장음표시 사용
51쪽
cs-i im Categorica, euius subiectum est pro postio ubi relati uti est, F cuius verbum dicitui Copula implicationis. Aliquando non ponitur a parte v Eius extremi alterius propositionis, sed ipsuper se relationum extremum costituit, ut, Homo est animal, qui est risibilis:& talis propositio formaliterHypothetica est,& virtualiter Copulatiua Est autem in utriusque resolutione magnum discrime: cum enim Hypotheti ea eii,immediatὰ in Copulatrinam est resoluen4a,vi, Homo mouetur,qui aliqua-do Hudet: resoluatur Homo mouetur,& ille aliquado studet. At Obm Categorica est, non est immediate in Copulativam resoluenda, quousque antecedens ipsius resoluatur, ut, Omne animal,quod est rationale, est risibile, non est resoluendum, Omne animal est rationale,& illed est risibile: sed antecedens in singua laria pilus re soluetur,S facta singularium resolutione poterit unumquodque singulare in copulativam resolui, nempe,Hoc animai,quod est racionale, est risibile,&hoeani mal quod est rationale,est risib le,postea,Hoe animal est rationale, x est risibile. S a C v N D A Propositio In Hypothetiea Copulativa virtuali,vel formali, Relatilium refert suu antecedes restricte, id est . pro illo eodε. pro quo situ antecedens accipiebatur in sua Categorica, ut Homo disputat,& ille contemplatur, ille, scilicet nomo, qui disputat, contemplatur. Idem inest Relativo. Diuersitatis, ut,Homo legit,& alius audit, alius, scilieet a legente,audit Cum autem Relativum refert terminum sirpponentem copulatim. refert totam collectione, ut, Omnes Apostoli sunt duo Aecim, qui sunt in eoelo, scilicet, & illi Omnes sunt in eoelo. Hoc autem priuilegium habet disiun tua propositio, ut Relativum in ea n 6 referat restricte, v t, Homo loquitur,vel ille tacet. ille,scilicet homo,tacet. i. TER T i a propositio, Relatiuum Reciprocu supponit scutsuum antecedens sigillatim,scilicet ut resoluEdo antecedens, resoluatur Relativum correspodens s neniis inferioribus antecedens,ut, Omnis homo est ipsemet apsemet, resert hominem: at cu resoluis, Petruq est ipsemet, refert Petrum,Paulus est ipsemet,refert paulsi: similiter, Omnis mater diligit filiustum. Vbi obseruandum est, non licere loco Relativi Reci-proei suum antecedens ponere: non enim ide est, Omnis horno odit se,&, Omnis homo odit hominem, nec,Mater amat filium suum, εc amat filium matris. Licebit autem id duobus h locis neere.& cum Reeiproesi est totale extremu,Yt, Omnis
bomo est ipsemet, ide est ae, Omnis homo est homo: Meum
52쪽
s militer antecedes est singulare,vt,Petrus dii ait se,& Petrus
diligit Petrum,dummodo antecedo uni uoce tu matur. Quado vero Relatiuu non est Reciprocum, licet ipsius loco antecedens constituere, seruata restri stione, ut, Homo disputat,
qui loquitur, idem est ac, Homo disputat, dc homo disputans loquitur. Ecquo s quitur, tale Relatiuum supponere , sic ut
suum anteceacns suppo ueret eodem loco constitutum. QV ARTA proposita O. In tesolutione obseruare oportet, ut Reciprocu simul cum antecedente resoluamus, simul εe Non reciprocum, cum a parte unius extremi ust, uti diximus. Aacu propositio Hypothetica est,antecedεs resoluatur , Relatiuo no Reciproco mancte in uariato, ut, Aminal est irrationale, &cauis est it ud ,resolve, Hoc animal,scilicet equus,est irrationale,lc canis est illud, ubi, Illud,supponit pro animali,sicut in priori: propterea ci saltius erit ponet e antecedens loco relativi, du iure solutio sub antecedenti, scilicet, Animal est
irrationale,lc canis est animai,nempe irrationale.
