장음표시 사용
511쪽
AD PAROCHO S. sos alterum, inde proficisci mala innumerabilia, cum sepe maledici hominis culpa facultates, fama, uiata , animasalus amittatur, uel eius, qui laditur , quod contumelias patienter ferre non possit, sed eas impotenti animo per equatur ;ues eius I qui udit, quod prauo pudore,. aha cuiusdam existimatio- nis opinione deterritus, adduci non post , ut illi, iqui offensus sit, satisfaciat. Quare hoc loco monendi fideles erunt , ut quantas possunt maximas Deo gratias agant de hoc salutari praecepto non dicendi
falsi testimonii ; quo non solum ipsi alijs iniuriam
facere vetamur, sed etiam hac obedientia ab aliorum iniuria prohibemur. Verum hoc praecepto eadem ratione , O uia progrediendum est , qua in ceteris progressi liumus , ut uidelicet animaduertantur in eo duae leges; altera prohibens, ne falsum d catur testimonium 3 iubens altera , ut, simulatione , fallatijsque sublatis , dicta , O DIta no- Ira simplici ueritate metiamur. Cuius vicis Apostolus Ephesios illis uerbis ' admonuit : Verit tem facientes in charitate , crescamus in illo per ' mma Sela rior huius Iraecepti pars babee
hanc it etva ut, quamuis nomiine fasi testia
t movi agni reetur quidquid in bonam, uel in ma- .
lam partem de altero constanter dicatur , siue in i iudicio , siue extra iudicium, tamen proscipue pr
i hibeatur illud tesimonium, quod in iudicio , falsio titur a iurato . iurat enim per Deum testis; quod ita is cantis, O diuinum nomen in- - . MI iiij terpone
512쪽
soη ' CATECHISMVSterpollentis oratio plurimum fidei habet, Oponderis. itaque, quia periculosum est hoc testimonium .
iccirco praecipue prohibetur: iuratos enim teses, nisi exceptionibus legitimis ea cludantlir , aut eorum si aperta improbitas , atque peruersi- Deutex is tas, ne iudex quidem ipse potes reiicere, prasiertim Matth. is . cum extet iussum divina legis, ut in ore duorum , uel trium stet omne uerbti . Sed ut praeceptum fideles plane intelligant, docendi erunt, quid significet hoc , PROXIMI, vocabulum, in quem falsum tesmonia dicere minime licet. Est autem proximus, ut ex Christi domini doctrina colligitur, quicumque Luc. an. eget opera nostra, seue ille propinquus si , siue alienus , yue ciuis , siue aduena , siue amicus, siue iniamicus . nefas enim eri exiItimare, contra hostes licere falsum aliquid dicere pro testimonio,quos iusses Dei, ae domini nostri diligere oporteat. quin etia , quia bi quisque quadam ratione proximus est in Mimii fas es in se falsum testimonium dicere; quod qui committant ,sibi ipsi notam inurentes ignomianis , ac turpitudinis, Osie inos, o Ecclesiam laedunt,cuius uni membra: quo modo etiam, qui sibi Mortem conficistunt, nocent ciuitati: ita enim esss.August. apud sanctum Augininum; P ec recte intelligentibus poterat uideri, non esseprobabitum, ut aduersasse ipsum quisquamolpus testis assisteret o quod
in praecepto additum fuit, Contra proximam tuu .
