장음표시 사용
301쪽
ILLUSTRISSIMO CLARISSIMOQUE VIRO
Intimo Cubiculario, Arcesareo Pontificio,
O NUPHRI Us ELIsEUs EΡIsCoΡUs BALNEO REGI ENs I S. S. P. Episcopi Balneo- Uae tua est humanitas, & virtus mihi olim regiens, Epulo' Romae graviter aegrotanti fausto ad salutem reditu , Optime peripecta , Via. ILLus TR issi-Mg, allicit, ac paene me cogit, ut propriae nunc etiam ac publicae tuendae gratia valetudinis, tuis iterum consiliis indigens , ad te fidentius confugiam. Etenim febres indolis omnino pravae Balneo regii in prassentia grassantur, quae nec ipsis Medicinam facientibus pepercerunt, quippe tam Doctor Berardus hujus Urbis Medicus ordinarius , quam Do ctor Cio cerus , deinde arcessitus communi hoc morbo graviter detinentur : quin immo Doctor Poggius , qui postremo intervenit, pavidus jam veretur , ne
brevi eundem in morbum incurrat. II. Hae autem febres, quas vermes, & comitari,&O . . Producere vulgus Opinatur, adeo debacchantur, ut N aeerbitas. u forte unum aliqua In domo In valerint, paulatim
simul ac periculos E Omnes corripiant; quo factum est , ut per haec tempora octo vel decem singulis diebus in Urbe , caeteroqui minim h populosa
302쪽
Lia. II. EpmrM. III. CApII. . 267 III. Accedit vero ad hujus mili gravitatem, quod
Pharmacopolae iis destituuntur pharmacis , quae ad hanc rem existimantur necessari t. Desideratur quoque Chirurgust nullus fere est qui aegri a pauperibus opportunam opem ferre noscat. Verbo dicam, in summa omnium miseria versamur.
IV. Quid interim publica in calamitate mihi Divina Providentia adhuc sospiti , aliisque istius Urbis Civibus, quibus in Domino praesumus , agendum sit, Tu quam primum, & velim suggeras, & Ω-cturum confido. Vale. Balne regii vi.Id.
303쪽
JOANNEs MARIA LANCI SIUS. S. P. D.
M Agno , justoque dolore acceptis literis tuiς
confectus sum, ILLusTRissiME Pa. Esu L, ex illis Auctoris respon. enim cognovi, malignas febres non sin E ingenti anisi' mi tui aegritudine istic vagari: verumtamen, ut simul intellexi, bona te huc usque valetudine perfrui, eo quidem majori gaudio sum perfusus , quo magis sperare possum consilia mea tibi opportune subveniatura . Non enim vigilantissimus Pastor, ubi summa servandi sui Gregis necessitas urget, absque ingenti distri inine , ac moerore ossiciis suis deesse potest . Pleniorem mor- II. Et quanquam , ut tibi pro tua in me fide, atqueborum historiam humanitate parem gratiam referre possim, totius desidςratAv60 facti seriem mihi innotuisse oporteret nam jejunam nimis ad nos historiam scribis nihilominus tamen cavebo nunc quantum potero ab incompertis incertisque praesidiis , ne pro salutari periculosum consilium ipse transmittam. - . III. Haec , meo iudicio, vacant omni dubitatione ,
hus e eausa eom- scilicet communem morbum commune n habere muni scilicet aere causam. Communem vero causam vel in aere, vel
iui '' su, 'VA In potu, Velin, vel in aliis quibusvis corporibus , quae ad nos extrinsecus undeqraque perveniunt , & a quibus nos tueri vix possumus,reperiri.
304쪽
IV. Tametsi vero quaena ejusmodi causarum vi Adit, labem sugeat Balneo regii probe non noverim ; suspicor ta- spicatur Aucior, men Hippocratissast oraculo vel cuius cujus sint,ciuae eumq' habentur in calce libri de natura homini S cum unus . Illo insectum . itemque sit morbus , qui istic communiter urget, saI nu Q. ty, illius semina in aere potissimum contineri, ac deinde in praeparata vestroru Civium corpora tum proinximo contactu , tum per ipsos cibos , & potus ab aere inquinatos , facillime propagari. Praeterea longus rerum usus docuit me, aeris labem, quae
haud tota quidem in provincia sit, sed peculiari in oppido , vel Urbe, atque ineunte aestate se prodat, plerunque initium capere ab aquis, ex Magistratuum,oppidanorumque indiligentia ad stagnandum,& putrescenduin alicubi in vicinia damnatis; undemiasma hetero peneum,crassim , ac male olens cir- 'u ςςς 'cum tuto acri minimo negotio permiscetur, quod eontaminae.
