Commentarii Collegii Conimbricensis Societatis Iesu. In quatuor libros de coelo Aristotelis Stagiritae ..

발행: 1594년

분량: 557페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

301쪽

vi queat anima omnes illas sunctiones pariter obire, nequeat vero una intelligentia omnes coelestes motus administrare.

Preo explicatione secundi, haud ignorandum est duplicem ,.- ,

esse renitentiam corporis ad motum : unam quae fit interuentu

alicuius qualitatis in contrariam partem impellentis ti quo pacto ignis per impulsum ab ipsius leuitate ortum obsistit ei, , quoia deorsum truditur. Alteram, quae tantum consistit in imploro is is xi ne quadam , quia scilicet eiusmodi corpus pro sua magnitu-

iis. .: dine requirit maiorem impulsum , ut moueatur. Atque hoc mo- Rsimniis do diceretur orbis Lunae reniti homini, verbi gratia, conanti '' ipsum mouere, de totus mundus coelestis uni intelligentiae , si

omnes eius motus perte exequi tentaret: non sat agantur tamen m)fῶ.9M. mouendo mentes rotatrices c testium sphaerarum,quia sunt cor- motorem.

. poris expertes : lassitudo autem, quae nihil est aliud, quam deficientia virtutis mouentis prouenit ex resolutione membrorum,& spirituum, quorum ministerio exercetur motus.

H i s consentanea sunt quae scripsit D. Thomas in Disputatis, quaestione de Spiritualibus creaturis , arti c. 6. ad octauum, licet altioris ordinis virtus in se,ac respectu sui superioris finita sit;esse tamen infinitam respectu inseriorum , ut vim Solis comparatam ad res, quae gignuntur, de intereunt; in quibus promouendis nunquam fatisceret, de si illae in infinitum te pus duraturae essent: sicque virtutem intelligentiarum coelos mouentium infinitam 1M,1 esse comparatione motus corporum,& ideo in eo obeundo nun- eιν λιβρο quam fatigari. vigoris sint. C A P. VI. Text.11. Ost ' hac motum Usius unisermem, O non dissonmen esse, demonestinemus oportet: atque hoc dico de primo coelo, de lationeque prima. In his enim, qua sunt Ab Ero,plures lationes in vn.tmiam conuenere. b Nam si di formiter mouebitur, patet intentionem lationis,statum remissisnemquestre. Omnis enim di formis latio, remisonem, intensionem, ac statum habet: status autem est, aut unde mobile 'rtur iiit ibi quo strtur, aut in medio. Ullutis,tan hisce quidem, qua naturasti untur,

in eo ad quod mouentur. In his autem , quae praeter naturam struntur, in eo unde mouentur. Hisce vero, quae pro ciuntur, in medio: at conuersionis, neque unde, neque quo, neque medium est. deque enim ipsius principium, neque sinis, neque medium est silute: nam ct tempore est pite

na, cr longitudine coacti, nec fangetur. Quaresi, lationis coelistatim non est, nerue difformitas erit.

Dissor

Probat institutu nonnullis rationibus,quarum prima haec est. In Va istares aequabilis. siue irrcgu- motuum D laris motus habet di- aquatium. minutionem velocita tis, incrementum , Scstatu, id est, summam persectionem : status autem, vel est in principio,ut cum lapis sum sum proiicitur. clui initio motus summam obtinet velocitatem, aut in fine, vicu idem lapis naturali impetu deorsum tendit aut in

medio,ut cum anim

lia progrediuntur. At motus. It clim & ci eutatis sit, & aeternus, principio fine, ae medio caret.No igitur in eo status datur, proindeque

302쪽

aduerte non in quovis muria inequabili cernities illas dii serentias, sed , quod minimum, duas. nempe summam velocitatem decre

mentum.