CAP. VIII. VM supra terminos pro rebus secundum tempus per co-
Apulam importarum existetibus supponere docuerimus, se perest vi modo explicemus quando termini pro pluribus, vel paucioribus quam tempus copulae exigit,supponant,qua D alactici Ampliationem,uel Restrictione vocant,quae multum vel Hari propositionum cognoscendet prodest,cum ab ea Se propositionum conuelso, de multiplex argumentandi stiodus pendeat. Est autem Ampliatio, extensio termini a minori ad maiorem suppontionem. Eando enim terminus in prO- hipolitione pro re secundum tempus praesens existente accipi- τὸ miritur, dicitur suum statum habere: at quando. indifferenter de Hum s dii tu .uctim simul pro praesenti, bc alio accipitur tempore,dici--hHersitur ampliari, ut in hac, Iusti vivent vitam pacificam, Iusti,no .suum pio praesentibus,sed etiam profuturis azz pitur, disiis Eset aut e diuersus Ampliationis modus in terminis singu- myli. I tribus, Sc in communibus, tam absolutis, quam concitatiuis. 6 p Terminus sagulatis cum unum tantum significet ampliatur
quoad existem iam sui si nificati secundum varias differeti
temporis,ut,Petrus cucurrit,id est, Petrus qui est,uel fuit,cucurrit: quae dicitur Ampliatio temporum. Terminus autem
communis eum plura significet, non solum secundum tem- ς ' pus, sed etiam secundum supposita variis temporibus existEtia,am pliatur, ut En hac, Multihomines siluabunt v, sube-
53쪽
etum non sol im pro praesentibus, sed etiam pro futuris ani-
Tc d pliatiui. Terminus autem Connotativus cum praci puc for- ' main limine et Iecundu eam ani pilatur, ut in hac, Album fuit nigrim iubiectu Dratione albedinis ampliatur, ut sit sensus,l loc corpus,quod modo habet, vel habuit albedinem,tuit nigrum. Triplex igitur Ampliatio est,Sola lcmpo tun, lux inest singula ibus. Temporum, & supposuorum quae inest com-
manibus. Tein portitia, ta Formarum,quae connotatiui. con
TEM PORA aute, secudum quae termini ampliantur, apud Dialecticos quinque sunt, Praesens Praeteritum, Futuria, Posi sibile,& Imaginariti: x t tunc terminus amyliari dicatur,qua- do secundum plures differentias, vel omnesinorii temporumd: liunctim uti ponit. Dico autem dis lictim, quia cum teri nus lecti duin plura tempora copulat iuc accipitur, Ampliation on est, ut subiectum in hac,Petrus est,& fuit doctus,no ampliatur : sed opus est ut secundum plura tempora, vel omnia, sub disiunctione accipiatur,vi, Petrus est, vel suit doctus, siue tempora simi cxprcssa,vi in exemplo praecedenti, siue virtute in uno verbo contineantur, ut in sequentibus Regulis maniscitabitur, anae plurimum roboris in communi loquendi via
PRIMA Regulae. Verbum Praeteriti ampliat suum subiectit
rim,. a. secundum duas temporis differentias, Praeteriti nepe,& Prae, sentis: suum vero 3ppositum restringit pio tempore Praeterito. Verbum autem Futuri similiter subiecitam secundu in Pre' sens,& Futurum ompliat, apposi ii vero ad Futurum restrin- sit .vt,Adam sitit ex linio iactus: ubi, uiam, pro quodam sup-. 