Catechismus, ex decreto Concilii Tridentini, ad parochos, Pii 5. Pont. Max. iussu editus. Romae in aedibus Populi Romani, apud Paulum Manutium, 1566. 8, 650, 38 p

311쪽

paenitentia comitem esse, non gsnitentiam. Verum peccati detestationem oe odium, doloris uocabulo Patres significarunt; tum quia sacrae littera ita utuntur: inquit enim David; ad amdiuponam considia in anima mea, dolorem in corde meo per diem ἐ tum quia dolor in inferiori anima parte , qua uim concupiscendi habet, ex ipsa contritione critur; ut non incommode contritio dolore de in ta fuerit, quod dolorem efficiat, ad eumque de- . clarandum paenitentes uestem etiam mutare sotiti sint. de quo Dominus apud sanctum Matthaeum inquit: Vae tibi CorsRam, uae tibi Bethsaida: quia si in Tyro, O Sidone fiatae essent uirtutes, quae factae sunt in uobis, olim in cilicio, oe cinere

paenitentiam egissent. Me te autem contritionis nomen peccati detestationi, de qua loquimur, ad significandam uim doloris impositum est, ducta similitudinea rebus corporeis, qua minutatim saxo, aut duriore aliqua materia confringuntur:uteo uocabulo declararetur, corda nostra, quaesuperbia obdu-τuerunt , paenitentis ui contundi, atque conteri. Φιare nullus alius dolor uel ex parentum O filiorum obitu, uel cuiusuis alterius calamitatis causa

susceptus, hoc nomine appellatur :sed illius tantum doloris proprium est nomen, quo ex amissa Dei gratia, atque innocetia assicimur. Verum aliis quoquernocabulis eadem res declararisiolet. nam et contritio cordis dicitur: quia cordis nome frequeter sacrae litterae pro uolutate usurpat. At a. a corde motionum

312쪽

corporis principia fiumitur: ita uoluntas reliquas

s. chmsba omnes crimis Rures moderasur , ac regit. Vocatur stomus. etiam a sanctis Patribus cordis compunctio; qui' libros de contritione conscriptos, de copunctione cor dis inscribere maluerunt. Etenim quemadmodum

ferro tumida ulcera secantur, ut inclusum uirusmfst erumpere: ita corda, quasi sicalpello contritionis adbibito, inciduntur, ut peccati mortiferum uia, rus queant elicere . quare oe sicissio cordis a Dela δ' δ' ' propheta appellata est: Convertimini, inquit, ad me in toto corde uestro, in ieiunio, o infletu, O inplanctu, ersicindite corda uestra. Summum uero O maximum dolorem ex peccatis, να commissasum Uuscipiendum esse, ita ut nullus maior excogitari possit, facile erit hisce rationibus demonstra- I'U' re . nam cum persecta contritio sit charitatis actio, quae ab eo timore, qui filiorum est , proficiscitur ;patet eundem charitatis , oe contritionis modum statuendum esse: at quoniam charitas, qua Deum

diligimus, perfectissimκs est amor, hinc fit, ut con-

tritio uehementissimum animi dolorem coniunctum habeat. ut enim maxime diligendus est Deus: ita, quae nos a Deo alienat, maxime detestari debemus. In qua etiam illud obstruandum est, eodem loque di genere , charitatis , O contritionis magnitudinem in sacris litteris signisicari. De charitate dictum est: Diliges dominum Deum tuum ex toto cor Deuter. 6. de tuo. Rursus, quod ad contritionem pertinet, claIoel. a. mat Dominus per Prophetam ; conuertimini in

313쪽

D PAROCHO S. 3 os

toto corde uestro. Praeterea, si,uti Deussit mum

bonum est inter omnia , quae diligenda sunt, ita etiapeccatum summum est malum inter omnia, qua odisse homines debent; illus sequitur, ut quam ob causam Deum*mme diligendum ese confitemur ,

ob eandem rursus peccati summum odium nos capiat necesse sit. Omnibus uero rebus Dei amorem anteponendum esse, ita ut ne uitae quidem confier- , uandae causa peccare liceat, aperte nos docent illa Domini uerba: a'i amat patrem, aut matrem Matth. ναμ ε quam me, non est me dignus : O qui uoluerit UR in δε- animam suam saluam facere, perdet eam. Sed il- MM. 8. lud etiam animaduertendum est, ut, quemam dum , sancto Bemardo teste, nullus finis, in mo- s. Bemard.dus ciaritati praesicribitur; Modus enim , inquit ille, diligendi Deum, est, ipsum diligere sine modo