Proe eas omne .cte. Secunda ratio itali bet: Omnis inaequabilitas motuum Oritur, vel a mouente. ii non semper ide sit, scd alia nunc, alia potica virtute moueat: vel a mobili, si non semper codem pacto at sectu sit. nec motoris impetum rari modo excipiat: . vel ab utroque,s utruque mittatione subces: atqui nihil horum potest accidere in tui caelesti cum coetu ipsum incorrui':ibile si &ingenitum. similiterque

immo Sc multo potic-ri iure , eius motor, zrgo,&c. i Emimi si t. Tertio idem coniirmat Luneria modum. si ii si esset aequabilis c convcrsio et u tota punitus varretatem sui liet, ali- quando tardior fore, ait quado celerior, aut eius paries, sed neutrui Oium cocedi potest: er o coeli conuerso

hi omnino aequabilitaproba

303쪽

Trinitas enim ob remissione intepionemve feri Probatur minor. Nam Textiss. Acr. f Praeterea si omne, uou mouetur, ab aliquo moueatur Uformitas motionis aut ob id, quod mohes, aut ob id quod mouetur, aut ob virenui fat

ne se est. si id, uod mouet, non eis eviri

Vi μου moueat, est si id quod moueturaturetur, necide permaneat, ctsi viri que mutetur: nihil prohibes id, quod mouetur, di formi motu cieri. 2 hil autem horia circa conse euenire potest. Id enim, quod mouetur 2 primum, Osimplex, ct ingen rabile, atque incorruptibile, c omnino immutπ-bile demonstratum es esse. Id etiam,quod meues, longe magis tale esse, consentaveum est rationi.

Frimi namque primum, simplicis simplex, cr

incorruptibilis, ingenerabilisve incore tibile. generabileve motivum est. Cum igitur id , quod mouetur, non mutetur , cst si est corpus: nec id, To 37, quod mouet, mutari potest corpore vacans. Quare

imp sibile est lationem esse disse em. 4 Etenim si siti di semis, aut ipsa tota mutatur,2 interdum

celerior, interdum tardior sit: aut ipsius partes. Paret igitur partes deformes non esse: iam enim

distantia stellarum in tempore infinito sui ser ,si

alia tardius, alia celerius moueretur, at nulla in

distanti s aliter habere videtur. At neque tota mutari potest: remissio namque cuiusque ob imbe- .cissitatem fieri silet. imber istas vero res est prostam praeter naturam. Etenim Omnes imberi Γα-tes, quae in animalibus insim praeter naturam esse videntur ut pectus cst decremetum: tota namque fri se constitutis animalium ex talibus constat, qua proprys disserunt locis , nulla enim partium est βο in loco. Si igitur in hisce , quae prima sunt, non eji id, quod praeter naturam inest plicia namque seunt, est non mixta, est us in locis sunt, nihil prorsus ad contrarium ipsis neque profecto imbecillitas erit in ipsis. Huare nec remissis . neque intensio ' nam si intentio fuerit, ct

Text. 3. remissio etiam erit. ς Praeterea cancellos egrediatur rationis, id quod mouet viribus carere rempore infinito, cr rursu alio tepore infinito vires habere. Nihil enim retore infinito praeter natura esset idem , ct imbecillitas res est, ut patet praeter naturam,nec aequali in tempore praeter natura est c-cundum natura est, nec omnino potes etc imbecilti.

tem. Quare cum imbecillitas praeter naturam sit, aliquid sempiternum cis et ter uaru Con. Com. Lb.de Coelo. Nn praeter quod ad paries atri nee , si in eis vlla esset varietas, se ellae,quae in

octauo orbe viliantur, non scin pra eandem inter se distantia te uaret, quod experientiae repugnat. Deinde quod nec totam sphς- Iam mutari,S aliquando segnius moueri cotingat, inde constat. quia talis remisso si claretur, utique ab imbecillitate proueniret, ut in animantibus videre est, quorum imbecillitas contra natu ra accidit,ac licet pro ximὰ obueniat ex dispendio spirituum, qui

