장음표시 사용
521쪽
ua D P AMICHO S. s II O Patrem , maledicere homines, qui ad imaginem, O similitudinem Deis; ti sunt, ita ut Ions de eodem foramine emanet dulcem, O amaram aquam ζ Qua enim lingua prius laudem, O gloriam Deo tribuebat, postea, quantum in ea est, eum ignominia assicit, ac . dedecore, mentiendo . quare sit, ut a caelenis beatitudinis possessone me-daces excludantur. Cum enim in hunc modum quaereret a Deo David; Domine quis habitabit in tabernaculo tuo i responditi iritus anctus; alii loquitur ueritatem in corde suo, qui non egit dolum in lingua sua. Maximum uero etiam illud in mendacio incommodum est, quod fere est insanabilis is animi morbus. Cum enim peccatum, quod, inferendo falso crimine, aut proximi famae, o existimationi obtrectando, commissum sit, non remittatur, nisi calumniator ei, quem criminatus fuerit, satisfaciat uriarum; id autem discite fiat ab hominibus, primo, ut autea monuimus, pudore, O inani quadam dignitatis opinione deterritis: qui in eo pecca- to sit,hunc addictum esse aeternis inferorum poenis , dubitare non possumus. neque enim quisquam steret , se calumniarum, uel obtre Iationis ueniam con equiposse, nisi prius ei atisfaciat , de cuius dignitate , O fama aut publice in iudicio, aut etiam in priuatis, O familiaribus congre stas aliquid detraxerit. Praeterea, lati l imepatet hoc detrimentum,et in ceteros diffunditur:qua uanitate, meudacio fides, ac ueritas tolluntur, arctissima uincula ac societa-
522쪽
societatis humana: quibussublatis ,sequitursumma uita confusio, ut homines nihil a daemonibus differre uideantur. Docebit porro , uitandam esse
loquacitatem, Parochus εἶ cuius uitatione O rei qua peccata fugiuntur, O en magna cautio mendacis: a quo uitio loquaces bibi haud facile temperare possunt. Postremo iss illum errorem eripiet Pa rochus, qui se in uanitate orationis excusant, O mendacium,prudentium exemplo defendunt: quorum esse aiunt, mentiri in tempore. Dicet id, quod ad Rom. I. uertissimum es, prudentiam carnis, Vortem esse . . Hortabitur auditores, ut in difficultatibus, O an-igustiis Deo considant, neque ad artificium mentiem di confugiant. nam illi, qui utuntur perfugio, facile declarant, se sua magis niti prudentia , quam in Dei prouidentia stem ponere. mii causam surmendacj conferunt in eos, a quibus bunt mendacio, decepti, hi docendi sunt, non licere hominibus sieipsos ulci ci ,neque malum malo compesandum esse, Ad Rom.r i sed potius uincendum in bono malum: quod si etiam fas esset, hanc referre gratiam, nemini tamen utι-le , sesuo ulcisci detrimento s esse autem idgrauiss-mum detrimentum, quod mendacio dicendo faciamus. Iis, qui asserunt humana natura imbecillita rem, O fragilitatem, tradendis erit hoc osscis me.
centum, ut diuinum auxilium implorent, nec infirmitati humanitatis obtemperent . a Piconsue itudinem opponunt , admonendi sunt, si mentiri, assueverunt ut dent operam,ut contrariam consue- .i tudinem
523쪽
AD P OCHO S. tadinem capiant uere loquendi, praesiertim cum , qui usu, oe consuetudine peccant , grauius delinquant , quam ceteri. Et quoniam non desunt, qui ρ tegant excusatione ceterorum hominum, quos passim mentiri, oe peierare contendunt fi bac ratione illi ab ea opinione deducendi sunt, non esse imita dos malos, sed reprehendendos , O' corrigendos; cum autem ipsi mentimur, minus auditoritatis in reprehensione, et correctione alterius nostram tabere orationem. Alios st ita defendentes, quod uera diacendo , spe incommodo sint affect ic refellent f cerdotes, esse illam accusationem, non desiensiumem; eum sit ossicium Christiani bomiuis, quamuis potius facere iacituram, quam mentiri. Restant duo genera eorum, qui β in mendacio excusent; alteri , qui dicant, β ioci causa mentiri ; alteri, β idem facere utilitatis gratia, quippe qui bene nec emerent, nec uenderent, nisi mendacium adhiberent . utros. 'que a uo errore Parochi auertere debebunt. Acsuperiores quidem illos a uitio abducent, O docendo quantu eo in genere peccandi consuetudinem augeat usus mentiendi, O illud inculcando, omnis otiosi uerbi reddendam esse rationem: proximos autem Matthhos acerbius etiam obiurgabunt; quorum in excusatione grauior insit illorum ipsorum accusetis,
qui praest feravi, sie minime illis Dei uerbis fidem,
auditoritatem tribuere; riwaerite primum re-gηκm Dei, O iustitiam eius; O haec omnia adii- hcielitur uobis.