1iosito qui est . fuit, supponit, illud vero appositum , ex li- ' mo factus, restringitur pro eo quod fuit Et ciamus,Petrus au- diu i lectionem, Petrus ampliatur pro eo qui est, ei fuit; appo si uian autem alii dile Gionem, pro lectione praeterita restringitur. Praeterea. Damasicator faciet domos, ubi, domiscator, ampliatu pro eo quieti, vel erit, appositum autem, domos e- lliingitur pro his, quae erunt. SECvND A Regula. T crininus signi icans inceptione, vel inroneni, pcr qna res incipit esse, vel fieri,vel sp nrticans aliquam si roritarem, ampliat terminos quibus sua sigmficationem applicat,sic si dum Praesens, vel Futurum. v Pluuia iacipit, scillae: qui est, vel erit, Aedifico turrimi Petrus est prior Antichristo Contra vero terminus significans detectione vel destructionei vel posterioritatam,ampliat ad lepus Pr sens,
54쪽
vel Praeteritum,vi, Combulo domu, scilicet quae sui Destria o flatilicam, Sum posterior Adamo. TE RT i A Regiala. Veibu Potest, vel ad uerbia illud inclu- 3 letia scilicet. Possibilicet Impossibiliter, Necessario dc nomina ignificantia possibilitatem existen tiae, ampliant suos terminos ad Pi sori vel preteritu, vel Futurum vel Possi, bile, ut, Rosa est corrupi bilis scilicet quae est, ve erit , vel potet si esse. .RTA Regula. Verba significatia actiam animet interio- 'rem, ampliant ad quinque tempo: um diis retias, ut, A ex n-der appetebat alium orbem : ibi Orbis ampliatur pro eo, qui est, vel erit,uel potest esse, vel saltem imaginabatur esse. Sin liter, Intelligo Chimaeram, Opto sanitarem . . i. De modis argumentandi in Ami batione. .
C A P. I X. VTici s est admodum argumentandi modus in Amplia- T. μωtione: ubi maxime obse ivandum est terminum amplu se habet e ad cundem non amplum , sicut terminus superior ad '' inferiorem , & alios peta ter illum a ita amplus comprehendit , - ἡ.. minus amplum, di i pium excedit. Homo enim du am Pliatur γλ.tona
pio bis qui sunt, etesiit,includit seipsum, ut supponitiolum donia -- pro his qui sunt, iuxta quod sumitur primus modus argume- s πι-tandi: ut enim ualet a superiori distributo ad inferiorem assirmative vel negitiue scilicet,Omne animal currit, ergo hoq ocurrit,similiter, Noliti animal cumi, ergo homo con currit; ita ab ain plodi sitibulo ad non amplum valet affirmative vel negative ut . Omnis homo potest disputare, ergo homo et est potest disputare, sintiliter, Nullus homo pure sicile lapis,ergo
nullus homo est lapis. Hoc aute unum debet attendi, ut qua-do a firmat tu C argumentamur, ponatur Constamia termini ciΜDA Mnon ampli, id est,aliqua pi Opositio aflirmativa,per quam de- te 'πν notetur illum terminum iris amplum supponere: abier a gi in latio mala erit. Poterit enim antecedens dari veru & c5- sequens falsuin: v: ruti, si nullus es et homo pr sens, tunc antecedens verum eueta cilicet, Omnis homo potest disputare, rat one enim ampliationis, subiectum supp'nit pio his qui possunt esset consequeas autem tallum, Homo qui est potest . disputare, cum uultus homo si ex c isu supposito At si in anteced nil addatur Constantia subiecti non ampli denotans it in t esse,non dabitur antecedens v ςru, Sc consequens falsum. Ec in hune usum inuenta est a Dialecticis Constranxi ι----SE c v N vs modus. Sicut valet ab interiori ad superrorem rurauu particulariter funa Ptia a firmative, vel negariue, ut, stim.