Sed non ideo , si aduersus se ipsum qui que falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putet alie-
513쪽
AD PROCHO S. sosnum; quando regulam diligendi proximi, a siemetipso dilector accepit. Verum, quia prohibemur proximum Ddere fallio testimonio, nemo propterea contrarium permitti nobis arbitretur, ut pei rando liceat conciliare ei, qui nobiscum natura , ac religione coniunctus sit, aliquid utilitatis, aut commodi. Nemini enim mendacio, o uanitate, multo minus periurio studendum est. Quare sanctus Augustinus de mendacio ad Crestentium docet ex
postoli ententia, mendacium in falsis testimoniis numerandum esse, etiam si in cuiusquam falsa laude dicatur. Nam locum illum tractans, Invenimur amem. ais testes Dei, si testimonium diximus aduersus Deum, quod suscitauerit Christum , quem non suscitauito mortui non resurgunt. Falsum, inquit, testimoniam uocat Apostolus, ct quis de Christo , ct quod ad eius laudem videtur pertinere , mentiatur. Saepi' me uero etiam contingit, ut, qui alteri fauet, obsit alteri. certe errandi caussa fertur iudici, qui interdum falsis testibus adductus, contra ius secundum iniuriam statuit, O iudicare cogitur. NonnumquaM etiam sit, ut, qui ob falsum alicuius testimonium causam iudicio uicerit, idque impune tulerit, exultans iniqua uictoria , assuescat corrumpere, O adbibere falsos testes, quorum opera sperat sie posse ad id, quodcumq. concupierit,peruenire. Est uero id ct ipsi testi gravissimum, qui O ab eo, quem iureiurando subleuaris , O adiuuerit, falsus, O periurus agnoscitur:
514쪽
3o 6 CATECHISMVso irae , quod ei e sententia succedit scelus , quotidie
maiorem exercitationem, consuetudinem capit
impietatis oe audaciae. Vt igitur testium uanitas , mendacia, operiuria probibentur; sic ct accusatorum, et reorum, O patronorum,c nitorum, procuratorum,aduocatorum omnium denique, . qui iudicia con tituunt. Postremo uetat Deus omne testimonium non modo in iuditio, sied etiam e tra iudicium, quod altera incommodum, detri- Leuit. im mentum possit afferre . Es enim in Leuit . quo loco haec praecepta iterantur, his uerbis: Non facietis r . a furtum, non mentiemini, nec decipiet unusquisque
proximum suum . ut nemini dubium esse possit,
quin a Deo omne mendacium hoc praecepto eiectum condemnetur . quod apertissime testatur psis s. Dauid in hunc modum et Perdes omnes, qui loquuntur mendacium .
D Q. ἡ Prohibetur autem hoc praecepto non modo fau ouam dete- sum testimonium ,sed detestabilis etiam libido, iis μ' consuetudo detrahendi alteri: qua ex peste, incred bile est, quam multa, O quamgrauia O incommoda, et mala nascantur. Hoc uitium maledice , O contumeliosi dicendi occulte in alterum , passimpcii , h. improbant diuinae litterae. Cum hoc,inquit Dauid . Iacob. non edebam ' O S. Iacobus: olite detrahere a terutrum, fratres mei . P ec uero pracepta solum sacrae littera , sed etiam exempla suppeditant, quibus sceleris magnitudo declaratur . na ct Aman,
confictis criminibus,adeo incendit in Iudaeos Assue
515쪽
vum, ut is omnes eius gentis homines imperarit occidi . stria est butusemodi exemplis sacra histo
ria: quorum commemoratione , acerdotes operam
dabunt, ut fideles a rei improbitate deterreant . Vt autem peccati huius uis, quo de altero detrabiatur , omnino persticiatur, siciendum est, non tantum adhibenda calumnia ostendi hominum existimationem, sied O augendis, amplificandisque criminibus:etsi quid occultius ab aliquo comissum sit, quod ubi relicitum fuerit, graue, aut turpe sit ad fima deam rem qui,ubi,quando,quibus non necessest, peruulgarit, is obtrectator ,-maledicus iure dicitur. Verum totius obtrectationis nulla capit lior ei quam eorum qui catholicae doctrinae elusique praedicatoribus obtrectant. In simili