장음표시 사용
101쪽
deratae regionis fluminis traiiciendi beneficium diuinitus accepturum populum legitimo ritu praeparari, exemplo Oiritualium Dei beneflciorum , quae non nisi iis qui sese a vitiis pure se sancte purgarint conferuntur. De iis vero beneficiis hic loquimur,quae a caeleste regnum obtinendum praecipue referuntur. Quando videritis arcam foederis Domini Dei vestri & ficor. dotes stirpis leuiticae portantes eam, Vos quoque consurgite, &sequimini praecedentes: sitq; intervos S arcaspaci utri cubitorum duum milliti, ut procul videre possitis, S noste. per quam Viam ingrediamini, quia prius non ambulastis
ANIMADVERTEN DA omnino est huius exempli ratio ad recte instituta Reipub.normam obseruata,atque ad Christianae veritatis imaginem instituta. Siquidem ex quo Lex in Sina monte lata
est,cta populo accepta, Deus ipse populi regem hesi elle declarauit,so-iums suum super Cherubin , quibus arcae propitiatoriu obtegebatur,. constitutum indicauit. Erat igitur Arca locus in quo lex conseruabatur; lex inquam, qua sese populus in Dei cultum obligarat, se qua Deus ipse vitro sese etiam populo regem, tutorem, atque singulariter prouiuentem, bene cumi exhibuerat, ct declararat quamdiu enim lex a populo ture banctes coleretur, tam diu Deum populo cociliatum
retinebas, cir Druentem. Igitur in expugnandae se obtinendae regionis prima accupatione primum oportuit regiam maiessatem antecedore , deinde vero caeteros omnes propriis segulorum obseruatis o
dinibus subsequi. Hanc adeo rem Iosue Dei minister se interpres per institores lagos,sive principes ,siue praecones opulo obseruandam praecipiebat: simulvi recro more principis se populi ratio iniretur;
simul etiam ut miraculi tum in Iordane transemittendo, tum in occupanda regione uturi auctoritas se efficientia Deo ipsi, cuius erat propria ,tribueretur,atq. adeo es istis amplior confirmatior redderetur Arcam foederis Domini Dei vestri eam signiscatione hobet a notatis haec, quam paulo ante indicabamus; nempe in arca i a contineri legem, cuius recro cultu, misericors illa Dominus Princepto Rex populo ian singulariter declaratus consieruabatur. Et saccrdotes stirpis leuiticae portantes eam. Arca a Linitis portari iubet lex,
quam tamen quatuor a sacerdotibusportatum s isse legimus hoc loco M a in Ias
102쪽
n Iordanis transitu, o in Ierichuntis urbis obsidione, o bis ui rosobmis,cum restituta est loco suo post pacatum a Dauide regnum
Absalone occiso, se cum a Salomone in templum ea inducya. me. autem maiestatis,aucyoritatis se obseruantiae causafactum intestigiamus. oportebat enim eos qui arcam,hoc est, Dei solium ferret,sanctos a populos reliquo secretos e se,ideo Levitas ad eam rem delectos legimus. At vero celebrioribus locis o temporibus,maioris amplitudinis exemplo, sesanctioribus personis uti oportet,vi caeteris hac imitatione maius obstruant iis onus imponeretur, o sacerdotes ipsi intelligerent seprimos esse, quipietatem,offctu, se cultum erga Dωm Deias sanctitatem publice profiteri deberent.Sic etiam apud gelium reges moris esse videmus,ut cum primum vel victores alicubi, vel domini apud suos excipiuntur,primorum regni vel urbis virorum officio viantur,aliis in comites delectas, aliis advela se conopaea fere da,ad equoru habenas teneris altu destinatis. IOI. arcam foederis, qua Dominus regionem regis nomine ingressuringestabatur,ascem dotibus ut a sanctioris ordinu ministris portari oportuit, atque hos praeeuntes reliquum populum subsequi. Facit etiam se ad hanc eandem rationem istad,quod antea toto profectionis se longi lassius per solitudinem itineris icmpore duo exercitus signa arcam praeibant.., S. S. E. Leuabitur autem tabernaculum testimonis per of ia Leuit . , rum, es turmas eorum,o c.ut suo exponemus loco. Nuncet en ipsius regis Dei solium uius regis virtute omnia efficienda erant, omnem populum,atque adeo signa omnia militaria anteit, hoc est quod populus iubetur, vos quoque consurgite: id eis mouete tentoria, δε
cina tokite, essequimini praecedeses sacerdotes, a quibin amo Dei portatur . .
