장음표시 사용
441쪽
CAP. V. EXPLANATIO. ryh Et insiper contraria ipsis dicere sibi: sis ne- pyraminibus costitu-
- - q. . . tiae. Sicut enim in planis figurae, quae rectas habet lineas, in trian. gula diuidi itur, atque etia ex triangulis coi
fiatur l quia omia ui fi- Furarum , quae planae sunt , triangulum est maxime simplex ita in i olidis quaecumque ex rectarum figuracii elanis figuris constituit olent: c. aedem In py ramides dis loluuntur:ὶ& solidarum omnium figuraru maxime simplex atque propria pyramis eis quandoquidem ipsa etiam sphaera quamuis ex rectis non constet lineis, tamen ex odio pyramidibus . quae rotundas bales habeat, componi dieitur. Sane OPUr
cesse est. Impossibile enim elementa sint indiu
dua, aerem aquam,terram magnιtudine Parui ta-
te i di ferre. Est enim impossibile ex si mutuo ge
nerari corpora nanque et angregetur m per deficient. At Hoc pacto terram, aquam, cr aerem vici im ex D steri dicunt. Fraeterea, neque horum sintentia infinita ipsa elementa fieri videbuntur, si corpora quidem figuris disserunt, figurae
vero omnes ex Lyramidibus constat rectarum quidem linearum, ex hisce,quae sunt, rectarum linearum.lpharia autem, ex partatas of lo. Sint Enim alia
qua principia figurarum nec se est. 2ware Desit
unum ,siue duo ,siae plura, oe simplicia corpora multitudinem tantam sibibunt. Praeterea sicuiusque quidem corporis motus est proprius quidam, simplici . corporis motus est simplex fmplices autem motus infiniti non simi , propterea quod neque simplices lationes plures, quam duae sunt: que loca sunt infinita, neque hoc pacto sue ipsa elementa infinita eruula.
tet esse aliqua figurarum principia,quia aliae simplices, aliae compositae sunt: simplices autem ci positaria principia esse conuenit. siue ergo unum sit figurat si principiti, siue duo, siue plura, totide erunt numero elemeta, si v prima corpora, non aute infinita. Prater ea si tu Must. Ex finitudine motuum, & loco tum, luet clementis con-uemuiu , colligit heri non posti , quin illa certo numero definita sint. Nam si Finiti motis unicuique corpori suus motus comperit , simplici simplex:& simplices motus simia sides certo comprehenduntur numero, quia latio omnis aut est circularis , aut re- et Dorum. dia:& recta vel est a medio, vel ad medium. Si item loca, quae hisce motibus petuntur, determ inata sunt: utique Elementa infinita elle non poterunt. pacta sit, Sc ad subeundas rerum procrean darum formas parum idonea. Legelii placet quae de ii ac re scripsi muι i. Physic. cap. 7. q.
'iam ' clutem ita esse necesse est, conm
derare restat, utrum plura sint in unum. Quidam enim unum Dium esse ponunt: e horum aby aquam, alit aerem ali ignem, alij h aqua quidem sabtilis, aere et ero uensius: iuod quide coelos uniuersos, cum sit infinitum, inquisui cotinere. Qui igitur hoc unum aquam , aut aerem faciunt, aut aqua quidem subtilius, .iere vero desius, deinde ex hoc Vraritate densitates caetera generant,j xima det Milesiis,mu- derisne ignorat aliquid aliud elemeto facere prius . tata sorsitan priori sen
Genera iunxia, medium quid inter acrem & aquam finxit, quod esset minus tenue, quam aer, minus crassum,qua aqua. 3c omni- cui corpus bus corporibus quae mundi ambitu cocinentur, comunem mateIta exhiberet. inter duo e- Raritate densitates Qui mediii corpus inter aere & aqui costituunt, iidem lamenta me-pet densitatem x rarita: e. tanqua per prima generationis, principia res omnes diu finxere.. g g x generant. Aqua quidem sultiatim. Quidam unu fhatuerunt clementum aquatuor vulgatis diuertari,c quillus Ana- Anaximam
442쪽
io IN III. LIB. ARISTO T. DE COELO.