55쪽
Homo currit,ergo animal currit, similiter,Homo non eum ergo animal non currit,ita valet a no amplo ad amplum non dilibutum, id est, particulariter sumptum, affirmatiuὰ vel negatriud, dummodo in negativo modo argumetandi ponatur Constantia non ampli, ut,Homo disputat,ergo homo potest disputare, similiter, Aliquis homo qui est non potest disputare,& homo est,ereo aliquis homo non potest disputare. E x quibus sit, v t sicut non valet a superiori sine distribu tione ad inferiora, nee ab inseriori ad superiore distributum:
non enim valet, Animal currit, ergo homo currit, nec valet, Homo currit, ergo omne animal currit, ita nec valet a non
amplo ad amplum distributum nec ab amplo non distributo ad non amplum: no enim dices , Homo potest disputare, ergo homo disputat, cum argumentemur ab amplo sine distributione ad non amplum: nec similiter, Homo no disputat, ergo homo non potest disputare, cum ex parte praedicati a no av-plo ad amplum distributum argumentemur. I N his argumentandi modis obseruandum est,ne dum α- ., , ii gumentamur a subiecto amplo distributo ad non amplura, in committatur desectus ex parte praedicati, ab amplo non d piratisve. stlibuto ad non amplum argumentando : non enim valet, Omnis homo potest disputare, ergo omnis homo disputat, quia praedi eatum illud, os utare, manet amplum sine distributione.Negative valeret quidem,quia negatio praedicatum distribuit,ut, Nullus homo potest disputare, ergo nullus homo disputat.
CAP. X. D Es TR i c τi o ,est termini coarctatio a maiori ad minoo ' suppos tione. qtie opposita est Ampliationi. Fit autem 2 talis termini restrictio maxime quatuor modis. Primo, per copula implicationis, ut, Omnis homo qui est iustus spernit mundum,ubi illud subiectu Homo,restringitur,ut pro iustis, solum supponat. Secudo, per additionem allectivi in eodem
extremo, ut, vir sapiens amat scientiam. Dico autem, in eodeextremo: cum enim adiecti uti in alio extremo, quam substativum sit, collocatur . nulla si crestricti si enim dicas, Omnis homo est sapiens, bicctum,Homo , non solem pro sapien-3 tibus, sed etiam pro omnibus hominibusi suppotui. Terti x per additione obliqui a parte etia eiusde extremi, ut, Omnis . . liber Aristot est Graecὰ conscriptum ubi su uectrum, liber, pro
his solum quos Aristoteles seripsit supponitidi tunc obliquus - dicitur
56쪽
dicitur Determinatio,rectus autem Determinabile.Tandem veterm- quartὁ,restrictio fit,per appositionem substam im inferiorix, vi, Apostolus Paulus scriptit ad Romanos bi subiectu illud 'Apostolus,restringitur, ut pro Paulo supponat. Omnes hq additiones non mutant significationem vel diminuunt, eorum
quibus adiunguntur, ted solum ad pauciora supposita tra
SuNT autem aliqua addita,quae terminu impropriὰ suppo- l. nere faciunt, & ex propria significatione in impropria trans- .serunt,ut,Duo Leones marmorei sunt in soro, Homo pictus est in aula: in quibus subiecta pro significatis similitudinariis accipiuntur. Et talis acceptio, Alienatio dicitur: est enim . Alienatio , distractio termini a propria ad impropriam significationem Sunt etiam addita diminuentia termini in- Diminx-tegram fgnificationem , ut , Aethiops est albus secundum dentes : qui termini diminuti dicuntur , Dicta secundum
IN his autem utrisque attendere oportet, ne argumen' Obser- temur a termino alienato vel diminuto, ad eundem termi--ἀπη-
num absoluid , Et simpliciter sumptum: non enim valet, Aethiops est albus seeundum dentes, ergo est albus: nec va- ' , . ciet, Duo leones marmorei sunt in sor ergo duo leones stat in foro. I'H-CIRca modum vero argumentandi in Restrictione idem re ut obseruandum est quod i n Ampliatione Terminus enim non, restrictus habet locum superioris, seu Ampli: Restrictus vero inserioris , seu non ampli. Vnde est prior argumentandi modus , a non restricto distributo ad restrictum , affirmati-M , vel negati uὸ, dummodo in affirmativo argumentandi modo ponatur Constantia restricti, ut, Omnis homo di putat, di aliqui homines docti sunt, ergo omnis homo doctus disputat: similitei,Nullus homo currit, ergo nullus homo athus currit Posterior modus, A restricto ad non restrictum non distributum, assim at ἡ, ves negatiu8, Constantia in negativo postra,vi, Homo doctus non disputat, & homo doctus est,ergo aliquas homo non disputat: simi liter, Equus albus currit, ergo equus currit. Ex quibris fit, eadem ratione qua in Ampliatione,non valere a non restricto non distributo ad restrictum, ut non sequitur, Equus eurrit, ergo equus albus currit:nec a restricto ad non restrierim distributum,si militer enim non sequitur, omnis evus regis currit, ergo amnis equus canit.
