장음표시 사용
331쪽
gro Notitia conciliorum Primum quidem Episcopalem iurisdictionem in uniuersos sine ulla exceptione clericos , at vero in laicos ubicumque de rebus Ecclesiae, vel Religionis amitur,di uino , arque immutabili iure asseuerant introductam Theologi pene uniuersi,& canonum doctores, ut nullaei possit humana introductio derogare. Horum fundatur ratio in tribus propo fitionibus inconcussis,quas asserunt,& commonstrant ad fidem Caatholicam pertinere. Harum prior est Ordinem,diem tatemque Episcopalem non esse humane, vel Ecclesiasticae institu tionis , sed immediate a Christo ipso dima. nasse,qui omnes affatur Ecclesii sui Episcopos in Apostolorum persona: sicut misit me Pater , & ego mitto
vos, Ioan. ao. v. ai. Et inter fidei canones refertur canon
6. lassia 3. Trid. Conc. de Sacram . ord. Si quis dixerit in Ecclesia Catholica non esse Hierarchiam diuina institutione ordinatam, quae constat ex Episcopis, & Presbyteris, & Ministris anathema sit. Ibidemque cap. q. dicit Episcopos in Apostolorum locum successisse. Secunda propositio ista est Deum, qui Episcoporum ordinem instituit. non alio fine instituisse, quam ut suam regant Ecclesiam.Αc per consequens id voluisse,ut omni iurisdictione. & potestate instructi sint, quq ad istud
quorumcumque fidelium siue magistratura, siue regali, aut imperiali potestate pra fulgeant, exigitur. Qua tenus enim mystici Corporis Christi membra sunt, eatenus a capite dependent Ecclesiast ici regiminis , qui est Episcopus: dicente Apostolo Act ao. Attendite vo- his , & uniuerso gregi, in quo vos Spiritus Sanctus posuit Episcopos regere Ecclesiam Dei. Necesse est igitur Episcopos ex parte Spiritus Sancti esse conuenienti potestate instructos ad totum hoc exercendum regimen, quod eis contulit, & ita a subiectis sibi ouiculis praesertim vero laicis independenti. Quod & ipsa naturalis suadet ratio, secudumquam is,qui finem intendie
debet quoq; media prouidere,& suppeditare ad finem
332쪽
requisita. Nec vero minus est diuinae certitudinis tertia propositio, quq ex duabus etiam praecedentibus necessaria illatione colligi potest: Quoscunque fideles siue
clericos, siue laicos, cuiuscumque sint status. & conditionis,teneri si aeternam salutem adipisci velint,subijci,& obtemperare Episcopis, ab ijsque dependere in cunctis ad regimen ipsis a Deo commissum pertinentibus: cuiusmodi sunt omnia ad ordinem, & disciplinam Ecclesiae, ad publicum Dei cultum, aut ad salutem animarum spectantia: quod hisce verbis Deus iubet Hebri i3. Obedite praepositis vestris, & subiacete eis, ipsi enim peruigilant qua si rationem pro animabus vestris reddituri . Quia ad ista responderi possit ex parte officialium,& principum huius saeculi non video. Et cum tres illae propositiones diuinae sint veritatis , iure merito martyri J coronam, miraculorum gloriam. & publieum totius Ecclesiε cultum commeruit sanctus ille Thomas ex Anglii Cancellario Cantuariensis Epit copus,& primas, Cum Henrici II. Anglorum Regis edictis obstitit in eisdem contra Ecclesiae iura rebus, quas nunc iudices Gallicani asserere, & agere non reformidant. Ipsi tamen viderint si iustum sit ordinem a Deo constabit tum subuerti, ovesque pastoribus sibi a Deo praefectis non Obtemperare, non subiacere ; imo vero pastores a Deo praepositos subi3ci proprijs ovibus,ab earum arbutrio dependere legesque ab eis circa regimen Ecclesiet sub grauibus interminationibus accipere. Prospiciant si aequum & rite ordinatum sit Ecclesiam Domini similem fieri ridiculae illu& scurrili mulierculae, cuius mentio est apud Epiphanium ad haere. s. quae capitium pedibus,calceos autem capiti suo aptabat: Hoc enim ne si pars Ecclesiae,quae praeesse debet subijciatur, pars vero quae sub ijci debet imperet . Meminerint osam rein ventino interitu fuisse correptum, eo quod manum ad arcam Dei licet vacillantem ausus fuerit admovere a. R eg.6. Osiam vero Regem Iuda suille. lepra castigatum,
333쪽
3I 2 tuta conciliorum& ab hominu eosortio, regniq; administratione deiectu
