, quod,quomodo prata, si sunt vel secus sertilia, equum bonum vel malum cognoscas: sic esse & notas quasdam hominibus ingenitas, & in ipsorum apparere corporibus,quae plus vel minus idoneos, si vel adeo animum ipsum spectes, testificantur consiliarios. Qua de re verbis non utemur pluribus,sed ad ipsas notas,
seu adiumenta corporis in consiliario demonstranda veniemus. Primum adiumentum corporis, quod idoneum monstrat esse consiliarium,est, ut non minus quam triginta annos habeat,& non excedat sexaginta: nam intra triginta annos intellectus non usque 'uaque est tranquillus: experientia vero est modica, arrogantia nimia, ardor grauis, cogitationes elatae, infirmitas naturae multi- plex, neq; eam,quam par est retinere licet grauitate,cui nec populus satis fidit, neq; sine murmuratione eaprosequi permittit. Cum
autem aetatis annum sexagesimum fuerit praetervectus,amittit m
moriam, vacillat intellectus ipsius, experientiam in obstinationem vertit, vigore animi perdit, & elabi patitur sibi occasiones opportunas, corpora denique necessario enervantur senum, itinera non
amplius facere possunt, & quasi quaedam perpetua aulae reddu
tur impedimenta. Quanquam interim non inficior omnes regulas, suas habere exceptiones, & infra trigesimum, atq; etiam post sexagesimum aetatis annum, idoneos nonnullos huic muneri reperiri, paucos tamen illos, & tempore admodum rariore. Et ego de eo, quod magis certum & obseruatum est loquor; quo magis intra triaginta & sexaginta aetatis annos, consiliarios eligi iudico oportere,
227쪽
rra CHRIsTO PRORI VARS EVIGII utpote qui si sorte aliud quid non intercesserit totis triginta itanis suam nauare operam poterunt Reipub. qui sicuti inter viride& sterile sunt medij ; ita & animum magis habent temperatum, Asunt magis graues: pollent usu & experientia rerum,ualent mem ria, praestant vivacitate, natura ipsa eos corrobora te, recto gat
dent iudicio, non laborant peraeque perturbationibus animi , nutuntur ratione & consilio, imbecillitas non admodum est eis no cens, tuentur semper cum dignitate grauitatem, ire & redire non incommode queunt, obseruat eos populus, &fidem ipsis habet quam merito debet. Ac postremb non alterius artatis suos eliget princeps consiliarios, ut ij qui infra hanc aetatem sunt, dent literis in gymnasse operam, peregrinentur,exterorum mores,& urbes videant , linguas discant, sequantur militiam & aulas, & omnia illa assequi conentur,quae ego in hoc secundo capitulo comprehendi. Qui verb aetatis suae sexagesimum superqenerint annum , domum redeant,quieti se dent,suas exonerent conscientias,& discant tempestiue mori. Quibus princeps, quod aliquando olim Romani suis emeritis dabant, largiatur, ut videlicet honores, dignitates, o excellentiora priuilegia, & annuos reditus, pro uniuscuiusq; me ritis atq; virtute. Iucundum adiumentum, quod quoad corpus
idoneum monstret coliti arium q--t complexio est ; nam certa quaedam temperamenta habentur, suae natura
ptos quosdam & illustres faciunt: & exaduersus ineptos & obscuros alios, qui ut etiam diu noctuque in eo quod illis ingenitum est; emendando perpetuo elaborent, vix proficiunt aliquid aliquando. Illi veropriores exigua arte & diligentia nixi, quod volant Gsequuntur: & in horas redduntur aptiores. Ac proinde bonum consiliarium sanguineum aut colericum, neque altedus comple- ionis arbitrbr esse portere. Nam ut erumque fit, istius & non sterius commixtionis, sun tingeniosi: & habent praeterea memoriae satis, deque rebus recte&scienter verba faciunt: clarum habent iudicium, sunt iusti & benigni, assabiles, candidi, magnifici,