57쪽
APyrct , io,species quaeda Restrictionis est,quae niaxi,
me in aesEctiuis terni in is respectu terminord quibus iu- intut reperitur,siue tales termini absoluti, siue eon notatiuio in za- 1 me. Est aut d Appellatio,applicatio significati formalis unius termini, a 4 formale, vel imm diatum sigilificatu alterius: ut siquis dicat, Petrus est Logicus magnus , hic terminus, ma-- Pu . applicat sutam formale ad formale sui substanti ut denotatque Petrum esse magnum,& peritum Logices, talisque applicato, Appellatio dicitur,2 terminus applicas suu sor male, in pestat. Appellans dicitur, is autem cui app icator, Appellatum. Fit etiam similis Appellatio vi te: mino absoluto, quando aliquid ' ' ipsus immediato significato conuenire denotatur, ut, Homo est species Cosnosco animal,Video Petrum. In quibus propositionibus tales termini, nempe, Homo, Peιν-, pro η- Diari immediate significatis sumuntur. Qii uis autem in his vlum & v im locutionis maxime in spicere oporteat, quasdam tametrum. Regulas praeseribere iuvabit. UR I M A Regula. Quando terminus absolutus subiicitur .pr dicato,non conuenienti suo mediato significato,tale preta. iis, dicatum alpellat immediatum significarii ipsus subiem, ut, ε ., i, reHomo est species, Animal est genus: praedicata enim illa ho 'mini, vel animali inlunt ut homo animal sunt dest ic5' ceptu eommuni cognoscuntur. - sacvNDA Resula Quando adiecti sterminus eii con- notatino ponitur a parte eiusdem extrcmi, appellat sor male ipsus substativi. t. Iste est monachus albus, Petrus est Logicos magnus: in quibus denotatur, quod ille fit albo habitu, hic peritus Logices. Cum autem tales duo termini a parte extremi eiuslem no lunt,talis Appellatio non fit ut si dicas Iste monachus est albus, non significat quod sit albo habitu. . , Τ - , an Ti A Regula Verba significatia actu animς appellantiat male, vel immediatum significatum pro viij termini cui iunguntur,vt. Cognosco venientem, Vidi Papam: in quibus. denotatur, me cognoscere alique venire, & me vidisse Papa, dum erat Papa. Idem censendum est de qui immam verbis applieantibus significationem suam terminiscon notativis, ut, yxeio ealceum,Ccinstruo domum , in quibus si ni scatur, me indueere formam in materiam, non autem quod iaciam e rium. et lapide AEx quibus fit calceus .eI domus.- , ne. Qv KRTA Regula. Nomina numeralia primitiva termino
58쪽
Pubstantivo iuncta multiplicant formam, εἰ suppossium sub-
santiui,ut Tres homines, id est,tria supposita, habentia suas ssingulas peculiares naturas iuncta tamen adiectivis multiplicant solam an teriale, vi,Tria alba .id cst,tria corpora habentia albedinem ; adeo ut si a tri pollit ut vita & eadem albedo in tribu esset distinctis corporibus talia possent tria alba dici, si album adiective sumatur. Aduertenda est autem haec Regula magis pro Theologia, o nam pro Logica . CiRC modii argumentandi id obseruandum est, ne sub obfrua termino appellato a gu mentemur, ἐκ varietur, vel anseratur appellatio termini appellantis. Vnde non valet, Petrus est Logicus,& Petrus est magnus, ergo est Logicus magnus: nee valet, Est Logicus magnus ergo est Logicus, di est magnus:
nec valet, Video vementem, Pctrns est veniens, ergo video Petrum: nec similiter valet, Iste facit calceum, calceus est co- rium, ergo facit corium; nec similiter c conuerso. De Em.ncιationissi NIMA Oppositione.
