장음표시 사용
441쪽
σι AD PAR OCHO S. 633tatis testem adhibent, cui idem non habere, impium,ac nefarium erit. Quod uero ad finem attinet, eo tendit iusiurandum, atque id omnino lectat, ut hominis institiam, oe innocentiam probet, finemq. litibus, ct controuersiis imponat. quod etiam Apq Aa u.s, ι solus in epistola ad Hebraeos docet. neque huic siententia uerba illa Saluatoris nostri apud sanctum γMatthaeum repugnant: udistis, quia dictum est Μ- s antiquis; Non periurabis; reddes autem Domino fiuramenta tua. Ego autem dico uobis , non iurare Omnino, neque per caelum, quia thronus Dei est; . neque per terram, quia scabellum pedum eius; neque per Hierosiobmam, quia ciuitas est magni r gis; neque per caput tuum iuraueris; quia non potes unum capillum album facere , aut nigrum. st autem sermo uester ; est, est; non , non: quod . autem his abundantius est, a malo e st. His enim uerbis iusiurandum generatim, uniuersieque damnari, non est dicendum,cum iamsupra uiderimus idominum ipsum, apostolosique frequenter iurasser sed peruersum Iussicorum iudicium redarguere Dominus uoluit, quo bi in anima induxerant, nihil in iureiurando cauendum esse, praeter mendacium i citaque de rebus leui simis, O nullius momenti, in ipsi iurabant epissime, O at aliis iusiurandum exigebant. Hunc morem Saluator reprehendit, atque improbat, docetq. omnino a iureiurando ab stimen
442쪽
S. August. Quando, &sub quibus Poenis iurare prohibi
est,ct reuera a malo prouenit: quandoquidem aut iurantis inconstantiam indicat,aut illius, cuius causa iuramus , contumacia; qui, ut credat,aliter ad
duci non potest. Sed tamen iurandi necessitas excusationem habet. Et quidem, dum inquit Saluator; Sit sermo ueste est, est; non,non; hac loqueri fommula satis declarat ,sie iurandi confiuetudine in colloquiis familiarium, O leuium rerum prohibere . quamobrem illud praecipue a Domino admonemur, ne faciles nimiis oe propensi ad iurandu simus. Hq. sedulo docendum erit, O fidelium auribus inculcandum: infinita enim fere mala ex nimia iurandi co siuetudine emanare, O sacrarum litterarum auctoritate, Osanctissmorum Patrum testimoniis comprobatur. In Ecclesiastico scriptu est: Iurationi noassuesicat os tuu:multi enim casus in illa. Item: Vur multum iurans, implebitur iniquitate , non discedet a domo illius plaga.Plura hac is re legi possunt apud sanctos Basiliu et Augustinum in libris contra mendacium. Et iactenus de tum, nunc de
uetitis dicatur. Vetamur diuinum nomen in uanum assumere et
apparet enim, eumgraui peccato fie obstringere, qui non consilio,sed temeritate ad iurandum fertur. Grauissimum autem delictum hoc esse, illa etiam uerba declarant; Ron assumes nomen Dei tui iuuanum . quasi rationem afferret, cur hoc facinus scelestum adeo, ac nefarium sit, nimirum propterea quod eius majestas minuitur , quem nos Deum
443쪽
PARIOCHO S. 43so dominum nostrum esse profitemur. Hoc igitur praecepto prolatitur,ne homines fallit iuret.nam qui a tanto scelere non refugit, ut Deum fallio testetur, hic insignem Deo iniuriam facit, quippe qui aut illi insicitiae notam iuurit, dum ipsum
alicuius rei ueritatem latere arbitratur, aut certe improbitatis/praui affectus, qui mendacium testimonio uelit confirmare. Iurat aut e falso non is solum , qui, quod falsum ficit, uerum esse iurando Urmat; sied ille eti qui iureiurado id a serit, quod cu uerusit, tamen ipse fassium putat. nam cu mendaciu ea re mendacium sit, quod contra mentem,
animi stut etiam probertur; pessicusi est, hunc pla
ne metiri O periuru esse. Simili quoque ratione peierat,qui id iurat, quod veru existimat, O tame reuera falsium est; nisi, quantum potuit, curam, O diligentiam adhibuerit, ut totam rem compertam, atque exploratam haberet . quamuis enim ipsius oratio menti consientiat, tamen huius praecepti reus .en. Eiusdem uero peccati reus cessendus en, qui se aliquid iureiurando fanturum promittit, cum tamen aut promissium implere in animo non fuerit,
aut, si fluit, quod promisit, re ipsa non praestat:
quod etiam ad eos pertinet, qui cum se uotistonsi .ne Deo obligarunt, non praestant. Praeterea in hoc praeceptum peccatur, si desit iustitia , quae ex tri- ous iurisiurandi comitibus una est. Itaque si quis iuret se peccatum aliquod mortiferum commissurum, exempli causa, caedem hominis, huius prae-
444쪽
cepti reus est, licet ille serio, atque ex animo dicat, O iusiurandum ueritatem babeat,quam primo keo requiri declarauimus. Ais adiungi debent illa iurandi genera, quae a contemptu quodam proficiscan
tur, cum quis iurat e non obtemperaturum eva