benefici, & magnanimi, natura sortes, corpore agiles, & vel minimum valetudinaiij. Modus tales non est difficilis cognostendi, praesertim cum principi non desint medici,quorum vel hac in paste consilio utatur.Videat autem inprimis,ne consilio suo phlegma. ticum aut melancholicum adhibeat. Nam ad omne genus guber- . nationis eiusmodi ipsa natura sunt inepti,praesertim si munere consiliariorum persungantur. Etenim melancholicus,vi est satura siccus & frigidus, terrestris est, hoc est eiusdem quae & terra complexionis:
228쪽
DE CONCIῖ. ET CONSI L. CAP. III. ar'
nonis: itaque humisemper repit, & vix 1 terra eleuatur: est in rosus, tristis, sordidus, vanus, expers, & quasi hostis illustrium cogitationum, malitiosus, & celiquodam veneno vas plenum, est superstitiosus ; sic ut huius complexionis homines, religionem suis somnijs, dcociosis quaestionibus corruperint. Hic idem aliqua ex parte est & suspitiosus: & quo magis se nescit, eo minus habet intellectus:ipsa est inuidia,statim excandescit,& manus temere coserit, perpetuoque iurgatur, ac denique infinitis contumelijs, & iaciendis in alios malevictis est iniurius. quamplurimis. Quid multa Θ melancholici Saturno sunt subiecti. Mira autem est res, quantopere philosophi omnes laturninos auersentur; sic ut certii habeatur, olonium Thianeum Ephesi melancholicu quendam inuenisse, qui sua a praesentia urbem totam corruperat, unde postea pestilentiae lues grauissima est sequuta. Phlegmaticus porro est turpis, tardus, simplex, ignarus, neque ullain eo reperitur vi tus , sed omnes sunt minores quai vel mediocres. Tertium adiumentum, quod consiliari, ostendat virtutem quoad corpus, ipsa corporis est habitudo,qus omnium optima,si mediocris fuerit sem
per habetur; nam hac in parte extrema omnino sunt vitiosa, & adimunt,quae eius est anima,consiliario autoritatemJrocerae namq; admodum staturae aliquem omnes astrologi non bene esse compactum tem & sic demum raro esse assirmant sapientem: - praesertim si fuerit debilis, & colli paulo altioris, quo etiam minus verentur parum idoneum,& prouidum ipsum appellare.Vnde comuni eorum sermone tritum,natum est prouerbium: subtilem &longum plerumque esse stupidum.. In paruo vero non peraeque tot vitia gubernationi infesta,quam in longo licuit obseruasse,eo duntaxat excepto, quod parui soleant esse iracundi, arrogantes, &vulgus eos ridet,neque unquam magnopere aestimat & admiratur
Quae quidem natura ingenita nullo pacto excusari queunt, adeo ut principinecessarium fuerit,quoad eius fieri maxime potest curare, ne in consiliario contraria bonae reperiatur habitudo ; etenim risu publico postea facta exagitatur. Cum autem nimis pingues quasi dolium ,. aut subtilis ut congrus insolatus, qui in quadragesima comeditur spectantur, ut alia incommoda, quae ex humore, aut pingui, aut tenuleis obueniunt, praeteream: qui quidem humor plane ad gubernationem reddit eos ineptissimos: quorum vitandorum causa, corpore & statura mediocri expediet consiliarios e
legisse. Quartum adiumentum, quod idoneum quoad quidem corpus, monstret consiliarium ingenita es proportio
229쪽
no CHRISTOPHORI VARsEVICII qua unum alteri membrum responde ut nec demi nem addi posisHiquid videatur. Etenim, ubi in aliquo horum peccatum depre-.hendas; magnum argumentum est & animi ipsius vitiosi, ει ossenduntur hauci dubie spectatores. Proportio vero in omnibus co
poris partibus, est quidam ordo non magis mirabilis, quθm & delectabilis: cum videlicet neque minus neque maius est caput, quam reliquum corpus requirat. Quod idem & de alijs membris statuemus: ne una manus sit longior,contractior altera,humerus hic ele-.uatus, ille depressus, & alia generis eiusdem. Integritas quoque partium est pernecessaria. Luscum, gibbosum, aut sine pede, manu, brachiouE nasci aliquem, monstrosum est: & aut superfluitas, aut desectus materiae est causa. Et talis omnium fere physicorun rest opinio, praesertim Galeni & Hippocratis, cunctos ad eum modum generatos nisi sores successu temporis aliunde id euenerit habere infinita, quibus tam in intellectu, quam in vita & moribus impediuntur. Et dicunt Aristotelem crebris illud usurpasse sermonibus: Libera me Deus a natura fgnato. Quibus de causis omni bus, inprimis autem ne homines eos refugiant&auersentur, in ea prorsus sum sententia. Eos qui horum vitiorum aliquo laboraue rint, in reliquorum consiliariorum numeru non esse assciscendos. Quintum & postremum quoad corpus eius, qui consiliarium age
