장음표시 사용
201쪽
qui, quo minor est comprehensio, eo major est extensio. Potest igitur tota comprehensio praedicati contineri in comprehensione subiecti, utut non omnia Extensionis praedicati objecta continean- tur in Extensione Subjecti. Ergo si Terminus Minor in praemissis particulariter sumtus est, in conclusione pariter particularis esse debet. s. ao . N. 6.
Ut Syllogismus Quartae Figurae
legitimus sit, sequentes observandae sunt regulae speciales: 1. Quarta Figura in Μodis negativis Majorem habet universalem. In conclusione negativa enim praedicatum semper universaliter sumtum intelligitur. Criterium scilicet negationis est, ut in comprehensione praedicati aliquid deprehendatur, quod contradicit alicui vel pluribus dete minationibus .in comprehensione
202쪽
sione Subjecti. Si hoc, tum universa Extensio praedicati excludenda est ex Extensione Subjecti, utut reliquae determinationes Optime conse
tiant. Podsi ergo Terminus Major in Propositione
Majore sumeretUr particulariter, iterum Terminus in conclusione esset universalior, quam fuerat in praemissis, contra g. 2O . N. 6. Ergo quarta. Figura in modis negativis Majorem habet universalem. a. Si vero in quarta figura Major est assirmans, Minorem oportet esse universalem. In Majore assirmativa enim Μedius intelligitur particulariter sumtus, uti modo dictum est; Fig. 3. N. a. Quodsi ergo Mi-' nor esset particularis, Μedius ex Signo esset particularis, adeoque bis particulariter sumtus, contra g. Oa. N. a. Ergo in quarta figura,
203쪽
3. Denique si Minor quartae figurae est assirmans , conclM-sio debet esse particulariS. Minor enim Terminus ex natura assirmationis est particia-laris; vid. Fig. 3. N. a. ergo in conclusione non potest esse universialis. g. 2O . N. 6. In quarta igitur figura, si Minor est assirmans, conclusio debet esse universalis. g. aor.
n. Tres Syllogismi propositiones
Mori s νβε- etiam considerari possunt secun-ν ρημφ' earum quantitatem & qualitatem, & inde enascitur Modus
Θllogismi, qui nillil aliud est,
quam dispositio propositionum in Syllogismo secundum quantit tem & qualitatem. Ut id breviter indicari queat, assiamserunt Logici quatuor vocales: A. E.Ι.O. quarum quaelibet duplicem habet' potestatem, alteram ratione Qualitatis, alteram vero ratione QI1an-- titatis;
204쪽
De Ratiocinatione. Isititatis ς utraque sequenti Versicu- Io indicatur:
Asserit A, negat Ε. Verum generalia ter ambae;
Asserit I, negat O, sed particulari
. Cuilibet igitur Propositioni Syllogismi praeponitur una eX his quatuor litteris. Cumque SyllogismiseCundae , tertiae & quartae figurae reduci queant ad primam, illa reductio autem itidem suum poscat
ordinem, quo negotium fieri debet , aliae quoque assumtae sunt litterae sua potestate gaudentes. Cum enim figura absolvatur positu medii , ex una in alteram non nisi comersione aut transpbsitione propositionum reduci potest. Hincassumtae sunt litterae S. P. M. C. quarum potestates sequentibus in-di Cantur versiculis :S. vult simpliciter verti; P. yerte per Accidis M. Vult transponi; C. per impossibule duci.
Ex histitieris Logici conflarunt vocabula Modos omnium Figur
205쪽
rum significantia, hac quidem lege, ut litterae initiales reliquarum figurarum eaedem sint, quae mΟ-dorum primae figurae, ut adeo eX illis statim pateat ad quemnam modum primae figurae datus Syllogismus reduci debeat. Litterae autem initiales sunt hae quatuor: B. C. D. F. quarum potestates sequentibus inclusae sunt versiculis:
Barbara demonstrat B. Celarent C.
