장음표시 사용
421쪽
3 8 6 DE Noxiis PALUDUM EFFLUvIIs in specie ingens Osuper a purgatio : saepe enim utebar in delicatulis potissim lim Matronis duabus manis
nae unciis clarificatae, emulsione seminum melonum lege artis exceptis; & tam jucundum catharticum
plus quam viginti copiosissimas sedes insigni nobilissimarum Patientum incommodo provocabat ἰNec non etiam aliquos robustos viros , hac castrensi febre correptos observavi, qui a recentis pulpae Cassiae uncia copiosissime, & crebris dejectionibus comitatis a torminibus intestinalibus, & tenesmo , non sine notabili virium jactura purgabantur . Remittat igitur Censor ab acri nimis loquendi modo , quo nos immane quantuml vellicat, seu potius quo ipsemet in turpitudinem venit. Quo tempore, M XVI. Nullam itaque aliam purgationis necessi'. i. ' V 'g' talem invenio , nisi ut praeviae intestinates , stomachicaeque impuritates egerantur ; & quidem quam cito, in febrium nempe principio , ne in progressu causam febrilem augeant, vermium foeturae pabulum praebeant; sicuti etiam , ut ostiola vasculorum succos felleos, & lymphaticos deferentium liberius hient, patulasque praebeant vias specificis praesidiis febres jugulantibus, secundum nuper expositum Hippocratis praeceptum F vero pharmaco non videbitur opus habere , medicamenta in potu exhibeto, quibus febris, aut transmutetur, aut deficiat. Facilius & mς' XVII. Beneficium eductionis illarum impurita
lius vomitu sto - . P . . V - . .
maehi sordes ege. tum , consentientibus omnibus 1anioris consiliaruntur. Auctoribus, felicius, & promptius emesi , quam
- ὰ catharsi assequimur. Inquit enim Etimulierus: Cer- Confirmat Ett- N , mulleius . tum namque es, quod ravix curandarum intermittentium con at in vomitu . Fortassis primo ob brevio- Rationcs Physi' rem, per quam educendi succi, viam provocantur
secundo quia stomachicis & intestinalibus tunicis
422쪽
stimulo emetico, a pyloro versus cardiam in inversas vermiculationes proritatis, adhaerentes illis viscositates facilius extricantur , & vomitu viscus, &filamenta multoties tanta aciditate infecta, ut dentes obstupefaciant, educantur: Tertio quia intestinales liquores , felleus videlicet, & lymphatici vomitu a ductibus chylifero, & lymphaticis avocatur,
quod non contingit catharsi ; unde Riccardus Moria Ricendi Mori ton egregius Chinae chinarum Patronus prolixam non tantum istius Corticis Historiam, sed etiam va- Chinae usum. rios ejusdem casus , primaevum apud Europaeos usum , inchoatum nempe ab anno I 6 9., diversas apud Auctores, vel defendentes, vel oppugnautes ,
sortes eXponens , exercit. prima cap. 8 inquit: Me quod attinet, ut ut nausea in lita suadente , lenitis emeticum ante usum corticis perscribere, nonnunquam necessarium duxerim: & nisi cachexia urgente catharticum non commendat, cum paulo infra citato
loco ait: Et in cachexia insigne Catharticum propinaverim . Igitur sanius consilium censeo in homine robuso ad vomitum alias prono , ct debitis observatis cautelis , in Febrium principio, emesi enunciatas imp
YVIII. Alias nisi sordes istae intestinales urge' supelfluaest pur. ant, sicuti profecto non urgebant in Hominibus so- gatio ubi nullaebriae vivendi normae assuetis , quorum quampluri in i Wςst 'mi a Castrensi febri corripiebantur, potissimum fer 'vidiori tempestate, qua tribus elapsis annis immanius grassabatur epidemia, tum enim humani corporis succi summa laborabant fluiditate, de motus
utriusque celeritate . Quare perverso etiam febrium charactere inspecto tot tantaeque purgationes , repurgationesque cortici Peruviano praemittendae non erant.