ita peccati detestationi nullus modus definiatur. Sit praeterea non filum maxima , sed uehementissima,

atque adeoperfecta, omnemque ignauiam, O Ν- cordiam excludat . Etenim in Deuteronomio scri- ΠςM- .ptum est: Cum quaesieris 'dominum Deum tuum, inuenies eum, si tamen toto corde qMaesieris , Otota tribulatione animae tuae. O apud Hieremiam: Hiere. amab aeritis me , ct inuenietis, cum quaesieritis me in toto corde uestro, inueniar a uobis , ait Dominus. Quamquam si id minus conssequi nobis liceat, . ti tant per ilia sit; uera tamen O licax contritio esse potest .saepe enim usu uenit , ut, quaesiensibus*bi

cta sunt, magis, quam stiritualia, nos asciant.

314쪽

3o6 C TRCHISMVs quare nonnulli interdum maiorem ex filiorum ob tu, quam ex peccati turpitudine, loris sensium capiunt . Idem etiam iudicium faciendum est, si la-

e ma doloris acerbitatem non consiequantur: quoc tamen in paenitentiasummopere optandae , O cominmemdandae sunt .praeclara est enim ea de re fandius. Augusti Augustinisententia: NEn hunt, inquit, in te Christianae charitatis uisicera, si luges corpus, a qu

cest anima, anima uero,aqua recessit De s, nota luges. Atque huc θectant illa Saluatoris nostri uer' ba, qua supra allata sunt: Vae tibi Cometaim, v N* tibi Bethsaida: quia si in Tyro Sidone factae esebent uirtutes, quae factae sunt in uobis, olim in cine in re, oe cilicio paenitentiam egissent. Tametsi ad eam rem comprobatam satis esse debent clarissima Viniuitaru, Dauidis, peccatricis, apostoloris Principis ex la; qui omnes plurimis lacrymis Dei misiericordiam implorantes, peccatoru ueniam impetrarunt. Singui pec Maxime autem hortandi, ct monendi sunt sidesii 4 6u- ωt , ut ad singula mortalia crimina proprium confessione ex tritionis dolorem adbibere studeant : ita enimes exestin chitas contritionem describit, cum alti Recogitabo

. . tibi omnes a nos meos in amaritudine animae meae. etenim , recogitare omnes annos, est , sigillatim peccata excutere, ut ea ex animo doleamus. Sed

Ezech. is. apud Edchielem quoque scriptum legimus : Si ' pius egerit paenitentiam ab omnibus peccatis suis, uita umet. Atque in banc sententiam sandius Mu-F 4μgR' sustitius inquit: Consideret peccator qμalitatem crimi-

315쪽

eriminis in loco , in tempore, in uarietate, in per- I vis. Neque tamen hac in re desperent fideles de summa Dei bonitate,'clementia: u ensen, cum nonra cupidissimus sit, nullam moram ad tribuendam nobis ueniam interponit , sed peccatorem paterna charitate comple Iitur ,simul atque ille se collegerit, oe uniuersee peccata sua detestatus , qui deinde alio tempore, si facultas erit, δε- gula in memoriam reducere, ac detestari in animo habeat, ad Dominum sie conuerterit. ita enim nos per Prophetam iubet perare, cum inquit: Impie- Ezech. 33tas impη non nocebit ei, in quacumque die conuem

sus fuerit ab impietate sua. Ex his igitur colligi po

terunt, quae ad ueram contritionem maxime sunt

necessariat de quibus fidelem popula accurate opor tebit docere; ut quisique intelligat , qua ratione comparare eam possit; regulamque habeat, qua dijudia i cet , quantum absit ab eius uirtutis perfectione. zrimum enim necesse estpeccata omnia, quae admismus, odisse , O dolere; ne, si quaedam tantum doleamus , sin ta , O simulata , neque salutaris paniatentia a nobis suscipiatur . nam , ut a san Io Iacobo apostolo di ctum est; ad icumque totam legem Iacobir. seruauerit, ossendit autem in uno , DCtus est omniureus. Alterum est, ut ipsa contritio, confitendi, O satisfaciendi uoluntatem contu Iam habeat: de quibus postea suo loco agetur. Tertium est, utpanites uitae emendanda certam, O stabilem cogitationem pusiliat. boc Gro Propbeigbis uerbiSaperte no4 Ezech; it. i X ij docuit:

316쪽

3οτ cATECHIIS MUS. : Si impius egerit paenitentiam ab omnibus peccatis suis, qua operatus est : custodierit omnia praecepta mea, oe fecerit iudicium, O iustitia,

uita uiuet, O non morietur; omnium iniquitatum eius, quas operatus est, non recordabor . O paulaps: Cum auerterisse impius ab impietate sua,qua operatus en, O fecerit iudicium, O iustitiam, ipsi animam suam uiuificabit. Ac paucis interiectis, Convertimini, inquit, O agite paenitentiam

ab omnibus iniquitatibus uestris; non erit uobis in ruinam iniquitas: proῆcite a uobis omnes praeuaricationes vestras,in quibus praeuaricati estis; et facite uobis cor novum, O 1 iritum nouum. Idem etiam Christus dominus mulieri, quae in adulterio

' deprehensu est , praescripsit: Vade, inquit, . iam

amplius noli peccare. Item paralytico illi, quem IOU, I, adprobaticam piscinam curauerat, Ecce, ait ,sanus factus es, iam noli peccare. Sed natura quoq; ipsa , O ratio plene ostendunt,duo illa ad contritionem esse in primis necessaria , dolorem scilicet peccati admi F, O propositum cautionemque ne quid huiusmodi in posterum committatur. Nam qui amico reconciliari uelit, quem iniuria aliqua a fecerit , et doleat oportet,quod in eum iniuriosius et columeliosus fuerit , et diligenter reliquo tempore prouideat, ne qua in re amicitiam usisse uideatur:qua duo obedientia adiunctam habeant,necesse est. hominem.n. legi, siue naturali, O diuinae, siue humana, qui

317쪽

paenitens alteri per uim , aut per Iraudem abstulit, restituat, oportet; itemque alicuius aut commodi, aut ossicis compensatione illi satisfaciat, cuius dignitatem, aut vitam dicto, factoue uiolauit. tritum enim est omnium sermone, quod apud anctum Augustinum legimus; 2Von remittitur peccatum, nisi

restituatur ablatum . ' eque vero inter cetera, qua ad contritionem maxime pertinent, minus diligenter , O necessario curandum est, ut, quidquid iniuriarum as altero acceperis , id to

tum remittatur, ac condonetur. ita enim Dominus O Saluator noner monet, atque denuntiat :Si dimiseritis hominibus peccata eorum , dimittet O uobis pater uester raelestis delicta uestra; si autem non dimisieritis hominibus, nec pater uester dimittet uobis peccata uestra. Haec sunt, quae fidelibus in contritione obseruanda sunt e cetera, quae ad hane rem tolligi a Pastoribus facile poterunt , escient quidem, ut in suo genere contritio sit magis perfecta, oe avoluta uerum adeo necessa ria exinimanda non sunt, ut sine bis uera, O salutarispaenitentia ratio constare non possit .

Sed quoniam non satis esse Pastoribus debet ,si

doceant, quae ad salutem uidentur pertinere , nisi etiam omni cura industria la orent, ut fideles ad eam ipsam rationem, quae illis praescripta est, uitam, actionesquesuas dirigant, uehementer proderit , contritionis uim , O utilitat saepius proponere . Nam cumpleraq. alia pietatis studia, ueluti

utilitates contritio vinis.

318쪽

3to eo 'COSMVS. beneficentia in pauperes, ieiunia, preces, O adia id genus sancta, O bonesta opera, hominum cuia