motus aclministri suti tamen saltem remotὁ oritur ex dissidio ele- metorum quibusco stant Nam etsi eleme- Vnde in anita in mistis non sint matιbm -- ctu , sed virtute, eo becillit/M. modo, quo sunt, cum non sint in eis, ut inpiopria& nativa sede, mutuo ire ter se tugnat te periem , dissoluat, unde facultatis mouetis infirmitas existit. Corpus autem cclesie est alterius naturae ab elemaentis diuerset, nec componitur ex aliquibus in eo suas extra propriam sedem contentis. Quare non est cur putemus coetu obpr dictam causam di Dpari celeritate aliquan

te motus coelestis non posse infinito tempore augeri de infinito diminui, quia talis auctio& intelio propter vim roburq; moto iis fieret, remissio vero propter Imbeelz

eiusdem linbecillita- acet it pra-

304쪽

praeter naturam, quod repugnat, siquidem ea uae ii

II. LIB. ARIS TOT DE COELO.

quae iunt secundu naturam,semper sunt,uel maiori ex parte : quae vero praeter naturam. in paucioribus. x It wrὸ nsue.Ost dit nee posse fieri, ut intelio & remissio cuiusque motus inaequabilis.deficit ipso terinino motus . alioqui esset motus infinitus , de indeterminatus e nec certos terminos, inter quos versetur. vendicarettatum quia eclum habet praelixum tempus, quo in orbe voluitur . ita ut in minori elaculum e5ficere ne-

AE S T I O LQua ex caussa proueniat disparitas celeritatis in

motibus corporum ni blunarium.

Explicatio controuersiae in motu eorum, Irae contra naturam feruntur, se in motu animantium.

N τε Qv AM de aequabilitate & ordine motuum coelestium disputemus , pertractanda occurrit haec quaestio, quam Aristoteles proximo: sexto cap.te t. 3 s. attigit. Compertum quidem est, quaecumque externa vi contra naturam agitantur, principio oc-lerius moueri; animalia in medio, corpora grauia &leuia cum suopte impetu naturalia loca petunt, perpetud maiorem impe tum, & celeritatem acquirere. Nam etsi de hoe ultimo dubitarit

Simpli

305쪽

C 4 P. VI. EXPLANA

S vero motus remittatur, in ito in tempore romiscatur necesse est. GAt vera neque feri potesissemper intenda μ' out rursu remittatur: erit enim infinitus, indeterminatust i e motus: O ne autem ex quopiam esse dicimus,desinit --. Text. 33. Praeterea hoc idem emerget, si quissi sumpsi rit tempus quoddam minimum esse in minore, quo coelum moueri non Potest. Ut enim neque ambulare quispiam , neque pulsare citharam quouis in tempore potest ,sed uniuscuiusique actionis desinitum est minimum tempus in non exuperando: su nec caelum moueri quovis in tempore potest. Si igitur hoc verum est ion erit sane lationis semper intensio. Duodsi non erit intensio, neque remisso erit : similiter enim ambo erunt .inc alterum, si eadem celeritate aut maiore intenditur, atque tem-Tς pore insinito. S Restat igitur dicere motui celeriatatem vicissim, ac tarditatem inesse. Hoc autem

rationepenitus vacat,2sigmenta est iis: in=peror rationi magis consentaneum est, nos id ipsum ita sit, non latere. Ea namque, qua iuxta seponuntur, facilius sane sensu percipiuntur. VnD cum igitur caelum e se ct hoc ingenerabile aspiternum est uniformi semper motu cieri, per ea, qua iam diximus,satispatuit.

3c arbulatio, aliaeti, eiusmodi actiones , quae tempore fisit, non pollum q rantumlibet exiguo rumpore persei . sed durationem suam, moiamque exigunt , quo fit ut ipsa quoq; velocitas Eon

infinitum abire non valeat certisque limitibus ei: in seripta sit. t Resti. . t Tania Contraria

quod fieri non pos- isera sensist. vi motus coelestis tamaris a quadam vicissitudinet reui. nunc intendatur, nunc remittatur, ut aliqua-do eelerior sit,aliqua-do tardior, ex eo concludit, quia nulla huiusce vicissitudinis ratio asserri potest, tum etiam quia si ita esset, non posset latere, aut non percipi sensu:prq- sertim eum contrari atque dissimilia iuxta posita iacilius appa

reant.

