Homeri Odyssea latinis versibus expressa

111쪽

Nequidquam optantem patrios' invisere fines . In viridi Aegypto me saevo numine divi . . . . : Continuere diu. non illis namque Iitaram . Rite steris, ceu sata deum, ceu jussa ferebant. . 4 Stat pelago in lato, diti praetent Canopo,. . Insula, quam dixere Pharon cognomine, tantum lSemota a terris, quantum cita carpere cursium MaLuce queat tota mavis, cui flamina spirent . . iΑ puppi motas zephyris crispantibus undas. ' . : ... ς. Ρortus ibi statioque patet, nautaeque carinas Hinc soliti, hauserunt postquam de flumine sontes, . In freta vesani longe propellere nerei . . . 'Illie bisdenis me di tenuere diebus, Aura nec ulla polo venit, quae carbasa flatu Impleret per dorsa maris tumefacta secundo.

I mque adeo consumpta & pabula, ct ipsa suisset

Fracta hominum virtus, ni me sors una dearum': z43 Caerulea magnanimi servasset filia Protei , Idothee miserata. hujus nam pectora votis Sollicitans flexi, quum sola in litoris ora Αverso a sociis pisces salientibus hamo Parte alia, qua quemque fames malesana trahebat, obtulerat sese manifesta in luce videndam. . Atque ea ubi steterat propius, sic ore loquuta est: 'cuis furor, aut mens dira expertem sensibus urget omnibus' anne ultro cessas; atque aspera gaudes Ferre mala hele residens 3 non certa pericula sentis 44 ILentus adhue elaususque mari carisque relictus Α sociis, queis victa fame jam corda labascunt ΤΗuie referoi o tandem quaecumque es magna dearum, Dicam

112쪽

ii xja E R . Q U A R T v s.' GDicam equidem, nec Vera tegam. non sponte morantem Aspicis heles laesi retinet me numinis ira. Sed tu diva mone, norunt quando omnia divi, Quis superum mihi saevit atroX, cursumque moratur Plena vetans ventis intendere vela vocatis

Illa autem firmans animum sie incipit ore Haud procul hinc habitat verax in gurgite vates 45OJam senior Proteus, Neptuno carus 2 ipsi, Qui pelagi subter glaucas scrutatur arenas,

Undarumque domos late, sedesque profundas, i Utque ferunt, genitor meus est. hune si modo possiis' 'Corripere insidiis, sollerti aggressus ct arte, Ille tibi expediet eursus, atque omne re luet . Certus iter, piscosa ruas quo stagna profectus.

Praeterea si tantus amor. te cuncta docebit, Evenere tuo quae laeta, aut tristia regno, Dum procul ignotis erras male tutus in oris. 46O3 Deserat: sed rursus ego. quid maxima possim, Quid sine te sperem' tu fraudem vatis, ct omnes , Insidias tu diva doce, ne praescius idem Effugiat frustra conantem: fallere namque Difflesse est homini captumque evincere numen. Haec ego tum paueis: contra dea protinus iusit Sie exorsa, docens pavitantem & multa putantem Quum medium caeli scandit sol igneus orbem VFatidiem senior vitreis emergit ab undis Flamine sub zephyri, spumis horrentia tectus 4 Terga super ρ rupisque cavo proeumbit in antro.

113쪽

Aequorei tristem spirantes roris odorem. Ipsa ego te sacilis, quum primum aurora rubebit Iti secreta senis ducam: tu delige fidos Tres numero ex omni socios, qui robore praestant a Reeipe & insidiae quae sunt, ex ordine pandam. . . Ille quidem circum Iustrans, namerumque recensens Per litus phoeas ut late inspexerit omnes, i I 48 4 Defessis nemorum ceu quondam pallor in umbra, Gramineo medius eomponet membra cubili . Videris hune postquam vix somno lumina captum,

Tune animis usus, tune firmo roboret tende Fortia tum sociis conanti evadere vincla. 'Omnia tentabit uerti in miracula rerum,

Et varias referet species, fluviumque liquentem Ardentemque ignIs flammam; tu vincula capto Uil dubitans, nexusque haragis contende tenaces . . Verum ubi mutatus, vocemque atque ora resolvens 9 Talis erit, qualem sepitum Videris ante, Desine vi dura. Reilisque tenacia solve Vincla seni. poscens ultro, quo numine laeso .