524쪽
In his duobus praeceptis, quae postremo loco tradita sunt, illud in primis ficiendum ekl, rationem fere constitui, qua cetera praecepta seruetur. Nam
quod his uerbis praescriptum est, eo lectat , ut, si quis studet superiora legis iussa seruare, hoc maxime faciat , ne concupisicat: quoniam qui non concupiscet, suis contentus, aliena non appetet, aliorum commodis gaudebit, Deo immortali gloriam tria buet , gratias eidem maximas aget, sabbathum colet, ides quiete perpetua fruetur, maioresque
uenerabitur: neminem denique neque re,neque uer
bis, neque ullo alio modo Ddet. am sirps, ac semen malorum omnium est praua concupiscentia ;qua qui incensi fiunt , praecipites feruntur in omne flagitiorum, Oscelerum genus. His animatae sis, O Parochus in iis, quae siequuntur, tradendis diligentior, o fideles ad audiendum erunt atten-
. t: .si: tiores. Sed quamquam haec duo praecepta coniunxerimus ,propterea quod, cum non dissimile sit eorum argumentum, eandem docendi uiam habent: Tarochus tamen O cohortando , o monendo poterit communiter, uessieparatim, ut commodius, ' sibi uidebitur, ea tractare: sim autem Decalogi i
525쪽
AD PAROCHO S. si fit serum duorum praeceptorum di militudo ,
quidue una concupiscentia ab altera disserat : qua inferentiam libro quaestionum in exodum D. . - D. August. gustinus declarat ., am ex iis altera solum lyectat, quid utile sit, quid ructuosum: alteri propo- sitae sunt libidines, O uolstptates. Si quis igitur fundum, aut domum concupistit, is lucrum potius, O quod utile est, consiectatur, quam uoluptatem: se uero alienam uxorem appetit, non utilitatis ,sed uoluptatis cupiditate ardet. Verum horum praeceptorum duplex fuit necessitas, altera, ut sexti, β-ptimique praecepti fientelia explicaretur . nam etsi quodam naturae lumine intellectum est, alienae uxoris potiundae cupiditatem prohiberi, vetito adulterio ; nam si concupiscere liceret, fas item esset potiri: tamen plerique ex Iudaeis, peccato obcaecati,in eam opinionem adduci non poterant, ut crederent , id a Deo prohibitum esse: immo uero, lata, ct cognita hac Dei lege, multi, qui sie legis esse interpretes profitebantur,in eo errore uersati sunt: id quod animaduertere licet ex illo Domini sermone apud sanctum Matthaeum , ' fudistis,quia dictum est an Matth.Dtiquis; 2Von moechaberis:ego autem dico vobis : O quae equuntur. Altera est horum praeceptorum necessitas, quod aliqua distincte, explicateque uetantur, qua sexto, O septimo explicate non probib bantur. nam, exempli causa ,septimum praeceptu prohibuit, ne quis iniuste concupiscat aliena, aut eripere conetur. hoc autem uetat ne ullo modo quis
526쪽
113 CATECHISMUS concupiscat, etsi iure , legeque assequi id possit, ex
cuius adeptione proximo damnum importari uide- at . Sed illud in primis, ante qMam adpraecepti explicationem ueniamus, fideles docendi erunt , nos huc lege non ad idsolum in Ilitui, ut cupiditates nostras cohibeamus ;sed etiam Dei erga nos pietate, quae immensa est, cognoscamus. nam cum superioribus legis praeceptis nos quibusdam quasi praesidijs .munisset,ne quis nos i os, aut nostra uiolaret; hoc adiuncto praecepto, illud maxime prouidere uoluit, ne appetitionibus nostris nos ipse l. ederemus: quod facile futurum fuit, si omnia cupere, atque optare liberum nobis,atque integrum esset. hac igitur non concupiscendi lege praesicripta, illud a Deo prouisum est, ut cupiditatum aculei, quibus ad perniciq aquaque incitari solemus , huius legis ui quodammodo excus, nos minus urgeant ; maiusique propterea temporis spatium nos molesta illa cupidit tum follicitudine liberati,ad ea prorsanda pretatis , o religionis licia habeamus, quae ipsi Deo multa , maximeque debemus. 