423쪽
Morton , S: Ray- mundi Remuranindi sentcntiae de superflua purga
MongInoti sententia de eadem Aliorum auctorum loca.
XIX. Laudatus praeterea Morton eodem loco , ubi de cathar si, & emesi ante corticis usum promovendis, praemittendisque sermonem facit rnullo autem, ait absque eυidenti indicatione quicquam horum praeparationis gratia minifrastim curationi conducere , multo usu expertus sum : Iure merito igitur Raymundus Restaurandus citato loco inquit rs nonnulli Chinam china usurpantes ejus ope febres nouexpugnant, id illorum imperitiae ad ribendum es. Hodie purgans exhibent; postridie Chinam china porrigunt ; qua die data illa es, febris de it; purgans vero de novo paro' um accersit, adeo sibi invicem a versantur. Injuste igitur doctus Censor asserit omnes Auctores lias corporum purgatione S, repurgationesque ante corticis Peruviani usum imperare . Audiat rursum modo citatum Auctorem cap. 7. namque inquit: Revera huic medicamento nihil magis repugnat , quam cathartica, quamobrem id in usum duxi, majori emolumento impurgatis meis agris
praemissa plena phlebotomia , injectis ci eribus , exbibitisque jusulis refrigerantibus : Hinc Dominus Monginoi in suo de febrium curatione per usum quinquinar tractatu scribit ; purgatio necessaria qui'pe es ante corticis Peruviani assumptionem sed quam do,audiamus quaeso cum pluribus impuritatibu catet in mus venter , vel si primarum viarum non ades libertast Auctor vero annotationum inscriptarum
in libro febris China china expugnata , postquam Auctorem opiniones de purgatione praemittenda nec ne corticis Peruviani usui exposuit problema enim est ab utraque parte rationibus , & auctorita
tibus fultum haec scribit: In ea ego semper fui sen
tentia , non esse equidem longo purgantium usu , O r petita faepe vena sectione vires atterendas, neque
424쪽
labefactandam esse corporis aeconomiam, at levem aliquam primarum viarum expiationem procurandam esse
H eribus fauem, aut cassia , antequam ad corticis exhibitionem deveniatur : & licet Mangeti in sua Bibliotheca Pharmaceutica , ubi de antistbrilibus agit, in quiat: Antequam febri gum exhibeatur , Ovenasectiones necessariae,ut purgantia viribus febrien tium accommodata,funt adminifranda; nam in eo vix cum elarissima Morron convenimus , quo ermentos
brili venenato antidotum suam, corticem scilicet, Θωlia prasiminari praparatione , utplurimum apponat. Hoc Muidem nobis feliciter non cessit, indeque recidia vias non infrequentes, atque perniciosis ' Ekneflentia ob. vidimus. Attamen huic sententiae obstat experien- sta Mante sea tia in hae Pisaurensi epidemia millies firmata , . tontiae Quam plurimi enim, qui fervente Sirio a castrensi luxuriante febre correpti fuerunt, absque prae limianari praeparatione , saltem exacta vivendi norma observata, victuque admodum tenui praemisso, opera unius corticis Americani selieissimε sinε reeidi- vis evaserunt; inter quos etiam nuper elapso anno IIIo. mea conjux, filii mei, uxoris meae famula , & ego recensemur , qui duplici tertiana satis perniciosi moris transacti anni Augusto urgebamur. Unico enim febriiugo Americano selectissimo, canonice adhibito, per multos dies absque novarum usque nunc febrium recursu convaluimus, Deoque opitulante , jucundissima potimur valetudine ; m do, quo insignis Pharmacoptus Donetellus de se ipso fatetur suam proferens sententiam, quod omine prosperiori a cortice sebres fugantur, non praemis
XX. LicEt autem sub annum I7oy. ego do mestici mei a eonsimili febre tacti fuissemu1, non esse recidivarum De Nox. Palud. GR. Lib. 2. D d d quiis c iam.