eadem ficilitate puteales aquas , fructus, olera , carnes , & quid quid aliud est alimentorum, ita afficit, ut vitae auxilia in malorum, mortisque causas brevi convcrtat. V. Sed jam cognosco aequitatem tacitae' expostulationis tuae . Etenim non tam causa S , quam r media , quibus contagionem istam praecaveas, vehementer quaerere videris. Morem itaque gero ; sed in primis magnopere gratulor, illud a me tibi probari non posse alexi pharmacum , quod, quanquam
tribus duntaxat adverbiis constitutum, Ualentius ta- sbJ Ex miAst. . men, ac salubrius est quocunque alio,sexcentis con- ιο 'to Danei.
stante principiis. Hoc sane ex fbJ Tyaneo desum- , ipsi I ii,
pium ita habet Cimo , LousE , TARDE . Nimirum tribus adverbiis iuge cito, ac longe, redi tarde. Tu enim , cum sonii λns, Cito,
pro egregiis tuis meritis isti Ecclesiae laudabiliter Abh: ci et id
praesis , in illorum coetum felicissime cooptaris, qui Longe fuge,Tar- De Nox. Palud. Us. Lib. 2. M m a Deo' ς di . Di siligod by Corale
305쪽
et o DE Nox IIs PALUDUM EFFLUvIIS a Deo constituti sunt, ut proprias animas ponant pro ovibus suis r ita enim cum Divino Numini reverentiam praestare debeas , non dubito , quins e J Ezechia. poenam illam reformides, quam idem Dominus scJcΗ Ο Prophetae verbis comminatus est fugienti cultum
Dei: sui longe es peste morietur .
o VI. Enim vero, quoniam homines continentes ra
naturalium usus ro, incontinentes, & Intemperantes e contrario
moduratus valde facile , & frequenter aeris vitia contrahunt: idcir-ςψDdMς eo nullum tibi securius erit ad prophylaxim remedium, quam prudens , ac religiosus , immo pene superstitiosus sex rerum non naturalium usus
VII. Uertim ne obscuris Artis Medicar vocibus Te suspensum detineam, clara, simplicique sequentium canonum serie , veluti per laconismum Tibi satisfactum iri confido . Cum enim latrante nunc sirio , cogitari non possit de lacunarum , ac paludum , si quae istic sunt, exhaustu medela nanque,
Media aestate de propter majorem corruptorum corporum agitatio- siccandis Iaeu- nem , & cum acre permixtionem ipso mei malo deni non ςst cogi- terior esset universam praeservationem ex duobus medium malo potissimum principiis abunde deduces , quorum al-
deterius esset. terum est, ut vel nihil , vel quam minimum inquinati aeris , cibi, & potus in viscera admittas ; alterum vero ut tuum, quoad fieri potest, corpus defendas a collectione morbidi, ut a junt, apparatus, in quem aeria inquinamenta,uti scintillae ignem flammamque tantummodo accendunt, ubi idoneam materiam ad conflagrandum inveniunt ; Levire maxime solent, ac debacchari.
