장음표시 사용
221쪽
per Problemata demonstratu L. aryse: neglecta, praesertim ubi plures operati nes interveniunt , hujusmodi distrepantiisam parere possunta IV. Praemoneo, Tabulas Loeorum SoIis v. g. vel Lunae in zodiaco, & similes, ordinarie construi pro tempore meridiano; undes operatio pro alia diei hora instituenda est, ratum temporis haud negligendum erit. V. Si addendus vel subtrahendus est v. g. Log.R Sinus Totius quod ne eontinub insequentibus repeti debeat, lite universaliter Praemonitum velim alio opus non est . quam ut tali Log. ' a snistris addatur uni- eas, vel inde auseratur, si est subtrahendus. Quod si Log. μ' jam habeat piaefixam unitavitem, di addendus sit Sinus Totus, duplicandus erit primus numerus ' vel si subtrahe dus sit Sinus Totus, & Log. v habeat prae fixum numerum binarium vel ternarium, iste una unitate minuendus erit.
rari soler parvula Nulla , ut vocant, minuta prima vero una virgula , de minuta secunda duabus &e. hoc modo:
id est , quadraginta duo gradus, viginti tria minuta prima , & triginta sex secunda . si O 3 Ve
222쪽
usius es utilitas Plani'haerii
vero calculus se extenderer ad tertia, quarta&c. minuta, haec 3. vel φ.l virgulis no
vis. Ut ii , qui Tabulas Sinuum ae
Logarithmorum non statim ad manus habent,interim seram in praedictis de Isuearui dem , quam in Problematibus Logarithmucq s vendis aliqualiter exercere possint,alijs Tabe Ili, in fine opusculi ponendis , .adde mus saltem partem Tabularum Sinuum per omnes gradu ,& quit B i, quaeque Minura , quoad Numqros vulgares vero usque ad
Denique antequam ad Problemata Noo. stra garithmice solvenda progrediamur , qu edam quasi praeliminaria partim scitu utiis
lia, partim etiam necessaria, attamen nonis
nisi operationes simplices requirentia , praeis mittenda censui, ur Benevolus Lector facilioribus hisce jam assuetus , ad dissiciliora adhuc secutura tanto lubentius animum dc operam impendat. sit itaque
Diem ingressus Solis in Angula α
Ad hoc seiviunt sequentes versiculi
223쪽
per Problemata demensemur. aIs Inclyta Laus Iustis Impenditur , Ηaeros Horret IGrandia Gesta Gerens , Felici Gaudet Honore. Duodeeim hae dictiones Ia. Mensibus , fer Vato eorum ordine, tribuuntur, prima scit. Ianuario, secunda Februario &c. ubi sola earum litera initialis, quotum in Alphabeto Iocum obtineat , attendituris sic enim T. Ponitur in Alphabeto sexto loco, G. septi. mo, H. octavo, I. nono&e. Signa autem εquae Sol quovis mense ingreditur, facile t neri memoria poterunt, si Martio tanquam anni Astronomiar principio , ut I. Parte c. l. de Zodiaco observavimus ) tribuatur H Aprili, Majo ri.&c. iuxta ordinem Signorum, tritis illis versiculis Sunt aries, Taurus&c. indicatum. Si ergo diem ingressus Solis in singula Signa ex praedictis versia hus eruere cupias, subtrahe numerum literae initiali mensis dati competentem eX 3o. &residuum indicabit , quo die mensis Sol Si. gnum triensi dato reipondens ingrediatur. Pro exemplo universali, quo in reliquis etiam Problematibus utemur, ponamus hie Monachii t ubi Elevatio Poli communiter
iudicatur 48 Solem commorari in 23. ID
i . R. uti factum fuit in die tam gloriose . auam prodigiose in Hungaria partae contra
224쪽
Turcas Victoriae , quae luit IG Augustian:
U. ιο. In hod igiem et empta vocis Gesu itera initialis est septima in Alphabeto ;subtrabe ix γη I. ex Ru. ex residuo colligere dabitur, Solein mento Augusto inostedi Signum M. die *3. Augusti . Quod si etiam stadum Figui quovis dis dato scire desideres, v. g. ος i. Augusti is exemplo milita, hulanumqto 16. .ddo I. quia Litπε initiaIis vocis Gesta est septim
Patet vel solam inspicienti Arcus signo. uiri & mensium in utraquq e trqmitate pO Orobs, quibus mensium diebus initia & deed des Signorum respondeant. nuεε lamon hac serupulosus rimari non convenit, tum quia Instrumentorum simialium angustia hoc non permitriε , tum qria motus Soli in zodiaco continuo v ri4t , cum
225쪽
μν Problemata demonstratu . a1
eum enim uno die non integrum Eclipticae gradum absolvar, sed 36ω ejusdem gradu pus permeandis 363. dies eum s. horis ae 4'. horae minutis insumat, Sol ingressum suum in Signa don eodem die quotannis e acte parat , cum ultra 36 . dies in anno Solari S fere horae , ut dictum , residuae sine , quaa lingulis q. annis integrum diem proxime
coniiciunt, & ideo in antiis piissextist post
diςm intercalarem qui circa 24. Februari,
aeuunam annus diglextilissiti si
BD citius enuntIare. Ex numero anni propositi neglectis duabus primis figuris ii solae duae ultimae ad dexteram dividantur per 4. si nihil superfuerie , annus erit Bissextus, qualis v. g. fuit annus III 6. quia 16. per 4. divisis nihil remanet;
vcontra in anno currente I I 8. remanent 2,
quod signum essi, secundum abhinc annum Dim. Eo. denuo lare Bissextilem. Ratio est Dei is, quia quareus quisque annus erit Bis-s ius,i tamen, ut tres semper centesimi
226쪽
anni , nim. ITOQ. 8oo. I9oo. usque ad quaindringentesimum c qualis erit socio. dc licdeinceps) a Bissexto essent exempti.