phrasii dim 'flam propter P0 Pa culationε. Simplicius i. lib. huius operis ad text. 88. non est tamen cur in Negari non dubium vocetur, cum id experientia compertum sit; traditumq; l P g -- ab Aristotele s. lib. Physic. cap. 6. text. 6 I. & lib. 8. cap.9. tex. 76. L

& hoc in lib. loco cit. Quod etiam Straton Lampsacenus Theo .iariis, thrasti auditor in suo libro de motu, duobus indiciis compro- N. abat, reserente Simplicio ad text. 6 i. libri s. Phy sicorum. Pri Primum m-mum indicium erat, quia clim aqua e tegulis cadit, primo fuit continua, deinde progrediente motu partes in seriores, quae iam longius perrexere, rupta continuitate, a superioribus diuelluntur 1, videlicet quia maiori iam conatu & celeritate descendunt. Alterum erat, quia saxum e turri deuolutum grauiorem actum Meundum iacit in sine spatij, quam in medio,vel principi . illud tamen hic micium. aduerte ea, quae cientur contra naturam concitatius serti non omnino in ipso motus principio, siue in parte immediata motori, sed prope illam quod tamen principium motus vocari solet)constat enim experimento sagittam aliquamd post initium mo- sagittapautus acriori impetu vehi, ac magis ferire ; similiterq; tormenta

306쪽

Hoc posito respondeamus . quae externa vi contra naturam impelluntur , ided in exordio motus celeratri agi: quia impulsus a proiectore eis impres Ius, cuius vi seruntur, maior atque intensior tunc est, deinde paulatim deficit & minuiciis, donec tandem

vanescat,& motus,quem eis bat cesset A Ni MANT E s verδ r quas Aristoteles cap. 6. text. 3 s. Vocat Iust Auis. proiecta,ed quod dum mouentur quasi membra proiiciunt ideb in tertia Fe. concitatius seruntur immedio, quia progressivus motus exerce. ρ Di tur pe spirituum,quorum non tanta copia initio motus in muc 'φ' culos de neruos e cordix ventriculo effusa est , quanta postea ν Miman membris assidua agitatione i alescentibus. Vetum quia huius- tibin m -- modi spiritus per poros, qui calore laxantur, foras euolant, comtu vim δε- sumunturque necesse est vim motricem , atque aded motum

Enodatio quaenionis quoad motum naturalem grauium se levium.

V o D attinet ad grauia & leuia,cur perpetuo serantur maiori impetu dum per se naturalia loca petunt, magna est varietas sententiarum , quas commemorant,

turn abj, tum Simplicius 8. Physic. ad text. 76. Nam P' , ιι Iamblichus, & syrianus opinati sunt rationem eius maioris ce--, teritatis esse minorem interiecti corporis repugnantiam , id est,

orianus. iccirco lapidem, verbi gratia, prope terram celerius moueri,quia Durandu . minus iam subest aeris a quo retardetur.Durandus in a.d. iqq. r. id non ad minorem aeris copiam , sed ad rearissiorem eius leui- . tatem refert: quia scilicet aer,quo terrae vicinior,eo obterrestrem - - admistionem minus leuis est , atque ita minori conatu sursunt nititur, minusque ponderi descendeti resistit. Harum opinionum neutra vera est: si enim ea tantum maioris celeritatis caussa foret, sequeretur cum duo pondera aequalia, vinum e maiori, alterum Eminori altitudine, descendunt , utrumque iuxta terram pari impetu ferri,quod experientiς repugnat. Consecutio probatur,quia aEPuttique ponderi aeque resistit. Aliorum t A L ii confugiunt ad sympathiam & cognationem inter lo-l cum & mobile, ut Themistius 8.l b. Physic. ad text. 76. ubi seribit: Naturales motus 'uantoplus ab initio separamur, eo citatiores, pia si euti σyrmiciore lue sunt: quia qua si uuam naturam mouentur, ouo propius antipathia accedunt ad calcem , eo iuu liora sunt cognatis . ibi salutaribis locis. Refellitur, At neque hi veritatem attingunt. In primis enim non reddunt i '' 'rationem, cur maiora pondera celerius descendat, quam minora,& quae seruntur e loco remotiori,quam quae e vicino. Ite quia ea, quae ex naturali sympathia alia corpora ad se vocant, ut magnes: ferrum,