Sitq; inter vos & arcam spacium cubitoru duum millium. HOC Oacium interiectum se obseruatum esse oportuit a populo,
antequa ad Iordanis ripam perueniretur, ut hoc interualla commodὸ videripos et quicquidper Deum circa arcam efficiebam namq.ca
se quamobrem hoc obsieruare iubentur,euestigio subiungitur: V t procul videre possitis, & nosse per quam viam ingrediamini, quia
prius non ambulastis per eam;& cauete ne appropinquetis ad a Cam. Videtur Iosue non antea nosse fluminis vada, o altitudines: caritumi potuisse cognoscerepartes ea per quas exploratores trans
103쪽
Usent, et qua Iacob antea traiecisse t: se quamquam ex diuino monitu, transi Iordanem istum J miraculum expectaret,quemadmodum tamen, se quatenus, quάuepane edendum es t , nondum apertὴ inte&xisse or no se. pcrquam viam ingrediamini: an plana, an ardua , an depressa sit, pr icere einde qua sit transeundum. Cur v o duorum mi tum cubitorum interuallum sit praescri tum,praetem
quam quod commodum esse satis videtur ad agnoscenda ex prsectu profectionis , viae rationem, fortas is es t ud etiam in causa fuerit, quod eo statio sabbathi iter, cuius mentio in Evangelio est, dest-niebatur, ut si contingeret sabbatho alicubi conquiescere supplicandi causa eo que deambulare fas e set. CApud Ierichunta enim sabba
ibum incissit. diuod vero ait, ne appropinquetis ad ea: intes en dum eis,toto terreuri itinere,antequam ad me perueniretur. Mosis tempore nubes interdiu,ignis columna noctu populo iter monsIrabatinunc vero in regionem promissam deductis, iam no opus erat nubis ductu, sed satis erat arcam a sacerdotibus velleuitisportata praeire, iters prophetae restonso indicari,quamobrem interuastam consti-rui oportuit,ut praecedente arcam pone sequuturi omnesprficerent,
eum se ductoribus or populo eodem solo eset iter faciendum. Dixitq; Iosue ad popidum, Sanctilicamini: cras enim faciet Pominus inter vos mirabilia. Isto p AETAE o ministri officio Uus e P hoc loco Iosue, praedicens quae expectanda a Deo erant, atque ad eorum expectationem ea q fieri expediebat praecipiens. Diumo enim monitu cognouerat,
magnum aliquod signum a Deo esse edendum in beneficium usum popoli. Sed quale istud, quoue loco esset futurum, nondum disertὲ
fuerat edoctus. certus tamen rei, iubet populum sancti cari, hoc est, animo atque studio omni ad miraculum expectandum intentum esse, precisius vacare, sepe ectilem , vasa omnia praeparare, se compo nere denique sese promptos Milesi praestare, ne quid impedimen ii esset quominus omnes qua hora Deus et e et transirent: itaq. an- ct cationem, non solam animorum bene cio Huino exsteriundo intentorum quam primam ct praecipuam partem esse oportuit sed comporum, vestium, vasorum, atque omnium sarcinarum praeparationem Hligentem interpretamur hoc loco . Iuod vero ait, inter vos,rim est signi cationis, ut ostendat Deum praesentem, singulari-
104쪽
ters prouidentem sese istas nouo signo se miraculo edendo esseρυ-
buturum : namque syanc rationem in voce ista Hebraica BE KE R E B, obseruauimus .quae ad publicas se communis usus res piarunque re- serturit illa, Eo quod repuleritis Dominum, qui in medio vestri eines, quonia Deus aemulator Dominus Deus tuus in medio tui. Interpres nostertro hac voce sepe, in medio, aliquando, intra; nonnunquam Dero,inter,vertit. Nomen autem mirabilia sit utarem rationem indicat miraculi edendi, quippe ex multis verbis quibuου minracula significantur, unu est P A L A, quod Abscondere, or secernere, atque singulariter, or a communi usu es consuetudine remotum aliquid Agere, interpretari possumus. Miraculum igitur vox haec
significabat futurum non vulgare, non frequens, non ex eorumgen re quae cum natura rerum vel temporum aliquid comune habeat: vel