2 eque id solum haec lexo nos docet, uerum etiam illud ostendit, legem Dei eiusmodi esse, quae non externis solum munerum fun tionibus ,sed etiam intimo animisiensu struan- , da sit: hocque inter diuinas, O humanas leges interest; quod hae rebus tantum externis contenta sunt; illis uero, quoniam animum Deus intuetur , ipsius animi puram,sinceramque castitatem,atque integritatem requirunt .mu igitur diuina lex,
527쪽
D PAROCHOS si 9 quasi 'eculum quosdam, in quo naturae nostrs uitia intuemur. quamobrem dιxit .apostolus , Con---i 7
cupiscentiam 'nesciebam , nisi lex diceret; 'Non oncupisces. Cum enim concupistentia , ides pec--ati fomes , qui ex peccato originem babuit , pe petuo nobis infiixus inhaereat; ex hoc. nosci mus , in peccato nos nasii: quapropter suppi os ad eum confugimus , qui solas potest pecca- σι sordes eluere . Habent autem haec singula praecepta illud cum 'ceteris commune , ut par- 'tim taliquid uetent, partim iubeant. Quod ad prohibendi uim attinet ;one quis forte arbitre tur , concupiscentiam illam, quae uitio caret, aliquo modo uitium esse, ut concupiscerespiritum a se sui carnem , uel expetere iustificationes Dei 'φμμ' i' in omni tempore, id quod Dauid summopere cupiebat , Parochus doceat , quae concupiscentia illa hit, quam huius legis praescripto fugere oporteat. Quare siciendum est, concupiscentiam esse commotionem q&andam, ac uim animi , qua impulsi homines , quas non babent , res iucundas appetunt . O quemadmodum reliqui animi nostri motus non perpetuo malisunt: ita haec concupscendi uis non semper in uitio est ponenda. neque enim propterea malum es , si cibum , aut se potum appetimus ;aut cum stigemus , si calescere; aut contra, cum calemus, se frigescere cupimus. O quidem re Iahaec concupiscendi uis, Deo au Iore, nobis a natura insta es: fedprimorum parentum nostrorum
528쪽
sao CATEC HISM VS peccato factum est,ut illa naturae fines transiliens , usiqueadeo deprauata set, ut ad ea concupisicen saepe incitetur, qua spiritui, ac rationi repugnant. Quin etiam haec uis, si moderata est, siusque finiabus continetur, ope etiam non mediocres utilitates praebet. nam illud primum Uscit, ut viduis precibus Deum oremus, supplicesque ab eo petamus , qua maxime cupimus. oratio enim cupiditatatis nostra interpres est . quod si recta haec concupiscendi uis abesset, non tam multae preces es nitu Ecclesia Dei . escit praeterea, ut chariora sint nobis Dei munera. quo enim uehemetiori alicuius rei cupiditate 'agramus , eo charior illa nobis res est , atque iucundior, cum eam adepti sumus: tum uero dele uatio ipsa, quam ex re concupitactentimus,facit,ut maiore pietate gratias Deo agamus. itaque ,s concupiscere aliquando licet , fateamur necesse est, non omnem concupiscendi uim probibitam esse. O quamquam D. Paulus concupiscentiam pecca-' tum esse dixit , id in eam tamen siententiam accipiendum est, in quam Moines locutus est, cuius illeio. testimonium affert id, quod ipsius Apostoli oratio declarat . nam illam carnis concupiscentiam vocat in epistola ad Galatas: Spiritu, inquit, ambulate, O desideria carnis non persicietis. 23 aturalis igitur illa cupiditatis uis, o moderata, quae sines suos non egreditur, non uetatur, multoque minus spiritualis illa recta mentis cupiditas, qua ad eoru petitionem incitamur, qua carni repugnant. ad