Peccare inquit, quod ponit aliquid elemeto prius. Cum dicant res ita per copositionem cx elementis estici, &m elementa distolui, ut rarunt de densumtiquam ali luid rebus genitis intrinsecum generationem ipsam
' uare ii l. quod es. Sisiperiores i/hiloloplititi constituendis clementisad subtilitatem solummodo respiciat, id quod subtilius et ,
natura prius facient, eidemque clemeti na tuta concedet. Quarecu ita se liabeat ignis, hune rota elementum ab iis erici oportebit. ς Nitti autem refeνα Nihil referre ait,quod medium videatur ad elemeti ratione valde aptum: rc enim eraquodlibet e quatuor elemetis multo est ad id accomodatius, cuin prius, ac simplicius si qua mediu illud inter duo παλιν. ae,T
443쪽
a IQueratio enim ex elementis copositis est,u dita
ad elementa vero proelio, dissolutis. 4 Quare id, quod est subtilium magis partisi, natura prius esse
necesse e l. Cum igitur omnium corporum ignem subtili simum esse dicant,ignis natura corporsi primum erit. ς Nihil autem ror . Unum enim quippiam caeterorum, ct non medium ipsum primsi esse Text. 3. necesse est. i Praeterea raritate ac aensitate caetera generare 9subtilitate, atque grasitis nihil umeri subtile enim rarsigrosium aute aensum esse volunt. Subtilitate rursus atquearo sitie ct magnitudine, ac paruitate idem est subtile est enim,quod parua-mm,grossum, quod magnarum partium est.2vd enim ad multum exleuitur,id seubtile eji, tale auteid est, quod ex paruis partibus constat. Luare accidit, ipsas magnitudine, ac panum te substantii diuidere caeterorum. Accidet autem ira desinientibus
et niueris ad aliquid dicere. Atque aps te no erit aliud ignis, aliud aqua, aliud aera sed idem est ad hoc ignas,au aliquid aliud aer. Luod quide cr iis
accissit, qui plura quidem elementa esse aiunt, magnitudine aure,2 paruitate disserre dicunt. Nam cum unumquodque quantitate sit de initu, aliquariatio nimio interi u magnitudines erit, stuare eorum,quae hanc ratione habet, aliud aerem, aliud igne,aliud terra aliud aqua esse necesse est, propterea quod in maioribus rationes minorum insimi. Text. . 3 Lui vero igne elementum Usum si nonunt, hoc quide evadunt alia vero ipsis accidere absῖrda necesse est.2uidam enim ipserum ignis figura adiungunt,m y quin miae faciunt. Luorum quidam simplicius dicunt, piramide quidem diates id es, quod maxime figurarii incidere potest, igne autem
Text. I. corporum. Quidam probabilius, corporia quidem v ier ex eo coposita esse,quod est omnise maxime subtilium partium olitis vero liguras exnramidibus eo itire dicentes.stuare cum corporiι quidem
ignis sit subtili mum, jurarsi vero Lyramis maxime paratarum est partium atque prima primat una primisit corporis, ignis pro feto p ramis eriti Text. ς. V Luidam de figura quide nihil dicunt Subtilisfiamarum autem fartium silum elementum it um aciunt. Deinde ex hoc compositionem subeunte, caetera feri dicunt,perinde , ut auri arenae con
flantur. Vt risique autem hic di sicilia accidunt Nam si primum corpus indiui tuum Iaciunt, illa
duo extrema positum,& ex iis coalescens.
sectatur eos,qui raritate Se densitate corpora generari inquiunt, Ο-itendens ipsos omnia quae gignuntur facere
tia in respectu constituere : perinde est eiures effici raritate Sc desitate, atq; subtilitate. Sc crassi uidine. Ite effici ex his,at i, essici magnitudine deratuitate: at hcc respectus quida
sui. sicuti de magi si, dc paruum rc lata, tuadoquidem magnu com paratione parui, parusi collatione magni diei consueuit.
fellit sententia existimanti si omni u rerum ortui igne , eumq; solum, tanqua principi si supponi. Quoru diuersa fuit ratio. Ali 3 enim se arbitrati sunt, quod
ignis pyramidale figuram vendicet: quia, ut haec inter omnes liguras acutissime lecat,iic Se ignis inter omnia
corpora facillim E p netrat ae diuidit.