Quos autem prςfiximus Canones Gallicanarum ocnodorum Agathensis,Cabilonensis. Matisconensis, ni hil diuersum statuunt ab aliarum gentium Ecclesiasti cis regulis: Concilium namque Romanum sub Sylvestro Pontifice prohibet, ne clericus eoram laico iudice causam dicat. Oecumenicum vero Chalcedonense Concilium Can. s. vetat iudicibus lai cis de causis clericorum cognoscere, iubetque penes solos Episcopos agitari: nec ullatenus reclamauit supremus Senatus,ciui omni bus Concilia actis una cum Martiano Augulto interfuit , eaque omnia saecularis brachij potestate roborauit. Concilium Carthaginense tertium can. s. sic edicit et Placuit, ut quisque Episcoρorum , Presbyterorum, Diaconorum, seu clericorum, eum in Ecclesia eνimen ei fuerit intentatum , vel eluilis eausa commota , si derelicto Ecclesia ico iudicio, publicis iudichs purgari voluerιt, etiam si pro ipso fuerit prolata sententia, locum suum amittat, σ hoe in criminali actione. In ciuili ver3 perdat, quod eateu, si locum suum obtιnere maluerit. Siquidem ad aligendos iudices iniqu/ de Ecclesia consortio iudicat, qui de uniuersa Ecclesia mau sentiendo, de iudicio faculari poscit
auxιbum: cum priuatorum Christianorum causas Apostolus etiam ad Ecclesiam deferri, atque ibi terminari praecipiat, I. Cor. 6. Concilium etiam Toletanum tertium can. I 2.
inolita inquit praesumptio usque adeo illustis ausibus adi
tum patefecιι, ut clerici conclericos suos relicto Pontifice suo ad iudicia publica pertrahant. Proinde statuimus, hoc de ca rem non prasumι. Si quis boe praesumpserit facere, ct causam 8erdat, s 4 communione esciatur extraneus. Hi Canones inseruntur II. quaest. I. cap. inolita, & cap. placuit. Recentiores missos facio Canones cap. clerici de iudic. cap. si diligenti, de foro compet. necnon Bullae Coenae Domini art. I 3,Iq,is. Io cum anathematibus in
eos, qui iurisdictionem saecularem extendunt ad Cle- .ricos
334쪽
Synodus cabilonensi. 3I alces, aut ad res Ecclesiae, atque in quo latumque horum fautores.
Hinc faciendus gradus ad Imperialia edicta. Proserimus in primis Constantini Magni celebre illud rescriptum ad Ablauium praefectum prstorio,decernens quamcumque causam in iudicium saeculare deductam debere etiam post litem contestatam ad iudicium Episcopale deuolui, si pars litigans hoc requirat, altera etiam inuita parte. Et ut uniuersi iudices, quidquid ab Episcopo decretum fuerit ratum habeant leg. prima. Cod. Theod. de Episc. iudic. Praeterea Imperatores Valentinianus,Valens, & Gratianus ad Claudum prat. sectum urbis sic rescribunt: Quod chronopius ex Antisti. te idem fuit q ui fuerat in 7o. Epucoporum indicio antea dam natus, ct eam sententiam prouocatione sulendita qua non
oportuit prouocare z argentariam mulctam , quam huiusmodi sanctio generalis ιmponit cogatur gaependere , Hoc autem fisco nostro nolumus accedere, sed bis qui indigent , fideliter erogari. leg. quoniam zo. The Od. quorum appellat. non recip. Porro sanctio illa generalis cuius eli in lege mentio interdicit, partem tame . illius ad nos transmisit Sanctus Doctor Ambrosius epistol. I 3. ad Valentinianum Iuniorem Auguiluin: Nec quisquam inquit contumacem iudicare me debet, hos asseram , quod Augusta memoria pater tuus non με tum sermone respondit, sed etiam legibus sujs Ianxit:in cauosa fidei. νeι alicuius Ecclesiastici ordinis eum rudicare debere, qui nec munere impar sit, nec iure dipsi ιιs: hac enim verba rescripti sunt: hoc est Sacerdotes de Sacerdotibus voluit iudi eare. Hactenus Ambros. Item lege Clericos 4r. Cod. Theod. de epistol. & Cler. inhibet clericos apud alios iudices quam Episcopos iudicari, vel accusari. Prae terea leg. vi veneratio seeunda. Cod. Theod. de Episcop. iud. & leg.quicumq; residentibus I S.Cod. Theod. de Episc. & Cler. decernunt Clericos, quos Episcopi sententia damnauerit, nullatenus este principis autho
335쪽
3i stitia conciliorum ritate, vel rescripto restituendos. Item Imperatores Valentinianus, & Theodosi . clericos quos indiscretim ad Deulare iud eium dedaei debere infaustus prasa tor edιxerat, viscopali audient reseruamus. leg. vlt. Cod.Theod. de epist. &cler. Is vero prs sumptor infaustus cuius lex meminit Maximus tyrannns fuit Gratiant Imperatoris parricidio infamis, qui nouis etiam edictis cultum restituerat idolorum, quem religiosissimi Valentinianus,& Gratianus suis edictis coeperant abolere . Denique Imperatores Valentinianus, Theodosius, & Arcadius in leg. grauiter I. Cod. Theod. de Episc. iud. sanciunt Episcoporum, & Sacerdotum iudicia non ni si coram Episcopis agitanda quantum ad causas Ecclesiasticas pertinet, caetera vero negotia esse penes iudices publicos terminanda.