529쪽
AD PAROCHO S. 31 Ihac ipsam enim sacra littera nos adhortantur: Con δp cupiscite sermones meos . O ,' Transite ad me omsses, qui concupiscitis me. Itaque hoc interdicto kςςἰς non ipsa concupistendi uis,qua tum ad bonum,tum ad malum uti licet, sied usus praua cupiditatis, quae carnis concupisicentia, O peccati fomes uocatur,
ac, si animi assensionem adiunctam babeat, si per
in uitiis numeranda est, omnino prohibetur. Ergo ea tantum concupisteni libido vetita est, quam carnis concupistentiam uocat Apostolus, illi sicilicet Ad G l . s.concupiscendi motus, qui nullum rationis modum habent, neque finibus a Deo constitutis continentur . Haec cupiditas damnata en, uel quia malum appetit, ueluti adulteria, ebrietates, homicidia, O alia eiusmodi nefariasielera. de quibus ita mpostolus, Non simus, inquit, concupisicentes ma- r.ad Cor.Iolorum, quemadmodum illi concupierunt; uel quia, etsi res natura sua malae non sunt, causa tamen aliunde extat, quare illas concupiscere nefas sit . quo in genere sunt ea, quae ne possideamus , Deus, aut Ecclesia prohibet: non enim ea nobis appetere licet , quae pvidere omnino nefas sit, qualia olim in ueteri lege fuerunt, aurum, O argentum, ex quibus idola constata erant, quae, Dominus in
Deuteronomio uetuit, nequis concupisiceret. Ob Pςμ ς Deam praeterea causam haec cupiditas uitiosa prohibetur, quoniam, quae appetuntur, aliena seunt, ut domus, seruus, ancilla , ager, uxor, bos, a simus, σalia multa quae cum aliena sint, ea concupisicere
530쪽
322 CA,TECHISMV Suetat diuina lex. rerumque eiusmodi cupiditas hie faria est, O in peccatis gram simis numeratur , cum illis concupiscendis animi praebetur assensus . nam tum peccatum natura existit , cum pGl malarum cupiditatum impullium animus rebus prauis delentatur, atque bis uel assentitur, uel non repu-I cob.ia gnat: id quod D. Iacobus, cum peccati originem , progressionem ostendit, illis verbis docet, Vnusi quisque tentatura concupiscentia sua abstractas , O illectus: deinde concupiscentia cu conceperit,parit peccatum: peccatu uero,cu c orsummatu fuerit, generat mortem. Cum igitur lege ita caueatur ad on concupisces; haec uerba ad eum siensum referuntur, ut nostras cupiditates a rebus alienis cohi- beamus . alienarum enim rertim cupiditatis sitis, immensa est, atque infinita, neque umquam fati nee18.33. tur ,-sicriptum est, Avarus non implebitur pe-1s . s. c- est I na : Vae, qui coniun gitis domum ad domum , O agrum agro copulatis. sed ex singularum uocum explicatione facilius intelligetur huius peccati Dditas, O magnitudo. Quare Parochus docebit, domus uocabulo non locum modo , quem incolimus , sied uniuersam hereditate gnificari, ut ex diuinorum siriptorum usu, con- suetudineque cognoscitur. In Exodo scriptum est; xod.so. Obstetricibus a Domino domus esse ad catas. sentientia eo spe tat,ut illarum facultates ab eo ali Iasesse, atque amplificatas interpretemur. Ex hac igitur interpretatione animaduertimus , hac praecepti