장음표시 사용
301쪽
mus. Ex hac definitione sequentia confici possi int postulata: I. Qui alterum iratum reddit, ille vehemens taedium in illo excitat.
. esse credit, iram in se excitare potest.
3. Quem non Vis iratum, illi non, inferas injuriam. - g. 28O.
- Theoremata & Problemata sunt propositiones demonstrabiles. Deionstratio e principiis certis, nimirum e definitionibus deducem da est. Quoniam: ergo in omni propositione duae ideae Vel conjunguntur Vel disjungintur, ad conficienda Theoremata atque Problemata minimum duae definitiories aliaeque propositiones imdemonstrabiles assumi debent.
Ita eX. gr. ab experientia hac: Muta appetitu sensitivo aguntur; &- e definitione concludere possumus: Qui appetitu sensitivo ag ntur, illi brutis hac parte lunt similes. Homines irati appetita sensitivo aguntur. Ergo homines irath brutis hac parte sunt similes. Id esset Theorema. Pari modo e
302쪽
De Invenienda Veritate. 'definitione irati & mansiuesectio- . nis resolvi Problema posset: Quomodo iratus sit mansuefaciendus. Mansuefacere est aliquem eo adigere, ut iram, quam Concepit, dimittat. Ostende igitur alicui , quod ab altero iniuria ipsi illata' non sit, eumque de iniuria non illata convince. Ita dimittet iram, - - . adeoque mansi efiet. g. 28 I. . . JQuoniam Corollaria f. I 8 Probi. immediate fluunt & patent e theo-
remate aut allIS propositionibus, is νο
ita ut demonstratione ulteriore non egeant tantummodo, necesse est , ut ad immediatas at ndam consequentias, & ita conficiuntur Corollaria.
EX. gr. EX antecedente Problemate immediate fluit corollarium sequens IratuS igitur eo usque adigendus est , ut agnoscat, quod in repraesentatione sua erraVerit. . - g. 282.
Ilis ita positis, si quis praeterea
aliarum quoque scientiarum cognitione imbutus, vel in Historia antiquorum aeque ac recentiorum temporum
303쪽
288 De Invenienda Veritate. temporum bene 'Versatus, . Vel e
lemone librorum instructus fuerit: illi imaginatio absque dissicultate
nunc hypotheses aliorum, nuΠCeXempla , nunc similitudines, nunc alia bene millia suggeret, quibus Theoremata, problemata aliasque legitima meditatione imventas propositiones illustrare poterit. . Haecce talia ad illustratio- hein quomodochmque facientia , appellantur Sci M. S. I 86. Intel- ligitur autem etiam, quod, qui 'in aliis scientiis multum versat est, ei inter meditandum imagi
' natio hujusmodi scholia sponte suggerat. ' inii autem ab aliis sci
entiis Vacuus est, nec in lectione aliorum librorum multus fuit, eum alios de eodem argument0 agenteS evolvere Oportet libros, ut ex iis defectum hunc supplere qUeat. Id tantummodo caUeat, ne lectionem aliorum librorum Propriae meditationi praemittat; ita enim peregrinis ideis praeoccuparetur
animus , ad quod propriae institutiosi
304쪽
De Invenienda meritate. ' a 89
ni atque directioni cogitationum, i. e. Meditationi foret impedimento. g. 2 83. Regulas 'Μeditationi hactenus Exνmptum praescriptas ipsb actu in exemplo quodam applicabimus, Ut argumentum hocce, quod quasi Centrum totius Logicae est, eo lucu- . lentius atque distinctius tradatur. Pone, Meditationem esse institu- iendam de Conscientia mala, ita quidem, iat nullos alios consillamus libros. Requiritur ergo:
Nr. I. Definitio malae conscientiae juxta S. is I. & a s. Condatur. Asiu- mendi ergo sunt castis quidam indi-Viduales, partim ex experientia, partim ex Historia de Catilina, Jugur,tha apud Sallust. Beli. Cat. C. I s. Bello Jug. c. 72. Quodsi proprias S essentiatus malae conscientiae no tas indagaveris, sequentes facile reperies: Conscientia mala est judicium certum de propriis actionibus nostris, quod sint malae. Nr. a. In hac definitione tanquam
305쪽
, Mo De Invenienda Veritate. a. Judicium Certum. 3. ActioneS malae. Harum notarum , juXta g. 277. novas jam inquire definitiones. Judicium est illa operatio intellectus, qua duce ideae aut conjunguntur aut disjunguntur. g. 83. Juet dicium certum f. propositio Certa est, quando ex ipsia natura & eL
sentia Subiecti plene perspicio,
quod praedicatum cum illo vel Conjungendum sit, vel ab eo dis, jungendum. S. 23 I. Actiones ma-Iae sunt , quae cum lege divina non
L- Nr. 3. Jam si non plane hospes fueris in disciplina Morali, imaginatio ex
occasione ultimae definitionis mox tibi in mentem reproducet theorema sequens: Quidquid cum lege divina non convenit, illud statum animae atque corporis reddit infelicem.
