장음표시 사용
351쪽
333 aethera vero longo terram subire ululatu ' Idem animadvertunt AriStotelis interpretes, Empedoclea tamen interdum suis, ut VidetUr, Commenti S augentes. Ita Ρhiloponiis: ὁ 'Αριστοτελης, inquit, εγκαλει τοὼ προτερον φυσιολογοις , οτι κατοι τινα απο τυχης λεγοντες
addit, D nihil obstare, si dissoluto hoc mundo DOvus munduS eXsistat, quominus elementa alium obtineant ordinem et locum. ' Commentatorem potius quam ipsum Empedoclem sapiunt. Tantum tamen Patet, Empedoclem in elementorum CujuSque motu et regione describenda, naturae legem et gravitatis vim non attendisse, sed sponte illud vel casu factum
Jam vidimuS, quomodo elementa e Sphaera CXStΙte inti quaeramus porro, qualia ipsa Sint formata.
352쪽
Constituit elementa, ut Dotum eSt, quatuor haecCe ignem, aerem, aquam, terram: cujus placiti Empedoclem auctorem habendum, tam aliorum quam Hippocratis et Aristotelis testimonia confirmant. Hic quidem et saepius decretum illud ut Empedocleum Commemorat, et aliquo loco aperte dicit: 'Elχπεδοκλῆς . . . τα is υλης δεδει λεγομιενα στοιχεῖα τετταρα πρα1τος εἰπεν q7. Ideo quoque illum laudat, quod elementa statuerit numero definita πεπερασμιε , non infinita, ut Anaxagoras aliique si '. Hippocratem quoque illud decretum Empedocli tribuisse auctori, testatur Meleti us si se eadem que opinio Vulgo reCepta est 7 φ. Alii tamen Pythagorae et Pythagoreis a SSe runt, ut Vitruvius, Sextus Empiricus, Laertius 7 . Fuerunt sane inter Pythagoreos, qui naturae mRteriem ad quatuor elementa reducerent 7 ' ; at quid
Obstat, quominus id ab Empedocle adsciverint 2 Quid quod ipse Empedocles a multis Pythagoreus habitus est Quo facile factum fuerit, ut Pythagoreae doc-
67 Aristo t. Metaph. I, 4. p. 647 A. Cf. id. I, 7. p. 65i B et 655 A; de
Gener. et Corrupi. II, I. p. 4oo Α , alibi. 68) Aristo t. Phys. I, 4. p. 256 sq. I, 6. p. 958 II; de Coelo III, 4. p. 372 II. Idem repetunt ejus interpretes, Syrianus, Simplicius, Philoponus, alii. 69ὶ Meletius de Nat. hom. p. 142. latin . quem locum in Graeco codi CeVenet. desiderari notat Morellius, apud Sturg. Emped. P. I 45. 7o Vid. scriptores citatos supra sub vss. 55-58 et 74-76. Add. Cicer. N. D. I, I 2; Sext. Empir. Pyrria. ΙΙΙ, 31; idem adv. Math. VII, ob Simplic. Phys. I, s. 4i Α; Philopon. Phys. I, lit. C, p; Chalcid. in Τim. p. 379; aliosque qui passim citabuntur. Perperam vero Asclepius Schol. Arist. p. 693 b tradit, eum haec primum nomina8 SQ GT0 ε α. i) Vitruv. Praef. libri VIII; Sextus adv. Math. X, s. 283; Diog. Laert. VIII, 25. cf. Commenta r. supra ad Vs. 55. 72) Ex. O . Philolaus : vid. Boech h. Philol. p. I Jo.
353쪽
335 trinae aemuli, Sicut pleraque, etiam hoc inventum Pythagorae vindicaverint. Sunt vero etiam, qui altius repetant. Lactantius hujus placiti auctorem Tris megistum Dominat 7 δ; Procliis Chaldaeis tribuit 7 , a quibus, ut ille vult, clarissimi Graeciae sapientes, Orpheus, Pythagoras, Plato, omnem doctrinae lucem mutuati sint. Sed ista magicae Sapientiae arcana initiatis relinquamus. Certum quidem, quatuor illas naturas dudum ante Empedoclem notas et a physicis
in elementorum numerum relata S esSe; Sed horum
alii unum, alii plura statuere, ut Thale S aquam, AnaXimenes aerem, Heraclitus ignem, Ρarmenides terram et ignem sive, ut ipse appellat, noctem et
lucem Empedocles vero primus πολυ υλλητα illa quatuor constituit, quae deinde plerisque re cepta 74 : quocirca jure auctor hujus placiti dici potest.