CAP. XII. DE proprietatibus terminorum in propositione hucusque Pr intractauimus r aequu et it modo de accidentibus ipsa:um '' proposition uin, quae ad inuicem collatae sortiuntur,diiserere. Ea sunt Oppositio, Aequi polleotia,& Conuersio Non autem e d tilia hic de Oppositione, luae inter res inuenitur,agimus,secundia tria.
quam calor frigiditati, di albedo nigredini opponiture nee de vea, quae inter ter minos, secundu qua ali j Contrarij, alij Contradiciori j.ali 3 Relativi, alij Privativi sunt: sed de illa quae is a Pter propositiones versatur. Est auteru Oppositio, duaru propositionum utroque extremo eodem ordine participantium, secundum qualitatem, vel quantitatem repugnantia. Qv ADRuphax aute est Oppositio. Contradictoria, Contraria, Subci traiia,Sub alterna. Contradicti, ria,est op Fositio 1 Id -- duarum propoliti Cnia , seeundum quali ratii de quantitatem repugnantita,nimirum quia altera uniuersalis, altera particu latis, altera a stirmatina, altera negati na,vt. Omnis homo est albus, Aliquis homo non cit albos. contraria, est Oppositio duarum propositionii in uniuet alium, servitii in qualitatem repurnantiu vi, Nullus homo est albus Omnis homo est al- Lbus S. beontraria, est Oppositio duarum propositronum particularium, secundum ouatria una repugnantium. vi, Aliquis homo est albus; Aliquis homo non est albu . nec hie in dei nitam a particulari discernimus. subalterua,est Oppositio Ma- s, talia rum propositionum,sola quantitate repugnantita, Vt, O uis na.
59쪽
homo est albus, Aliquis homo est albus: Nullus Eomo est alis
τυμω d. bus Homo uon est albus. Harum duatum propositio uniuersalis, dicitur Sub alternans: particularis vero, Sub Alternata. sunt autem quaedam particularius in omni Oppositione ob
s P R i M v M est,ut utroque extremo eodc ordine participct, id est,iuem habeant subiectum,& praedicatu: unde istae nullatenus OpponuntuI Homo no est animal, Lapis no est equus: nee istae, Homo no est equus, Homo est animal nec istae, Homo est animal Animal non est homo. a Sacv Noo ob sei uandum est, ut ista identitas extremorumi oti fit in Nomine, In re significata, in integritate, In tempore, ec ... loco. In nomine, ut sit eadem dictio categorematica: unde i- - . stae non opponuntur,Cicero scrip fit,Tui ius non scripsi Angelus est Dei. Angelus non est Deus: Corpus est albu,Corpus ν/L-i- non est albedo. In re significata ne sit aequi uocatio: non enim F- - opponuntur Canis latrat, Canis non latrat In integritate,ut T H i lem sit totale subiectum, de torale praedicatum: unde omnia ' signa,omnes termitii. lui partes extremorucssiciuntur, lebetene in utraque propositione opposita: quare omnes hae ncm
opponuetur,Petrus non currit ve ociter, Petius currit: O mnis
equus regis possiditur a Rege, Aliquis equus non possidetura Rege r Petrus est animal, Petrus non est animal album: omnis homo est omne animal,Homo non est animal Dixi, de terminis qui essiciuntur partes extremoru: alia enim signa,
quae totam proposit onem lignant,mutantur: na negatio mu- λ' in aliquibus. In tempo te,& loco, ut Oppo '' sitarum Velitas,vel falsitas, sumatur a rebus secundu eundem locum,& tempus: unde istae non opponiitur,Petrus legit,Petrus non legit,si v na pro tempore,altera pro altero tempore