re debet, est adiumentum, ut pulchra & venusta sit facie , propte ea quod ijs, qui hoc naturae habent beneficium, honor prae alii
desertur, &summopere diliguntur: & nescio quomodo prae caete- ris multum in vulgus habent authoritatis. Ideo consiliarius mediocre& rotundum, neque cacuminis instar habere debet caput faciem quidem longiorem quam rotundam potius, non paruam
neq; minus etiam carnosam: frontem eleuatam, aut mediocrem, non paruam aut tristem: oculos porro mediocres, vivos & tras quillos, non omnium maximos, neq; etiam admodum paruos, aut
turbidos,non sine grauitate: nares longiores & delicatas,non breues, neque crassas, neque depressas: labia mediocriter crassa, non minus subtilia, neque etiam crassa, neque pendentia: & sit deniq; venustus ad insinuandum se, hominum beneuolentiae accomm datus. Atque hic quidem finem adiumentorum faciam, quae consiliarium corporis ipsius ratione aptum declarant. Interim autem
meam hanc diligentia, quod minuta etiam ista de adiumentisco siliarsi adeo tractauerim, reprehensuros esse quosdam non dubit bo. Uerlim ego istis haud ita dubitanter vicissim respondebo, qui aliquid bene tractare & discutere cupia per omnia ema
230쪽
DE CONCILio ET CONSI L. CAP. III. anne & cogitatione nulla penitus prρtermissare divagari oportere,&magis aliquando ista, quae minuta, videntur esse obseruanda; climsine illis, nec possint neque debeant vlla ratione stare maiora. Uidemus, clim ad domus alicuius venitur emptionem, quanta viamur diligentia, non soldmiundamenta δέ parietes, sed ipsa etiam stabula,& illa loca,quae honeste dici non possunt,solertissime scrutamur,&pervestigamus. Quanto Vero magis acutὸ in eum introspicere par fuerit, qui regna & prouincias gubernabit, empturi e , quum pro decem,quinquaginta, centum,Vel ducentis aureis,quid non faciamus P iubam, buccam, Ossa, Oculos, aures, pedes, crura, pilos, formam, & id genus alia, acute rimamur uniuersa, iubemus ut currat, ut gradum sistat, ut redeat,Vt in gyrum vertatur,& ut lento inambulet, quomodo denique vel bibit, vel comedit, inquirimus diligenter. Princeps ipse,ut dentes equi videat,vel suas in eius buccam manus ingerit aliquando. At nobis quid minutam in eo cognoscerido videatur,quem nostris praeficiamus facultatibus, cui honorem vitamq; nostram concredamus ,& qui curam gerere debeat totius nostri principatus. H
Uar tantum sunt res quod secundi capituli principio superius est dictum in quae in consiliario poti
simum spectantur deligendo. Una est,uere dignum& tanto muneri esse idoneum, quae ipsa in praecedentibus capitibus duobus satis superque est explicata,rita & prudens:de qua nunc loquar,electio est altera, quae non nisi penes ipsum consistit principem . ut nimirum intelligat, quo, quando, quomodo, quis egeat,& sibi suisque comsulat , consiliatio. Neque enim mihi est dubium, consiliarij eIectionem tanti ponderis & momenti esse rem, pro se quenque principem cogitare oportere, ut ex una quidem parte,hodos,& commo da ipsius consistant in eo omnia: ex altera vituperium & interitus tam eius, quam populi consequatur. At ut breuiter multa complectar, alijs quae in hanc sententiam dicipossitnt pluribus praeteritis, vulgo videmus primum & praecipuum iudi tum de principibus de eorum virtutibus a consiliariis proficisci, qui si idonei & sapientes luerint, naud dubi de princeps ipIebaiatur Iapientisiimus. Hic