quod ab inimicis diuinae veritatis ad coeli siderami efficientias roferri vita ratione poset, sed plane mirandum, omnii natura negatum, un, que Dei virtuti or es scacitati tribuendum. Et ait ad sacerdotes, Tollite arcam foederis, & praecedite populum. Qui iussa complentes tulerunt, & ambul
OBsERVANDA est rerum series: Iosuesummus Dux de propheta, populum primum monet, ut se ad miraculi expectationem
praeparet, quod maioris es longioris aliquanto morae erat. Deinde eiusdem miraculi expeditionem ea quae agi per ministros oportebat agenda curat et commendat. 'uo enim grauiores personae huis rei animum, studium, se operam conferebant, eo maiori mentis autentione populus communia totius ecclesiae vota iuuabat: oportuit enim
sacerdotum onus istad subeuntium solemnem aliquam 'recationem praecesi se,cui auimas atque lin uis faueretpopulus,ut istam legimus. lim. celeberrimam 2Exurgat Deu , se disi eniar inimici eius, o fugiani qui oderunt eum a facie eius, sec. Cur vero dux non unctus sacerdotibus v n. Z is praecipiat, si praeceptum aut tufum huiusemodi appellandum ess, cum potius nobas of cij a monitio dicenda videatur 'ramen lyam quam reddamus, in promptu rationem habemus, istam non tanquam ducem aut imperatorem populiae principem sacerdotiabus praecepisse hoc locosed tanquam prophetam, ea quae Deus istas curanda agendag tuberct, posuisse. Propheta: autem officium nusiis
105쪽
c Ap PT TERTIUM. ceriss personarum, locorum, temporiamue rationibus coercetur, aut
donitur, ted pro Dei voluntate es iussu explicatur: ita videmus vel pastores prophetico liritu acios ,regi s,ducibus, Oz principibus atq. sacerdotibus dictare: cui modi exempla in Mose ipso n Isaia , in
Amoso, in aliisg multis obstruantur. Igitur nouam rem Io ke Sacerdotes nunc monet;namque antea a Levitis non a sacerdotibus arca tostebatur. eam vero nouam rem pro loci atque temporis ratione Prophetici muneris auctoritate sacerdotibus mandari intestigimus: id quod Hebraica oratio apertius nobis indicat eiusdem formulae cumittas omnibus qu.u in Legu libris legimus; cum aliquid Mosi ad post tam vel aὰ sacerdotes referendum dictabatur. sonat vero in huc mo-cium Hebraica oratio, Et dixit Iosue sacerdotibus dicens, cum versu proximo, ubi de populo agitur, legamus : Et dixit Iosue ad populum, Sanctificam ini, S c. Neque vero vel mirum et et alienum esset alias in militaribuου ordinibus itineribuου pro tempore ac loco sacerdotes ab imperatore ipso moneri,ut suum munin quamprimum obirent, suum locum tenerent, primi omnium irent, velpostremi re. id exigente: sed nos certam huius loci rationem in prophetica 6se auctoritate exintimamin: diligenter vero obseruandum, mente, recolendum, istud est serpetuo in his locis arcam foederis appetiari , primum ad distinctionem, namque duae aliae arcae fortabantur; altera. Mosis, in qua Tabularum raptarum fragmenta, Vin manna plenum, ct Aaronis virga claudebantur, o arcam etiam Uium Iosephi ex. Aegypto translatorum: quemadmodum a nobis proprio. opportuno declarabitur loco. Deinde vero praecipue adsignificationem Cr obser' uationem istum foederas inter Deum se populum tacti, cuius rationem Eiqua exparte superius indicabamus, se ad Chrissi virtutem, est uacitatem se gloriam pertinere adnotabamus, quem sacerdotalis
ust , pq obsequir, omnis denique antiquae, magnaei aplantiae
ratio oectabat, de quo nobis magnus es arcanin est sermo. Eodem ordine quo moniti fuerunt sacerdotes , partes seu curarunt solemniter enim aream petierunt humerisii sustulerunt, arcam inqua istam foederis, ut Hebraica lecyto repetendo adnotat, Et primi coeperunt iter Iordane versus facere populum i praeire . hoc sacerdotum delibe
rato es constanti exulo populi fidem sestem augeri firmaris vom
ruit . Lam vero populo atque sacerdotali ordine ad licium facien-
106쪽