Philolophi nullam defigura metione faciem
tes, iccirco ignem elementia costituerunt,ς
subtilissimis esistet partibus, ex quibus in unuc utibus res fiat, sicut 3c ex te maissimis auriatenulis massa eoa mentatur. Contra hos
obiicit, q, si primu corpus ea tenuissimis, de insectilibus eo stat partibus incidunt in eade absurda, in quae Democritus Sc Leucip
444쪽
plari , & ad Pitysica . rationes attedere voluerit . is prosecto intelliget nullo modo seri polle, ut clemen tu indivisibile sit Nam cum coposito u co porum elementa, sint cc.a corpora, quamu ssimplicia:& omne cor
11 IN III. LIB. ARIST. DE CODLO.
sutat, quia sequeretur partem ignis non esse igne, lucad modii neque pars pyramidis pyramis est.Ite quia non
omne corpus aut esset et cmcntu , aut ex clementis T
445쪽
in ratiocinationes, quas antea diximus, ad hanc metis coalitu m. Quia eande materia, ut patet, reditant. Praeterea si cum pars ignis i tota naturaliter conreptari volui, hoc dicere προμμα- i nis erit: nec ite aliud si omne corpus ad cordis quantitate copa - ex clementis, ut patet,
bile est magnitudines aure similitudinem subeu t ex us constans. rationis, or similiu partise interse Ur elemento, si V rq Rep evelut uniuerse aquae ad aerem uniuersum, Grele- meti ad elementia,2 in caeteris eode modo, or acrmaior est aqua: ct omnino id, quod subtilisi si spartii ,eo, i Ad est grossior si patet or elementam aqua minus, quam aeris e se. Si igitur magnitudo minor inest maiori, elemetum sane aeris diu ibile erit ar ignis idetidem ipsius, Gr eo νῶ omnino, quaesdtillaru paratum sint. Sin diuisibile faciunt qquide, qui igni ligura tribuunt, euenietparte ignis igne nou e te, Propterea quod raramis non ex n-
ramidibus costat , si item non omne corpus elementu else,aut ex elementis constare : pars enim
ignis,nec ignis est, nec aliud elementutata. i Hispe vero, qui magnitudine demisit prius quid elemeto elementa else, atque hoc in insinissi abire. si omne corpus uiuisibile est, oe quod paruarum magis pistium est elemenissim Praeterea Ez his etia a ciuit, idem ad hoc igne e se dicere, ad aliud aere, ct aqua rurβιm ac terra. Π Comune aut e peccatsi uniuersis est. qui elementsi v seupponunt,υnsi naturalem Gomnium esidem sacere motia.Omnena que naturale corpus principium habere motus viaemus. Si igitur omnia corpora vvsi quid sῖnt, unus omniil motus erit: sir hoc eo magis quodque moueri necesse est, ito maius sit: quemadmodῶ orignis, quo maior sit eo sita latitione celerius fertur. Accidit aute, multa deorsum celerius ferri. 2ua
re propter haec ipsi ct insiper cum definitum sit Tibi, EM:
Prιus naturales plures esse motus, pater unum ele- collat si re ignem dementum esse non posse. Cum autem neque in ita ignem coparatione il-sist, neque et um sit elementum , plura esse proseia lius to e : simi I
i est mani fine absurdu.' Commune autem. Vno communi argumento conuincit omnes, qui vias dumtaxat clementum faciunt,& ex eo mixta omnia cossant Nam e m omnia com Omnia eo pora playsica alicuius motus naturalis, sibique proprii, qui eorum iraturam co- pora AEtur mitetur, principium in se habeant: si omnia. eiusdem essent naturae. eunde in o habere inmotum uniuersia haberent: nee aliter. quoad motum, inter se distinguerenturo se motu prinniti. quod alia tardius. alia eelerius an locum suum commearent: quod tamen cipium. vitate palam abhorret, sinu id in videmu non omnia corporat,ieundem Ilocum retςre: sed alia per se deor vim, alia sursum ireralia suopte ingenio in
sedem infimam, alia in superam celerius contendere. liendit eos, qui elementi natura paruitate definiunt, existima' tes quato aliquod corpus minus est, tanto elementi natura perfectiori modo obtine. re. Enim vero hi aliquid elemento pilus constituunt, videlicet partem eius corporis, quod elementum esse autumat. Plaetet ea da .ri ab eis Oportet init nitum progressum inclementis, cum omne omne eo
corpus in partes sem- sus tu partes per diuiduas secari possemper diu sit, de id . quod minus duas secara est elementi naturam potest magis participetam Pr terea er his etia. Si di intentiae, inquit per quas clcme a cOuituuntur. & dii serui. sunt maius δc minus. ita ut ignis no distinguatur ab aere, nisi secundu proportionem inter eos magno Par-uoq; terminata, sequitur ii quoa inueniatur elemetu cuius proportio ad igne iit quanta ignis ad aere,eiusmo- cum igni
446쪽
Sint ne mundi clementa quatuor, an non.