Primus eanon de VIII. Primum itaque cum Tu Illustrissime Vir ece domicilio deli- Ium fugere prohibearis , locum salthm in Urbe ista , gendo, fug=ςnd' quemadmodum consulit scJ Hippocrates mutare , si id a g. . o es . opus fuerit, oportebit ; scilicet ut AEdes tuae a corruptis Disiij od by Coral
306쪽
L13. II. EpIDEM. III. CAP. II. 27 Iruptis aquis, vel a quovis principio labis aereae qua Iongissime absint ι ac fenestras, si quae sunt, claudas , per quas ventus a coenoso sinu influere posset. IX. Secundo : Ad vitandas cruditates, & vasorum Secundo Victus plenitudinem, quae morbidam nostrorum corpo- .a', 'es diuri' rum affectionem constituunt, protinus cibi aliquid que ut salubris circumcidendum, victuque puro, & simplici uten- ut dum erit. Unde facilis alimentorum concoctio . Danda insuper opera, ut carnes eligantur animalium, quae non in solo Balneo regiensi pastu, sed
aliunde advecta, & recens mactata fuerint ; cavendumque a fructibus tum multis, tum immaturis , ac praesertim a lauta coena , quam sola panatella cum ovo sorbili debet absolvere. X. Tertio : In potum adhibebis vinum optimum Tert Io Uinum
nive refrigeratum , ac pro ratione temperamento- nive refrigeraturum vel nulla , vel modica dilutum aqua, quae sa- ςμ -
Iubris sit oportet, & aliunde , ac, si fieri potest, nund id, α
ex Nuceriae fonte delata. bibendum. XI. Quarto: Cura, ut domi Te contineas tum ante Quarto Domo solis ortum, tum prope occasum: utroque enim non exeundum rempore aer crassior , ac gravior evadit, putidas Rhyς Diis eorumque particulas in se firmiter nectit, easque In nO- calum : cavendustrum corpus pertinaciter in trudit, ac figit. Cave ab incitato motu. etiam , ne te nimium exerceas I nam , cum per motum rapidius in gyrum agatur sanguis , major proinde ambientis aeris copia intra vasa urgetur,& admittitur : quo plus igitur moveberis , eo plus etiam malignorum in aere natantium effluviorum copiam assem es. XII. Quinto : Diluculo semper, & prius quam re- Qu Into euius- cludantur fenestrae , saepius utere frusto panis ex vi- modI jentacului Q Optimo , aut potu coδε , non raro sume pauκiI- ωMςRdum
tum Diascordii Fracastorii, & Confectionis de Al-
307쪽
272 DE Noxiis PALUDUM EppLUvIIs vermes; aliquando etiam jus vitulinum , incoctis radicibus scorro nerae, ac soncho: jejunum nanque corpus cst veluti spongia ad ea facilius imbibenda , quae in aere deleteria sunt semina. a. tia; is ''' '' Sexto : Resinosa pariter ligna, pini videlicet, abietis,citri ,aurantiorum, cupressi, fraxint,ac juniperi , quo magis fieri potest , ardeant in camino , &universa domus nunc solo accenso sulphure , nunc herbis odoriferis, &praesertim baccis lauri, & juniperi, modico admixto aceto, suffumigetur. ,', '.'Ib Z d. XIV. Septimo : Spongiam perpetuo tecum feres ,
movenda, qui- imbutam theriaca, quae aceto rotaceo, & aqua, bus odoribi sim- ut vocant, Reginae Hungariae, ac florum aurantiorum soluta sit, eamque spongia in saepe naribus admove , cum per Urbem , ac per illam praecipue eiusdem oram diverteris , quae suspectam mihi paludem respicit: quibus quidem locis cave , ne salivam deglutias , sed cura illam sena per expuere ; namque maximum id est contagionis pro phylacticum remedium . Cum primis ae- XU.Tandem moneo Te, ut plenissimus sis tranquil- quum animum litatis.atque ut constanti in Deum fiducia , omnique penitus amota perturbatione animi, non solum sospes vivas , sed , boni Pastoris officium gerens, alios spe dejectos, ac pusillani ines erigas.
Quomodo noce Metus enim , ac tristitia, ubi de febri agitur epideant m tu ,&t mica omni veneno pejor est ; clan inde praecori . diorum nervi subtendantur ,& liquida Intercurrentia suis a motibus naturalibus interclusa facile labem contrahant, & servent.
C;ee on;, sise XVI. Isc tibi Vir Illustrissime indico,proboque prae
Antipatri sente- servationis consilia, quae su inmatim fere in univeri .ὸ .. ' i' ν' sum commodissime Cicero persecutus est in co lib., sis. qui de feJ Ossiciis inscribitur , atque in hanc sen
308쪽
tentiam , non Antipatro solum, cui asseritur , sed Hippocrate dignam effatus est : Valetudo fusentatur notitia sui corporis , ct observatione earum rerum, qua aut prodesse solent, aut obesse , ct continentia invictu, omnique cuisu corporis tuendi causa , O praetermittendis voluptatibus , postremῖ arte eorum, quorum ad frientiam haec pertinent. XVII. Verum de iis plura fortasse,quam oportuit, sed pauciora, quam volui. Est enim quaedam etiam in scribendo jucunditas , ubi simul impellunt observantia in Te, Illustrissime Praesul, & amor erga publicam salutem . Vale. Romae Id. Aug. Anni