425쪽
mundi Restauran-co , ubi de catharsi , & emesi ante corticis usum di sententia: d promovendis , praemittendisque sermonem facit: ii Oh, .' ' nulla autem, ait ab que evirinti indicatione quisquam horum praeparationis gratia mini ratum curationi conducere , multo usu expertus sum : Iure merito igitur Raymundus Restaurandus citato loco inquit: F nonnulli Chinam china usurpantes ejus opefebres nouexpugnant, id illorum imperitia ad ribendum es. Hodie purgans exhibent; posridie Chinam china porriagunt ; qua die data illa es, febris desinit; purgans vero de novo paro' um accersit, adeo sibi inυicem a versantur. Injuste igitur dot hus Censor asserit omnes Auctores has corporum purgatione S, repurgationesque ante corticis Peruviani usum imperare . Audiat rursum modo citatum Auctorem cap. 7. namque inquit: Revera huic medicamento nihil magis repugnat , quam cathartica, quamobrem id in um duxi, majori emolumenso impurgatis meis agris
praemissa plena phlebotomia , injectis ci eribus, ex-Monginoti sen- hibitisque jusculis refrigerantibus t Hinc Dominustentia de ς dςm Monginoi in suo de febrium curatione per usum quinquinae tractatu scribit; purgatio necessaria qui'pe es ante corticis Peruviani assumptionem sed quam do, audiamus quaeso cum pluribus impuritatibus scatet insimus venter , vel si primarum viarum non ades Aliorum aucto . libertas: Auctor vero annotationum inscriptarum
rum loca, in libro febris China china expugnata , postquam Auctorem opiniones de purgatione praemittenda nec ne corticis Peruviani usui exposuit problema enim est ab utraque parte rationibus , & auctorit
tibus fultum haec scribit: In ea ego semper fulsententia, non esse equidem longo purgantium usu, ct r petita saepe vena sectione vires atterendas, neque
426쪽
labefactandam esse corporis aeconomiam, at levem alia quam primarum viarum expiationem procurandam esseri eribus saltem, aut cassia, antequam ad corticis exhibitionem deveniatur: & licet Mangeti in sua Bibliotheca Pharmaceutica , ubi de antistbrilibus agit, in quiat: Antequam febri gum exbibeatur ,
venaefectiones necessariae,ut purgantia viribus febrien sium accommodata,funt admisiuranda; nam in eo vix cum elari a Morton convenimus , quo ermentos brili venenato antidotum suam, corticem scilicet, Θωlia praeliminari praeparatione, utplurimum apponat.
Hoc Muidem nobis feliciter non cessi, indeque recidia
vias non infrequentes , atque perniciosi mas enatas s-- --dimas. Attamen huic sententiae obstat experien- statzangeti sta. tia in hae Pisaurensi epidemia millies firmata , . tentiae
Quam plurimi enim, qui fervente Sirio a castrensi
luxuriante febre correpti fuerunt, absque prae limianari praeparatione , saltem exacta vivendi norma observata, victuque admodum tenui praemisso, opera unius corticis Americani felieissimε sinε recidi- vis evaserunt; inter quos etiam nuper elapso anno IIIo. mea conjux, filii mei, uxoris meae famula , & ego recensemur , qui duplici tertiana satis perniciosi moris transacti anni Augusto urgebamur. Unico enim febrifugo Americano selectissimo , canonich adhibito , per multos dies absque novarum usque nunc febrium recursu convaluimus, Deoque opitulante , jucundissima potimur valetudine ; m do,quo insignis Pharmacoptus Donetellus de se ipso fatetur suam proferens sententiam, quod omine prosperiori a cortice febres fugantur, non praemissis purgantibus.