Nr. q. Notae, quae definitionem Judicii
ingrediuntur, Νr. a. pariter definiri possunt. Operatio intellectus est mu- tatio in anima contingens , cujus, ratio Continetur in intellectu. g. s7. Ax ara. Nr. s. EX his definitionibus , juxta' S. 22. eruantur Axiomata. E definitione malae Conscientiae Nr. I. sequentia fluunt Axiomata: I. Mala
306쪽
De Invenienda Veritate. 29 II. Mala consciencia seqvitur acti- .
a. Mala conscientia indicat, quod malum aliquod sit perpetratum. Est ergo testis advertus homi
3. Mala Conscientia ergo damnat hominem ; adeoque judicis loco habenda est. q. Qui malas perpetrat a tiones,
s. Qui malas actiones non perpetrat, Conscientiam malam non habet. Qui actiones suas malas esse putat, malam habet conscientiam. . . Qui conscientiam malam non habet, ille actiones suas malas esse nou putat. Nr. 6. Ex eadem definitione malae Comscientiae sequentia erui possunt pinstulata , juxta s. Ι 83. a. sibi conscientiam malam ha
bere non vula, ille actiones m las ne perpetret. a. Qui in altero malam eXcitare Conscientiam cupit, illum eo adigere debet,. ut actiones suas cognoscat esse malaS. Nr. 7. Ε definitione malae conscientiae possum, iuxta 1O7. abstrahendo etiam definitionem conscientiae in T a genera '
307쪽
asa De Invenienda Veritate. genere condere: Conscientia est judicium de actionibus, utrum bonae
Th-. Nr. 8. E collatione definitionum con- scientiae & judicii, juxta I so. sequens eruitur Theoremar Conscie tia est operatio intellectus. Demonstr. Conscientia est judicium. Nr. 7. Judicium autem est operatio intelle- ctus. Nr. 2. Ergo conscientia est op ratio intellectus. αγ.2 Nr. 9. Per ideam intellestiis imaginatio me ducit ad experientiam: Omnes homines habent intellectum, eoque recte uti possimi. Ex hac ex- perientia & ante dente theoremate sequens sponte fluit corollarium: I. OmneS homines, qui intellectu suo recte utuntur, Conscia' entiam habere debent. a. Qui con tentiam non habet, intellectu suo non recte utitur. Theor. μὴ IO. Ex occasione intellectus ima, ginatio aliam propositionem in
mentem reproducit: Intellectus est' . a Deo. Ex hac propositione & antecedente theoremate atque definitionibus antegressis novum eruitur theorema e Conscientia est a Deo. Demonstr. Conscientia est operatio intellectus. Nr. 8. ratio illius est in i tellectu. Nr. . Intellectus autem est a
308쪽
De Invenienda Veritate. Deo. Nr. Io. Ergo & conscientia est ... a Deo. r. I'1. Si unquam legi Verba, quae Sr,o Chauvinus de relig. natur. pari. I. L. I 4. p. Is 8. scripsit: Conscientia est Deus menti nostrae insidens, cum eaque intime disserens ; imagi- natio statim hac occasione in mentem reproducet illa. Si enim senim . aliquem habeant ista verba , VOX et Deus, sensta improprio sumenda, ut adeo intelligatur causa efficiens pro essectu.Nr. Ia. Ex hocce theoremate Nr. I O. Q- Coraliquentia corollaria prono fluunt al
I. Si Deus non esset, eonscientia non esset. a. Quoniam homo habet conscientiam, Deus existat necesse est. 3. Etiam mala conscientia est a
M. I 3. si quis legit, quod multi Theo- Scho logi in ea sint sententia, . quod ille malus spiritus a Domiqo, qui Saulem
reddiderat inquietum, I. Sam. . 24. mala fuerit constientiar ei lita ' occasione id in mentem Veniet, azgaudebit, quod sua cogitata cum Cogitatis aliorum eruditorum optime
309쪽
a De Invenienda Veritate. Nr. I . E reliquis definitionibus Nr. a. de iudicio certo, malisque actionubus sequentia fluunt Axiomatari. Si malam habet conscientiisam, ille ex actionum suarum qualitate distincte perspicit, quod malae sint; & vice Versa. a. Qui actionum suarum qualitatem distincte non perspicit, conscientiam malam non habet. Potest esse dubia conscientia. 3. Qui actiones suas malas esse juiuicat, ille cognoscit , quod fiant contra legem Dei. 4. Quo magis actiones legi divunae contrariantur , eo pejores sunt; &Vice versa. Nr. I s. Ita etiam e definitionibus M.α- sequentia fluunt Postulata: I. Legem divinam bene cogno cant homines necesse est, quam. . do conscientiam recte formare volol.
a. Qui nihil mali patrare Cupit ,
eas tantum actiones perpetrare debet , quas legi divinae consormes esse noVit. Nr. I 6. Ε theoremate, Nr. Omnes actiones contra legem, divinam perpetratae statum meum animae atque
corporis reddunt infelicem, sequemtia fluunt corollaria et .
310쪽
De Inuenienda Veritate. I. Qui actiones suas ad legem divinam non instituit, ille S quoad animam S: quoad corpus infeliacem se reddit.
corpus infelix esse non Vult, ille nihil contra legem divinam patrare debet.
corpus selix esse cupit, omnes actiones suas ad legem. divinam componere debet. , Nr. II. Ex his resolvi Problema posset: Quomodo caveri queat, ne malam acquiramus 'conscientiam. Re LOmnes actiones tuas ad legem di-Vinam componas 3 ita nihil mali a te patrabitur. Nr. I s. post. a. adeo que etiam conscientiam malam non , acquires. per NT. f. M. q. Nx. I 8. Ex his propossitionibus, quando cum supelioribus conseruntur,
sequens fluit theorema: Qui malam habet conscientiam , ille perspicit, quod & quoad animam & quoad corpus infelicem se reddat. Demonstr. , Qui malam habet conscientiam , ille
distincte perspicit, quod actiones. suae sint malae. Nr. I 4. I. Cognoscit ergo, quod contra legem divinam. fiant. Nr. 14. 3. adeoque quod &