XVIII. Rationes autem si quis cupit horum consiliorum adeat postremum capitulum par. posterioris lib.
primi, in quo prophylacticam methodum fusius
Lapsus integri Colles prope Rbodam in Urbe Ta
neor ii ; unde rivus interceptus, complures lacunae udriae sunt. ILLusTRissi ius itaque Balneo regiensis Episcopus
de stagnantibus aquis admonitus , quas ipse ego saevientis epidemiae causam , atque originem suspicatus fueram, totius eventus seriem Etruscis literis , quas Latinas damus , ad me perscripsit: Id autem fuit,inquit, tantae calamitatis initium . Scilicet non exigua collis pars, quae ultra rivum C regione Integi I eollis ea- Rhodam spectat , miserando hercle spectaculo Kalen- sus, & ruina. dis Maji anno IIo 7. hora noctis septima coepit loco cede- Dissiligod by Cooste
309쪽
cedere, & fluentum versus prolabi. Quum enim argillosa , irrigua , ac fluxiore terra constaret, praeiscipue fontibus scatens unde vulgo dicitur Fonta-Quae eausae eoi- Nisibe negotio corruit, quod propter assilem subluerint. duas ingentesque pluvias, toto vere delapsas plus solito subactus, ac mollitus , & pondere,inoleque a iustus esset, tum vel maxime quod ejus basis ad fi vii ripam, exuperanti saepius aquarum copia , vehementer fuisset abrasa, atque iussossa . Neque fortassis E conspirantium causarum numero eximendum cuipiam videbitur quantulumcunque momentum
impetus, quod per id temporis addi potuit a proximo novilunio , solisque defectu ; quae licet insequentem diem inciderint, neminem tamen futurum arbitror ingenuum rerum aestimatorem , qui sublunaribus humidisque corporibus aliquantulum
Labent Is terrae modus , atque descriptio .
intestini motus ab iis neget accedere .
II. Telluris autem prorutae latitudo non minor
quam bis mille passinim fuit. Ea igitur per biduum sensim in inferiora defluxit multiplici lapsu, atque erratico. Etenim, quemadmodum rivi alveum penitus obstruxit, ita ob inaequalem hic atque illic
occurrentium corporum vim atque renisum , inae- Eventus quidam qualia pariter plana, ac ridendos ferme casus invexit, si ab incolarum damnis abfuissent. Siquidem vineae aliquot fartis tectisque ordinibus suis , salvis etiam aediculis, & tuguriis, integrae atque illaesae inferioribus insederunt; it aut Casa quaedam, in qua mulier parturiebat quae feliciter interea foetum edidit) et . pedes incolumis progrederetur. At pleraeque vineae validissimo impetu provectae , partim sibi invicem illatae, partim a mutuis contactibus diis vulsae sunt: atque idcirco alibi in tumulos excreverunt , alibi in valles, magnosque hiatus depressae , di-Digitigod by Corale
310쪽
LIB. II. EpiDEM. III. CAP. III. 273 distis que fuerunt . In quae subinde infera loca
caedem aquae intercepto per rivum cursu , quin imo aliae etiam sulphureae ex ipso met solo ab apertis hic Stagna & laeunt illic recens venis erumpentes exundarunt; varitia quo pacto exti que in locis collectae complura stagna , & lacunas φ 'quam citissime effecerunt, quas quidem numero decem diligenter delineatas vidimus in Topographia, quae ad nos allata fuit. Harum autem maxima ad meridiem restagnabar, variisque admixtis vegetabilibus computrescebat e regione Patrum Capuccinorum; qui ex eo tempore ingentem culicum vim, aliorumque insectorum examina, quae nunquam antea spectaverant, plagam illam invasisse mihi etiam, qui post tres annos illuc commigravi, affirmaverunt . Praeterea putidis vaporibus infecto aere 'ς it foetor, Rtotus ille tractus peltime olere coepit, atque anco deterior facius.
Iarum color ex vivido, ac nitido in flavum & pallidum verti, quod semper fieri assolet, ubi putrescentibus aquis coeli temperies, & crasis immutatur. III. Et quanquam Illustrissimus Antistes futura Episcopi eura, mala e stagnantibus laticibus praevidens paulo post a '' ' majorem lacunam , quoad fieri potuit, apertis sero- tieuhes. 'in' 'bibus exhaurire , nec non deductis illuc perennibus aquis ejus solum abstergere, tandemque accenso igne purgare studuisset: nihilominus epidemiam antevertere ipsi non licuit: cum multa alia stagna, quanquam minora, vitium tamen illi aeri jam illatum assidue foverent. CAP. Dissiligod by Corale