Constituiturpars af irmativa quaestiom E elementorum numero discrepates fuere senten- tiae Philosophorum,ut constat ex iis quae proximo cap. ab Aristotele tradita sunt. Quod tamen quatuor, nec plura, nec pauciora sint, statuerunt post Hippocratem Plato, Aristoteles,& utriusque scholae alumni magno consensu. Colligunt autem hunc numerum multis modis. Primum ex quadripartita varietate primarum tactilium qualitatum,scilicet caloris,frigoris,humoris, siccitatis,e quibus coniugationes quaternae multiplici inter se foederis nexu sociatae, ac singulis elementis accommodae essiciuntur, ut in Elim ntory libris de ortu & interitu plenius dicemus. Nam terra sicca est & P ' stigida; aqua frigida de humida; atque hqc duo elementa licet per '. humorem & siccitatem sibi aduersentur; per frigiditatem ta- ν. ἡ .i. naen iungitur : aer humidus de calidus est , de cum aquae contrarius sit calore; ei tamen humiditate copulatur : super hunc ignis calidus & siccus, aeri res stit siccitate, cum quo tamen calore nectitur.Et ita fit,ut singula elementa duo sibi hinc inde vicina sin- Mundi Dr- gulis qualitatibus , velut quibusdam amplectantur ulnis. Aqua
- - terram frigore, aerem humore: Acr aquam humiditate, ignem calore: Ignis acrem calore, terram vero siccitate.At liric vincul rum varietas, sine qua mundi harmonia nullatenus cohaereret
non nisi inter quatuor elementa esse potest. Quo pertinet illud Boeti j lib. 3.de Consolatione Philosoph.Metro. 9.Pierim. Tu numeris elementa ligas istigida flammis, Arida conueniant liquidis. ne purior ignis Euolet, aut mersu deducant pondera terras. In quam sententiam lege,quq scripsit D.Damascenus lib. 1.Fidei Orthod. c. 6. D. Ambrosius c-.lib. 3. Hexam. D. Nemesius in lib. de Nat. hominis c. de elementis.Clemens Alexandrinus in oratione exhortatoria ad Graecos. Auctor libri de Mundo ad Alexandrum. Philo Iudaeus in libro de Plantatione Noe. a. tι . SECvNDo. Probatur idem numerus ex coagmentatione exmistorum corporum, quae no ex uno,tribus aut duobus tantum: Luatuor sed ex quatuor elementis collato inter se findere emergunt Qui in vi reum. etiam mi merus cernitur in quatuor humoribus, sanguine flaua:
447쪽
sanguineo,bilioso, melanch Clico phlegmatico, quae omnia quatuor elementis ingeni j,naturaeque conuenientia respondent, ut
alibi cxplicandum a nobis erit.