Saeva Iuis e6mmissa, ct frustra quaeris abire Haec ait 'st sese iactu dedit aequor in altum

Spumantem torquens undam dea corpore. at ipse i LDigredior, stantesque petens in, litore naves 'Procedo multis turbatus pectora curis . . . Quo simul ut veni, nigro sub vespere mensas . . et rΙustruimus, pariterque epulis vinoque resini ' soci Languida curamus per litus eorpora somno . . Mox tenebras aurora polo quum clara fugarat,

Extremam aequorei processi ad marmoris actam Yulta

114쪽

ID IBER QUAR T υ s. rΜulia deos orans, ducensque ardentia corda Tres comites mecum, quaecumque audere paratos.1nterea summa pelagi caput extulit unda iDiva ferens quatuor phocarum e gurgite pelles Direptas paullo ante, dolos meditata parenti

Insidiasque suo; dein apta cubilia scalpsit Effossa tellure prope udi litoris oram 5 Io

opperiens. contra taciti nos venimus Olli

minus, ae subito jussi consedimus una Quisque data circum contem corpora pelle. Dura fuit statio: phoeis direpta marinis ' Uda gravem nimium spirabant tergora odorem, Amabantque luem: quis enim graveolentia cete Indomitus juxta possit consistere longum Sed nympha incolumes voluit, succosque paravit Ambrosiae, nares halanti suaviter aura Contingens, qua tetra extemplo pestis abacta est. 5eto Sic taciti in Iatebris stetimus, sol altius egit Exacto dum mane jubar. jamque igneus orbem Hauserat ut medium titan, Venere frequentes Sedibus ' pelagi phocae, passimque subantes Corpora per siccum stravere humentia litus. Ultimus emersit vates, armentaque circum Pinguia per scopulos lustrans, numerumque recensum Nos etiam primos, deceptus imagine salsa, Rettulit in censum , dein stratus di ipse quievit. Irruimus clamore alto, dextramque jacenti 53o Injicimus. eontra ille suae non immemor priis Fit subito fulvusque leo cervice comanti,

Squamosusque draco, tygrisque, ac Drribilis

115쪽

IaΗΟΜ ERI ODIssE A EFontis & unda liquens, procera & stirpibus arbosi Instamus circum affusi, manicisque tenemus. Verum ubi nulla senem juvit sallacia, victus , Corpore mutato demum se ora resolvit. pNam quis te superum doeuit, fortissime Atrida, in capere insidiis, quidve hinc petis, inquit 2 at olli: Scis, Ρroteu, stis ipse; petis quid talia fallens 2 54c

Iamdudum hae teneor deserta in rupe, neque ullum Invenio finem curis oppressus acerbis, Turbatusque aegro moerentia pectora luetu. Sed tu die miserans, divi quando omnia norunt Quis superum iratus teneat, frustraque moretur, Te solvens celeri sulcem vada salsa carina Tantum effatus. ad haec vates ita turbidus inquit Atatu caelicolum regi, saperisque litare . Debueras, prius alba dares quam carbasa ventis, Bite secundarent ut cursus vasta prosecto 5N Per maria optatis proram rapientibus austris. Nam patrias non ante licet contingere sedes, Aspicere & notos reduei, quam sacra fluentis Ab Iove tu longe repetas hine ostia nili

Regyptum invectus viridem, donisque peractis Stellisera places divos in sede repostos;

Expedient Victi cursum, Ventosque remittent. .