culpa sunt, qui malarum doctrinarum, errorum magistros extollunt laudibus. Nec vero ab horum hominum numero, O culpa sieiunguntur, qui detrahentibus , O maledicentibus hominibus patefacientes aures , non reprehcndunt obtractatores, sed illis libenter assentiuntur. Detrabere enim uel detrahentem audire , scribunt san Ii Hiero mus , O Bernar- , '' αdus, utrum damnabilius sit,non facile constat. non enim essent , qui detraherent, si non adessent , qui detrahentes audirent. In eodem genere sunt, qui suis artificijs distrahunt homines intersie com- . mittunt,magnopereq. strendis discordiis delectatur; ut summas comunctiones,ac societates fictis sermonibus dirimentes amicissimos uiros ad immortales
516쪽
so8 C TEC HISM Vis inimicitias, O ad arma compellant. Hanc pestem
Lςvix, detestatur Dominus: Pon eris criminator, neque susurro in populo. Tales erant multi ex consilia
τιis Saulis,qmetus voluntatem a Daui alienare , O in illum, regem incitare conabantiar. Peccant
denique in hanc partem blandi homines, O assentatores,qu blanditijs, si uiatis laudibus influunt
in aures, oe in animos eorum, quorum gratiam , pecuniam, O honores aucupantur, dicentes, ut Isa. s. est apud Prophetam, Malum bonum, O bonum malum. quos ut arceamus, O pellamus a consuetudine nostra,monuit nos Dauid illa oratione: Corvsei ripiet me iustus in misericordia, O increpabit me et oleum autem peccatoris non Impinguet caput m um . iussamquam enim siproximo minime mal dicunt , tamen ei Maxime nocent, qui, uel lauda dis eius peccatis, asserunt ipsi causam perseueraudi in uitiis, quamdiu uixerit. Et quidem in hoc genere illa est assentatio deterior, qua ad proximi Lalamitatem , O perniciem adhibρtur. Ila Saul, cum Dauidem furori, O ferro Philisaeorum obiicere cuperet, ut occideretur , ei blandiebatur illis ue a.Reg. is. Ecce ita mea maior Merob: dabo tibi uxorem: tantummodo e so uir fortis, O praeliare bella Domini. Sis Iudaei insidiosa oratione Christim Matth. 11. dominum sunt assati ; Magi fer, scimus , quia ue-
Mare . ii. rax es , O uiam Dei in ueritate doces P Longe a
tem perniciosior oratio en a icorum, vinium, cognatorum, qua ad eos interduinutantur assent
517쪽
AD PAROCHO S. Fost toris, qui mortifero morbo affecti, iam simi extremo spiritu; dum virmant nullum esse tum ei a morte periculum; dum Letum, O hilarem esse iubent ,
eumque a peccatorum confisone, tamquam a tria 'si a cogitatione, deterrent; dum denique eius animum auertunt ab omni cura, O meditatione extremorum periculorum, in quibus maxime uer satur. Quare fugiendum est omne mendaciorum
genus, sed illud in primis, quo graui damno quisequam ascin sit. Plenissimum uero impietatis est lmendacium, cum quis in religionem,uel de religione mentitur. Sed illis etiam maledictis, O probris grauiter ossenditur Deus, quae committuntur libellis, quos famosios uocant, allis huius generis contumeliis. Praeterea ioco,uel oscij eausa fallere mendacio, ut si nemo in illo uel damnum,uel lucrum Iecerit, tamen omnino indignu est: ita enim nos . o Ad Eph. Nolus admonet: Deponentes mendacium, loquia mini ueritatem. 2bm in eo est ad frequens , grauiusque mendacium magna procliuitas; O ex is cosis mendaciis capiunt bomines mentiendi consuetudinem; unde veniunt in opinionem, non esse ueratas. quamobrem, ut fidem faciat eorum oratio, nece se babet iurare perpetuo. Postremo, priore par te huius praecepti simulatio repudiatur: nec modo quae simulate dicuntur, sed quae ita fiunt, cum stela Hire coniuncta sunt. tam enim uerba, quam facta, nota, ac signa quaedam fiunt eorum, quae sunt in animo cuiusque: ob eamque causam Dorurnus saepe
518쪽
3IO . CATECHISMVspharistas arguens, spocritas appellat. Es bac de priore praecepti lege, quae ad uetandum spectat.