427쪽
3 0 o DE Noms PALUDUM EFFLUvIIs quidem anno IIIo. recidivi censendi fuimus ob ehinae chinarum abusum, vel saltem ob male sanam ,& incautam methodum , qua ipsi utebamur; sicuti neque tales dicendi videntur numerosissimi Pisaurenses, qui tribus expositis annis., i per ea scilicet tempora, quibus epidemia saeviebat, a recyrrente febre correpti fuerunt , cum enim perfectissima sanitate qua nunc etiam fruimur integro anno absisque minima ulla oeconomiae naturalis laesione vegeti , ac bene colorati gavisi simus ; quomodo febrile semen e hinae chinarum nodo illaqueatum in penitioribus nostrorum viscerum angulis consepultum latere credendum est absque eo quod nostrorum Corporum machina nec tantillum interturbaretur Igitur Dominus Monginoi in citato opu
sculo inquite Si quis enim si fingat febrem pos
menses Hiquot ingruentem reliquias esse pracedentis , fraudem si faeis r & paulo post ait: adeo ut ejusmodi reditus inique priori fermento tribuendi efferet, cujus portio in quapiam parte foret re dua . , quia potius tuis, quι recentibus ex occasionibus fusci
XXI. Speraverim autem eruditum Censorem oti eum, quo Cathartica etiam in Febribus China eurandis prosequitur, amorem, hanc methodum non male auditurum, precipuEctim multorum Auctorum testimonio fultam viderit; nam Monginoi inquit i Et hoc necessariὰ hic adponendum fuerit, ut in Curatio ex voto remedii uinum squatur, ac recidivana chinae. pracaveatur , purgantia sev1ora paulo post quam febris desierit requiri; eirea quorum usum perpendendum es primo, opportunum esse, ut adjungantur quia
busdam praeparationibus quinquina ; hoc quippe modo ab sese tempore, quo iusiluitur purgatio, vis remedii
428쪽
eitra interruptionem transfertar. subdit deinde sapiens A uctor Catbartica in genere, quorum delectus
habendus , ea sunt, quae amarore, aut aliis qualitatiabus cum auinquina conveniant ἔ juvanda ergo illius operationis , aut saltem non interturbanda , veriau in exemplum Rhabarbarum, Aloe, extractum ColacI
ibidis , vel quae ferum supersuum natafunt abripere , c timodi sunt extractum , vel resina Palavat Et
revera Rhabarbarum cum cortice miscebamus, non
solum quoties diuturnae, & chronicae hae febres evadebant, sed etiam cum eaedem repetitis recidi- vis valetudinarios Pisaurenses relinquebant, eos que hiliosis egestionibus urgebant e censebamus enim ad causarum febrilium correctionem quoque spectare promovendam corroborationem viscerum infimi ventris, quod cum solo cortice consequi meis tueremus, ipsi Rhabarbarum addebamus, quod non tantum cathartica, sed etiam sub styptica vi potitum, meditatam patientibus opem praestare valebat; nec propterea ipso infructuose utebamur. Hoc beneficium ab isto suppeditandum praesidio, tu quoque sapientissime Vir, permonuisti tua in doctissima
dissertatione , ubi clim ad praecavendas recidivas consilium praebes, inquis: Itaque tune temporis opti-mὰ de nosris adgratis merere putavimus ,si eum rhin Rhabarbarum intermiscendo , a tam utili, quale tu china es , medicamento, omnem censuram tolleremus , O quidem voti eompotes facti sumus. Ast superiori Felieius purga-Anno IIIo. Cortex cum Rhabarbaro non ea felicitate stimulabat alvum, qua annis I7o8. & I7o9. & ,hh;.8' propterea opus fuit illius remedii usum, blandio- εχορ. quam ribus Catharticis interrumpere . Huic sententiae ηψ 730
adstipulatur pariter Dominus de BIegnis suo saepius citato opusculo, nec non Doleus asserit Chinam de
429쪽