Alia tribunalis Ecclesiastici ex Imperatorum declarationibus munimina,& prs sidia suppeditat in sua Ecclesiastica Historia Rumnus lib. I. cap. a.&S ZOmenus lib.6. cap. 7. Ipsaque Theodosii, & Valentiniani Principum epist. ad Synodum Ephesinam, qui legitur in eluiadem Synodi actis. Carolus ille Francorum Rex,& Ιmperator,qui tertius a Constantino,& Theodosio Eccle
siastic , ut vidimus iurisdictionis prεcipuis assertoribus
nomen Magni commeruit, luculenter, exprimit in suo capitulari lib. 6. cap. 98. &3OI. &, usquequo Pro. tendi debeat Ecclesiastici tribunalis potestas, & quam multa postmodum a Gallicanis curijs sint ei detracta,& usurpata.
in etiam post sequutas illas immanes Ecclesiastici iuris diminutiones , valde optabile esset ut regni curiae intra ipsos regiorum edictorum fines se continerent. Edicta quippe Francisci I. anni 3'. arti c. s.
renouant quae iure communi, & antiquo statuta suerant, non esse recipiendam appellationem a Canonica praelati correctione . Et sententiam poenalis
usurae nullatenus suspendi, sed tantum det uolui per
336쪽
apstellationem. Eadem post Franciscum I. sanxerunt Carolus IX. per edictum anni 138 I. art. s. & Henricus IV.in comitias Ble sensibus aris. Quibus ambo edictis hoc pariter iubent, ne a curi3s regni ullae admittantur appellationes tanquam ab abusu , nisi in solo casu infractionis legum Regni . Subinde Henricus IV. edicto
an . I 6o6.art. a. prohibet'in casu appellationum a praelatorum sententijs,ne curiae regni umquam pronuncient
per dimissionem partium ab omni lite, las metiant hors de mur,oe de proces, sed nonnisi per bene, aut male iudicatum, benό, aut temere appellatum: atque in casibus temerariae appellationis , hoc est quoties curia n Π pronunciabit fuisse male, hoc est contra leges regni iudicatum , condemnetur in dispensabiliter ad urulctamno .librarum qui appellauit . Nec possint regiae curiae mulctam istam supprimere,aut minuere. Ibidem quoq;
ar. II. statuitur causas matrimoniorum pertinere dumtaxat ad Ecclesiasticum tribunal, modo sequutae inde praelatorum iudicia legibus regni non contradicant.
Et quoniam Gallicano iure delicta clericorum distingui solent in communia , circa quae solis prael alis Ecclesiae iudicium competit , & priuilegiata quorum cognitio ad regni curias pertinet , ea scilicet quibus directe, & immediate publicus status laeditur, & offenditur , ut sunt crimina vis armatς publicae, item sal saemonetae, itemque maiestatis, ac alia similia , Carolus IX.eoicto Molinensi art. 39. prohibet cur ijs regi;s retinere sibi cognitionem delictorum communium a clCricis admissorum, cum id iudicium spectet ad Episcopum .Quod si Clericus reus comperiatur, tam commu anis, quam priuilegiati delictii iubet eo casu remitti ci 4 ricum ad Ecclesiae tribunal pro communi delicto , sic tamen ut regia curia sibi iudicium reseruet priuile giati criminis. Quinimo in causis etiam priuilegiati delicti sanxit Henricus III. edicto Melodunensi arr. a I. processum conivuctim faciendum, ac lastruenduin per
337쪽
; Notitia Conciliorum 'per Iudicem Ecelesiasticum, & regios ossiciales, ut leaneantur Curiae regni commissarios deputare, qui ad hunc effectum instruendi processus contra Clericum priuilegiati criminis reum , transferat se ad locum Ecclesiastici auditorij. Et tamen passim videmus haec regia edicta plerumque a curijs regni despici,& infringi
Esset hic supradictis aut horitatibus adiungendui Lateranens.Conc. sub Leone X. iudicium in violatores Ecclesiasticae Iurisdictionis in causa Senatus Aquisse vitiensis. Sed cum multa de eo iudicio Concili) scripta sint, remitto lectorem ad sese.8.eiusdem Concili; Lato. rans. quinti, ubi Historia huius Iudicij fuse tractatur.