De iustitis Nunc explicemus, quid in altera iubeat Domi-
violabistiter nus. Perimet autem haec praecepti uis, O ratio ad
y i ii' - id, ut iuste, O ex legibus forensia iudicia exere antur , neue occupent homines , O usurpent iudiatia . Non enim fas esse alienum seruum iudicare , ad Rom.1 - ut strabit Apostolus: ne, re, CP causa incognita,
sententiam ferant. quo in uitio fuit sacerdotum, Ast. D scribarum consilium, qui de an to Stephano iud carunt. quod item peccatum fuit magistratus Phia ε' lippensii : de quibus inquit Apostolus ; Caesios nos publice indemnatos, homines Romanos, miseerunt in carcerem, ἔθ' nunc occulte nos eiiciunt. Necondemnent innocentes, aut nocentes absioluant ne pretio, aut gratia, ne odio, aut amore mouean
'A tur. Sic enim Moses sieniores admonta, quos popu-n uter. r. liiudices constituerat: QJod iustum est, iudicate, siue ciuis sit ille, siue peregrinus: nulla erit distantiapersionarum: ita paruum audietis,ut magnum , nec accipietis cuiusquam personam , quia Dei iudiarium est. De reis autem, O fontibus, uult eos Deus uerum confiteri, cum ex iudicii formula interroga tur . eR enim teHimonium, ac praedicatio
quaedam, illa conf4so laudis, O gloriae Dei,ex φ- 'se 7 Iosiae sint entia, qui Achan ad ueri confessi nem adhortatus inquit: Fili mi da gloriam domino Deo Israel. Sed quoniam hoc praeceptum te spotissmum attingit, de bis etiam a Parochoillenn
519쪽
AD PAROCHO S. s Ixter agendum erit. nam praecepti uis ea est, ut non solum prohibeat fallium testimonium, sed uerum etiam dici imperet .ita enim in humanis rebus ma , ximus usus ueri testimonij; quod unt innumerabiles res , quas a nobis ignorari necesse sit, nisi eas ex testium fide cognostamus . Quare nihil tam necessarium est, quam testimoniorum ueritas in iis rebus, quas nec ipsiscimus, neque tamen Iicet ignorare. De quo extat illa sancti laugustini Pntentia: S.Aueust. Qui ueritatem occultat, O qui prodit mendacium, uterque reus es; ille, quia prodesse non uult; ihic , quia nocere desiderat. Licet uero interdum uerum tacere, stdextra iudicium. nam in iudicio, ubi testis legitime interrogatur a iudice, uera omnino patefacienda sunt. Quo loco cauendum tamen est testibus , ne suae memoriae nimium confisi . quod exploratum non babent, id pro certo asη-ment . Reliqui sunt patroni causarum , O aduocati , a Iores deinceps , O petitores. Illi igitur opera , ac patrocinio suo non deerunt necessariis hominum temporibus , O egentibus benigne subuenient: tum iniustas causas defendendas non suscipient , neque calumnia lites prori trabent, nec alent auaritia. Quod ad mercedem attinet laboris , O opera suae , illa iure , O aequo metiantur. Petitores uero , O accusatores monendi sunt , ne cuiquam amore , aut odio , aut cupiditate aliqua adducti periculum in quis criminationibus creent. Iussum hoc denique diu
520쪽
dtra CATECHISM V sdiuinitus descriptum est piis omnibus, ut in coimgresbus ,ς colloquijs ueresemper,stex animo laquantur ; nihil dicant, quod alterius existimationi post officere, ne de illis quidem, a quibus lassise , O exagitari intelligunt; cum illudpropositum habere debeant, sibi cum illis eam necessitudine,
societatem intercedere , ut membra sint eiusdem . corporis. V t autem libentius hoc mendacii uitium caueat fideles, proponet eis Parochus summam huius eleris miseriam, ac turpitudinem . nam in s Io n. s. tris litteris, mendacii pater daemon dicitur. quod.n. d. on in veritate non stetit, mendax est, ct mendacii parens. Adiunget ad eliciendum tantum flagitium ea mala, qua mendacium consequuntur: O quoniam sunt innumerabilia, fontes, O capita in commodorum , O calamitatum commonstrabit:ae primum, in quatam cadat Dei sensionem, quantumue eius odium incurrat homo uantιs, O mendax, Sa lomonis au Ioritate declarabit eo loco; Sex Pruuer. s. sunt, quae odit Dominas , O si timum detestatur anima eius, oculos sublimes, linguam mendacem, manus e fund*ntes innoxium sanguinem, cor machinans cogitationes pesmas, pedes ueloces ad currendum in malum, prostrentem mendacia, testem
fasiacem: O quae sequuntur. Quis igitur ei praeflet incolumitatem,qui in insigni odio sit apud Deu, quo minus grauissimis asciatur suppliciis λ Deinde Iaeob. . quid impurius, aut foedius, ut sanctus inquit Iacobus, quam is eadem lingua,qua benedicimus Deu.