gelicis consiliis: cuiusmodi sunt, qua ad caelibatum, O paupertatem lauriantur . quamuis enim nemo ea necessariostqui debeat: si quis tameir iuret, nolle se illis parere consiliis. is eo iureiurando diuina cosilia contemnit, o uiolat. Praeterea, hanc legem. is uiolat, O iudicio peccat, qui, quod uerum est,
iurat udque ita se habere existimat, leuibus quibusdam coniecturis adductus, O longe pctitis. nam etsi huiusmodi iusiurandum veritas comitatur, . . . subest tamen aliquo modosalsum: nam qui sic negligenter iurat, in magno peierandipericulo versatur. . Falso praeterea iurat, qui per falsios deos iurat. quid enim est a ueritate alienius, quam mendaces O ficticios deos, tamquam uerum Deum, testari pVerum quoniam scriptura, cum periurium inter- Leuit.i,. dixit, inquit: Nec pollues nomen Dei tui: neglectio prohibetur, quae fugienda est in reliquis, quibus ex huius praecepti auctoritate honor debetur rquale est uerbum Dei: cuius maiestatemnon solum pii, sed interdum etiam impii reuerentur, ut in 's, dicum historia de Eglon Moabitarum Rege memo- triae traditum est. Dei autem uerbum summa iniuria assicit, quicumque sacramsi ripturam a recta , O germana eius sententia ad impiorum dogmata,
445쪽
PAR OCHO S. η3IO haeresies flectit. cuius sceleris admonet nos Princeps apostolorum uerbis illis: Sunt quaedam doti rix lia intellectu,quae indocti, G instabiles deprauant, sicut O ceteras kr turas, ad suam ipsiorum per- ditionem. Praeterea foedis, O inhone lis maculis
acra criptura contaminatrir, cum eius verba sistentias, quae omni ueneratione colenda sunt,
ad profana quaeque nefarii homines torquent , ad scurrilia scilicet , fabulosa, uana, assentationes , detractiones , fortes, libellos famosos, O si qua sunt alia id genus: in quod peccatum ocra Tridentina Synodus animaduerti iubet. deinde ut ij Deum T id- yd. honorant, qui eius opem atque auxilium in fui, - ' ''ealamitatibus implorant : ita debitum Deo honorem is negat, qui illius subsidium non inuocat: quos redarguit David , cum inquit et Deum non inuocauerunt; illic trepidareerunt timore, ubi non erat timor . At uero longe magis detestabili
scelere se ipsos adfringunt , qui sacrosanctum
Dei nomen ab omnibus creaturis benedicendum , in summis laudibus extollendum, aut etiam sacritorum nomen, cum Deo regnantium, impuro, 'O contaminato ore blasphemare , atque execrari audent. quod quidem peccatum usiqueacto frox , atque immane est , utianterdum sacra littera , si de blasphemia fermo incidat, benedictis is nomine utantur. Quoniam uero pG uer na supplici, terror peccandi licentiam ues menter coercere soleti; iccirco Parochus , ut
446쪽
hominum animos magis permoueat, atque ad bo praeceptum seruandum facilius impellat, alteram illius partem, O quasi appendice diligenter expli Exod.ro. cabit . nec enim habebit insontem Dominus eum , qui assum erit nomen domini Dei sui frustra . . cprimum quidem doceat, summa ratione factum esse, ut huic praecepto minae adiungerentur: quo quidem oe peccati grauitas, O in nos Dei benignitas agnosicitur: qui cu hominum perditione non delectetur, ne ipsius iram, O offensionem subeamus , hisce salutaribus minis nos deterret, nimirum ut illum beneuolum potius, quam iratum experiamur . Vrgeat hunc locum Pastor,instetquesummo studio, ut populussceleris grauitatem agnoscat, illud detestetur uehementius, ct in eo euitandom I x iorem diligentiam, O cautione adhibeat. Ostendat praeterea,quanta sit hominu procliuitas ad hoc peccatum committedum; ut non satis fuerit legem stris, nisi etiam minae adderentur. Incredibile enim est, quatum hac cogitatio utilitatis habeat. nam ut nihil aeque nocet , atque incauta quaedam animi β-curitas: ita propria imbecillitatis cognitio plurimuprodest. Tum illud etiam declaret, nullum a Deo certum supplicium constitutum fuisse , sied tantum uniuerse minari, quicumquest hoc scelere ad strinxerit , non impune laturum . quapropter diuersa
supplicia, quibus quotidie affligimur, huius peccati admonere nos debent. hinc enim facile licet coniicere, homines ea re in maximas calamitates inc dere,
447쪽
PAROCHO S. - 39dere , quod huic praecepto non obtemperent. quibus sibi propositis, cautiores eos eoposterum fore uerisimile est. Fideles itaque JanIIo timore perterriti, omni studio peccatum hoc fugiant. nam si omnis uerbi otiosi in extremo iudicio reddenda ratio
est: quid de grauissimis sceleribus dicendum, quae . magnam diuini nominis desticientiam praesesierunt e
Hoc legis praecepto externus ille cultus,qui Deo a nobis debetur, recte, atque ordine praesicribitur e .