D. redit ad Darii; F. redit ad Ferio. Ipsa autem Μodorum vocabula seqtienti modo traduntur:
son. I. Reductio autem duplex est, aliassensiva f. Directa, cum eadem conclusiri
206쪽
clusio, quae in secunda, tertia & quarta figura inserebatur, insertur in prima. Alia per Impostibiis, Vel per viam Contraristionis, cum ex 'opposito conclusionis, loco praemissae assumto, mane te altera praemissa, in figura prima comcluditur oppositum praemissae alterius. I.) Videamus igitur exempla Reductionis Ostensivae L Directae. Syllogismus fecunda Agmroe: cAm Q. vult prodesse est amicus; Εs N. inimicus est amicus; Ergo trΕs N. inimicus vult prodesse. ob litteram initialem C. reduci debet ad Modum primae figurae cΕlArsint; oblitteram M. major in locum Minoris propositionis transponatur; ob litteram S. minor & conclusio simpliciter Vertatur, iis hunc modum: cE N. amicus est inimicus;
iΑ O. qui vult prodesse est amicus; Ergorent. N. qui vult prodesse est inimi
a.) Exemplum Syllogismi tertia jgura in primam reducendi sit sequens r
dis 4 impii amuunt divitiis; :
Am O. impii fiant miser u Ergo Is. miseri assivunt divitiis. Hic Syllogismus ob praefixam litteram initialem D. reduci debet ad Modum
207쪽
o Ratiocinatione. primae figurae DArII. ob litteram S. m jor debet simpliciter converti; ob li, teram M. minor in locum majoris propositionis transponi, & ob affixam litis teram S. conclusio simpliciter debes comverti , in hunc modum:
dA O. impii sunt miseri; , rI divitiis affluentes sunt impii; g. Ι. divitiis as uentes sunt miseri. 3. Exemplum quarta Rurin. si quens Syllogismus ehAm O. corpus est extensum; A O. extensum est divisibile ; Ergo 1Ip. divisibile esticorpuS. Quoniam litteram B. praefixam habet, reduci debet ad modum primae figurae BArbAin. ob litteram M. major pro- 'positio ponatur in locum Minoris ; &quoniam litteram P. habet assixam, conclusio per accidenS debet converti, in hunc modumebΑr O. extensum est divisibile ;hA O. corpus est extensum , Ergo in. O. corpus est divisibile.
hus tantum Modis obtinet, bAroco scilicet & hocArdo. Nimirum tria supponuntur : I. Ad Uarium admi stere pramissiam utramque , dubitaresolum de evidestia Matiquis in secunda aeteriis.
208쪽
De Ratiocinatione. Isreersias a. Θοgogismos in prima esse legitimos , hoc es, fl falsa AE concis o , faI m eqss aliqua rami im9 3. duo contradictoria non posse mul vera esseae falsa. His positis convincitur adversarius recte in secunda & tertia conisci otii. Si enim negat in secunda , ubi Syllogismus est in b,oco, negat con Clusionem Veram esse , & concedit praemissas esse veras. Maneat igitur Maisjor , & pro Minore ponatur oppositum Conclusionis , quod Verum est A supposito tertio. Tum exurget Syllogismias hArbArA , cu)us conclusio, legitime illata, est minoris prioris contradictoria. Est igitur falsa ex supposito primo & tertio; igitur ex supposito
secundo est falsia aliqua praemissa. Non Maior, utpote quae concessa est ex stipposito primo ; ergo Minor ; ergo ex si1pposito tertio prior conclusio fuit vera. Ιclem obtinet in tertia ; manet enim in hocArdo Minor, & ex contradictorio conclusionis concluditur contradicto-xium Majoris. Vis Exempla i Ecce tibi sequςntia :h Ar O. Virtus habet comitem pruindentiam; O Zelus non habet comitem prudentiam; Ergo
209쪽
bo irae Genus non debet reprehendi , cAr O.' ira est assemis; Ergo do. Q. affectus non debet repre . liendi. En Syllogismos hos reductos rhAr O. virtus habet comptem pruindentiam hA O. Zelus est virtus; Ergo in. O. Zelus habet comitem prudentiam.
hAr O. affectus debet reprehendi ;hA ira est astectus; Ergo, TA. O. i ira debet reprehendi. Quaenam ex praemissis in quavis figura iretineri, quae mutari debeat, sequen- ltibus versiculis docere solent Logicit Servat Majorem, variatque secunda j Minorem. lTertia Majorem Variat, servatque l, Minorem. l
diversimodae; g. 168. hinc etiam ipsi Syllogismi stini diversimodi. Praecipuae eorum species sunt: 1. Syb
210쪽
I. Syllogismus Categoricus, de quo hactenus. χα. Syllogismus Crypticus. γ
3 . Syllogismus Hypotheticus. q. Syllogismus Disjunmvus. s. Syllogismus Copulati Vus.
6. Inductio. 7. Sorites. g. ao9. Ad Syllogismum requiruntur Dastres propositiones. 6. I97. admodum ergo propositio Crypti- δca dicitur, in qua non OmneS propositionis partes expressae sunt; S. 16s. ita etiam Syllogismus, cujus non omnes tres propositiones expressae sunt adpellatur.
36is autem haec duplici modo fieri potest :
I. Per Synonyminu. . EX. gr. Cicero ait: Quorum interis pretes sunt, eos ipsos esse certe necesse est. Deorum autem interpretes sunt; Deos igitur esse fatemur. In hac oratione termini reos esse necesse est ; &r eos esse fatemur, siant Synonymi. Est er