China eum purgantibus mixtam exhibendam: quinimo & Bartholinus in cent. a. epist. 42. scribit: Fermentum istud Quartanae hoc medicamento , quasi vinetiim, & in unum compactum , nisi apti cujusdam &proportionati purgantis beneficio e corpore educatur , vim suam fermentativam tander
CK;hω ehihae XXII. Caeterum si quis China china abutatur,
abusus, ut & cae- non dubito, quin ita laedendus sit, quemadmodum aterorum rς ς quovis alio , quanquam innoxio aikalico , pura crustaceis omnibus , atque inter haec inculpabila pulvere Margaritarum,ocul. cancrorum,& similium, quorum certum est, diutino , seu minus cauto usu non exigua mala processisse. At Ii eensent vi- XXIII. E contrario non pauci sano forte consi- ,hii, P lio opinantur, Quinquinae vires Catharticis minime interturbandas fore, ne materiam, quam unum vincit pharmacum, aliud solvat, motusque perversos succorum, quos Cortex sedat, purgantia redintegrent ; ideoque expertissimus Sydenam in epistola responsiva ad Robertum Brady pag. mihi 3sa. monet: Vitandas ante omnia evacuationes qualescunque, eum vel blandissima Catharsis, quinimo Enema ex lacte Saccharato in morbi discrimen certissime ,δεν- te in morbum lafum denuὼ ἁ rum conjiciat: Raymundus vero Restaurandus cap. 7.ait: Nulla ergo incumbit
necessitas illis purgans exbibendi, qui per auisquinam curationem adepti sunt, praecavendarum ergo re ridivarum a
Ra mundi Re- XXIV. Solvit tamen quaestionem laudatus Ray- hietate: i' mundus Restaurandus citato loco, haec scribens e Nec tamen purgationem improbaverim, si modo eius indieans cacoefmia adfuerit, ae Febris character nullus omnino supersit ; Porro ut i iecurius succedat,
430쪽
Lis. II. EpIDEM. IV. CAP. VIII. 393eoneedendum es aliquod temporis spatium praeterire, immo die uno vel altero ante usum cathartici, O die
subsequente utile es infusionem Chinae cbinae assumpsisse in aqua frigida factam, quod nisi factum fuerit postliminio redit febris ; quarὸ farius sit ab inuisse, quam
periculo aegrum exposuisset Quam methodum nos secuti sumus, ut ex jam dictis videre licet. XXV. Pertaesum jam prorsus , Vir clarissime, Te arbitror longissimae hujus Apologiae: quare pudet variam nunc persequi exhibendae Chinae methodum, qua in Pisaurensi epidemia feliciter usus sum, illamque appositis historiis illustrare r illud itaque dixisse satis erit, secundum diversum in Egris temperamentorum , & reliquiarum morbi occursum , diversas quoque chinae formulas adhibuisse , plerumque tamen ad qo. usque dies remissa sensim do si continuatas. Quibus imus venter duriusculus, &sinistri hypochondrii dolor cum faciei pallore a gra.
vi malo supererat, propinabantur per I . aut a G. dies boli eκ Chinae,&Rhab. extract. ana drach. semis. cum scrup. sem. martis diaphor. & jusculo tartari Eato incoctis radicibus aperientibus: aliis vino rubello infusam Chinam exhibebamus ; multis cum succis concretis r in omnibus tamen una cum congrua victus ratione . Nam ut recte animadvertit D. Monginoi, Alamosibi gaifolius uuinquina bene is praecaveri posse damna ex erratis in diaeta commissis emergentia r Inter quae procul dubio ipsae sunt recidivae, quas etiam vidimus arcessitas adulterino cortice , qui facile per Mercatorum fraudes saepe saepius optimo solet admisceri; ut etiam Etimulierus & idem
XXVI. Sed tempus jam est, ut scribendi finem faciam, Teque , Vir amplissime, precer, obtesterque
VariaeChiliae clii. nae sormulae pro aegr*rum habitu,& temperatura .