Hactenus ille: mihi cecidit, turbataque mens ect Continuo, ut ponti jussit per caerula rursum Tendere in Aegyptum, longeque revisere Nilum. 56OAtque haec subjieio vatii sint ardua quamquam, i Perficiam quaecumque jubes; sed tu mihi, Proteu, Hanc quoque da veniam super oro, atque ordine Paude,

116쪽

dium Danai salvis omnes rediere carinis,

Quos ego Nelidesque profecti liquimus oris In phrygiis 8 quisquamne inopino lanere cessit , Fluctibus in rapidis, aut inter cara suorum Brachia post duri superata pericula martisqΗaee ubi quaesivi, senior mihi talia rursum . Dicta dedit . quid me ista petis, sate sanguine clam 5etu

Atridag mitte has curas; neu quaere doceri, Nec las, quae servo tacitus; namque omnia postquam: Audieris, largo sparges tua lumina fletu. LMulti sunt domiti, multi mansere relicti Incolumesi gemini tantum, fortissima corda, In reditu periere duces, ne tristia dicam Funera, queis aderas pugnando ad moenia Trojae. Stat vero pelagi mediis inelusus ab undis UnuS adhue, certatque graves evincere casus. -In ratibus curvis periit mavortius Ajax, Quem prius ad Gyras alte surgentia saxa

Vexerat irato Neptunus ab aequore servans.

Atque illic, quamquam invisus foret ipse Minervae, Vitasset mortem, ni mens labefacta suisset, Oraque solvisset caelestes impia contra, Invitis jactans dis sese evadere posse et Fluctibus e rapidis. jactantem grandia frustra Λudiit undarum rector, validaque tridentem Corripiens dextra subito latus impulit ictu Gyraeum, mediumque seidit: pars altera inaesit, AoAltera pars rupis pelago est illisa sonanti. Illum hete haerentem, vesana ct mente furentem Praecipitem scopulo nigrum detrusit in aeqtior: - i

117쪽

At tuus heu l frater tunc Parcam effugit acerbam Classie cita, expertus praesens Iunonis amicae Auxilium, facilemque fugam in discrimine tanto, Verum ubi jam Maleae tetigit minitantia caelo Saxa, per undosi stridens maris arva procella Abripuit Ionge flentem graviterque gementem Litus ad extremum, fuerant ubi tecta Thyestae , Alta Thyestiades quae tunc Aegisthus habebat.

Hinc etiam reditus spes visa affulgere certi; Hamina dis mutata fremunt, ct moenia ad alta Incolumis proram vertit, ripaeque propinquat. Emicat ille ardens in I itus, grataque tetris OseuIa dat patriis: Iacrimae volvuntur obortae Ex oeulis magno visae telluris amore. Illum autem specula custos conspexit ab alta, Cni bina Aegisthus fulvi promiserat auri, Hoc ipsum ut faceret, pacta mercede talenta. Atque ibi jam residens totum servaverat annum Excubias agitans, vigilem no falleret heros Praeteriens furtim, bellumque inferret apertum Haud virtutis egens. ut vela accedere vidit, It subito ad regem, venisse β: nunciat hostem. Continuo Aegisthus fraudem meditatar, ct acres

E populo sectos bisidenos deligit omni,

Insidiasque Ioeat. mox ct convivia mensis , Instruit, ct curru Vectus procedit in aureo obvius Atridae, dictisque invitat amicis, Μente nefas agitans, alta in penetralia regem.

Heio illam ignarumque doli, ignarumque pericli,

118쪽

Exceptum serro, ut plena ad praesepia taurum, occupat, atque epulas inter demittit ad meum. - - Non quisquani Atridae sociorum in caede relictus, .

Non quisquam Aegisthii cuncti Oeeubuere sub isdem

Sedibus, adversis confossi pectora telis. - . 'Dixerat: ipse gravi fixus praecordia Ium . Sitatus humi flebam, nee jam producere vitam εῖο ngius optabam, nec soIis cernere lumen. fAtque ubi sordentique artus in pulvere versans, Effuseque madens explevi tristia fletu ora diu, curas his coepit demere dictis sic iterum vates orsus . tabescere luctu - Nil juvat aeterno moerentem: quin age cunctas Tolle moras, patriam si qua contingere possis. Namque ipsum aut vivum invenies, aut fortis Oreste, Praeveniens serro stravit, domuitque superbum 'Ultus caede nefas; tu vero itinera cernes. i SUQueis dictis rediitque animus, pulsoque dolore sollicitam rursus tentarunt gaudia mentem. Et subito: o Proteu; tales iam hoscere easus Sat 1ieuit . quisnam ille autem, quem gurgite vasto Inclusum retinent seu vivum sata deorum, Lumine seu cassum g quamvis moerentia magnus Concutiat tremor ossa, hujus quoque discere nomen, Fortunamque, vicesque, animi mens incita flagrat.