dum prompto atque in ipso ossicio constituto,quod hacZenus ingenere certior factus erat Iosue de miraculo e perifando, nunc singulari signi catione cognoscendum admonetur, or quorsum haec tam magna res tendat, aperte docetur, nempe ad ipsius dignitatem, auctorita-.tem, amplitudinems non modo populo ipsi Ihraelitarum , sed gentibus alys clari me ostendendam. Dixitq; Dominus ad Iosue: Hodie incipiam exaltare te coram omni Israel, ut sciant, quod ocul cum Mosesiui,. ita δί tecum sim. E x hoc Dei restonso primum inresiexit Iosue Iordanis aquas esse diuidendas , qui cum toto alueo plenus esset, atque ista parte quae obma proximas erat praecipue altus,istes dies transmitte o flumini et praedictus, cum nunc audiret, se ,praesente populo, eodem die esse
amplificandum, id, ad exemplum Mosaicae amplificationis esse s ciendum intesierit prudenti Mimus es legis periti imus vir, diuina virtutem sivi ornandi causa in aquis, hoc est in flumine, ostensum iri:
Num qui dies Rubri maris intersecti se pervadati miraculo insignis fuit, idem primus etiam amplitudinis, o praecipuae dignitatis atque auctoritatis fidem Mosi apud populum arrogauit. S. S. E. Fili' autem V Israel perrexerunt per medium sicci maru , se aquae eis erant quasi '' pro muro a dextru Gr a sinistris: Liberauiti Dominus in die illa ' Israel de manu Ae raptiorum. Et viderunt 'ptios mortuos su-' ' per littus muris, se manum magna quam exercuerat Dominus con' ' tra eos: timuiti populus Dominum,cir crediderunt Domino se M
'si l eruo eius. Itaque cum ad hoc exemplum auctoritatem suam amplias catum iri audiret, sapienter credidit fluminis aquas miraculo esse intersecandas, ias ut credidit, sic etiam populo praedixit; ut paulo
Tu autem praecipe sacerdotibus qui portant arcam foederis,& dic eis: Cum ingressi fueritis partem aquae Io danis, state in ea. PARTEM hanc in qua consistere iubentur sacerdotes, non priorem ipsam ingredientibus sed posteriorem oceu hecundum alteram ripam ab occasu intes min. Iubetur enim non omnino trajcere edmanere, se consistere in ip a suminis postrema aluei parte,citra rnpam . Hanc expositionem faciti ratio, is Hebraica, Chaldaica, o. Graeca
107쪽
9 Graeca liniones nos docent. Sic Hebraici ex verto, cum Veneritis usque ad extremum aquarum Iordanis, in Iordane consistetis. Sic etiam Chaldaica sonant. Graeca μ, Cum veneritu ad parte aquae Iordanis, o in Iordane costaetis. hoc autem iubebantur lacere cerdotes , ut miraculum diuina tantum virtute singulariter cons Iare
cognosceretur amius durare, quoad est icacitas ipsa si geret. Ilrat autem est icacitasprouidentia Dei volentis i o tempore sese singulariter apud arcam istam probare es ouendere. Neque enim naturae vi, neque horae, aut siderum est icientia, neque populi ipsius virtute , sed Dei praesenti icace voluntate ista flebat. C t vero Iosue ut auctoritatem suam a Deo profectam esse prudenter or modeste insinuaret, huiusmodi praefatione usus ent. Dixitque Iosue ad filios Israel, Accedite huc S audite verbum. Domini Dei vestri. V ERBUM Domini, ad religonem populo incutiendam,s ob simirantiam radendam apti simo se efficaci imo nomine eu et sus: ita et i quae Aeinceps icturus in oratione sit, fluem atq. etiam obsequiumllectantia, n 3 habeant maximum.Rem vero publicam, comunemo omnibus utilem promittebat oratio ista, accedite huc, ad filios Israel dicta : hoc ipso filiorum Uraelis nomine, quod se diuini bene cj antiquam amplitudinem commemorabat . Deinde vero grauia tute indicabat orationis cutiam diximus Egud, Audite verbum Domini Dei me triri cuius verbi semininisum,interpretem, atque adeo
vatem esse ipse signi cabat. simul etiam totius orationu argumetum praeferebant nomina ilia, Domini Dei v Iri,in quibus misericordia se gubernationis rationes continebantur. Facile enim ex sequenti consuetudine intesquebant isti, aliquid istas exponeudum, quod ad misericordia et sum se promissa,aliquid etiam quod ad acrionem obseruantiami pertineret: exordio vero orationis se asticationis comtus attexitur.