TqRτi o. Ex multitud ne lationum simplicium,qirς quatuor s. tia. omnino sunt,duae ad medium, tuae a medio, seu binae ad locum inserum,binae ad superum. Quarid. Ex qualitatibus motricibus, . ratio. quae item quatuor cessentur.Nempe summa leuitas grauitas summa, euitas ex parte, grauitas ex parte. Denique idem probauit 1 ratis. Aristoteles 2.huius operis c. 3. quia cum coelum motu circulari perpetuo agitetur,opus illi est centro immobili, circa quod voluatur, hoc autem centrum si more physico loquamur in est terra: Centia m-at si terra in rerum natura existat, necellario danda erunt alia elementa: siquidem consueuit natura Vnum cotrarium alteri opponere, ne si unum tantum sit,id impune grassetur,& alia consu- Cur natura mat. Quapropter si existit terra,quae est corpus grauissimum, &vni cur ris infimum; oportet ignem este, quod est omnium leuissimum, &μυμ προ inter corpora dii lubilia supremum locum postulans. At si dantur haec extrema, dada quoque sunt duo intermedia, nem p e. a er,& aqua:e quibus haec cum terra grauitate: ille cum igni leuitate conuenit: haec igni natiua frigiditate,ille terrae natiua humiditate aduersetur. Simili sere argumento quaternarium numerum elementorum concludit Plato in Timaeo. Plato. Husimilia QI i N etiam D. Hieronymius epistola I 28. ad Fabiolam docet D. Hieron.
feriisti D, quatuor elemeta significata fuisse byssb,purpura, hi acyntho,coc-Th l co, quibus olim sacerdotis summi vestimenta distinguebantur.
ad .. phil. BE aluo inqim, lores ad quatuore rementa re eruntur, ex quibus uni-Iud. L 3. d. versa subsistant. m 6ssus terra deputatur,quia ex terra gignit tir: pu vim AD , pura mari, quia ex concheo tu tingitur: byacinthus aeri, propter colorusia militudinem coccus igni, quia uterque rubeat. Tete Picum Q v I A verb quaecunque in elementari mundo sunt, ea de in m Hst p-- coelesti,sed meliori nota continentur. docet Ptolemaeus I. quadripartitorum c. . Sydera errantia cohibete in se virtutes quatuor elementorum: Solem & Martem ignis: Saturnum terrae: lo-uem acris . Mercurium aquae. Alii mundum inter quaterna elementa partiuntur,ut in prunis numerentur terra,aqua,ae ignis;
quae in hac mortalium sphaera iacent. Tum supra haec rursus to- ra diuidunt iide, sed naturae purioris: vi Luna sit quasi terra: Mercurius a lux Venus aer;Ignis Sol.Deinde rursus inuerso ordine Martis sphaera sit quasi ignis, lovis aer,Saturni aqua, A planis terra. Qua de re Platonica se nota luculenter disputat.
Consisti D. AE G V PT ii quoque ex singulis elementis bina fecere,marem Sen.ea. Anselma in & laminam,ut explicat Senec.lib. 3.Nat. qc. i. Denique D. Aa- v Ao. ρ gust lib. 3.de Gen. ad lit. c. docet qudituor elemcta quinque sen- ά, . '' ' sibus subtilissima ratione respodere.Qua item accommodatione distinguunt Astronomi quattuor anni tempora,videlicet igneam
aestatem,terreum autumnum,uer aerium, hyemem aquosam.
448쪽
i5 IN III. LIBPARIST. DE COELO.
Refellitur sententia existimantium non dari elemen
tum ignis ad curti concaua. O N N v L L i tamen ex veteribus Philosophias arbi- 1iam j, rit rati sunt praeter ignem,qui apud nos in usu est,uel in ZὸMi. ibin subterraneis locis gignitur , non aliud dari iguis ele- Cardanara r. mentu prope orbem Lunae. Pythagorici teste Aristo.
tele 2. huius operis c. l . rex. 73. ignem in terrae centro constituebant, eumque locum Iouis custodiam, & totius mundi sociam appellabant,ut etiam Plutarchus 3.de Placitis Philosophorum c.
A L D, reserente D.August lib. 1.de Gen.ad lit. nullum ignem supra acrem reponebant praeter coelestem , e cuius concretione 'AEtherios orbes conflabant. NEC desunt argumenta,quibus ostendi videatur no dari elementum ignis prope Lunae globum. Primum quia si illic esset, cum maxima agendi vi polleat,eiusque immensae voracitati proxima quaeque iii pabulum cedant,iam diu reliquis elementis interitum attulisset,iam liae totus sublunaris in udus incendio deflagrasset: praesertulacum acris calor ignis calori neutiquam resistat: humiditas vero minus vehemens sit,quam ut illius impetu coerceat. Confirmat utque argumentum , quia hac ratione probat Aristoteles i. Met.c., .corpora coelestia non esse ignea, quia iam pridem quod uis reliquorum elementorum intercidisset.