Vt vero iam productis Ecclesiastici fori praesiclijs ad illa progrediamur, quae iudicibus saecularibus in istis
controuersijs fauere videntur et occurrit in primis Roberti Bellarmini doctrina,Cardinalis utique Doctissimi rerumque Ecclesiae acerrimi propugnatoris. Eius ipsa
haec verba sunt to. I. tract. de cler. cap. 28. Exemptio clericorum in rebus politicis tam quoad personas,quam quoad bo na,iure humano introducta est non diuino. Seque ibidem dis sentire a Bonifacio Papa VIII. profitetur in cap. quanto, de censib. in 6.iure diuino immunes esse clericos: Additaque,ipsum ita loqui, ut particularem Doctorem Can nistam, non ut definitorem circa res fidei. Quo autem ut propriae causae ista consessione labefactatae fulcimetum adhibeat, adiungit Bellarminus ex quo priuilegia illa Ecclesis quantumuis humano iure introducta confirmationem ab oecumenicis Concilijs receperunt; noposse deinceps conuelli, aut infirmari citra graue delictum. Hoc sane multi negauerint si aduersus illa Concilia longi deinceps temporis usus, ac consuetudo prε- ualuerit. Certum enim est, quςcumque Concilijs quibuscumque constituta sunt, si non sint diuini iuris,posse contrario usu abrogari', & legitima submoueri praescriptione.Et pleraque Oecumenicis olim Synodis consituta,neq; ad fidem pertinentia,nec Romae quide,aut ia
338쪽
invita Italiς parte seruanturi quod ita perspicuum est,ri sexcentis exemplis possit euidenter commonstrari. His accedit eiusmodi nonnullis curiarum tacularium usibus fauere videri vetustissimos aliquot Synodorum Can. quibus sanctissimos, & sapientissimos anatistites interfuisse liquet. Etenim Matisconensis Conrican.7. ossicialibus publicis permittit indicia de Clericis postulatis grauium criminum reis homicidij, furti, maleficij. Iustinianus autem Imperator etiam Episcopis criminalia Clericorum iudicia subtraxit nouel. 83
Conc.insuper Epaunense ann. 17. can. I I. ita de ceruiciuxta receptam Sirmundi editionem et Clerici sine ordin
tione Episcopi sui adire, vel interpellare publicum non pra-munt: Sed si pulsati hoc est in ius vocati fuerint, sequi ad
saeulare iudicium non morentur . Concilium Aureliane nisse primum, cui praeter Remigium Francorum Apostolum alij etiam plures, quos suo loco memora uimus interfuere praesules, Sanctorum fastis adscripti, Prohibet can. . quemquam Ordinari Clericum citra consensum Regis,aut regiorum iudicum. Conc. insuper Toletanum a Gratiano relatum I 6 q. 7. Can. filijs .