. cidat in Calenaeis, seu initium δε- : i . gulorum mensium e Ex pthno Problemate eonstat, quoto diamensis Sol singula Signa ingrediatur; . si erg,
insuper sciatus, quot dies quivis mentis co tineat , facile erie numerare gradus Signa usque ad I. diem sequentis mentis incluti vh. . Sic enim ex dictis habetur , Solem ingredi m. diea3. mensis Augusti, si ergo i super sciam, eundem mensem habere 3I. Qi. haud dissicile erit divin re, in primum diem Septembris cadere iacmum gradum iam Ut autem memoriter teneri possit, Mot dies
quivis mensis contineat, duae poti itimum viae suppetunt, una nim per verius memintiales sequen eb: . 1 . Iur denas September habet , totidemque
227쪽
per Problemata aemonstratur. aIst
Altera via memoriter id ipsum tenendi eriper digitos hoc modo. Manus sinistrae ponticem , digitum medium .i & auricularem
erectos tene, reliquos vero duos, nimirum indicem & annularem intra volam manus deis prime. Dein more Astronomorum menses anni numerare incipe a Martio, eos ordine
prosequendo per singulos digitos, ae denub incipiendo a pollice , quousque numerus mensium merit absolutus. Menses igitur, qui cados supra digitos
erectos,habent 3t. dies,qui vero contingunt digitos intortos seu depressos, continent diis es 3o. Februario excepto , qui in anno comini mutu solqm habet 28. in Bissexto aurem a9.
Exinti autem incidenter eruitur .
Euovis tempore, quot septimanis
diseι dies aliquis Festus vel Naimus, or
in quam hebdomadae diem iscida nullo nego. itio memoriter supputare. o
Cum ex praesedenti uot dies quivis mensis cile erit numerare dies , . quia die dato usisque ad Festum propositum intercedunt; hane enim
228쪽
enim iummam ii dividas per T. productum dabit hebdomadas , α residuum hebdoma,
in exemplo: hodie v. g. die Sabbati inci
dente in I8. Septembris scire cupio , quae septimanis, ac hebdomadae diebus , adhuc distet Natalis Christi Domini , incidens inas. diem Decembris φ Numero ergo dies adhuc residuos hujus mensis Septembris ,
& invenio . . . . IM pro Octobri . . . .. 3Is
pro Decembri usque ad dictumFestum - as. . '8. qnte summa si dividatur per ri productum dabit et . dico ergo: hodie post i . septimanas erit Festum praedictum Nativitatis Domini ; cum enim ultra I . hebdomades nullus dies remaneat , signum est ,: illud cad re in diem Sabbati,sicut & dies abbati daviserat pro initio numerationis. Qu6d si ultra productum I . hebdomadum , residui fuis. senti dies I. . vel 3 signum fuisset , quod dictum Nativitatis Festum caderet r. a. S.
diebus post diem Sabbati, adeoque tu dis
229쪽
Licet dicta summa etiam erui , & dies septeni in Areu mensium a praefato 38. S Ptembris usque ad 21. Decembris numerara denique possint, negotium tamen istud propter indiscernibilitatem partium in similibus Instrumontis, facilius dicto modo, & curiosius memoriter absolvisur.
Dato loco Solis, etiam diem Aneu
sis elicere. Patet ex dictis in Probi. i. si enim stio , quotus gradus Signi sit hoc vel illo die meniis , hoe ipso etiam scio, quotus dies mensis congruat hvie vel illi gradui Signi. sic in nostro exemplo, sicut ad eruendum gradum signi v. g. p. diei mensis ris. addidimus 7. Literae initiali vocis Gesta respolia dentia, ita ad eruendum diem mensis a gradu signi agi dicta λ subtrahenda erunt, dc pro
Haec duo dies mensium , M signa iu
230쪽
illis respondentia iuxta se illucescunta
Loco Solis, vel cuicunque dato mclipticae puncto tinctum oppositμ
Potest hoe Problema in pluribus supputa. tionibus Astronomicis habere usum, in qu vis enim Sphaerae situ , uno gradu Signi oriente , Vel ascendente , aut . medium coeli renente, alter illi oppositus occidet, vel deoscendet, aut imum coeli occupabit. Si
gnum autem , vel gradum Signi oppositum invenies , si a Signo dato , juxta ordinem Signorum, numeres 6. Sisna 3 sextum enim a Signo dato fidem est de gradibus ejusdem erit 6 us oppositum. Qua in re plurimum jμvare poterit, si Signa notis illis versibus et
Sunt aries, Taurus, &c. comprehensa sibi or, .dinare superposita icribas hoς modo :V. H. U. D. M. . ni. t. H. iSic enim quodvis Signum alteri sibi oppost