S E c v N n b. Ignis,nisi ei ligna alia-ve materia combustibilis subijciatur,extinguitur: itaque dum existit perpetuo vorat: atqui supra sphaeram acris non potest huiuscemodi pabulum igni suppeditari: non est igitur in eo loco ignis. TERTI d,constat multos esse ignes tam in subterraneis spe- uno, qui in cubus, quam in montiu fastigiis, qui supra aerem no transneat. a scriἔρs 3 Liquet etiam interdum flammas e sublimi decidere. Cum igitur S unumquodque elementum in patriam sedem seratur, non videtur ignis ad Lunae globum patriam sedem habere: alioqui omnes
ignes ed tenderent. A jum Q V A R T O, Semper natura extrema mediis iungit,ut concor' dem harmoniam & concentum,qui citra istiusmodi nexum con 'Μhis fis sa st xc non potest,in mundi uniuersitate coseruet. Non ergo conii aea re sentaneum suit, ut elementum tanta caloris intemperantia cne- κν tam . H. se in aώς ' ruescens sub corpore coelesti, omnium contrariaru qualitatum ae tumusi experte,& innoxio collocaretur.
P R AEt s res A huic sententia videtur suifragari auctoritas Hippocratis , & Aristotelis, quorum ille in libro de flatibus ait totum spatium,quod inter coelum & terram funditur, acre ple-n um cite; hic vcib. I . Me t.c. .docet supra aquam esse acrem,& id, quod quamuis ignem consuevimus appellare, ignis tamen haudquaquam
PythagorLi. r. Argum. Ionis vocacitas.
449쪽
quaquam est.Idem quoque videntur sentire Rabanus & Strabus quos refert Magister in a.d. 17.aletes terrestrem Paradisum pertinget e ad lunare globu quod utique minime assererent si pro lse Lunam ignis elementum collocarent. Accedit quod diuinae itterae initio Genescos , cum nobis primam rerum molitionem tradunt,nullam faciunt ignis mentionem. AssERENDv M tamen est comum Philosophorii consen- Covitaso. se, dari elemetu ignis,idq ; supra omnia elemeta ut in proprio loco ad Lunae globum iusidere. Cuius assertionis prior pars ex eo ostenditur quia ut disputat D. Basilius homil. 3. Hexam. absque D. BULigni desecta dc manca esset mundi uniuersitas , pulcherrimo &nobilissimo, atque ad agendum maxime apto clemento carens. Ite quia summus calor debetur alicui elemeto; no aeri, qui humiditate summa cu aliquato calore vendicat: no aquae,quae obtinet summu frigus cu alis uata humida tate: no terrae, quq habet siccitate summa cu aliquato frigore ergo igni: proindeq; ignis quartu est elemetu. Huc pertinent rationes, quibus articulo superiori elementoru quaternariu alti ux unus. Posteriore vero assertionis partem suadet flamae in super u locu euolatis conatus. Nam cum ocυ idem totius, Sc partis locus si,& flamma ignis apud nos exeitati est rconfestim supra aetem ascendat, ratio conuincit naturalem ignis locum supra aerem esse.Vnde Manilius lib. 1.Astronomicon sinis au atherias volucer sesu ulit auras, Summas complectens ectantis lumina mundi Flammarum vasto naturae moenia strii. t metri autem seset num omnes ignes eiusdem infime speciei sint. Dubiti
Cui dubitationi respondet D.Thom. .sentent.d.qq q. .art. 2.in hanc sententia. Cum ignis inter caetera elemcnta maxime actuosus siri,aliorum corporum sublunarium materiam sibi aissumit,ut Aristo teles lib. i. Met. c. s. docet. itaque aut in materia propria in- Rest 'suenitur,cisim nempe est in sua sphaera, aut alienam corripit V. G. aeriam,vt patet in famina; vel terrestrem, ut videre est in carbone .Quocunque vero modo ignis accipiatur, dummodo sormam
ignis habeat,eandem specie naturam sortitur, & si ex parte corporum,quq absumit, discrimen sit. Itaque etiam ignis inferorum cum nostrate igne specie conuenit,esto ille neque adiectitia materia foueatur , neque luceat. Non enim illiusmodi affectiones naturae diuerstatem arguunt,sed accidentariam differentiam.