Et rursum in hoc, inquit, scietis quod Dominus Deus vitiens in medio vestri est: &disperdet in conspectu vestro Cananaeum,&Hetharum, S Hevaeulia,& Pherezaeum, Gerge- , s eum quoque, &Icbuctum, & Amorrh.*um. P R o M i s s i ad nomen istud in abile Domini pertinentis ceri signum in ipso talius diei miraculo obseruandumproponit. d
108쪽
Obat vero arcam ipsam a sacerdotibus praelatam, cum diceret, In hoc cognoscetis. Hodie, inquit, Vtrio signo intestigetis Domini sit ut rem erga vos prouidentiam in hoc solio esse manifesta dam, eumque se e probaturum tutorem, regem se vindicem vestrum, qui ut naturam ipsam aquarum se fluminis ab omni vobis inferendo impediamcnto arcebit ta etiam gentes has quarumpraecipua capita vobis nomino, omnino submouebit. Animaduertendum vero eis,gentes om es, quae citra Iordanem consederant, communi Auitatis nomine in
hos pagos, deinde vero pagos ipsos in multas urbes olim diuidi, de quibus nos latius in sacro Apparatu agebamus. quod vero ait, Deus vivens, non solum ex antitheto deorum aliorum, qui nulli erant sed ex inosis memoria interpretamur. Nam cum apud mare Moses esset , istud miraculust celeberrimum editum fuit, cuius ad omnes ingentes perlata fama, ita ut Mosis magnum nomen apud omnes increbuerit. nunc vero Mosse e visis sublato, ostendetur. illius populi secundas res non Mosis felicitati, sed Dei virtuti, cr est icientiae esse ad cribendas, cui Mose, melquouis atro vita defuncto,tamen vita propria connians perpetuat est, or virtus est icaci ima, quam te ra aqua, maria umina,ab sit, se gentes omnes tremant. IPudelia praeter superiora proponitur ipsis credendum, Deum, cui suam prouidentiam singularibus in istum populum beneflcise in istius arcae loco ostendere placuit,Iordanis aquas diuisurum es , seses Oilensurum eundem esse, qui omni terrae dominetur se prasit. tque signum quo haec istas cognoscenda se credenda confirmabantur, istud fuit, nempe sanctam iliam Arcam flumen transituram oectantibus ipsis.
Ecce arca foederis Domini omnis terrae antecedet Vos per Iordanem.