307쪽

Nihil primo

vit in rem distantem. Sententia

Via quibus

serrum, non nisi interuentu alicuius attractoriae qualitatis id D. - --- praestant, cum non possint primo agere in remota: superuaca ''neum verδ est ponere in loco eiusmodi vim , praesertim cum locus non se habeat vi essiciens, sed potius ut finis respectu motus. Im ilia j. Tertio,quia quae trahuntur per eiusmodi virtutem aliunde trans. P00M. r. a. missam, quo maiora sunt, eo tardi sis aguntur, ut patet in serro, quod , magnete rapitur: & tamen videmus maiora pondera veta locius in locum suum tendere. ALEx ANDER apud Simplicium lib. i. huius operis, text. 88. asserit id ed motum prope locum naturalem celeriorem esse, quia -- - δε dum mobile extra illum mansit, imbutum fuit qualitatibus sibi alienis; & quae ipsi propriae erant, ac natiuae ex eiusmodi admi-

stione impurae, ac deteriores effectae sunt: cum autem repatriat, quanto ad locum naturae suae congruentem propius accedit, lato magis peregrinas affectiones exuit, & naturales recuperat; sicque . eius virtus motiva actuosior, potentiorque euadit. Haec etiam

sententia i vero abest. Nam s quis lapidem in locum praealtum Impetis

serar, eumque inde confestim dimittat,certe is vehementiori impetu ruet prope terram : clim tamen tam breui mora, neque peregrinas qualitates asciuerit, quas redeundo abiiciat, neque naturales amiserit, quas tunc re ea ret. Adde quod extraneae qualitates , ut calor comparatione lapidis, aliaeque eiusmodi non videntur hebetare facultatem motricem. Non enim lapis calidus

minori vi descendit, quam frigidus. Quare nec talium qualit tum abiectio praedictam facultatem magis enicacem, magisve

actuosam reddet. AvE N-R O E s 8.Physic.comm. 81. Buriaeus eodem lib. tex. 86. O nis LContarenus lib. i. de Elementis, Achillinus item lib. de Elementa reis, eriai tis, aliIque nonnulli putant huiusce euentus caussam esse aerem, γ' tum antecedentem, qui qud magis agitatur, eo rarior ac tenuior

fit, & facilius diuiditur; tum praecipue subsequentem, qui ne v cuum detur magno impetu concurrit ad occupandum locum a mobili relictum , ipsumque mobile promouet ulterius, ac propellit, tantd vehementiori impetu , quan id plures ipsius aeris partes ad id confluunt: & quia lapis quo longius abit a terminoa quo, eo maiorem copiam aeris commoti, ipsumque a tergo vigentis habet; id eb acriori nisu & velocitate perpetud deferri. H A N c sententiam ex eo quida refellere conantur,quia si illa maioris celeritatis causa seret, etiam in iis, quae contra naturam seruntur vim haberet; quod negat experientia,sed non recte disputant. Nam cum horu impulsus acceptus , proiectore violentus sit; necessarib paulatim evanescit, obnitente etiam illi grauitate, aut leuitate ipsius corporis. Quo fit, ut impetus, quo talia corpora seruntur, perpetud augeri nequeat. Potius ergo dicendum ideo eam opinionem non esse probandam : quia non videtur sussiciens causa maioris, ae maioris celeritatis in toto motu ille

aeris

308쪽

its IN II. LIB. ARIST. DE COELO.