pa , a quibus proficiscuntur, a Deo interdum repta dientur; ipsa certe contritio numquam illi grata O Ps l. sv accepta eise non potest . nam inquit Propheta: Corcontritum et humiliatum Deus non destucies. Quinetiam statim, ut eam mentibus nostris concepimus, peccatorum remissionem nobis a Deo tribui, alio loco eiusdem Prophetae uerba illa declarant: Dixi, R in hebor aduersum me iniustitiam meam Domino, O tu remisisti impietatempeccati mei . Atque eius rue. ,1. rei figuram in decem leprosis animaduertimus, quia Saluatore nostro ad sacerdotes missi,antequa missi ad illos perueniret, a lepra liberati sunt. Ex quo licet cognoscere, uerae cotritionis, de qua stupra dis tu est, eam uim esse, ut illius beneficio omnium delicto ru ueniam statim a Domino impetremus. Plurimuetiam ualebit ad fidelium mentes excitandas, si Pastores rationem aliquam tradiderint,qua se quisqv ead contritionem exercere possit. Monere aute oportet, ut omnes conscientiam uam stequeter excutientes,uideant, num, quae a Deo, siue ecclesiasticis sauctionibus praecepta sunt, sieruauerint . quod si quis' alicuius steteris reum sie esse cognouerit, statim se ip sum accuset, supplexq. a Domino ueniam expincat, o spatium tum confitendi, tum atisfaciendi ibi dari postulet: in primisque diuinae gratia praesidio se

adiuuari petat, ne in posterum eadem illa peccata admittat, quae admisisse uelamentar paritet . Currandum

319쪽

A D P MKOCH OS. vadum erit praeterea Pastoribus, ut in peccata summum fidelium odium concitetur; tum quia summa

est illoru foeditas, ct turpitudo; tum quiagrans

ma damna, ct calamitates nobis afert. nam Derbe, reuolentiam,a quo maxima bona accepimus dongeque maiora expectare o confiequi licebat, a nobis abalienat, O summorum dolorum cruciatibus perpetuo asciendos sempiternae morti nos addicit. . Hactenus de contritione: nunc ad confessionem, Dec5sessio

quae est altera paenitentiae pars, ueniamus. insan- -hin itum uero curae ct diligentiae in ea explicanda poneri tentiae altere Pastores debeant, ex eo facile intelligent , quod ui hEeEromnibus fere pijspersuasum est, quidquid hoc remis sitate. pore sanctitatis, pietatis, O religionis in Ecclesinet, fummo Dei beneficio, construatum est, id magna parte confessioni tribuendum esse; ut nulli mirandum sit,humani generis hostem,cum fidem cathoi eam funditus euertere cogitat, per ministros impietatis suae, fatellites, hanc ueluti Chrinianae uir tutis arcem totis uiribus oppugnare conatum esse . Primum itaq. docendu est, confusionis institutione nobis summopere utile,atque adeo necessaria fuisse.

Vt.n.hoc cocedamus,cotritione peccata deleri; quis ignorat illam adeo uehementem, acrem, incensam esse oportere, ut doloris acerbitas tu scelerum magnitudine sequari, conferrique possit qat quoniam pauci admodum ad hunc gradum peruenirent , sie bat etiam ut a pauci simis hac uia peccatorci ueniar

steranda est . quare necesse fuit, ut clemetissimu X iii

320쪽

Dominus faciliori rarione communi hominum saluti consuleret . quod quidem admirabili consilio est cit , cum claues regni caelestis Ecclesiae tradidit. Etenim ex fidei catholicae doctrina omnibus crededum , edi constanter virmandum; si quis ita animo i ctus sit, ut peccata admissa doleat , mulque inposterum non peccare constituat; etsi eiusmodi dolore non asciatur, qui ad impetrandam ueniam satis esse possit , ei tamen, cum peccata sacerdoti rite con- fessus fuerit, ut clauium scelera omnia remitti, ac condonari: ut merito a sanctissimis uiris Patribus nostris celebratum sit, Ecclesae clauibus aditum iu caelum aperiri: de quo nemini dubitare fas est, cum eόξ' . b. a F orentino Concilio decretum legamus, paenitenereto Euge tia effectum, e se absolutionem a peccatis. Vema nil ε- ex eo praeterea licet cognostere, quantam asserat Z confessio utilitatem, quod iis, quorum est corrupta vita consuetudo, nihil tam rodesse ad mores emendandos experimur, quam si interdum occultas animi sui cogitationes ,facta, dictaque omnia, prude-ti, fideli amico patefaciant, qui eum opera, consilio iuuare posit . . are ad eandem rationem maxime salutare existimandum est ijs,quisicelerum conscientia agitantur, ut sacerdoti, tamquam Chrisi domini uicario, cui perpetui silentii seuerissima

lex proposita est , anima sua morbos O uulnera aperianti statim enim parata sibi medicamenta inuenient , quae non solum praesentis aegritudinis sa-riadae, uerum ita praeparada anima caelestem quodam