OVA M antecesilonem nonposse citra miraculum constici res ipsi demonstrabat :namque sacerdotum sublata humeris non erat sine sacerdotibus antece ira, atque fluuimper que antecessura erat, alueo redundabat pleno. Consequens igitur erat miraculum expectari oportere. Iauoniam vero arca, non ut arca , sed ut foederis custos celebrabatur, findusis initum erat inter Deum se populum, ut quodcunque Deus vellit,hoc faceret popuIm. quocunque duceret Domin π,eo populus tenderet, equeretur, neque inter utramquepar
tem dissensio se pugnantia esset, oportuit, in publicis atque celeber-
109쪽
rimis diebus hac re legitimis ceremonidis ostensam testatumi e se, itait qui istius foederis participes esse profiterentur, communi omnes
sese in causa communi consensu es cxemplo idem demonstrarent. Iam vero faederis primum repraecipuum caput erat Deus, qui sie vltro regem praebuerat populo; alterum caput minus populus erat, quisse Deo principi addixerat: huim foederis ministri, internuntj, selenes in terris erant sacerdotes, qui qua parte homines erat, adpopulum referebantur: qua vero uncti , o stirituministrationis at ini natus quid populo atque adeo diuinum ollinebant. Oportuit igitur in lago celeberrimo in terram pos idendam aduentu introitu, integram foederis huius rationem obseruari , ita ut Deus tanquam rex cu populo,populus rege suo comes ingredi retur: neq. enim rex sine regno neq. regnu sine rege cognoscitur. Euanqua vero Deus terrae omnis Dominus iure appePetur amen quia introitum hunc, non hoc tantum nomine communi sitasingulari nomine foederis Deus faciebat, opus fuit eos qui foederis rationem conficiebant, ad eundem introitum vocari, atque miraculi ad foedus promouendum facti esse participes. Hoc itaque Iosue prudet imus dux se propheta sapientisi in curauit. Parate duodecim viros de tribubus Israel singulos per singulas tribus. . Hos ex omni populo atque adeo ex siis ulu tribubus delectos totis populi personam gerere voluit Dein, qui se bellicam se regiam orconomiam, or foederis ob eruarent rationem. Vt enim in publicis conuentibusprincipes se summi magiBratus rivitatis omnusen eccle asticis conciliis episcopi se patitores primi ecclesiae totius vice officium faciunt etiam in hoc foederatorum introitu duodecim hi singuli ex singulis tribubus deleriti artes agebant populi, quos non
solum hoc nomine, sed bestico etiam more, tanquam totius populi principes viros communem Dominum regems ingredientem , menque transmittentem,comitari oportuit, caeterum vero populum opportuno tempore transire; hos autem a tergo arcae Domini ira
euntis non discedere. Atque hoc sapientiss a Iosue curatu fuit,quam EDd aliud fuerat a populo constitutum, cum duodecim isti viri extri bub delecti ad expArandum regionem fuere delegati: satis enim tunc fuisset exploratores mitti, quam principes viros, qui non nisi
110쪽
mna cum Domino esse debuere. namque alias consiliorum se studi rum atque ossiciorum sententiarum I. disensionem maximam verseri oportuit; quo morbo plerumg rc ab . Loorare scBIiuntur, qu ties aequatis aucZoritatis exinimatronisis homines,non uni cuipiam addisii capiti gerendae cuiuspiam rei causa longius mittuntur. Hositaque arcae comites , non utilos praecedere constituerat populus , sed pone sequi votait Iosue, qui rerum personarumi ordine recte inst tuit, es Dem l=ectatione miraculi sirmare studuit, cuius miraculi ampli cationem coriis desinitionibus demonstrauit. eari opera suam auctoritatem atque propbeiicum dignitatem populo commendaui a
pienti si ima insinuatione. Et cum posuerint vestigia pedum suorum sacerdotes, qui
portant arcam Domini uniuersae terrae, in aquis Io danis, aquae quae inferiores sunt decurrent atque deficient; quae autem desuper veniunt, in una mole consistent.
. I N miraculorum atque etiam in vaticiniorum ratione circum-santiaram quas vocamus definitionem diligenter obseruari oportere am alias docuimus:neque enim Scriptura, ubi de ceriss miraculis it,communia quaedam verba mathematicarum diuinationuo mole
adsert,quae in que cumque euentum flectere postea artis es pos in sed certa locorum,temporum,se personarum ligna notanda praedicit atque obseruanda,quorum conuans θecratas ratio, rem ipsam non ex naturae,non ex casus es cientis,sed ex Dei singulari consilio profeEZam ostendunt:haec eo maiora, eoi admirabiliora esse probabuntur quo magis cumpraedictionibus conueniunt. Ita adeo miraculum id quod ista die expectabatur cuius exemplo probandum erat,et niuersae terrae Dominum Deum inter Israelitas ess , o regionis illius totius
populos esse expulseorum, singuiar imis circumstantiis obseruam dum fuit, ita ut ad aliam quam ad Dei ipsius e cietiam referri m nimiae positi. Primae itaq. circumniantiae temporis se persona rufuit,
τι cpmprimum sacerdotum me, figia aquam Iordanis tetigerint,non antea neque postea, sed quήmprimum, neque vero quamprimum vel
baculi,et ei et eues,vel manus,vel aliquid aliud,nisi ipsa pedum vectrigia,qua postrema partes corporis sunt,ex Dei Arcae insidetis virtute, no