εκ πυρος, εξ υδαντος καὶ γῆς καὶ 2παντροφου αἶθρης.Ιoti Chius duobus his aerem addidit, si sides Philopono in Aristol. de Gen. et Corr. II. f. 46 B. 75 id. Aristot. Gener. et Corr. II, I Princ. P. 399 sq. Simplic. Phys. II f. 6ο B. In Stobaei Ecll. I, p. 6o, ed. Heeren. tota Empedoclis doctrina
ad Melissum et Zenonem refertur: Μελ ,σσος καὶ Zηω00 To εν καὶ graω , . . . . υλην δε MUTA τὰ τεσσαρα στοιχεῖα, ε δη δε To Jνεοῦκος καὶ την Φιλιαπι λεγει δε καὶ τὰ στοιχεῖα θεοίς, καὶ το μῖγμα που Tων Thν κοσμον , κτλ. Haec omnia inde a Verbis υλ is δε reMτὰ Empedoclea sunt; auctoris Domen eXcidisse cum ros ipsa demonstrat, tum vel inde suspicari
licet, quod in toto hoc capite, ubi plerorumque physicorum Placita memo rantur, Empedoclis nulla mentio fit. Neerenus tamen censet, Zenonem in his cum Empedocle convenisse, et testem adhibet Aristotelem de Xen. Zen. et Gorg. Τ I, c. 2. P. Opu 9 Io F dicentem: των οντωι τὰ μεν Οἴδια εἰταί
354쪽
Qualia antem ista informavit Z Primum elementa
facit aeter Da rq ; res Daturae CX elementis Coussatae quasi sorte casuque CXSi Siti Di, elementa Vero Decessario ae per Se CODStant: illae augeSCunt, Se nesciant, in varia S forma S Commeant; haec in Corrupta manent, ex his mortalia Conflantur inque haec resolvuntur Om Dia 7 7. Ut aeterna sunt, sic eadem sunt immutabilia, 7 '; DOn permutantur neque Commeant ira se invicem, C. g. aqua in aerem, aer tu ignem sic ut in rerum Datura fieri
videmus; sed Singula per se constant et Suam quaeque obtinent Daturam. Sunt porro simplicia απλά); unumquodque eorum sui simile est η' ομιοιομερερ , non e similibus aut diversis partibus CompOSitum. Tum paria inter se et ne quali a ἰσα κω ἡλικα ' p.
zrυρ καὶ Nδωρ καὶ γοην καὶ ἀερα , ὀα δε αλλα γίνεοθαί τε καὶ γεγο- ναι εκ του χων. Sed fallitur Vir cet. Aristoteles ibi Dori de Zenoue, sed de Empedocle loquitur 76) Emped. Vss. Si et ii 8 sqq. Aristot de Xeri. Zen. Gorg. modo citatus. Simplic. Phys. I, f. 6 b; de Coel. III, L i55 A, al. Hesych. U. αγεννητα. ) Aristot. Metaph. I, 3. p. 645 G: Eμπε d. δε τα τετταρα . . . ταυτα γαρ ἀεὶ διαμενε καὶ 0υ γίγνεσθαι αλλ' η πληθει καὶ OLγο-
ουγκρισιν καὶ διακρισιν. Aristot. Metaph. II, 4, p. 662 F : παντα φθαρτα πλὴν Tων οτοιχείων. cf. Alexand. in h. l. in Scia Ol. Arist. Braud. p. 627 b. Eodem spectat Philoponi locus supra Cit. P. 153.
355쪽
33TIn hoc haeret Aristoteles, quaerenS quo sensu intelligendum sit 'δ. BNam mirum, inquit, Videatur, Em 'pedoclem, cum elementa in se mutari et Commeare
neget, eadem facere aequalia I τα): Si enim sint aequalia, debent esse comparabilia συμβλητα , i. e. debent habere aliquid commune quo eorum aequalit3SeXaminetur, sive illud in quantitate positum sit ut si eX uno aquae Sextario fiant aeris decem , sive in P0 testate sui si unus aquae sextarius tantum frigoris habeat quantum aeris decem . Quodsi hoc sen Suaequalia habentur, non possunt esse immutabilia με ταβλητα . At possint etiam comparari proportione κατ αναλογιαν) qua TeS di VerSae Conferuntur, V eluti, tale vel tantum in hoc calidum, quantum in illo album. Ergo si mulari inter Se elementa nequeunt, proportione comparabilia Sint, non autem menSuru vel potestate aequalia.'' Haec Aristoteles. Fateamur profecto, Empedoclem aequalitatis modum Dori tam subtili trutina examina SSe. Quo tamen Seu Su nequR-lia ac paria dixerit, haud obscurum: Voluit et aeterna esse Cuncta et aequali inter Se potestate ac pondere,
sicut ipse Aristoteles alio loco judicat ' , ne videlicet, si aliud eorum valentius, aliud imbecillius esset, unum reliqua opprimeret ac Pessumdaret, eoque Omni S
356쪽
mundus collaberetur, sed ut pari portioue universum inter se dividerent. Porro ut aeterna facit elementa et Simplicia, sic eadem informat tanquam tota et integra, non Variis ex particulis conflata, Sed Singula uno quuSi Corpo re unaque forma Comprehensa. ReS naturae in elementa dissolvit, elementa ipsa Don in partes dividit Docet hoc Aristoteles dicens: 'Eμπεδοκλεῖ δε τα μίναλλοι σώματα) φανερον οτι με ρι τών στοιχειων Eχει τρον γενεσιν, -τ- δε τουτων πώς γινεται καὶ φθειρετατο σωρ ευ ο μενον μεγεθος, ουτε δήλον ουτε ενδ εχεταλεγειν αυτω, μη λεγοντι κώι του πυρος Εἰνία στοιχεῖον ὁμοιως δε καὶ τῶν αλλων απαντων ' δ. Itaque ignis illi non ex ignis seminibus constat, Sed totus eSi ig-Dis, qua Si compacta moles, ut AriStoteles VOCat, ac similiter reliqua. Huic vero sententiae Donnulli obstant, qui volunt, Empedoclem ante elementa statuisse minimas quaSdam particula S, qua Si elementorum elementa, quibuS quatuor illa esse ut conflata.