est enim hic ueluti quidam prioris praecepti ructus: quoniam quem intimis siensibus pie colimus, fide ,
448쪽
4 o CATECHISMVste adducti, quam in eo positam habemus, non
possumus eum non externo cultu uenerari , eidemque gratias agere. Et quoniam haec ab iis , qui humanarum rerum occupationibus. detinentur , non facile praestari possunt ; certum tempus statutum est, quo ea commode esci queant. Itaque cum hoc praeceptum eiusmodi sit, ut fru- .ctum , utilitatemque admirabilem asserat; maxime interest, Parochi summam in eo explicando diligentiam adhiberi. ad eius autem infam- mandum studium magnam uim habet primum iulud paecepti uerbum, Memento . nam quemadmodum fideles tale praeceptum meminissse debent : e Tasoris est, in eorum memoriam illud o monen, do docendosepe redigere. Quantum uero sidelium referat, hoc praeceptum colere, ex eo percipiatur, quod, eo diligenter colendo, ad reliqua legis itis a seruanda facilius adducentur. Cum enim inter cetera, quae diebus festis praestare debent, necesse habeant, uerbi Dei audiendi causa,adecclesiam convenire ; cum edocti fuerint diuinas iustificationes , illud etiam confiequentur, ut ex toto corde custodiat
legem Domini. quamobrem sepssme sabbathi celebritas, cultuque praecipitur in sacris litteris, ut
uxor. 1g. in Exodo, Leuitico, Deuteronomiae, apud Isaiam, a Q. V. Hieremia item, O Ezechielem prophetas uidere
, , ζι. - : quibus omnibus in locis hoc de abbathi cultu
λςuxςr- s, traditu est praeceptum. Monendi uero , O hortandi
449쪽
quae ad hunc cultum Dei retinendum, atque augendum pertinent, ecclesiae Praesides auctoritate sua εε. - iuuent, iubeantque populum sacerdotum praeceptis obtemperare. Quod autem ad huius praecepti explanationem attinet, danda opera est , ut fideles doceantur , quibus rebus boc praeceptum cum ceteris conueniat, quibusve disserat ab eis . hoc enim pacito causam ille, rationemque cognostet, quare non sabbatbum, sed diem Dominicum colamus, sanctuq. habeamus. Certa igitur illa disserentia uidetur, quod reliqua Decalogi praecepta nat ralia sunt, oe perpetua, neque mutari ulla ratione possunt. quo sanctum est,ut,quamuis lex Mosis a rogata sit, omnia tamen praecepta, quae duabus tabulis continentur, populus Christianus struet.
quod ideo sit, non quia Mines ita iusserit , sed
. quod naturae conueniunt; cuius ui homines ad illa
struanda impelluntur. Hoc autem de sabbathi cultu praeceptum, si statutum tempus spectatur, non fixum, oe constans est, sita mutabile; neque
ad mores ,sita ad caerimonias pertinet; neque naturale , quoniam non a natura ad id do ti, aut instituti siumus, ut illo die potius, quam alis externum cultum Deo tribuamus : sita ex eo tem pore, quo populκs Uraeliticus a Pharaonis seruitute liberatκs, diem sabbatbi coluit. m- ipus autem , qἹ0 cultus tollendus erat , illud idem est , quo ceteri Hebraici cultus , caerim iniaeque antiquanda erant, morte stilis et Christi.
450쪽
'nam cum illae caerimoniae sint quasi adumbratae λαgines lucis, O veritatis; illud utique necesse erat,
ut lucis ac ueritatis, quae Iesus Christus est, aduentu remouerentur. qua de re sanctus Paulus ad GaAd G l . . latas ita scripsit , cum Mosaici ritus cultores reprehenderet; Dies obseruatis, O menties, O tempo-pora, O annos: timeo uos, ne forte sine causa laboraueram in uobis. In quam etiam sententiam Ad Coloci scripsit ad Colossensita. Et haec de differentia. Conuenit autem hoc praeceptum cum reliquis,non ritu,
O caerimonuis, sed quia aliquid habet, quod ad
mores naturaeque ius attineat. nam Dei cultus, ac
religio, quae hoc praecepto exprimitur, a natura iure existit; cum illud natura comparatum sit, ut aliquot horas in iis, quae ad Dei cultum pertinet, uersemur. cuius rei argumento est, quod apud omnes nationes, statas quasdam ferias, easque pubi eas fui Fe cernimus, quae sacris rebus, ac diuinis obeundis erant conssecratae. est enim naturale homini, ut is certum quoddam tempus necessariis rerum functionibus det, ueluti corporis quieti, si no, in aliis eiusmodi rebus. O quemadmodum corpori, ita eadem natura ratione factum est, ut menti alia quid etiam temporis concederet,quo in Dei contemplatione sese reficeret . atque ita cum aliqua temporis pars esse debeat, quo res diuinae coluntur , cultusque Deo debitus tribuatur, hoc sane ad morum praecepta pertinet. quam ob causam apostoli