aeris subsequentis confluxus, & praeeuntis attenuatio. Etenim quanquam negari non potest acrem a tergo urgentem in quem' maioris celeritatis causam prςcipue conserunt aliquanto promo- uere lapidem: non tamen idonea ratio affertur,cur lapis quo longius tendit, eo ipsum aer vehementius protrudat. Namque esto in

plures acris partes commotae uni, non Ideo omnes illae concur- .

recit ad impediendum vacuum: cum id saxis impediatur occupato , - - loco a vicinis. Adde quδd dum aer flatu ventoru ad latera detor- posuimus ιb. ruetur,& partes aeris,etia motu lapidis,agitatet non ad terga ip- 4. th - 'us lapidis, sed aliorsum , saltem magna ex parte, impelluntur,' ' - 'ε adhuc lapis celerilis descendit. Quare alia istius celeritatis causa

quaerenda est. istismi r Lo Noto Ri ergo disputatione omissa placet opinio eorum, πέμπω qui eius causam arbitrantur esse incrementum impulsus, quem grauitas dc leuitas cuiusque corporis ubi primum in propria lo- ca tendere incipiunt, naturali quadam emanatione ex se sunc auita, a dunt. Nam lapis V. G.ex insita, ubique naturali grauitate . quae M nuria, ei siue moueatur,sive quiescat perpetud inhaeret,elicii t an quam fmi'm' ex causa proxima aequivoca impulsum quendam similem ei, quem iaculator telo imprimit, quem impulsum vocant grauitatem accidentariam,quia aduenit lapidi,cum secundum naturam

mouetur,eoque finito cessat. Et hunc quidem impulsum, lapis Egrauitate profert successive,post illud instans,quo extrinsece incipit tendere in locum proprium .Et quan id longius sertur, tan-

to eundem noua graduum accessione magis intendit. Ita ut ei,sicuti quidam annotarunt, accommodari possit illud, quod de sa-ma Latinus poeta cecinit, Confirmatis ε Mobilitate viget vir acquirit eundo. in s Porro huius sententiae veritas confirmari potest tum ex caeterarum impugnatione: cum nulla alia verisimilior causa talis euen- -π.tus ab auctoribus tradita statum quia non obscure ei adistipulatur Aristoteles primo huius operis libro capite 8 text. 88.ubi ait, cum corpus graue deorsum vergit, accrescere illi tum grauitatem,tum pernicitatem:& in lib.de Quaestionibus mechanicis q. IV.ubi docet graue ipsa sui motione vim acquirere :&quo plus

mouetur,eo plus grauitatis alsumere. Muso dubia Q v AE R A T aliquis,si leuia in fine velocius seruntur, cur su- μων r. mus initio celerids ascendat ξ Respondemus causam esse,quia sumus habet multum exhalationis igneae, quae antequam ab eo separetur, ipsum deuehit: separata vero quali vehiculo destitutum relinquit, sicque necesse est sumum segnius moueri.

QVAES

309쪽

non eandem

feraci inten- sanem.

qua reuersa natabatur δε-

ordinati sint, an non.

Dissutatio in negativam partem quaestionis.