Ille sub haec reserens: quem poscis, tertius, inquit, Magnanimo est genitus Laerta Ithacensis Ulysses. 65o Hunc ego fundentem lacrimas in litore vidi Ogygio, vitreas ubi sedes pulcra Calypse Incolit: Mie refluo clausum late undique ponto

119쪽

Detinet exsilio in longo, quin cedere possit, Molirive fugam: non illi aut curva carina, eΑut socii, queis serga sali spumantia findat. :Te vero nee sita sinent, Menelae, nee ipsi Caelicolae quondam. patriis occumbere in Λrgis iElisii longe in eampos, qua meta recessit Ultima terrarum, vivum te numina ducent. 6 Flavus ubi Rhadamanthus, ubi est placidissima vita, 'Nee glacies, nee saeva riget niT ulla, nee imber ; .' 'Sed tephyros semper spirantes mollibus auris Suffieit oceanus laetae solatia genti. Haec te certa manet sedes, haec debita sponso Tyndaridis generoque Jovis felicia regna. . Sic ait, atque altum Proteus se iecit in aequor Ast ego stipatus sociis vestigia flexi Ad naves tacito sub pectore multa volutans. . - Ut ventum est, eaenam subho properavimus ipsis 67 sub ratibus ; mox vesper ubi processit olympo

Desedi somno per litora stravimus artus. . 'Iamque nova humentes noctis dimoverat umbras

Exoriens aurora, cavas deducere naves

Instamus laeti, positumque tumentia vela iCornaque ad malum suspendimus antennarum. imae mora; conscendunt nautae, transtrisque loeati Spumea contorquent abiegnis aequora palmis. Sic iterum puppes labentis ad osti nili constitui, sacrisque deum de more peractis Numina placavi, vacuumque Agamemnonis Umbris aggessi tum lum, quo fama aeterna maneret.

His tandem exactis redii, dederctique secunda '

120쪽

Flamina di saciles, volucri per caerula cursu

in patriae ad sedes ct litora nota ferentes. * Uune Me, namque aliud nil restat, gnate, monere Quod liceat, sine te lux saltem undena revisit ' Atque etiam duodena heso mecum in sedibus altis.

Post laetum hospitio dimittam, opibusque juvabo

Ad patrias reducem terras . tibi munera ternos 69a Alipedes currumqne dabo, variisque figuris t Cratera ardentem, saeros in honore deorum Quo latices nostri libes non immemor umquam Ηaee heros ubi satus erat, sic bria reponit ' Telemachus: me tanta precor ne tempora lentum Heio agere, o rex magne, jube: simul otia ducens

Exigerem totum revolutis mensibus annum Oblitus caramque domum, caramque parentem:

Usque adeo laetum dulci sermone moraris lAst alio vis dura voeat: sors taedia dc ipsi et Jam Pylio nequeunt perferre in litore nautae, increpitantque moras, nimium dum tempore longo . Cogor adesse tibi. quae vero munera spondes, 'In magno, quaecumque dabis mihi, semper honore Servabo: nec coge tamen me ducere fines Ad patriag alipedes. maneant, tibi nempe futuri In pretio, qui regna tenes ingentia campis, Lotus ubi viret alta, viret formosa cyperus,Bprdeaque, α segetes, ct plurima surgit avena. Non curia spatia ampla patent, non florida prata 'io Sunt Ithacae ; capras tantum fovet aspera dumis, Et mihi cara magis, Mam si vim pascat equorum. Tull3 adeo aut campis feliX, aut curribus apta