Restondetur ad argumenta proximi articuli. R*VM hv A vςxo, quae probare videbantur non si ι.ari dari elementu ignis prope Lunς concauum, sic crunt explicanda. Ad primum dicod tam ignis vana multipliciter cohiberi ne alia corpora absumat,inprimis astrorumin fluxu. Nactim coelestia corpora elemetatem uda imperio - '
450쪽
i3 IN III. LIB. ARIST. DE COELO.
suo regant, eis incumbit potentiorum partium licentiam com pescere, ac refrenare. Potii imum vero patrocinari dicuntur aliis elementis ad aerius ignem Luna, & Saturnus per innatam ad id Lu os Ira, oblu- proprietatem. Secundo detinetur etiam ignis acrimonia obrepudiatu eri' gilantiam vicini aeris, qui partim humiditate calorem obtun--δερ, I ' dente, pirtim nonnullo stago te continenter ei obsistit,ita ut non dinu. omnino superetur,sed, dam patitur, simul agat,carpatque aduer- satium praesertim cum calor in materia rara,qualem habet purus misi seir. ignis ad Lunae concauum , multo minus possit, quam in materia densa; ut flamma minus unci quam carbo; de carbo minus,quim serrum candens. Ita fit ut alis N ignis, dum inter se pugnant quod i Eois lib. caeteris etiam elementis suo modo contingit acceptas iniurias, piato in Ti- quoad pollunt, per vices compensent, seque tueantur,accedente m ..ca, quam diximus, coeli ope. Ad argumenti confirmationem dicendum multo secus rem habituram fuisse , si tota coelestis machina ex igni coagmentata ellet, ac nunc se habet posito supra
aurem ignis elemento. Nam cum stellae materiam densiorem ma- ..gisque compactam & cohaerensem habeant, sintque tum mole, tum numero longe amplissimae; si igneae forent, tantum ex se calorem funderent, ut eum nulla cohibere vis posset, atque adeo sublunarem globum depascerentur. qi A D secundum dicendum est ignem extra sphaeram propriam De ς δε ' Vndique contrariorum iniuriis patere, ideoque statim corrumpi, & intercidere , nisi pabulo & nutrimento subinde instauretur. χ a tri In propria vero sede tutiorem esse ab aduersariis, seque ampli- renm s. d. tudine sua magis tueri, idque in causa esse cur inibi pastu non Elemesu. egeat. Quoniam verb apud nos ignis tam facile deperit, plures
modos, quibus gigni possit, tum natura, tum ars inuenit. Generatur enim ignis ab alio igni, attritu quorundam corporum, &coitione radiorum solarium. Solur.3, An tertium, ignem extra suum locum, qui est totus tractus a superficie convexa aeris usque ad Orbem Lunae , nec detineri, nec ab eo descendere, nisi per vim, sacrente etiam apud nos eius modi detentionem densitate grauitateque materiae, ad quam adhaerescit. Sotat. . A n quartum , seruari concordem harmoniam ,& cohaeren- tiani corporum Vniuersi , dum nobilissimum inter elementaria
corpora iungitur infimo inter coelestia. Nec referre quod ignis citidi stimus, summeque actuosus copuletur coelo omnium corruptricum qualitatum expcrti, quia cum coelum indis lubile sit, nullam ab igne noxam capit. Solui. . AD Hippocratem dicendum eum asseruisse spatium , quod . coelum terramque interiacet, cile plenum i d est, spiritalis, ac tenuis substantiae, quo nomine tam aer, quam ignis ab
is eo desis natur. Aristotelem vero loco illo Meteororum nihil aliud dicitur ignis volu illo, quam nomine πυρ quod vocabulum balbatu esse Plato in Cra