V o D coelestes motus non sint aequabiles videtur probari posse hunc in modum. Non cietur aequabili motu id, cuius partes eodem tempore inaequale spatium peragrant: sed ita se habent partes orbium coelestium : non igitur coelestes orbes aequali motu cientur. Probatur minor. Nam partes polis viciniores, minores circulos peragrant,quam aliae partes; & tamen omnes motu raptus eodem tempore circulos suos conficiunt. S E c v N n b,Impulsus, quem Angelus coelo imprimit, suapte natura evanescit, quemadmodum de s , qui nostratibus rebus imprimitur,vi iaculo , vel rotae. Igitur ne coelum interquiescat, oportebit eiusmodi impulsum assidue redintegrari. Haec autem redintegratio vel fit in instant vel in tempore,& successiuε; si in instanti, certe immediatὸ post illud minuetur impulsus , atque aded motus coeli remittetur,si in tempore & successive, aliquod ei incrementum accedet ex continua productione,scque motus celerior euadet. Non potest ergo coelum aequabiliter agi.D E I N D E,quod motus coelestes non sint ordinati probatur, quia non videtur congruere nobilissimorum corporum dispositioni,& ordini ut interdum lumine priuentur; quod Lunae accidit,quoties in terrae umbram incurrit. Vel, ut inimpositu unius astri alterum nobis occultetur, quod videmus Soli contingere, cum se illi directb ad nostrum aspectum Luna supponit. DEiNDE , quia constat ex diuinis litteris in libro Iosue capite decimo Solem diem integrum diuino imperio cursum inhibuisse,& libro quarto Regum capite zo. & Esaiae capite 3 3. eundem Solem, secundum lineas horologii Achaz I o. gradibus umbram reduxisse. Et Matthgi 27.Marci II. Luce 23. iii morte Christi His se obscuratum; quod euenisse accedente ad eum Luna, seque illi supponente praeter ordinarium eius cursum testatur D. Dionysius in episto ad Polycarpum. Quare cum necesse fuerit immutari tunc & peruerti astrorum omnium oppositiones , distantiam,& aspectus ad Solem,satendum erit ab eo tempore ordinem coelestium corporum intercidissie.

ARTI

310쪽

188 IN II. . LIB. ARIs T. DE COELO.

ARTICVLVS ILoncluditur pars af rmativa. N hac quaestione duo explicanda sunt. Alteium est,

num motus corporum coelestium sint uniformes A . . aequabiles. Alterum,an sint ordinati,deceterque com

positio Quod ad primum attinet, sciendum est posse

nos expendere vel aeo ualitatem spatii, quod a mobili eius-ve partibus decurritur,vel aequalitatem temporis, quod in tali spatio peragrando consumitur. Si igitur secundum priorem cons-derationem loquamur.Motus coelestis quoad partes ipsius coeli non est aequabilis : quandoquidem aequali tempore aliae partes minus,aliae maius spatium peragrant,ut primo superioris articuli argumento ostendebatur. Si autem sermo sit de motu coeli secundum posteriorem notionem, de qua potissimum Philosophi, & Astrologi loqui consueuerunt, dicendum erit esse illum prorsus uniformem de aequabilem. Nam siqua in eo varietas accideret, ita ut totus globus , vel eius partes nunc plus , nunc minus temporis in tanto aliquo spatio consumerent: utique id ex eo proueniret,quia remitterecur , vel intenderetur aliquando motus coeli,at quod non ita res habeat, inde constat, quia alioqui non pollent Astrologi certo praenuntiare quo anno, die, hora , quadrante futurae essent siderum coniunctiones, & Solis aut Lunae Eclypses quod tamen manifestae experientiae repugnat. Qv o D ad alteram controuersiae partem spectat, respondemus motus corporum coelestium mirifice ordinatos esse: ita ut

in tota spectabili natura nihil ad ordinem pulchrius, nihil ad pulchritu/inem ordinatius inueniri queat. Quod facile videbit quisquis ipsorum motuum inter se proportiones, siderumque &astrorum ortus, occasus , recursus, perpetuam ratamque legem

ab auctore naturae praescriptam absque ullo defectu seruantes considerarit. Quod Boetius hunc in modum cecinit libro . de consol. Philosoph. metro 6. Si vis celsi iura Tonantis Tura solers cemere mente, spice summi culmina coeli. Idie iusto foedere rerum, Veterem struantsidera pacem. Non Sol rutilo consium igne Gelidum Phoebes impedit axem: Nec quaesummo vertice mundi Flectitrapidos Ursa meanM. Nunqua occiduo lata prasin .

Caetera cernens ydera mergi Cupit Oceano tingere flamma Sempervicibin temporu aequuet e perferas nuntiat umbras Reddit diem lucifer almum. Sicaremos reficit cui DAlter mes amorsic astriferis Bel is discors exultat oris.

Lege etiam quae in eandem sententiam scripsi Tullius libro Lde Nat. Deor. ubi disputationem de coelestium sphaerarum motu Triodoratus

SEARCH

MENU NAVIGATION