vel nepotibus decernit Regem adiri posse,ut negligenaiam suppleat Episcopi non coercentis Rectores facultatibus Ecclesiae abutentes. Martinus Papa V. diploma,tC ann. 1429. indulsit Curijs Regni Franciae iudicia de beneficiorum possessorio. Istud integrum exscripsie uido Papae q. r. Quae veto de iurisdictione Episcopali ex Valentiniani legibus prolata sunt parum iuuant, cui dem posteriori lege Clericos omnes ad forum traxerit saeculare. Novella n. ia. Valentiniani, tam clericos, quam laicos adire vetat iudicium Episcopale . nisi per vinculum copromissi. Etsi laicus clericum siue in ciuili, sitis in criminali negotio ad publicum iudice vocavearit, pulsatus sine dilatione respondeat. Etsi clericus laicam lite pulsauerit, periatur coram iudice laici. Ean
dcmque nouella diserte hoc addit, quod in Gallicanis
339쪽
Notitia conciliorum cur in tamquam iuris regula circumfertur: Episcopos, do Sacerdotes forum legibus non habere: nec polle dα alijs prster religionem causis cognoscere. Licet autem in Hispani js latius protendatur,quam in Gallis Episcoporum iurisdictio, multam tamen etiam illic diminutionem patitur per recursum quem vocant ad regiam protectionem,hoc est tribunaliaRegni sicut in Gallijs per appellationes quas vocant ab abusu. De illo recursu fuse pertractat in eius fauorem patroci,nium Hispaniarum decus Didacus Couarruvias. Episscopus Segobion sis pract.q c. 3 .allegans exemptu usus illius fauorabile,contra Episcopos edictis Rom. Pontiis sicis obsistentes: silentio vero tegens reliquos odiosos usus Regiae protectionis. Fusissime autem nanc pertractat materiam Salsado. Addit porro, & approbat Co- Marruvias in multis casibus pro negotiorum Ecclesiae expeditione adiri immediate solere auditoria Regia ex antique consuetudinis iure, quod proprijs firmauit edictis Imperator Carolus V. Hispaniarum Rex et tametsi videatur indignum sacra tribunalia saecularibus, de inferioris dignitatis tribunalibus fasces submittere in caussis etiam Ecclesiasticis,& religiosis . . De Bulla vero Cynae Domini aduersum usurpatores Ecclesiastic iurisdictionis, hoc aperte scribunt Docto ures,& Summisiae Romana in urbe probatissimi Franciscus Suar. Gabriel Vasq. Regina t. Bonac. & alij nullam prorsus habere vim, aut effetium in quibusdam articut is,qui neque diuini iuris, neq; naturalis sunt, ut adue sus Hispaniet Regem Siciliae,Sardiniaequepossessbrem, aut aduersus Rempublicam Genuensem, quae Corsicae e minatur e tametsi hac Bulla speciatim declarentur exis
communicati detentores harum trium insularum, Nquicumque detentorum fautores . Summus autem
Pontifex nullam tam solemnis censurae suae videtur hahere rationem Cum enim diuino ipso prorsusque indispensabili iure illos quos publica , & notoria altringit
340쪽
Synodus cabilonensis. II sexcommunicatio, si non resipiscant, si sacrilege detenta non restituant, si non conuertantur,& poenitentiam agant, admittere ad fidelium consortium, atque ad diuinaSacramenta non liceat, ipse tamen Pontifex sciens
Hispaniae Regem , & Genuensem Rempublicam nihil
de hac restitutione cogitare, horum tamen Legatos, oratores,& officiales in curia Romana residentes. quin etiam ipsos Proreges, & gubernatores memoratarum insularum quando tunc Romet versari contigit, post triduum huiusce pubi attonis admittit ad Paschalia Sacramenta . Est vero iuris regula,& constans effatum, optimam esse legum interpretem consuetudinem, leg. si de interpretatione, st. de legib.& c. cum dilectus de consuetudo. Sed hac de re in utramque partem satis hactenus disputatum sit. Can. Cabilonensis I 6'ntillus Episcopus,ηeque Piesb.
ter,neque Abbas, neque Diaconus per praemium ad sacrum ordinem accedat: quod qui fecerit ipso honore,quem premijs comparare praesumpserit omnino priuetur. Synodus Oecumenica Chalcedonensis act. II. can. a. Episcopum pretio, vel ordinantem, vel Ecclesiam alicui conferentem, simul
que eum, qui talia suscepit, de gradu de ij ci iubet, nec-n on illum, qui horum mediator interuenit si sit Clericus . Si vero Laicus existat,aut Monachus sancit esse a
communione extorrem. Bracarense Concilium secuniadum can. 3. testatur circa munera pro Clericorum ordinationibus, hanc esse antiquam stanctorum Patrum eonsuetudinem, & definitionem, ut anathemate simul inuoluantur,& qui dat,& qui recipit. Huc collina at Lata teranensis Concilij generalis sub Innocentio III.canon 63. qui est in decretalibus c. sicut pro certo, de Simon. Concilium deniq;Trid. seMai. c. r.his casibus indicit inis
fictas a iure pgnas ipso incurri facto a quibuscuinque
dantibus,& accipientibus. Et absolute vetat quidquam pro quorumcumque Ordinum collatione, aut pro Cie ricali tonsura,aut pro dimistorijs, aut pro testimonial μ