sumatur: nec istae,Ego sum in Diui Petri,Ego non sum in Diui Petri, si una uno loco,altera altero a me proseratur. TE Rett o obseruandum est,ut proprietate, termino: u nonmnietur,scilicet Suppositio,Appellatio, Sc reliquς Suppositio autem ea,quae non prouenit ratione signorii quantitatis:baee enim mutati debet: sed alia, qualis est, Materialis Simplex, Personalis . ne inuna simpliciter, in altera peribo aliter, vel in terialiter supponant. Idem in Ampliatione, si seruetur eadem Ampliatio: licebit tame in Contraria negativa termino magis amplos esse, quam in assit maliva:vnde istae opponuntur,. Omnis homo disputat, Nullus homo potest disputate. In Subcontiaciisvero ais in tiua magis ampliari, i,Homo non
60쪽
disputat,Homo non potest disputare. DEBE T etiam attendi, ut seruentur praecepta Resolutionis terminorum,& ordo ascendendi,vel descendendi, iciem sit in utraque opposita propositione. De quibusdam prae tu abu in Opposivione.
CAP. XIII. PRAETER ea quae dicta sunt,obseruandum est etiam,vt in
omni Oppositione, praeter Sub alternam, mutetur quali- ras, , t altera sit affirmativa,altera negativa. aut itas autem non in omni mutada est,nisi in Cotradictoria, M Subalterna, ut altera uniuersalis, altera pallicularis sit: Contrariae enim uniuersales simul, Sub cotrariae veIo particulares esse debent. Hoc etiam seruandum est in uniuersalitate syncategore- α matica,qualis est colunctio copulativa, Et, ac in particularitate,qualis est, inti. Quando enim complexum copulatum est subiectum, in sua Contraria propositione manet ipsa copu-Ia copulatiga, in sua ver5 Contradictoria mutatur in ,Vel:vnde istae sunt Cotrariae,Petrus,& iste equus est irrationalis, Petrus Ze iste equus non est irrationalis ustae vero Contradictoriae, Petrus & iste equus est irrationalis,Petrus vel Me equus non est irrationalis. Quando vero utrunque eomplexum est per se propositiones lunt Subcontrariae Hωc autem intelligendum est,quando, Et,accipitur diuisue &,V. isiunctive, dc complexa constant ex partibus singularibus Quando enim copulatim,vel disiunctim accipiuntur, habentur tales propo-
sitiones pro singularibus, inter quas sicut& inter unaulares non est nisi sola oppositio Contradictoria : de talia subiecta inuatiata debent manere, quod idem censendum est de propositionibus de signo Collectivo. Vnde hae solum opponuntur contradictorid,Omnes Apostoli Dei sunt duodecim, Omnes Apostoli Dei non sunt duodecim. Similiter istae, Isti Apo- .
stoli, & isti. de alij sunt duodecim, Isti Apostoli, & isti di alii
non sunt duodecim. PR AETEREA obseruandu est, ut in signis mixtis habeatur ratio eategorematis inclusi in illis quantum ad eius quatitatem,ut mutentur in Cotradictoria, uniuersale in particulare, assirmatum in negatum, in Contraria seruetur uniuersalitas, in Sub contraria ver5 particularitas. Vnde huius propositionis,Nunqnam homo currit, Contraria est, Semper omnis homo currit,Contradictoria vero, Aliquando homo currit. Po s et ca M o obseruandu est, esse aliquot signa etia mix- . ta, & syncategerematica, quae non plenam habeant uniuersalita