Sic Plutarchus in libro de placitis philosophorum:
'Eμπεδοκλξς πρὸ τύν τεσσάρων στοιχειων θραυσματα ελαπστα οἱονεὶ στοι ita πρω στοιχειων, ομοιομερδε οπερὲ στὶ στρογγυλα 'μ. Ac similiter fere paullo post: 'Eμ r. δξ εκ μικροτερων ἄγκων τα στοιχεῖα συγκρινει,
83, Aristoteles de gener. et Corr. I, 8. P. 396 F. 84J Plutarch. plac. philos. I, 33. Si obaeus Ecl. I. p. 348 sq. Ultima
verba, o ερ ἐστί στογγπλα, quae in Stobaeo absunt, tanquam ineptum glossema repudiat Stui Z. Emped. P. I 54 Interpretatio lamen non tam absurda est quam illi videtur: ομοιομερης dici potest omni or parto sibi hoc autem idem est ac στογγυλυς, rotundis .
357쪽
339 τερ ἐστὶ, ἐλαχαττα καὶ οἱονεὶ στοιχεῖα στοιχείων β S. Idem referunt Stobaeus et Galenus, qui sertur, his toriae philosophicae Scriptor 'q. Atque ipse Ρlutarchus ita sibi informasse videtur, quum Empedocleam rerum discordiam spectans, singit naturae principia
atomorum instar discreta et solitaria per universum ferri:ακρατοι καὶ αστοργοι καὶ μοναδες αἱ τύν ολων αρχαίη 7. Secundum illos igitur Empedocles elementa non tota et integra prodire iussit, sed ex tenuissimis et Similibus corpusculis veluti atomis vel homoeomeriis COD- flavit. Et sane mirum, quomodo terra, Bqu3, Cetera, quae quotidie dissolvi et rursus in nova Corpora Coire idemus, Simplices et individuae Daturae dici potuerint; vicissim vero, si eadem in atomos dividantur, non illa ipsa amplius sunt elementa, sed ea e quibus illa COD-slata sint ''. Aristoteles de elementorum dissolutione
loqueris, dicit, Empedoclem videri elementa facere talia quae dividi quidem possint, nec tamen dividantur: es δἴ
cio 7σταται, ὸ δ ιαιρετὸν μεν, ου μεντοι διαιρεθησο μενον ουδθποτE, καθαπερ εοικεν 'Eμπεδοκλης βουλεσθαι λέγειν ''. Quod ne incongruum videatur, Sic eXΡli Candum est. EmpedoCle S elementa non dixit ad spectabilia ista, terram, mare, Coelum, CoeleSteSque ignCS,
85) Plutarch. ibid. I, II. 86) Stobaeus Ecl. I, I 8 p. 368. GaIen. Hist. Plii l. c. X. 87 Plutarcia. de Fac. orb. Iun. p, 926; Vol. IX, p. 663 Beish. 88) Ut modo animadvertit Aristoteles, et secundum liunc Philoponus de Gen. hi Corr. I, L 36 B. 89) Aristo t. de Coel. III, 6. p. 375 A. 22
358쪽
sed praeclariora quaedam: haec, quae ad SpiCImus, fragilia sunt, illa vero aeterna; haec concreta, illa simplicia; haec in conspectu posita et sensibus Cer nuntur, illa a sensu remota Sicut naturae species purae mortalique faece immuneS, - quibus demum mixtis inter se et contaminatis, mundi Corpora reS-que naturae eXStitisse vult, mortalia, ut dicit, ex immortalibus facta μ'. Ergo intelligitur, qua ratione elementa ut divinas naturas individua dicere potuerit, eademque rursus mortali habitu induta in particulas et formas diviserit 93.
Videndum porro, quae Sit elementorum vis atque indoles. Indidit iis varias et oppoSitas qualitates, natura ipsis inhaerentes, ut calidum frigidum, aridum humidum, molle durum, leve graVe, Digrum album, dulce acerbum, alia. Quas qualitates quomodo inter illa distribuerit, oisi de omnibus non manifestum CSt, de plerisque lamen liquet. Igni tribuit calidum et album s. Candidum; aquae nigrum et frigidum; terrae durum et grave' λ; aeri, ut videtur, leve et
90) Vid. Emped. Vs. 178. Tractat quoque hanc quaestionem Ili fler. Lit. Αnalehi. ed. Wolf. IV, P. 430 sq. 9 i) Hinc qu0d modo διαιρετα, modo αδιαιρετα dicuntur ab inlpP. Themistius in Aristot. de Pr. phil. f. 94, in Schol. Arist. p. 8I 2 a : MI D divisibilia Anaxagorae et Empedoclis elementa, ea quae sunt, CX eo quod actu est, fieri cogunt. V Simplicius de Coel. III. f B: διαιρετα μεν-τα στοιχεῖα' ου γαρ ἀπομους τὰς αρχας υποτίθοσιν
oττος, ῶς οἱ περὶ Λημοκριτον. 92 Vid. Aristoteles de Gener. et Corr Ι, i. P. 385; Plutarch. de Pr.
359쪽
34 1 molle. Caeterum ista, quantum colligi licet, Empe
docles non admodum accurate deScripsit neque elementorum discrimen diligenter notavit. Praecipuas eorum qualitates retulisse videtur ad paria haecce: Siccum humidum, calidum frigidum. Hinc a Simplicio dicitur δυο is τοῖς στοιχείοις Βαντιωσεις υποθέμ ενος, θερμου και ψυχρου, υγρου και ξηρου 'δ. Stobaeus:
λυσιν - επιδεχομενης ''. IllaS ergo quatuor praecipuas faciunt elementorum qualitates: quae si ad elementa referamus, calidum eX Empedoclis sententia proprium erit igni; frigidum aquae, item humidum; siccum autem terrae ). Nihil igitur aeri relinquitur, nisi υγρον interpretemur non humidum, Sed molle, μαλακον, idque aeri adsignemus. Sed, ut dixi, Empedocles elementorum discrimina et proprias CuiuSque notaS non admodum diligenter indicasse videtur. Hinc quod Aristoteles non semel animadvertit, illum, etsi qua
Dig. p. 949. Vol. IX, p. 74i Reish. Qui spectant ipsius Empedoclis uss. i 26 sq. Cf. Aristo t. de Respir. c. I 4, p. 56O E: θερμον εἶται. εο υγρον ITTOν του αερος , auctore Empedocle.
94 Stobaeus Ecl. Pbys I, p. 288; coli. scriptore Vit. Homeri in Opus Myth. p. 327, a quo συνεοτωσης et ἐπιδεχομενης recepi pro Stobaei Iecit. συνιστασης et ἐπιδεχομένου, monente SturZ. P. I99 ; tum εργαco μέτης scripsi pro ἐταπεργαζ. 3 Aliter disponit Aristoteles, de Gener. et Corr. II, 3. Sed haec non pertinent ad Empedoclem.
360쪽
tuor Statuat elementa, plerumque tamen iis uti tauquam duobus, velut ubi dicit: ενιοι ευθος τSτταρα λεγουσιν, οἷον 'Eμ δοκλῆς συναγει δρ και ρυτος εἰς ταδυο ' τω γαρ πυρὶ ταλλα παντα αντιτ σιν - β. Idem alio loco: τα ώς D υλης δεδει λεγομενα στοι Ae τετταρα πρῶτος εἶπεν ου μην χρηται γε τετταρσιν, αλλ' ως δυσὶν ου μιονοις, πυρὶ μιὰν κρή αυτο, τοις ν αντικειμένοις ως μυια φύσει, γῆ τε καὶ ριερι καὶ υδατι λαβοι δ' αν τις αυτο θεωρών εκ τῶν ἐπαο*q. Eodem modo de elemen torum mistione loquens, dicit: ρGσγομιρνων τε καὶ συντιθ0χEνων πυρος και - μετίου πυρος- r. Hinc quod Empedoclis elementa saepe ad duo tanquam praeCipua reduci solent, ignem et terram μ' , Vel calidum et frigidum, vel siccum et humi dum. Themistius: περὶ 'Eμπεδοκλεους . . . καὶ τί ν αλλων
εληλυθώω. Alexander Aphrodisius: το δ υγρον καιξηρον 'Aλεξανδρος μεν ἡτοι αυτον τον IΠαρμενίδην) φησιν